Rapport4/5/2020的目錄

Miljoene Suid-Afrikaners sonder ’n inkomste en kos om te eet het opdrag gekry om in digbevolkte townships in propvol pondokke gekerker te bly anders word hulle in hegtenis geneem, aangerand of geskiet. Dié mense plaas reeds hul lewe op die spel wanneer hulle snags na buitetoilette loop terwyl moordenaars op loer lê of deur soggens in wegholtaxi’s te pendel na hul werkplekke, want die treine is gebreek. Dieselfde staat wat die treinstelsel gebreek en die hospitale laat vergaan en die tsotsi’s nie opsluit nie, vertel hulle nou dat die inperking die beste van ’n klomp slegte maniere is om ’n dodelike virus-vyand te verslaan wat van oorsee af gekom het. Loop rond en jy tart Covid-19; bly tuis sonder inkomste en ons sal probeer sorg dat jy nie verhonger nie,…

’n Plaaslike groep sakelui, onder leiding van die sakeman en filantroop Justin Corbett, staan aan die voorpunt van ’n poging om plaaslik ventilators te bou. ’n Maatskappy sonder winsbejag, die South African Emergency Ventilator Project (SAEVP), is reeds op die been gebring en hulle hoop om die Nuffield 200, ’n verouderde ventilator van Britse oorsprong, in produksie te bring. Dié masjien bestaan uit meganiese onderdele wat plaaslik vervaardig kan word met geen ingevoerde elektroniese komponente nie. Van den Heever sê Suid-Afrika se kritieke tekort aan mediese toerusting soos ventilators sou nog erger gewees het as die private sektor nie in die laaste jare daarin belê het nie. Hy sê die openbare sektor het die afgelope 20 jaar onderbelê in intensiewe-, hoë- en kritiekesorgdienste en die primêre gesondheidsorg het voorkeur geniet.…

Vier inwoners van ’n tehuis vir bejaardes in KwaZulu-Natal het Covid-19 onder lede nadat die 81-jarige Drienie Dorrington, wat Donderdag in die St. Augustine-hospitaal in Durban dood is, vroeër in dié tehuis versorg is. Dorrington is een van drie mense wat dié week binne 72 uur in dié hospitaal weens Covid-19 dood is. Elf van die hospitaal se gesondheidswerkers is ook positief getoets en Net-care het die hospitaal se trauma-eenheid gesluit. Dudley Fortune, bestuurder van die Bill Buchanan Association for the Aged se tehuis in Morningside, sê al hul inwoners en personeel is Vrydag getoets vir die koronavirus. Vier se toetse het reeds positief teruggekom. 16 van die tehuis se personeellede wag in afsondering in hul huise op die uitslag van hul toetse. Dorrington was van die Bluff in Durban,…

Pasiënte by 14 Suid-Afrikaanse hospitale landwyd sal deel uitmaak van die grootste internasionale mediese studie nóg om doeltreffende prosedures vir die behandeling van Covid-19 te ontwikkel. Suid-Afrika is een van die eerste tien lande ter wêreld wat hul bereidheid verklaar het om deel te neem aan die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO) se Solidarity-program wat die doeltreffendheid en veiligheid van vier soorte behandeling gaan toets. Na verwagting sal minstens 45 lande en duisende pasiënte deel vorm van die allemintige studie. Die plaaslike program, onder leiding van prof. Helen Rees en dr. Jeremy Nel van Wits, betrek senior akademici, navorsers en medici van agt van die land se mediese skole. “Die tempo waarteen ons kennis oor die virus groei, is verstommend,” sê Nel. “Die studie gaan tegelyk in ’n klomp lande gedoen word. Dit…

Sowat 4 000 werkgewers het teen Vrydagmiddag by die Werkloosheidsversekeringsfonds (WVF) geregistreer om as tussenganger tussen die fonds op tree vir die uitbetalings van werkloosheidsvoordele. Die stelsel wat Thulas Nxesi, minister van indiensneming en arbeid, tien dae gelede aangekondig het, maak voorsiening daarvoor dat werkgewers voordele van die WVF eis namens werkers wat weens die Covid-19-regulasies nie langer kan werk nie. “Die voordele word aan die werkgewer uitbetaal. Dit sal tussen 38% en 60% van ’n werknemer se loon tydens die inperking beloop, maar dit sal eers uitbetaal word nadat die staat van inperking opgehef is,” sê Gerhard Papenfus, uitvoerende hoof van die werkgewersorganisasie Neasa, wat gemoeid is met onderhandelinge tussen die regering en Busa in Ned-lac oor die uitbetaling van die voordele. Maksimum van R17 700 per maand. Werkgewers…

Die Gautengse regering word daarvan beskuldig dat hy die Covid-19-pandemie misbruik het om ’n groot inligtingstegnologiekontrak sonder behoorlike tenderprosesse deur te druk. Die kontrak van R22 miljoen vir onder meer kuberveiligheid vir Gauteng e-gov is onderteken binne 24 uur nadat Stella Ndabeni-Abrahams, minister van kommunikasie en digitale tegnologie, toe-stemming gegee het vir ’n afwyking van normale verkrygingsprosesse. Die kontrak is toegeken aan In2IT Technologies, wat die sokkerspan Moroka Swallows borg. ’n Fluitjieblaser het by pres. Cyril Ramaphosa daaroor gekla. Ander IT-maatskappye het ook by Ndabeni-Abrahams gekla. Die tender is twee keer geadverteer, maar nie toegeken nie nadat die tesourie uitgewys het tenderspesifikasies is verontagsaam. GSOC Security Services het toe op ’n maandelikse grondslag aangehou om die diens te lewer. Senior amptenare in die Gautengse departement van finansies en e-regering het…

Kan ek my uittreeannuïteit (UA) laat uitbetaal? Dié vraag kry ek die afgelope week en dit het te doen met die finansiële gevolg wat die koronavirus vir ons gebring het. Mense verloor inkomste weens afdankings of kleinsake wat nie meer kan voortbestaan nie. Laat ek net eers ’n bietjie perspektief bring in hierdie neerdrukkende dae met markdalings, afgraderings en “huisarres”. Ons sit midde-in ’n tydelike probleem. Dit is nie die einde van die wêreld nie. Dit is nie die einde van Suid-Afrika nie. Dit is nie jou einde nie. Dit is net ’n terugslag. Om nou jou aftreegeld (pensioenfonds of UA) te wil laat uitbetaal (as jy sou kon), gaan jy net ’n tydelike probleem permanent maak. En jy skep ’n veel groter finansiële probleem vir jouself en die land…

Die Springbok-slot Eben Etzebeth was amper in Frankryk gestrand, maar danksy die goedhartigheid van sy Franse klub, Toulon, kan hy die staat van in-perking saam met sy ouers deurbring. Etzebeth het aan Rapport gesê hy het gedink hy sou dit nie kon terugmaak na Suid-Afrika nie, veral nadat Toulon eers wou hê spelers moet naby bly omdat die Franse liga skynbaar nie te lank uitgestel sou word nie. Dít terwyl hy net by sy ouers, Harry en Karen, wou uitkom toe die koronavirus-situasie ernstig begin raak het. “Dis vir my belangrik om by my familie te wees. Ek sien om na my familie, my ouers en my broer. My pa se gesondheid is ook nie die beste nie – hy is so drie jaar gelede met kanker gediagnoseer en het…

’n Unieke mediese toestand het die Indiese krieketkaptein, Virat Kohli, genoop om ’n vegetariër te word. En hy sê dit was die beste besluit van sy le-we. “In 2018 het ek ’n probleem met my ruggraat opgedoen in ’n toets teen Suid-Afrika in Centurion. Een van die skywe in my ruggraat het uitgestaan en ’n senuwee vasgedruk, wat tot in my regterhand se pinkie gegaan het,” het Kohli volgens ESPNCricinfo in ’n Instagramonderhoud met die voormalige Engelse krieketkaptein Kevin Pietersen gesê. “Ek het toetse laat doen en daar was te veel uriensuur in my maag. Selfs al het ek kalsium, magnesium, elke soort tablet gedrink, was dit nie genoeg vir my liggaam om behoorlik te funksioneer nie. “My maag het begin om kalsium uit my bene te absorbeer en my…

Graeme Smith het uitgereik na ’n voormalige spanmaat om die Proteas by te staan sodra die staat van inperking verby is. Smith, Krieket Suid-Afrika (KSA) se direkteur van krieket, het vir Shaun Pollock gevra om ’n ogie te hou oor die spelers wat in Durban gesetel is. “Graeme het my gebel en gesê sodra die staat van inperking verby is, is daar geen waarborg dat spelers sal kan reis nie. Hulle dink dus daaraan om oefenkampe in die verskillende streke te hou om die ouens gereed te kry vir hul volgende toer,” het Pollock gister aan Rapport gesê. “Hy het gevra of ek sal help met die ouens in Durban en ek het gesê dis doodreg.” Pollock kan dus help om spelers soos David Miller, Andile Phehlukwayo, Keshav Maharaj, en…

‘Niks fout om perde te laat hol’ Die organiseerders van die vierdaagse Cheltenham-perdewedrenfees in Engeland, wat twee weke gelede deur sowat 250 000 toeskouers bygewoon is, het hul besluit verdedig om voort gaan daarmee ondanks die Covid-19-pandemie. Verskeie toeskouers het op sosiale media gesê dat hulle is aangesteek met die koronavirus toe hulle die byeenkoms bygewoon het. Maar die organiseerders hou vol dat hulle niks verkeerd gedoen het nie en dat die Britse regering toe nog nie enige stappe van in-perking aangekondig het om die virus hok te slaan nie. Toe die byeenkoms gehou is, was nog net 373 mense positief en ses het gesterf. Boris Johnson, die Britse eerste minister, wat intussen ook positief getoets is en in selfisolasie tuis is, het die Maandag ná die fees aangekondig dat…

Die Covid-19-pandemie kan SA Rugby tussen R27 miljoen en R33 miljoen per maand kos as sy belangrikste bate, sy spelers, nie teen Junie terug op die oefenveld is, en die inperking nie voor einde Mei opgehef word nie. Die beheerliggaam moes daarom noodgedwonge ’n plan formuleer wat hom teen ’n moontlike verlies van tot R190 miljoen vanjaar sal verskans. Dit sal gedoen word deur onder meer verminderde salarisse te begin be-ding om die onmiddellike skade te beperk en ’n basis te vorm van die stryd vorentoe teen Covid-19 se uitwerking op die spel. Dit blyk egter dat spelers voel hulle word “in ’n blik gedruk” en “gewere word teen hul koppe gehou” in die onderhandelinge oor verminderde salarisse. Dit lyk ook na ’n gegewe dat die meerderheid van SA Rugby…

Toeristetrekpleisters ■ Buckingham-paleis, Londen – www.royal.uk/virtual-tours-buckinghampalace ■ Colosseum, Rome – Tinyurl.com/thrprzf ■ Machu Picchu, Peru – www.youvisit.com/tour/machupicchu?pl=f ■ Noorderligte – Explore.org/live-cams/aurora-borealis-northern-lights/northern-lights-cam ■ Piramides, Egipte – www.tripsavvy.com/virtual-field-trip-pyramids-1259200 ■ Stonehenge, Engeland – Tinyurl.com/wz3xgz7 ■ Street Art with Google – Street-art.withgoogle.com/en/ ■ Taj Mahal, Agra, Indië – Tinyurl.com/qpz7vmt ■ Groot Muur van China – www.thechinaguide.com/destination/great-wall-of-china ■ Toer deur Rome, Italië – Tinyurl.com/s5vlzbc Leer meer ■ Op Nasa se webblaaie kan jy meer leer oor ruimtereise en saam met hulle gaan – ExoPlanets Nasa - https://exoplanets.nasa.gov; Nasa, Langley Research Centre - https://oh.larc.nasa.gov/oh/ ■ Op The Kennedy Centre in Washington, VSA, se webblad kan jy natuurlik na heelwat musiekproduksies kyk, maar daar’s ook elke middag ’n tekenles vir kinders deur Mo Willems - www.kennedy-center.org/digitalstage/…

The Valhalla Murders Hoeveel reeksmoordenaarfilms het jy al gesien waar alles binne vier episodes opgelos word? Maar Noorweegse noir (soos The Killing) en die reeks The Girl with the Dragon Tattoo het ’n genre en TV-beweging geskep wat verby die grense van geykte, kommersiële en kunsmatige moordpleegsels op televisie strek. Dis dieper met subteks. Hierdie reeks is grys, yskoud en beklemmend. Jy voel die neurose en angs wat elke toneel kenmerk. Dit is een van die opwindendste TV-reekse van die jaar, en almal wat dit sien is dit eens. Jy vraatkyk! Jy kan nie van jou stoel af opstaan nie. Dit gaan oor Ysland se eerste reeksmoordenaar wat mense een na die ander grieselrig vermoor deur hul oë uit te steek. Maar hoekom? Die Valhalla van die titel word as…

Eers het selfopgelegde afsondering en nou die staat van inperking aan veral die jonger generasie die klimaks van hulle woke ingesteldheid gebied: Jy doen absoluut niks, en juis deur die niksdoenery kan jy wys hoe verhewe jy is. Ek stry natuurlik nie oor die noodsaak van tans alleen of apart wees nie. Waaroor ek dit het, is mense wat in die laaste weke dinge soos kwarantyn en isolering gebruik om hulself ten toon te stel as enersyds die goedheid self en andersyds vreeslik vermaaklik. Kom ons begin by die goedheid. Hoeveel WhatsApp-, Twitter-, Instagram- en Facebookprekies gaan ek nog moet lees?! (Baie aan my gestuur deur vriende wat ook hulle oë daaroor rol). Byvoorbeeld, een leidsman der deugde basuin uit wat jy mag en nie mag doen nie – hy’t…

Die amptelike naam was die 1460, genoem na die eerste datum van uitreiking. Doc Martens kan miskien 60 wees, maar dié skoene bly steeds die simbool van jeugdige aspirasie; van daardie ironiese versugting om met behulp van iets wat jy met duisende ander deel, ’n kommersiële produk wat jou rustelose soeke na individualiteit sinies deel maak van ’n geteikende bemarkingsveldtog, anders te wees. Maar Doc Martens was nie spesifiek ontwerp vir tieners wat wil gatskop nie, en miskien is die langdurigheid van die produk juis hierin te vind. Toe die Britse skoenvervaardigers R. Griggs Group Ltd. daardie eerste onderskeidelik kersierooi en swart oprygstewels in hulle Cobbs Lane-fabriek in Wollaston, Northamptonshire, gemaak en uitgereik het, was dit as ’n funksionele produk wat veral onder die werkersklas aftrek gevind het. Dit was…

Die ANC se sentrale dogma van ’n oppermagtige staat wat letterlik alles rig en beheer, was reeds voor korona in die wagkamer buite die siekeboeg. “ ’n Staat op sy knieë”, in die woorde van ’n ingeligte burokraat die afgelope week – Jacob Zuma se “geskenk” aan sy geliefde ANC, deurgegee aan die land. Dit lyk dalk nie nou so nie, maar moenie verbaas wees nie as die virus dié “staatspasiënt” mettertyd stuur na die terminaal-saal. Met pres. Cyril Ramaphosa se eerste TV-verskyning drie Sondae gelede het dit gelyk of die groot staat ’n comeback maak. So ook ’n paar dae later, toe die president die nasionale staat van inperking afkondig. Hy was indrukwekkend. Die ferm en op die oog af deurdagte optrede van die gesondheidsminister, dr. Zweli Mkhize, het…

Stille nag. Stille dag ook. Stille weke, dalk . . . Tuis, alleen-alleen, of saam met ander alleen, sit-sit so alleen. Corona volente. Winston Churchill sou kon kwink: Nog nooit het iets so klein so skoorsoek-sêding, dat sterk gif in klein botteltjies kom, word in ons dae nog meer waar bewys: ’n Piepklein virus hou ’n ganse planeet tuis. Wie rus? Ons almal. Amper. In ’n era van netwerke bou en ’n wêreldwye web en verdrukkende groepdenke, word ons skielik teruggegooi na ’n uitdrukking uit Britse diplomatieke denke van ’n eeu en ’n kwart gelede: “splendid isolation”. Jy’s op jou beste as jy op jou eie is. Anders as die gewone slagspreuk om ’n probleem op te los – “eendrag maak mag” – moet ons nou uiteen bly om iets…

Teken in: 087 353 1300. SMS “Rapport” na 31069. Intekenare-navrae: 087 353 1300. (Maandag tot Vrydag: 07:00-16:30. Saterdae, Sondae en openbare vakansiedae: 07:00-11:00.) SMS “diens” na 31069. E-pos: intekenare@media24.com WhatsApp: 087 353 1333 Waar kry ek Rapport? 087 741 3137 Nuuswenke: 011 713 9633 of 021 406 3228 E-pos: nuus@rapport.co.za Klagtes oor stories: Alet Wichmann 011 713 9682.alet@media24.com Redakteur: Waldimar Pelser 011 713 9633 of 021 406 3228 waldimar.pelser@rapport.co.za Nuus- en Sakeredakteur: Erika de Beer 011 713 9633 of nuus@rapport.co.za Sportredakteur: Albert Weideman 011 713 9671 of albert.weideman@rapport.co.za Beleef: Alet Wichmann 011 713 9682 of alet@media24.com Weekliks en briewe: Pieter Malan 021 406 3514 of pmalan@rapport.co.za…

Kommer laai op dat vergrype deur polisie- en weermaglede teen ingeperkte inwoners van plakkerkampe en townships wat deur hongersnood in die gesig gestaar word, tot grootskaalse geweldpleging kan lei. ’n Topamptenaar in die veiligheidsektor het selfs aan Rapport gesê dit was ’n ernstige fout om die weermag saam met die polisie te ontplooi omdat die weer-mag opgelei is om ’n “vyand” uit te wis. Die kombinasie van mense wat van hul inkomstebronne afgesny is, vasgekeer is in hul woonplekke, nie toegang het tot kos nie en deur gewapende magte gekarnuffel word, skep die ideale toestande vir grootskaalse geweld en moeilik beheerbare strooptogte. Die instituut vir armoede-, grond- en landelike studies (Plaas) aan die Universiteit van Wes-Kaapland het ook in ’n verslag teen dreigende, wydverspreide geweld gewaarsku. “As mense nie kos…

Die veiligheidswag wat die oud-Springbokhaker James Dalton die afgelope week van aanranding en rassisme beskuldig het, sê hy het ná die voorval vir Dalton gesê hy is veronderstel om ’n rolmodel te wees. Simphiwe Mntunani, ’n veiligheidswag by die Harbour View-gebou in Woodstock, Kaapstad, het die afgelope week ’n klag van aanranding teen die 47-jarige Dalton ingedien oor ’n voorval Maandag 23 Maart. In ’n video van die voorval, wat intussen op sosiale media versprei is, kan gesien word hoe Dalton met Mntunani stry in die voorportaal van die gebou waar Dalton glo woon. Hy staan dan nader en stamp Mntunani met die kop. Volgens Mntunani het die voorval in die vroeë oggendure gebeur. “Hy was dronk,” sê Mntunani van Dalton. “Hy is altyd dronk.” “Ek was besig om video’s…

’n Verslankingsinspuiting bokant haar stuitjie, pleks van in haar boud, het ’n vrou ’n epileptiese aanval laat kry – só erg dat ’n skyf in haar ruggraat vergruis is. Bernadette Hesketh moes selfs uit haar werk bedank weens die erge rugpyn. Die Prellerplein-apteek in Dan Pienaar, Bloemfontein, het einde Maart sy appèl verloor teen ’n bevinding van die hooggeregshof in die stad in 2018 dat hy vir al Hesketh se skade aanspreeklik is. Hesketh het in haar eis van R3 miljoen teen die apteek getuig sy is in 2006 soontoe vir ’n reeks inspuitings as deel van ’n dieetprogram. Die eerste inspuiting is omtrent in die middel van haar lyf en bokant die boudgleuf toegedien. Sy het verwag dit sou in die regterboud wees, maar alles het goed verloop. Sy…

In China is dit tronksake as jy die inperking probeer omseil, en almal moet kragtens wet maskers dra. So vertel Melissa Redelinghuys (31), ’n kleuterskoolonderwyseres van Potchefstroom wat in Changzhou, China, skoolhou. Sy is pas ontslaan uit ’n plek waar sy onder kwarantyn moes bly nadat sy uit Suid-Afrika teruggekeer het. Redelinghuys het in Januarie weens die “komende pandemie” by haar ouers in Hartenbos kom bly. “My skool het my in Maart gevra om terug te kom. Dit was die regte ding om te doen omdat hulle my nog die hele tyd betaal het. Toe vlieg ek 18 Maart terug na China.” Redelinghuys moes sowat ’n week ná haar aankoms in China na ’n hotel gaan wat in ’n plek van kwarantyn omskep is. “Selfs in jou woonstel is die…

Internasionale mededinging vir toerusting, ’n tekort aan vlugte asook administratiewe prosesse kan die regering se planne kortwiek om blitstoetse vir die nuwe koronavirus op groot skaal in te stel. Dr. Zweli Mkhize, minister van gesondheid, het die afgelope week met groot fanfare aangekondig dat 67 mobiele eenhede in veral townships ontplooi sal word. Die regering wil hiermee help om die land se vermoë om te toets van ongeveer 5 000 tot meer as 30 000 per dag te verhoog, maar Mkhize het nagelaat om by te voeg dat dit weke kan duur voordat dit ’n werklikheid is. Nog net vyf is in Gauteng ontplooi met nog vyf wat van môre af in die Wes-Kaap operasioneel behoort te wees. Die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO) en Suid-Korea, waar van die grootste suksesse tot nog…

■ Donasies aan MES kan inbetaal word in hul Absa-rekening: MES General, rekeningnommer 324 014 0208, takkode 632 005. ■ Die Heilsleër gee daagliks sowat 1 200 etes vir armes in Pretoria. Neem skenkings na WF Nkomostraat 183 (voorheen Kerkstraat) of in Johannesburg na 11de Laan in Dewetshof (langs die Eastgate-winkelsentrum). Maj. Carin Holmes sê daar is ’n groot behoefte aan kos, water, meel, sanitasieprodukte, handreinigers en geld vir brandstof. Skakel 082 994 4351. ■ Die NG Kerk Welsyn se grootste behoeftes by hul afdeling vir gesinsorg is nie-bederfbare kos en groente met ’n langer rakleeftyd; basiese sanitêre produkte – van seep tot sjampoe; medikasie, weggooidoeke en melkformule vir babas; basiese skoonmaakmiddels soos bleikmiddel en Handy Andy en veral kinderklere. Skenkings kan by enige van die 12 gesinsorgkantore afgelaai word.…

Die regering het afgesien van die plan om ’n algemene inkomstetoelae te betaal aan werkers in die informele sektor wat hul inkomste verloor het, en wil nou eerder die kindersorgtoelae van R445 per maand per kind skerp verhoog. Dit sal twee maande duur om ’n algemene inkomste-toelae op dreef te kry, terwyl die betaalstelsel en infrastruktuur vir die kindersorgtoelae dadelik ingespan kan word deur die toelae te verhoog. ’n Taakspan wat die moontlikhede ondersoek, het Woensdag by die kabinet aanbeveel dat die kindersorgtoelae verdubbel word. Dit sal baie van dieselfde mense bereik wat met ’n algemene inkomste-toelae geteiken sou word. Die kabinet het die voorstel aanvaar, maar die tesourie moet nou binne ’n week finansiering vind om dit moontlik te maak. Tito Mboweni, minister van finansies, is gevra om eerskomende…

Rolspelers in die energiebedryf is teleurgesteld omdat die regering se nuutste bepalings oor die lisensiëring en registrasie van onafhanklike kragverskaffers net vir projekte van tot 1 MW geld. ’n Toegewing daarin wat wel verwelkom word, is dat beperkings op die opwekkingsvermoë van aanlegte wat nie aan die land se kragnetwerk gekoppel word nie, opgehef is. Aanlegte wat krag vir eie gebruik opwek, hoef ook nie meer op dieselfde perseel as die gebruiker te wees nie, sê Alexandra Felekis, energiekenner van die regsfirma Webber Wentzel. Ingevolge wysigings aan Skedule 2 van die Wet op Elektrisiteitsregulering in 2017 was dit in sekere gevalle nie nodig om ’n lisensie vir kragopwekking by die nasionale energiereguleerder (Nersa) te kry nie. Van sommiges is slegs registrasie vereis. Daar was egter heelwat onduidelikheid in die dokument…

Toe Jaco van der Westhuyzen op die Bulle se oorwinningsfoto ná die Super14-eindstryd van 2007 teen die Haaie ’n T-hemp gedra het met die woorde “Jesus is King”, was dit nie in ’n vlietende oomblik van gelowigheid nie. Vandag nog, sê Van der Westhuyzen die afgelope week aan Rapport, is sy geloof en sy gesin die twee dinge waaroor hy passievol is. En rugby, veral aanvallende hardlooprugby. Deesdae is Jaco, wat môre sy 42ste verjaarsdag vier, ver verwyderd van rugby-heiligdomme soos Ellispark en Murrayfield. Hy hardloop egter steeds rond, en wel in die Alpha Pharm-apteek wat hy en sy vrou, Cornelda, met wie hy van skooldae af gekys was, op Marble Hall bestuur. “Cornelda het aptekerswese aan die Puk gestudeer en haar pa het die apteek op die dorp besit,…

’n Gebroke hart en twee sakemislukkings het ’n granietblok van Springbok-rugby laat verkrummel. AJ Venter was in sy tyd ’n gladiator van die rugbyveld. Met sy atletiese spierkrag en ’n aptyt vir fisiekheid het hy sy opponente gelem. Hy was ’n meneer. Nou, vir die eerste keer, vertel hierdie rugby-gladiator van hoe sy wêreld “vergaan” het en ’n senu-ineenstorting hom geknak het. Vir etlike jare was dit sy geheim. Hy het nie daaroor gepraat hy. Hy was skaam en selfbewus. Nou gesels Venter openlik oor die dag ’n paar jaar gelede toe hy ’n senu-ineenstorting gehad het, sy stryd daarna en hoe hy dit te bowe gekom het. Die 46-jarige oud-Bok, wat tussen 2000 en 2006 in 25 toetse gespeel het en in ’n lang loopbaan ook vir die Blitsbokke,…

Die Springbok-afrigter Jacques Nienaber gaan vir ’n ruk lank nie die geleentheid kry om saam met sy span te oefen nie, maar danksy tegnologie is die nasionale span hard aan die werk om reg te wees vir wanneer toetsrugby weer ná die koronavirus hervat. Nienaber en sy afrigtingspan het hulle aan die begin van die inperkingstyd tot tegnologie gewend om te vergoed vir die afgelaste oefenkampe. Die afrigters is danksy Microsoft Teams, ’n videokonferensieprogram wat deur hul borg vir hulle gegee is, in kontak met spelers. “Ons is nog besig. Die lekker ding is dat afrigting nie net op die veld plaasvind nie. So ons beplan steeds en volg ook steeds ons program. Die enigste verskil is dat ons nie meer ons kampe soos gewoonlik hou nie, maar nou doen…

Die besluit was ’n geweldige opoffering. Omring deur die groen golwende heuwels van ’n idilliese Engelse landskap lê die sewe grafte. ’n Rowwe klipmuur, wat in die vorm van ’n hart gebou is, omring dit. Daar is ses grafstene en ’n graf met ’n plat klip daarop. Die inskripsie op die klip lees: John Hancock, sen., Buried August 7, 1666 Remember man As thou goest by, As thou art now, Even once was I; As I doe now So must thou lie, Remember man That thou must die. Op die ander grafstene is die name: Elizabeth Hancock, Buried Aug. 3, 1666 John Hancock, Buried Aug. 3, 1666 Oner Hancock, Buried Aug. 7, 1666 William Hancock, Buried Aug. 7, 1666 Alice Hancock, Buried Aug. 9, 1666 Ann Hancock, Buried Aug. 10,…

Hier is ’n lys van museums en ander besienswaardighede wêreldwyd wat jy kan besoek gedurende self-afsondering: Museums ■ Musei Vaticani, Vatikaanstad – www.museivaticani.va/content/museivaticani/en/collezioni/musei/tour-virtualielenco.html ■ Anne Frank-museum, Amsterdam, Nederland – www.annefrank.org/en/museum/web-and-digital/ ■ British Museum, Londen – British-museum.withgoogle.com / ■ Guggenheim, Bilbao, Spanje – www.guggenheim-bilbao.eus/en ■ Hermitage-museum, St. Petersburg, Rusland – www.youtube.com/watch?v=49YeFsx1rIw&feature=youtu.be ■ Louvre-museum, Parys – www.louvre.fr/en/visites-en-ligne ■ São Paulo-kunsmuseum (MASP), São Paolo, Brasilië – Masp.org.br/en ■ Met-museum, New York – www.metmuseum.org/art/online-features/met-360-project ■ Musée d’Orsay, Parys – M.museeorsay.fr/en/home.html ■ Museum of London Docklands – www.museumoflondon.org.uk/about-us/business-services/venue-hire/museumlondon-docklands/virtual-tour ■ National Gallery of Arts, Washington DC – www.nga.gov/ ■ National Gallery, Londen – www.nationalgallery.org.uk/visiting/virtual-tours ■ Natural History Museum, Londen – Artsandculture.google.com/streetview/the-natural-history-museum-hintze-hall/yQHjHCmSOMKyhQ ■ Palestine Museum, Birzeit – www.palmuseum.org/ehxibitions/virtual-exhibitions ■ Picasso-museum, Barcelona – www.bcn.cat/museupicasso/en/museum/presentation.html ■ Rijksmuseum, Amsterdam, Nederland – Artsandculture.google.com/partner/rijksmuseum ■ Royal Academy of Arts, Londen – Britishart.yale.edu/…

Nog nooit het Suid-Afrikaners so gebak as die afgelope week te midde van grendeltyd nie. Ekself bak elke tweede dag brood. Ek het twee van my kosvriendinne gevra wat hulle in dié tyd bak. Hier is ons stories. Anél se storie Waar #StayHome jy? In die Kaap met my Ier en my twee hondekinders, Frankie en Robbie. Maar ek kook nog elke oggend op Expresso Morning Show – ons word as essensiële mediadienste gesien. Wat is vir jou die ergste van #StayHome: Ek kan nie vir ma Babs gaan kuier nie. Die lekkerste is, ek doen alles stadiger – ek jaag nie meer nie, so my kop is besig om af te skakel. Wat bak jy? My broer Piet het my vertel van ’n volkoringbrood waarvan die koring vir twee…

Wat sou gebeur het as die Covid-19-pandemie sy oorsprong in Suid-Afrika gehad het? Hoe sou die Suid-Afrikaanse regering se reaksie – in die afwesigheid van enige ander voorbeelde elders in die wêreld – dan gelyk het? Hierdie is vrae wat by my opkom na aanleiding van die uitstekende analise van Suid-Afrika se “korona-raaisel” deur die filosowe Alex Broadbent en Benjamin Smart, albei verbonde aan die Universiteit van Johannesburg. Hulle vra die vraag wat die meeste Suid-Afrikaanse kommentators tot dusver as ondenkbaar beskou: Wat is beter? Om oues te laat sterf en die jonges te laat le-we? Maak dit sin om die spoed waarteen die koronavirus versprei te probeer beperk op ’n kontinent waar die meeste mense nie toegang tot mediese dienste het nie? Red ’n gesonde ekonomie nie meer mense…

Drie polisiegeboue in Pretoria is die afgelope week ontruim nadat ’n beampte wat in een van hulle werk positief getoets is vir Covid-19. Gewone lede vrees boonop vir hul veiligheid weens ’n tekort aan maskers, handskoene en handreiniger. Brig. Vish Naidoo, nasionale polisiewoordvoerder, het die ontruimings bevestig, maar sê Rapport “maak ’n berg uit ’n molshoop”. Die polisie is volgens Naidoo op 2 April deur ’n Pretoriase hospitaal ingelig dat ’n lid van die afdeling vir sigbare polisiëring positief getoets het vir die koronavirus. Hy sê die afdelingsbestuur het die drie geboue waarvoor hulle verantwoordelik is as voorsorgmaatreël laat ontruim. “Die ontruiming is gedoen sodat lede kan selfisoleer en ook sodat die geboue ontsmet kan word. Al drie geboue, in plaas van net die gebou waar die lid werksaam was,…

■ In die berig ‘Nog ʼn gemeente betaal nie oor gays’ het Rapport verkeerdelik ’n aanhaling aan ds. Tiaan Victor van die Heilbron-Suid-gemeente toegedig. Dis inderwaarheid ds. Danie Kritzinger van die Modderrivier-Ritchie-gemeente wat gesê het daar is in die algemene sinode “ ’n beweging weg van die Bybel as die onfeilbare Woord van God. Dit het volgens ons uitgeloop op die besluite van 2015 en 2019 oor homoseksuele persone se plek in die kerk. Ons wil dit duidelik stel dat ons glo die kerk is ’n hospitaal vir sondaars en nie ’n hotel vir heiliges nie. Daarom is alle mense welkom om deel te wees van ons gemeente. Die besluit dat selfdegeslagpaartjies in die huwelik bevestig kan word en dominees wat in aktiewe homoseksuele verhoudings is as leraars kan werk,…

Die nagevolge van die Vrystaatse gebedsbyeenkoms wat bygewoon is deur vyf buitelanders – wat almal Covid-19 onder lede gehad het – is steeds aan die uitkring. Die Vrystaatse departement van gesondheid het teen Donderdag al meer as 1 600 mense opgespoor en ondersoek nadat hulle die Jerusalem Prayer Breakfast bygewoon het of in kontak was met mense wat die virus daar opgedoen het. Die 85-jarige John Hlangeni (85), ’n kerkleier by die Global Reconciliation Church, het Maandag Suid-Afrika se derde Covid-19-slagoffer geword toe hy in die Pelonomi-hospitaal in Bloemfontein oorlede is. Sy vrou is ook siek en word in die intensiewesorgeenheid behandel. ’n Verpleër in die Duduzakliniek in Ekurhuleni aan die Oos-Rand is positief getoets vir die virus en die departement van gesondheid het die kliniek Woensdag gesluit. Sy het…

Vat jou panty en tandepasta en f****f uit my vakansiehuis! Dié aggressiewe houding van haar man het ’n vrou van Victoriabaai aan die Kaapse suidkus na die hof gedryf. Nou het die Wes-Kaapse hooggeregshof die man beveel om self uit dié huis te trek. Hy mag dit hangende die uitslag van hul skeisaak nie verhuur of verkoop terwyl sy daarin woon nie. Die egpaar het verlede jaar na Victoriabaai verhuis. Die man het in Oktober teruggetrek na hul huis in die Noord-Kaap, maar het vroeg in Desember en kort nadat die vrou ’n skeisaak aanhangig gemaak het, na Victoriabaai teruggekeer. Sy het op 12 Desember ’n beskermingsbevel teen hom gekry. Sy voer aan nadat sy met die skeisaak begin het, het hy dreig- en ontoepaslike boodskappe gestuur en haar laat…

Die akteur Stian Bam het ’n nuwe liefde gevind – ’n Matie wat byna twee dekades jonger is as hy. Handré Basson (23), volgens sy Facebook-profiel ’n BSc Agricstudent, het die afgelope week ’n foto van hulle op Facebook geplaas met dié woorde: “Ek het een ding geleer die afgelope jaar. Ek het geleer dat wanneer jy iemand bitter lief gekry het, maak dit nie meer saak wat die res van die wêreld sê nie, dink of doen nie. “Ek het ook geleer dat liefde nie geslag ken nie. Dat liefde werklik is. Ook dat liefde geen ouderdom ken nie.” Bam (42) is in 2009 met Truda Serfontein getroud en hulle het twee kinders, ’n seun (7) en ’n dogter (4). Hulle is besig om te skei, het hy dié…

My ouboeta Conrad was ’n optimis, ’n lewensavonturier en ’n bietjie van ’n idealis. Hy het onwrikbaar geglo dat as die beste in elke mens vir elke ander mens skyn, sal ons hemel op aarde kan optower. Dít is moontlik, het hy gereken, as ons harte verander, koppe oopmaak en handevat. Dit was vir hom lekker om mense met dikwels strydende standpunte te bevriend en om ’n tafel te laat gesels. Grense het hy gemaklik oorgesteek. Conrad is die oudste van ses kinders – drie broers en drie susters – waarvan ek die jongste broer is. Sy baanbrekerswerk in joernalistiek het my geïnspireer om sewe jaar ná hom ook by Die Burger as joernalis te begin werk. Nuwe geleenthede het hy soos avonture benader – so byvoorbeeld het hy die…

Inwoners van die rykmanslandgoed Zimbali by Ballito aan die KwaZulu-Natalse Noordkus is woedend omdat die huiseienaarsvereniging hulle met R10 000 wil beboet as hulle inperkingsreëls binne die mure van Zimbali verbreek. Dr. Nkosazana Dlamini-Zuma, minister van samewerkende regering en tradisionele sake, is ʼn inwoner van die landgoed. Sy het verlede week regulasies onderteken wat mense be-perk tot hul “blyplek”, sonder om te spesifiseer presies wat daarmee bedoel word. ’n Ontstoke inwoner van Zimbali het die afgelope week op Rapport se WhatsApp-stemnotadiens laat weet hy is deur ’n private veiligheidswag voorgekeer toe hy met sy fiets na ’n winkel gery het. “Hy het vir my gesê ek mag nie met ’n fiets ry nie. Toe ek terugkom van die winkel af wou hy wraggies hê ek moet die winkel se kwitansie…

Minder klante – ‘polisie vat vas!’ ■ ‘Mense kan honger raak, en daar is nie geld nie.’ Voordat ons nie weet wat in die townships aangaan nie, kan ons nie selfvoldaan raak (oor die land se vordering om die verspreiding van die korona-virus te bekamp) nie, het dr. Zweli Mkhize, minister van gesondheid, gister gewaarsku. En uit Rapport se gesprekke met inwoners van townships is dit duidelik talle vind dit baie moeilik om aan die inperkingsmaatreëls gehoor te gee – om sosiale én finansiële redes. “Mense gaan eers gehoor gee as hulle siekes rondom hulle sien sterf,” verwoord ’n moedelose gemeenskapsleier in Alexandra in die noorde van Johannesburg Donderdag sy frustrasie. David Mahlangu het oorkant die huis waar ’n begrafnisdiens in Alexandra gehou is, gestaan om nie die regulasies oor…

“nie Ons “wat weet sou gebeur as ons ’n ander roete gekies het nie.” In die wêreld van konglomerate wat struikel – Anglo, Massmart en Edcon – staan Grant Pattison bekend as die sonskynseun wat die plan maak en laat werk. Maar selfs dié uitvoerende hoof van Edcon het laasweek vir ’n paar oomblikke geknak toe hy in ’n pynlike telekonferensie vir sy verskaffers moes sê hy kan hulle nie betaal nie. Aan die einde van sy oproep, toe hy simpatiseer met die verskaffers oor die vernietigende impak daarvan op hulle, was hy so emosioneel dat hy vir ’n paar oomblikke glad nie kon praat nie. Een van die verskaffers het die oproep opgeneem en toe Bruce Whitfield dit later op sy sakeprogram The Money Show op CapeTalk en Radio…

Die tesourie bekyk “alle opsies” om Suid-Afrika se beleidsrespons op die Covid-19-pandemie te finansier en dit kan die Internasionale Monetêre Fonds (IMF) insluit, maar ons het nog nie aan dié deur gaan klop nie. Volgens die IMF het sowat 20 ontwikkelende lande die afgelope twee weke vir nood-finansiering gevra om skerp toenames in staatsbesteding en skerp dalings in staatsinkomste gedurende die noodsituasie te help finansier. Gediminas Vilkas, senior kommunikasiebeampte van die IMF, het gesê Suid-Afrika was nie onder dié lande nie, hoewel die IMF verwag dat nog sowat tien lande in die volgende paar dae hulp kan kom vra. Dit beteken op die allerminste Suid-Afrika sal moet inval by ’n taamlik lang tou as die geld opraak. Die tesourie het Vrydag by navraag gesê die regering “ondersoek alle finansieringsopsies” om…

Skuldvlakke kan nou styg Skuld aan private huishoudings en sakeondernemings wat finansieel sukkel weens die Covid-19-pandemie kan op kort termyn styg, maar daarna sal groei in kredietverlening afplat soos banke hul uitleenbeleid streng toepas en huishoudings lugtig raak vir bykomende skuld, sê Nedbank se ekonomiese eenheid. Volgens die jongste syfers van die Suid-Afrikaanse Reserwebank Maandag was kredietverlening aan die private sektor in Februarie 5,1% hoër op ’n jaargrondslag, teenoor 5% in Januarie. Krediet aan huishoudings het in Februarie vir die vierde agtereenvolgende maand verlangsaam op ’n jaargrondslag. PMI laagste sedert 2009 Absa se aankoopbestuurdersindeks (PMI) vir die eerste kwartaal staan op 45,9 indekspunte, vergeleke met 47,6 in die vierde kwartaal van 2019. Dit is die laagste vlak sedert 2009. Absa sê in ’n verklaring die PMI vir die eerste kwartaal…

Covid-19 gaan arbeidsverhoudinge radikaal verander. Dié virussiekte gaan negatiewe en positiewe gevolge vir arbeidsverhoudinge en veral vir kollektiewe onderhandelinge in Suid-Afrika inhou. Die virus se aanvanklike positiewe invloed was die wyse waarop arbeid, die sakesektor en die regering se verteenwoordigers binne die nasionale ekonomiese ontwikkelings- en arbeidsraad (Nedlac) in die aanloop tot die inperkingstyd spoedig ’n ooreenkoms kon bereik oor aanvanklike ekonomiese stimulusmaatreëls. Daar was ook konstruktiewe uitkomste oor wysigings aan die werkloosheidsversekeringsfonds (WVF) en pensioenfondsregulasies om werkgewers wat onder ernstige finansiële druk verkeer tegemoet te kom met WVF-ondersteuning aan werknemers wanneer salarisse nie betaal kan word nie, of pensioenfondsbydraes nie volgehou kan word nie. Covid-19 se grootste negatiewe impak op arbeidsverhoudinge sal werksverliese wees. Die damwal gaan ná die inperkingstyd breek en werknemers in bykans elke ekonomiese sektor sal…

Meer as R100 miljard se inkomste wat die staat toekom, is verlore weens belastingbetalers wat wetend of onwetend hul belastingplig versuim, dié wat aggressief belasting ontduik én dié wat deur en deur skelm is en die belastinggaarder bedrieg, sê Edward Kieswetter, kommissaris van die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID). 2,4 mjd. in eerste vier inperkingsdae betaal. Die belastinggaarder het egter deur sy inkomste-herwinningsprogram in die afgelope boekjaar tot einde Maart ’n bykomende R75 miljard vir die staatskas ingesamel, het Kieswetter Woensdag met die bekendmaking van die voorlopige belastinginkomstesyfers gesê. Die netto belastinginkomste was R1 356 miljard en sluit terugbetalings van R292 miljard in. Die inkomste is R68,2 miljard (of 5,3%) meer as in die 2018-’19-boekjaar en volg te midde van nominale BBP-groei van net 4,8%, het Kieswetter gesê. Tog is die totale…

Rita Cool, finansiële adviseur van Alexander Forbes, sê mense wat dit kan bekostig om hul maandelikse paaiemente te betaal moet voortgaan om dit te doen. “In baie gevalle word rente steeds gehef op die lening gedurende die grasietydperk en dit verleng bloot die tydperk waarin jy jou skuld sal moet delg,” sê sy. “Onthou, daar is nie iets soos ’n gratis middagete nie, net ’n middagete waarvoor jy met jou kredietkaart betaal het wat jy later moet terugbetaal.” Benay Sager, bedryfshoof van die skuldberader DebtBusters, het aan Rapport gesê ’n betaalvakansie of grasietyd wat paaiemente betref, gaan gewoonlik gepaard met bepalings en voorwaardes. “Een daarvan is dat die rente sal oploop en dat jou balans oor drie maande hoër sal wees as die balans vandag as jy geen beta-lings doen…

Die Cheetahs het nog hoop om hul slotpaar Sintu Manjezi en Walt Steenkamp te behou, maar Jasper Wiese is verlore. Die Bulle toon belangstelling in die 24-jarige Manjezi, sowel as die 24-jarige Steenkamp met Jake White wat nou aan die stuur is en verstellings aan sy spelerskorps maak. Manjezi was vroeër in die Westelike Provinsie se visier, maar die Kapenaars het verlede Vrydag op ’n raadsvergadering besluit om alle kontraktering met die oog op 2021, dié van nuwe aanwinste en verlengings, dadelik tot verdere kennisgewing weens onder meer die koronavirus op te skort. Dit het die hoop laat opvlam dat die Vrystaat Manjezi sou kon behou, maar nou is die Bulle skielik ook ’n rolspeler om vir die Vrystaatse slot te bie. Manjezi is ’n speler met ’n nasionale kontrak…

“Almal is bekommerd, maar ek sê as ons negatief gaan raak, dan begrawe ons die bedryf.” Dit is die pleidooi van Jannie Louw, president van Griekwas Rugby-unie die afgelope week aan sy mederugbyunies, terwyl groot onsekerheid heers oor hoe kwaai die impak van Covid-19-pandemie op rugbyunies se voortbestaan gaan wees. Daar is kommer by veral die kleiner unies oor wat die toekoms inhou, veral omdat hulle tans net oorleef op die toelaag wat hulle van SA Rugby ontvang. Rapport het die afgelope week met verskeie unies gepraat wat sê dat enige vermindering in die toelaag wat SA Rugby aan hulle betaal “die einde kan beteken” en dat die huidige krisis met die Covid-19-pandemie die deure van verskeie unies permanent kan toemaak. Die meeste unies kontrakteer spelers net vir ’n sekere…

’n Agent en ’n administrateur het aan Rapport hul ontevredenheid uitgespreek oor die wyse waarop MyPlayers Vrydag se bespreking hanteer het. “My foon lui aanhoudend. Die spelers voel asof hulle in ’n blik gedruk word en nie geraadpleeg word nie,” sê een agent. “Dit is asof ’n geweer teen hul kop gehou word om die veranderinge te aanvaar.” Die administrateur met wie Rapport gepraat het, beweer sekere besluite is wel al geneem, maar dat dit net in beginsel is. Dit moet nog goedgekeur word. “En in terme van die wet kan jy nie geld van iemand se salaris aftrek sonder dat hy jou toestemming gegee het nie,” sê die administrateur. “Elke speler moet individueel die aftrekkings goedkeur voordat dit kan gebeur.” Hoewel Eugene Henning, uitvoerende hoof van MyPlayers, nie kommentaar…

Rugby Australië (RA) word opnuut deur twis, tweedrag en dreigende bankrotskap geteister nadat nog gesiene oudspelers die kop van Raelene Castle, die uitvoerende hoof van RA, en haar hele raad geëis het. The Daily Telegraph het berig dat die oud-Wallaby-haker Phil Kearns glo gereed staan om by Castle oor te neem. Nick Farr-Jones, die Wallabies se Wêreldbeker-kaptein in 1991, het gesê geen finansiële instelling sal tot die Aussies se redding kom nie. “Tragies, ons het nie ’n uitsaaikontrak nie, wat ander sportkodes het. Die NFL het glo $600 miljoen (sowat R68 miljard) deur die banke bekom, want hulle het ’n uitsaaikontrak. “Hulle gaan elke klub sowat R28 miljoen gee, want banke stel in hulle belang. Hoe lyk die finansiële toekoms van Rugby Australië? ’n Gat in ’n oliering,” het Farr-Jones…

Die Springbokke se tuistoetse teen Skotland in Julie sal waarskynlik uitgestel en nie afgestel word nie. Die TV-geld wat uit dié toetse verdien sal word, is te noodsaaklik om dit net te laat vaar, het Rapport betroubaar verneem. SA Rugby sal ook alles in sy vermoë doen om te verseker dat Nuweland tog vanjaar ’n afskeidstoets kry. Die Bokke moet op 4 Julie op Nuweland teen Skotland speel, wat veronderstel is om die laaste toets in die geskiedkundige stadion te wees. Weens die negatiewe impak van die koronavirus is daar ’n kleiner as 10%-kans dat die toets in Julie sal plaasvind. Die tweede toets teen Skotland is vir 11 Julie in Durban beplan, maar ook dít sal later plaasvind. Wêreldrugby sal aan die einde van April verskillende datums vir die…

Cosmos: Possible Worlds  Met Neil deGrasse Tyson. Regisseurs: Ann Druyan en Brannon Braga. Nou, meer as ooit tevore, raak ’n mens daarvan bewus hoe nietig jy is. Hoe oorweldigend majestueus die skepping is en hoe die mens die planeet vernietig het. Deesdae word menings gelug dat die mens die planeet so vernietig het, dat die natuur haar regmatige plek terugvat. Sy’s te lank getreiter, seergemaak en misbruik. Dis terugbetaaltyd. Dis waarop hierdie reeks indirek sinspeel. Neil deGrasse Tyson neem die kyker op ’n luisterryke reis deur die oorweldigende heelal. Jy het ’n groot plasmaskerm hiervoor nodig, want die episodes bestaan uit oog-ontploffende spesiale effekte, beeldskone musiek deur Alan Silvestri en weergalose visuele reise soos jy selde tevore gesien het. Met spesiale effekte wat Disney se superheldfilms in die skadu stel,…

Ingelegde beet 24 heel bete 250 ml water 200 g (250 ml) suiker 250 ml witasyn Ek verkies om nie die stoompot te gebruik soos my ma nie, maar jy is welkom. Maak die heel beet gaar met skil en al deur dit in gesoute water te kook. Dreineer, laat effens afkoel en trek die skille af. Giet die water, suiker en asyn in ’n groot pot en bring tot kookpunt. Plaas die gaar beet in die asynmengsel en kook vir 5 minute. Skep dan die warm beet in gesteriliseerde glasflesse en maak tot bo teen die rand vol met die asynsous – hoe voller hoe beter. My ma het die flesse in ’n oondroosterbak gepak en dan het sy die flesse gelooi met die pekelwater tot dit oor die…

Om ’n masker te dra, of nie? Dit bly ’n vraag wat wyd bespreek word. Zweli Mkhize, minister van gesondheid, het die afgelope week gesê: “Om maskers te dra is ongetwyfeld een van die beste maniere om te keer dat die virus versprei. Ons beveel dit veral aan vir mense wat hoes of enige van die ander simptome wys, of in situasies is waar fisieke afstand moeilik is.” Die sleutel is egter om ’n masker reg te dra. Sit dit reg op Die Wêreldgesondheidsorganisasie beveel die volgende stappe aan: 1. Was jou hande met seep en water of ’n wasmiddel met ’n alkoholbasis. 2. Bedek jou mond en neus met die masker en maak seker daar is nêrens gapings tussen jou gesig en die masker nie. 3. Moenie aan die…

■ Chris Brunette, ’n voormalige joernalis by Huisgenoot en vryskutredaksielid van LitNet, is aan ’n hartaanval op 59 dood. Hy het op 25 Maart met vriende vir middagete uitgegaan. Volgens die kunstenaar Theo Kleynhans het Chris gesê hy voel nie lekker nie en het hy ineengestort. Omdat die ambulans so lank geneem het, het hulle hom in ’n motor gelaai en na die Karl Bremer-hospitaal gejaag. Hy is kort daarna oorlede. ■ Die voormalige ANC-hoofbestuurder Ignatius Jacobs is op 57 aan kolonkanker in Johannesburg oorlede. Jacobs het opslae gemaak toe daar in 2016 beweer is dat hy die meesterbrein agter ʼn fopnuussmeerveldtog teen opposisiepartye was. Dit was tydens die munisipale verkiesing en is bestuur soos ’n sogenaamde koverte oorlogkamer. Die doel was om hul beeld te knou en verdag te…

Lina Spies, Stellenbosch, skryf: Die inperkingsperiode om Suid-Afrikaners sover moontlik te beskerm teen die koronavirus belet alle vorme van aanraking tussen mense. In sy artikel “Senu en vesel deel van hoe ons groet” verlede week voorsien Izak du Plessis by die afloop van die uiters moeilike tyd van eensaamheid en afsondering die “einde van die era van hartlikheid”. Dié hartlikheid gaan volgens hom gepaard met die Afrikaner se soengroettradisie en is die aanleiding tot sy beskrywing van die verskillende wyses van soengroet in sy familie: “sagte soene van satyn”; ’n “dungerekte mond gesoen”; “kaplaks vol op die mond gesoen”. In sy kontrei, sê Du Plessis, het die “tannies gesoen, in wisselende grade van vogtigheid”. Daarnaas beskryf hy ook die hardhandige handdrukke van die ooms. Moet ek my goeie vriend Izak…

Willem Laubscher, Stellenbosch, skryf: Ek verwys na my brief op hierdie blaaie verlede week oor Quinton de Kock se driedubbele rol as kaptein, paaltjiewagter en openingskolwer. Die manier waarop my brief geredigeer is, skep ’n wanvoorstelling van my argument. My punt was dat De Kock se bydrae met die kolf in duie stort wanneer hy in eendagwedstryde die beurt moet begin as die Proteas tweede kolf. Dít is omdat hy pas vir langer as drie uur agter die paaltjies moes swoeg. Dit het sekerlik niks met sy kapteinskap te doen nie – soos wat die opskrif voorgegee het. (En het ook niks met sy rol in toetswedstryde te make nie – soos wat die koerant se geredigeerde weergawe van my brief suggereer nie). Heftige kritiek oor die kaf wat ek…

Dawie Jacobs, Sterrewag, skryf: Ek verwys na die drie briewe verlede week in reaksie op prof. Wannie Carstens se artikel oor apartheidskuld. Die verklaring wat hy, ek en ander onderteken het, het nie in ’n lugleegte ontstaan nie. Dit was in reaksie op die pyn en woede van ons medelandgenote toe wonde weer oopgeruk is deur die hantering van die debat. Dié verklaring bied vir die eerste keer ’n landswye platform waar mense in solidariteit jammer kan sê. Ek vind dat waar mense sê hulle het genoeg jammer gesê en jy vra hoe en waar hulle jammer gesê het, daal ’n dawerende stilte neer. Wat belangrik is, is nie die briefskrywers se reaksies nie, dit bevestig maar net ou denkpatrone. Wat tel, is diegene aan wie die verskoning gerig was.…

Anel Viljoen skryf per e-pos: Ek hou van reëls en orde, maar dit moet darem net logies sin maak. Die reël dat ons gedurende die in-perking nie buite mag oefen nie, is net onlogies en maak geen sin nie. Vanoggend gaan ek vinnig winkels toe nadat ek kilometers om my huis probeer hardloop het. Oral loop daar groepe mense werk toe. Honderde mense loop met sakke vol inkopies deur die strate terug na hul huise. Tog mag géén mens oefening gaan doen, stap of draf nie, nie eens alleen nie. Die winkelsentrums is vol. Voor Dis-Chem staan daar rye en rye mense wat wag om in te gaan – maar jy sal ses maande tronkstraf kry as jy in oefenklere gevang word alleen op straat. Meneer die minister, verduidelik asseblief…

Hendrik Pretorius, Bloemfontein, skryf: My sewejarige kleindogter Amandi sit langs my toe ek die brief vir Rapport begin skryf. Sy vra waaroor ek gaan skryf en ek verduidelik dat ek wil skryf oor die Covid-19-virus. Sy sal graag iets daaroor wil skryf, maar sy kan nie goed skryf nie en ook nie tik nie, laat sy van haar hoor. “Kan ek vir Oupa vertel hoe ek en ander kinders oor die virus voel, dan tik oupa dit?” Dit klink vir my na ’n goeie idee. Laat die toekoms sê hoe hulle oor die pandemie voel. Amandi sê hulle hoor elke dag van die virus, hoe om hulself te beskerm met ’n masker, nie te hoes sonder om jou mond toe te hou nie. Die grootmense praat elke aand van al…