Rapportの 8/23/2020 の目次

’NWelvarende sake-man, skynbaar ’n goeie vriend van ’n Oos-Kaapse ANCamptenaar, het ’n staatsplaas “present” gekry nadat die vorige huurder – wat agt jaar lank suksesvol daar geboer het – uit die bloute van die plaas afgesit is. Die skatryk Luyolo Makaula (53) van Kokstad het onlangs nog ’n stukkie grond by sy reeds aansienlike eiendomsportefeulje gevoeg nadat die regering die vorige huurder, die beesboer Vuyani Zigana, van die staatsplaas afgesit het. ‘Hy is een van die rykste inwoners.’ Rapport het verlede week berig hoe die 54-jarige Zigana van betreding aangekla en sy diere geskut is nadat hy reeds jare daar arbei en ’n skaflike veekudde opgebou het. Zigana is intussen finansieel geruïneer deur die hofsake om die grond terug te kry en die feit dat byna al sy beeste opgeveil…

Oudpres. F.W. de Klerk wou vir oudpres. Nelson Mandela as ’n raadgewer aanstel kort voordat Mandela in 1990 uit die tronk vrygelaat is. Dít is luidens die boek Prisoner 913: The release of Nelson Mandela, wat Woensdag deur Tafelberg-uitgewers gepubliseer is. Die skrywers is die historikus dr. Jan-Ad Stemmet van die Universiteit van die Vrystaat (UV) se departement geskiedenis en die Kaapse joernalis Riaan de Villiers. Hulle beweer ook dat Mandela kort voor sy vrylating in 1990 geglo het dat sy vrou, Winnie Madikizela-Mandela, hom verraai het voor sy inhegtenisneming op 5 Augustus 1962 naby Howick in KwaZulu-Natal. Die boek is gegrond op duisende bladsye se transkripsies van geheime opnames wat destyds in die tronk van Mandela se gesprekke gemaak is. Die transkripsies was vroeër in die besit van Kobie…

’n Peperduur egskeidingsaak in Port Elizabeth, waarin stapels hofstukke gebruik word, kan eers hervat wanneer dit onder meer vir die 78-jarige advokaat in die saak veilig gaan wees om na die hofgebou te gaan, het die hooggeregshof bevind. Die vrou, wat haar man om ’n egskeiding gedagvaar het, maak aanspraak op trustbates. Die trustees van verskeie trusts, waarvan een in die Britse Maagde-eilande geregistreer is, is ook partye in die saak. Die saak moes vandeesmaand hervat nadat dit in Augustus verlede jaar begin het. Maar regter Mandela Makaula het gesê dit kan nie in die ope hof gebeur nie weens die Covid-19-pandemie. Die vrou het aangevoer haar advokaat en vier deskundige getuies is almal in die hoërisikogroep om ernstig siek te raak as hulle Covid-19 opdoen. Een van die getuies…

’n Man is verbrand en sy kop is afgekap en in ’n septiese tenk gegooi – en nog ’n man is met ’n slypmasjien versnipper voordat sy oorskot aan varke gevoer is. Nog een, ’n man van 37, is gemartel voordat hy koelbloedig doodgeskiet is. Dié grusame besonderhede is die afgelope week in die borgaansoek van Eugene Robert (44), Ronald Halmes (44) en sy broer Jean Pierre (27) van Benoni aangehoor. Hulle word daarvan aangekla dat hulle Tony Mziza (37) en nog twee mans vermoor het wat nog nie deur die polisie geïdentifiseer kon word nie. The Sowetan het dié week berig speursersant Moswarishend Mokofane, ondersoekbeampte, het in die landdroshof in Daveyton gesê Robert het erken hy het twee van die slagoffers vermoor. Hy het ’n video vir die polisie…

“Hulle het my vrou baie sleg behandel. Hulle het op haar kop gesit en met haar weggery.” Raymond O’Grady se stem raak by tye bewerig. Dan en wan is ’n kreun hoorbaar, terwyl hy gistermiddag met moeite die telefoongesprek met Rapport probeer voer. Hy is gisteroggend uit ’n private hospitaal op Stellenbosch ontslaan. Drie mans het hom en sy vrou, Betty, Vrydagoggend op hul Hillcrest Berry Farm in die Banhoek-vallei naby Stellenbosch aangeval. Die plaas is reg oorkant die landgoed van die Nando-baas, Dick Enthoven, waar die hoofopstal verlede maand deur ’n brand in puin gelê is. Die O’Gradys bedryf ’n restaurant en winkel op hul plaas waar besoekers graag bevrore bessies en bessiekonfyt koop. O’Grady sê hy staan elke dag 04:30 op. “Vrydagoggend was ek nét gereed om na…

Doodgewone verkouevirusse – die minder dodelike weergawe van koronavirusse – kan help verklaar waarom sommige mense sieker word as ander van Sars-CoV-2. Navorsers aan die La Jolla-instituut vir immunologie in San Diego, Kalifornië, het gevind dat die immuunstelsel se T-selle, wat gewone verkouevirusse “herken”, ook op die Sars-CoV-2-virus reageer wat Covid-19 veroorsaak. ’n Mens se immuunstelsel bestaan uit teenliggame sowel as die T-selle. ‘Immuniteit is egter nie beperk tot teenliggaampies nie. Dit gaan ook oor die manier waarop die immuunstelsel (deur die T-selle) onthou om ’n virus te beveg.’ Navorsers wêreldwyd het die laaste tyd hul kommer uitgespreek dat pasiënte se aantal teenliggaampies drasties afneem slegs maande nadat hulle die siekte opgedoen het. Studies in Brittanje, Spanje en Duitsland het gewys dat mense ’n redelike teenliggaamreaksie teen die virus ontwikkel,…

Suid-Afrika het tot dusver vanjaar meer kragonderbrekings gehad as in die hele 2019, toon data van die Wetenskaplike en Nywerheidsnavorsingsraad (WNNR), wat waarsku “beurtkrag” kan volgende jaar dubbeld so erg wees. Dié skoksyfers volg nadat kenners reeds in Februarie aan Rapport gesê het dat die stabiliseringsplan van André de Ruyter, Eskom se uitvoerende hoof, veels te optimisties is. Nou sê dieselfde kenners hulle verloor hoop dat Eskom “ooit” sy vloot kragsentrales behoorlik sal regruk en maan hulle dat ons dringend ’n oplossing by energiebronne buite Eskom moet soek. Die jongste sarsie beurtkrag, wat tot Donderdagaand op vlak 2 was, het saamgeval met die her-opening van die grootste deel van die ekonomie onder vlak 2 van die inperking en het stotterende bedrywe se pogings om weer op dreef te kom, verder…

Dis nou ’n uitstekende tyd om plaaslike kontemporêre kuns te koop omdat jy goeie kuns teen goeie pryse kan bekom. So het meer as een kenner dié week aan Rapport gesê. Een van die groot redes hiervoor is dat die gebruik dat net galerye kunswerke verkoop en bemark baie verander het, sê Gordon Froud. Froud is ’n senior lektor by die Universiteit van Johannesburg se departement beeldende kunste en ook bekende kunskurator. “Die geweldige groei in sosiale media het tot gevolg gehad dat kunstenaars nie meer net op galerye staatmaak om hul werke te wys en te bemark nie. Die kunstenaar self is nou meer in beheer en het talle volgelinge op sosiale media wat hul werk daar kan sien, hulle direk kan kontak en só ’n werk kan koop…

’n Viervlak-kaartjieprysmodel sal verseker dat Suid-Afrikaanse rugbyondersteuners ’n regverdige kans kry om volgende jaar die Springbokke teen die Britse en Ierse Leeus te sien speel. Geborg deur SA Rugby Event Services Jurie Roux, uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse Rugbyunie (Saru), het die afgelope week die verskillende pryskategorieë vir die toetse, die twee weekdagwedstryde en die Saterdag-wedstryde teen die DHL Stormers, CellC Sharks en Vodacom Bulls bekend gemaak. Suid-Afrikaanse ondersteuners sal so min as R100 per per-soon betaal vir die weekdagwedstryde. Wat die toetse betref, kos kaartjies tussen R500 en R3 000. Roux het gesê die pryse vir die duurste kaartjies is noodsaaklik om die kommersiële sukses van die toer te verseker. Hy meen nietemin die viervlakkaartjieprysmodel sal verseker dat daar genoeg bekostigbare kaartjies vir Suid-Afrikaners beskikbaar is. Die meerderheid van…

’n Tweede Covid-19-brander kan Suid-Afrikaanse rugby in Januarie tref met die meeste van die land se unies wat gedwonge personeelvermindering en herstrukturering sal moet toepas. Salarisverminderings regdeur die spektrum van rugby in die land was die eerste brander wat die rugbylandskap getref het. “Alles dui daarop dat daar vorentoe ’n baie sterk fokus op net die nodigste poste gaan wees,” sê Piet Hey-mans, uitvoerende hoof van die vakbond Sport Employees Unite. “Unies sal waarskynlik alles tot op die been moet sny. “Dis duidelik dat Suid-Afrikaanse rugby nie oornag sal herstel van die enorme verliese van miljoene rande wat almal weens korona gely het nie. Dit is te verwagte dat al die unies in die nuwe jaar na hul bedryfsuitgawes sal moet kyk.” Die geweldige impak wat die koronavirus op Suid-Afrikaanse…

Capone ’n Mens wonder of Tom Hardy homself verstaan, want sy keuse van rolle is bedenklik. Hoekom nog ’n fliek oor ou Al Capone? Hy verwring hom so onder verdiepings grimering dat sy pogings om hom in ’n monster te omskep jou uitput. Die fliek verander in ’n bombastiese rampokkerpsalm oor die skurk se laaste dae. Die stadige en vermoeiende storie benodig onderskrifte om te ontsyfer wat Capone in sy skuurpapierstem brom, en dit maak dit nog verveliger. Draf liewer op jou trapmeule, dan kry jy ten minste oefening. Jy kan dié swaar fliek huur op BoxOffice. My Spy Nog ’n rolprent op BoxOffice wat die geld nie heeltemal werd is nie, is hierdie mankoliekige komedie. Die yl storie, gebrek aan vars idees en prikkelende karakters beproef die kyker. Die…

Ek’s deesdae meer besorg oor my gesondheid. Daarom probeer ek die ministeriële mediakonferensies oor Covid-19 vermy. ’n Misplaaste optimisme oor vlak 2 het my egter laat inskakel op NDZ se voorligtingsessie Maandag. Binne sekondes moes ek my benadering tot die uitsending verander uit selfbehoud. Kalmeer, sê ek vir myself. Kyk daarna as ’n uitvoering, ’n burokratiese burlesk, satire. Want as jy vir ’n oomblik dink sulke mense is in beheer, sal jy ondergaan. Leser, het ek toe nou vir jou met dié nuwe ingesteldheid pret gehad! Van die verskrikte seremoniemeestertjie (vertolk deur Lungi Mtshali) en die suisende mikrofoon (treffende simbool van tegniese onbekwaamheid) aan die begin tot die ultimate punchline toe NDZ beweer sy word as die sondaar voorgehou. Kostuumbesluite in die kol – NDZ in swart tradisionele gewaad. Soos…

Eendag, lank gelede, hier tussen die 1940’s en die 1960’s, het die Eikestad die moontlikheid ingehou vir die behoud van ’n demografies diverse dorpsentrum, onthou Marietjie Pauw in ’n artikel op die aanlyn publikasie herri. Dit sou gekenmerk wees deur “mense vanuit verskillende sosiale strata, agtergronde, etniese oorsprong, kulturele en geloofsidentiteite, sowel as vloeibare beweging onderling”. Terugskouend het twee gebeure egter daartoe bygedra dat dié ideaal in die Eersterivier afgespoel het see toe. Pauw skryf oor die een, te wete die Groepsgebiedewet van 1950: “The persistence of the town’s administrators in procuring prize land sites such as the town centre and ‘Die Vlakte’, and reserving these areas for white use, determined the haulages of human cargo that followed.” Oor dié “vervoer van menslike vrag”, wat tot 1970 geduur het nadat…

’NKykie na wat aangaan op sosiale media suggereer ’n duidelike opbloei van rassistiese houdings onder swart en wit mense. Dit hou sonder twyfel verband met die voortdurende en katastrofiese mislukkings van die ANC. Terwyl wit mense kyk na al die wanfunksionele instellings, die water- en elektrisiteitstekorte, die bankrot lugdiens, die spoorweë onder administrasie en die bankrot munisipaliteite, raak hulle kwaad vir wat die ANC gedoen het met ’n land wat in ’n goeie werkende toestand was toe hulle dit gekry het. Die resultaat is ’n stroom van beledigings gemik op swart mense wat dikwels uitgebeeld word as geneties minderwaardig en wat die land wil terugneem na die Steentydperk. Baie swart mense reageer op ewe rassistiese wyse teenoor wit mense, hulle woede aangevuur deur ’n onderliggende bewussyn dat dinge inderdaad al…

Ester le Grange, Bloemfontein, skryf: Ek lees die artikel “Die reuk van armoede” en kry hierdie mense uit die diepte van my hart jammer, maar is ook verslae oor die ouers van vier kinders wat in ’n eenvertrek-sinkdakplekkie woon. Terwyl ek die foto kyk, sien ek dat die ma weer hoogswanger is. Liewe land, hulle leef in die vreeslikste armoede en dan beskou die ma hierdie nuwe baba as ’n “blessing”. ■ Kontak ons: Weekliks-redakteur: Pieter Malan – pmalan@rapport.co.za; boeke: Johan van Zyl – johan@subteks.co.za…

Ek’t lank innie underground parking lot gewag virrie escalator om my op mall toe te vat. Toe it eventually ko stap daa soe ’n slymerige man yt met hoepeloos te veel gel in sy hare enne gesig wat te oud is vi sy spike-mettie-blonde-tipshairstyle. Die man hou ’n massiewe Suid-Afrikaanse vlag yt vi my, “Waai jy sommer hierdie,” demand hy. Ek neem ’n tree trug en lag ongemaklik. “Ek weet,” sê hy, “ek hou ook nie van die flag nie, maar head office wil hê ons moet dit in die video sit.” Die goue General Manager-badge op sy trui is blink gepolish. Ek herken toe die groep supermarkwerkers wat in drie rye innie parking lot staan en besef dat my all black outfit ampe identies lyk soes hulle werkuniform. “Ek…

Nathi Mthethwa, minister van sport, en sy meelopers deel iets met diegene wat krieket en rugby se knielers as verraaiers verguis. Nie een van dié twee kampe van uiterstes kan ’n gesonde pad vorentoe baan vir sport in Suid-Afrika nie. Dit is ook klaarblyklik buite hul bereik om ’n brug te bou tussen die knielers en die staners voordat rugby binnekort weer in Suid-Afrika hervat. Sonder ’n sinvolle oorbruggingsdaad kan groot skade aan die sport én nasiebou aangerig word. Mthethwa het dit die afgelope week goedgedink om agt Suid-Afrikaanse rugbyspelers “rassiste” te noem nadat hulle gekies het om nie te kniel voor ’n Engelse Premierligawedstryd op Vrydag 14 Augustus tussen die Harlequins en Sale Sharks nie. Dat die agt T-hemde met die woorde “Rugby against racism” gedra het, het Mthethwa…

Teken in: 087 353 1300. SMS “Rapport” na 31069. Intekenare-navrae: 087 353 1300. (Maandag tot Vrydag: 07:00-16:30. Saterdae, Sondae en openbare vakansiedae: 07:00-11:00.) SMS “diens” na 31069. E-pos: intekenare@media24.com WhatsApp: 087 353 1333 Waar kry ek Rapport? 087 741 3137 Nuuswenke: 011 713 9633 of 021 406 3228 E-pos: nuus@rapport.co.za Klagtes oor stories: Alet Wichmann 011 713 9682.alet@media24.com Redakteur: Waldimar Pelser 011 713 9633 of 021 406 3228 waldimar.pelser@rapport.co.za Nuus- en Sakeredakteur: Erika de Beer 011 713 9633 of nuus@rapport.co.za Sportredakteur: Albert Weideman 011 713 9671 of albert.weideman@rapport.co.za Beleef: Alet Wichmann 011 713 9682 of alet@media24.com Weekliks en briewe: Pieter Malan 021 406 3514 of pmalan@rapport.co.za…

Vir 26 jaar het Cecilia Motaung duisende mense verpleeg in staatshospitale in Gauteng. Sedert sy in Maart afgetree het, het sy egter nog nie ’n sent van haar pensioen gekry nie. Haar storie is een van honderde. Motaung (60), van Rusloo in Vosloorus aan die Oos-Rand, sê sy moes sedert April soveel geld leen om aan die lewe te bly dat sy haar bure nie meer in die oë kan kyk nie. “Die bank gaan volgende week op my kar kom beslag lê, want ek het nie meer geld nie. Ek kan nie meer kos koop nie,” sê Motaung. “Ek het gehoor dit kan ’n maand of twee neem voordat jy jou pensioen ontvang aangesien mensehulpbronne soms sukkel om iemand by die staatsdienspensioenfonds (GEPF) in die hande te kry,” sê…

Beeldmateriaal van ’n kameranetwerk buite Vryburg in Noordwes het die afgelope week gehelp om twee vermeende wilddiewe te identifiseer en vas te trek. Christo Pretorius en Riaan Stalls, twee neefs, is die afgelope week op waarskuwing vrygelaat om later in die hof te verskyn nadat hulle Dinsdag in hegtenis geneem is op ’n klag van onwettige jag. Die klag volg nadat die mans glo twee nagte tevore ’n koedoe in die Molopo-natuurreservaat naby Vorstershoop noordwes van Vryburg geskiet, keelaf gesny en op ’n bakkie weggery het. Die reservaat loop langs die Botswana-grens. Pieter Nel, waarnemende bewaringshoof van die Noordwes-parkeraad, sê veldwagters het Sondag vreemde spore gekry en het toe afgekom op die plek waar die dier geskiet en keelaf gesny is. Videomateriaal van ’n strategies geplaaste kamera op ’n mas…

Staatshoofde in Wes-Afrika is bekommerd dat ’n dreigende ineenstorting van die staatsmasjinerie in Mali ná die afgelope week se militêre staatsgreep die geveg teen Islamitiese ekstremiste in die noorde van dié land ’n knou kan gee. Maar die leiers van die militêre junta wat oudpres. Ibrahim Boubacar Keïta Dinsdag in hegtenis geneem het, het luidens berigte deur die BBC onderneem om met opposisiepartye saam te werk om ’n tussentydse president aan te stel – asook om internasionale ooreenkomste oor die geveg teen djihadiste in die noorde van Mali te eerbiedig. Mali sukkel al jare met Islamistiese ekstremistegroepe in die Saharawoestyn en daar is gevrees dat hulle soos met die vorige staatsgreep in 2012 kan probeer munt slaan uit Dinsdag se magsoorname deur ’n groep soldate wat hulself die nasionale komitee…

Daar was ’n keer toe sy uit haar hospitaalkamer gehardloop het. “Dit het vir my gevoel die dood kom soek my om te sterf. Ek kon nie asem kry nie. Ek moes net weghardloop. Uitkom,” vertel sr. Susan Dasheka (48). “En toe ek in die gang is toe besluit ek by myself, ek gaan nie weghardloop vir die dood nie. Ek wil nou net teruggaan en baklei, want ek is nie bang nie.” En toe gaan sy terug. En sy sit haar gospelmusiek kliphard aan. “Ek het geworship en net die Here geloof en geprys en toe gaan hy (die dood) verby. En toe het ek ook nie meer daardie vrees nie. Dit het ook nie meer gevoel of ek ’n lyk saam met my dra nie. My lyf was…

Die gas-en-heliumprodusent Renergen hoop om ’n omwenteling in brandstofverbruik teweeg te bring met die verskaffing van vloeibare aardgas in die plek van diesel. Die maatskappy het onlangs ’n vennootskap gesluit met Total om vulstasies langs die N3 tussen Johannesburg en Durban toe te rus met silindriese torings waarin vloeibare aardgas geberg sal word. Stefano Marani, uitvoerende hoof, sê vloeibare aardgas is ’n baie skoner vorm van energie as diesel en is ’n belangrike stap in die vermindering van CO2-vrystellings. Wêreldwyd is daar reeds 24 miljoen voertuie wat aangedryf word met vloeibare aardgas pleks van diesel of petrol. Daar sal binnekort nuwe vragmotors in Suid-Afrika te koop wees van Iveco, Scania en Volvo wat geheel en al aangedrewe sal wees met vloeibare aardgas. “Vir bestaande vragmotors sal die goedkoopste opsie uiteraard…

“Dit was ’n positiewe stap in die regte rigting. Die toekoms gaan al hoe moeiliker wees. Veral om die rugbybedryf se verliese te probeer herstel en terselfdertyd mededingend te kan rugby speel.” Heymans, wat al jare lank in verskeie komitees van SA Rugby dien en voorheen onder meer die uitvoerende hoof van die land se spelersvereniging was, wys daarop dat sokker se “Financial Fair Play”-model, waar van spanne vereis word om hul finansiële vermoë voor deelname te bevestig en nie meer te bestee as wat hul inkomste is nie, bekyk kan word. “Die voorste Franse klubs moet vooraf bewys lewer dat hulle die geld in die bank het om in die Top14-reeks te speel. ’n Spesialis-ondersoekspan kan enige tyd enige span se geldsake ondersoek. As daar nie voldoen word aan…

Kugandrie Govender, Krieket Suid-Afrika (KSA) se nuwe waarnemende hoof, se liefde vir die spel is in haar grootwordjare in Durban gekweek. “Ek was ’n laatlammetjie met twee ouer boeties, wat saam met my pa krieket gespeel het,” het Govender vandeesweek aan Rapport gesê. “Dit was ’n krieketmal-huishouding. As daar krieket op die televisie was, het ons gekyk. As daar dan net een TV-stel in die huis is, leer jy om krieket te waardeer,” vertel sy. Sy het saam met haar boeties langs die krieketveld grootgeword. “Daardie tyd was daar nog nie so baie meisies wat krieket gespeel het nie en ek is as ’n ‘tomboy’ gebrandmerk.” Dít het egter nie haar liefde vir die spel getemper nie. Aan die einde van haar matriekjaar het sy haar eerste wedstryd op Kingsmead…

Suid-Afrikaners wat in aanmerking wil kom vir kaartjies kan nét op www.lionstour2021.co.za registreer, benadruk Lourens Oberholzer, direkteur van die toer. Aansoekers kan op die webwerf aandui vir watter wedstryd(e) hulle kaartjies soek, die kaartjiekategorie en die aantal kaartjies. Nadat die aansoekfase van die kaartjielotingsproses afgehandel is, sal daar ’n rekenaargedrewe uitsoekproses wees. Aansoekers sal dan in kennis gestel word as hulle suksesvol was. Volgens Oberholzer is veiligheidsmaatreëls getref om “robotkopers” te fnuik.…

Kommer bestaan in Suid-Afrikaanse rugbykringe dat ’n BLM-tsoenami die spel kan tref weens verskille oor die kniebuiging van spelers ter ondersteuning van die Black Lives Matter-veldtog. Terwyl die Springbokke die Wêreldbeker verlede jaar onder die slagspreuk “Stronger together” onder die leiding van Siya Kolisi verower het, word toenemende druk op rugbyadministrateurs geplaas om standpunt in te neem oor wat van spelers verwag sal word wanneer die spel in Suid-Afrika hervat word. Vrydagaand het die agt Suid Afrikaanse spelers van die Sale Sharks wat die vorige week bly staan het, terwyl van hul spanmaats gekniel het, weer nie voor Sale Sharks se wedstryd teen Exeter gekniel nie. Die spelers het wel T-hemde gedra met die slagspreuk “Rugby teen rassisme”. Dié keer het Faf de Klerk sy hand op Tom Curry, wat…

New Amsterdam. Met Ryan Eggold en Freema Agyeman. Skepper: David Schulner  Op Show-max. Eksentriek. Domastrant. Geniaal. Nonchalant. Bekwaam. Humoristies. Treksaag vir ’n tong, blaasbeul van ’n humeur en genadeloos met sy eie tekortkominge. Dr. Max Goodwin balanseer al hierdie balle soos ’n mediese akrobaat in die lug, toneel vir toneel. Hy neem New York se oudste hospitaal oor en spuit komediepenisillien in die gange. Vergelyk hom met ander ratel-geneeshere soos Doc Martin en House. Daardie twee manne trap so skeef dat hul spatare soos delfiniums lyk. Snaaks en super gevat soos hulle is, sal jy hulle nie sommer in jou hospitaalkamer vertrou vir ’n kolonoskopie nie. Die manne sal geen respek vir ’n derm of ’n pynkreet toon nie. Hulle kom dikwels apaties voor – nie omdat hulle onverskillig is…

Ek is nie ’n Liberace nie, maar ek het so ’n rukkie gelede my klavierdebuut op televisie gemaak. Ek is gewoond aan TV-kameras, maar om klavier te speel was ’n perd van ’n ander kleur en my hart het amper op die klavier se klawers be-land. Ek het Gé Korsten se “Sonder jou” gespeel en ek moet sê, vir dié angstige Vrystaatse meisie het ek nie te sleg gevaar nie – met die hulp van ’n pilletjie onder die tong, natuurlik. Liberace Cooks! deur Carol Truax (uitgegee in 1970) My man was só ingenome met sy vrou dat hy my daardie aand met die kookboek Liberace Cooks! verras het. Oulike man, dié Ier van my, nè? Ek moet sê ek het nooit gedink dat ek en die flambojante…

Die wyd belese gas is honger vir gesels toe hy op die wintersaand, die afgelope Maandag, sy koffie met ’n muffin afsluk. Dit reën kliphard buite, net soos die aandag op vroue in Vrouemaand. Die gas vra ek moet bruin, vroulike multimiljoenêrs opnoem én die wat bruin armoede daadwerklik aanpak. Ek skud my kop, sê ek weet dalk net van een of twee manne. Nee. Meer van suksesvolle, bruin miljoenêrmanne wat die skool se o.15-rugbyspan se rugbytruie sal borg of ’n donasie vir die prysuitdeling sal gee. Sjoe, ons put húlle uit! “Wie spreek regtig bruin armoede aan?” vra die gas. “Wie het die miljarde om bruines te bemagtig?” Ek weet hy bedoel die politieke wil van die staat is nie daar nie en korrupsie is ’n hiëna. “Kyk na…

Hoekom sukkel KSA so om op te tree teen Thabang Moroe (geskorste uitvoerende hoof)? Ek verseker jou die saak is aan die gang, dit beweeg. Gaan julle die ouditverslag oor KSA se bestuurspraktyke bekend maak? Ek en die raad het dit nog nie gesien nie. Sodra die finale verslag hanteer is, kry die lederaad dit en dan sal ons dit hanteer. Gaan julle die verslag dan bekend maak? Nee, ons sal. Wát daarvan weet ek nog nie, ek weet nie. Maar ons sal die land in ons vertroue neem. Gaan julle die volle verslag bekend maak? Om eerlik te wees, ek weet nie. Behoort krieketondersteuners nie te weet hoekom KSA in so ’n gemors is nie? Ek het nie ’n probleem daarmee nie. Jy sê dus die volle verslag moet…

Wysigings aan die Grondwet om uitdruklik vir onteiening sonder vergoeding voorsiening te maak, is bloot ’n “voëlverskrikker”, want daar is ander maniere om die grondhonger te stil, meen Enoch Godongwana, die ANC se hoof van ekonomiese beleid. Die belangrikste “ander manier” is die herverdeling van grond in staatsbesit. “Daar is enorme stukke grond in staatsbesit. Dis in besit van munisipaliteite, provinsies en nasionale departemente. Ek weet nie presies hoeveel sulke grond daar is nie en weet nie van enige oudit wat daarvan gemaak is nie, maar daar is beslis groot stukke grond in staatsbesit wat geskik is vir herverdeling,” het Godongwana, ook voorsitter van die ANC se komitee vir ekonomiese beleid, in ’n onderhoud aan Rapport gesê. “Ons is in die nood oor grondhervorming en die herverdeling van onbenutte staatsgrond…

’n Diplomaat van die skatryk Verenigde Arabiese Emirate (VAE) en vriend van die ANC het Sondag glo Suid-Afrika binnegekom en weer verlaat sonder ’n paspoort. Mahash Saeed Alhameli, die VAE se ambassadeur in Suid-Afrika, het na bewering by die O.R. Tambo-lughawe opgedaag en aangedring om sonder ’n paspoort na Lesotho te vlieg. Alhameli, oor wie daar in ANC-kringe gesê word dat sy beursie oop is vir die party in tye van nood, het na bewering dieselfde dag weer na Suid-Afrika teruggekeer – steeds sonder sy paspoort. Amptenare het blykbaar geweier om hom op die vlug toe te laat, maar hy het dit toe wel reggekry om te vlieg. Met sy terugkeer was hy egter glo in ’n stryery met amptenare betrokke. Na wat City Press, susterskoerant van Rapport, verneem, het…

Plaaslike sigaretvervaardigers het moontlik bedrog, omkopery en korrupsie gepleeg om die verbod op sigarette te omseil en byna die hele sigaretmark tydens die inperking oor te neem. Prof. Corné van Walbeek, hoof van die navorsingseenheid oor die ekonomie van aksynspligtige produkte by die Universiteit van Kaapstad, sê daar is aanduidings dat staatsamptenare omgekoop, dokumente vir die uitvoer van sigarette vervals en die sluikhandel gebruik is om plaaslike vervaardigers – hoofsaaklik uit die stal van die Fair Trade Independent Tobacco Association (Fita SA) – se sigarette onwettig tydens die inperking te versprei en te verkoop. “Dit blyk dat plaaslike sigaretvervaardigers moontlik die verbod op sigarette omseil het om hulself te verryk.” Hy sê daar is ’n wanopvatting dat die onwettige sigarette wat tydens die tabakverbod van byna vyf maande beskikbaar was,…

Kroeë, bakkerye en motorwasserye is onder die ondernemings wat tenders losgeslaan het vir die verskaffing van persoonlike beskermende toerusting (PPE) te midde van die Covid-19-pandemie. Edward Kieswetter, kommissaris van die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID), het dié omstrede inligting Vrydag bekend gemaak op ’n sitting van die parlement se staande komitee oor openbare rekeninge. Kieswetter het gesê die SAID staan die spesiale ondersoekeenheid (SOE) by met ondersoeke na sowat 370 sake in die Vrystaat en ondersoek self ook 17 tenders ter waarde van R1,2 miljard wat mense met politieke bande be-trek. In sommige gevalle het maatskappye tenders losgeslaan om PPE aan die regering te verskaf al het hulle geen ervaring op dié gebied nie. “Maatskappye wat geregistreer is as ’n kroeg, motorwassery, maatskappye wat geleenthede reël, eiendomsagentskappe en ’n bakkery het almal…

Die Oos-Kaap se skole hét nou persoonlike beskermende toerusting, maar die kwaliteit daarvan is swak, sê Yusuf Cassim, die DA se onderwyswoordvoerder in dié provinsie. “Ek is ook ’n ouer. My oudste dogtertjie is vyf jaar oud en die masker waarmee sy by die huis gekom het, pas vir mý. Die skool het gesê dis die toerusting wat hulle van die departement ontvang het. Nie almal kan dit bekostig om dit self vir hul kinders te koop nie.” Cassim sê ’n hele klomp skole het handreiniger gekry waarvan die alkoholvlak veels te laag is. ’n Betroubare bron, wat op voorwaarde van anonimiteit met Rapport gepraat het, het dit bevestig. “Daar is ’n hele distrik se skole wat ontevrede is met hul handreinigers.” Die provinsiale departement van onderwys het die afgelope…

Afrika-regerings se inkomste gaan vanjaar na raming met $45 miljard daal weens die Covid-19-pandemie. Dié afname sal Afrika-lande se hoë skuldvlak – wat jaarliks met ruweg $40 miljard toeneem – verder vererger. Talle Afrika-geldeenhede se waarde het skerp gedaal. Só het pres. Cyril Ramaphosa in sy hoedanigheid as voorsitter van die Afrika-Unie (AU) Donderdag aan die sekretariaat van die Afrika- kontinentale vryhandelsgebied (AfCFTA) gesê. Die sekretariaat, met sy hoofkantoor in Ghana, is die afgelope week aan die AU oorhandig. “Afrika-skuld sal in 2020 na verwagting met sowat 4,4 persentasiepunte van die bruto binnelandse produk (BBP) styg en dit sal waarskynlik ’n skuldkrisis ontketen en veroorsaak dat sommige lande nie hul skuld sal kan betaal nie,” het Ramaphosa gesê. Volgens hom was daar dekades lank vooruitgang op die vasteland in die…

Sakelui in Mosselbaai is diep bekommerd oor die toekoms van hul dorp se ekonomie wanneer die gasbron van die plaaslike PetroSA-raffinadery na verwagting oor vier maande opdroog. Dié aanleg, waar sowat 2 000 mense werk, is een van die hoekstene van die plaaslike ekonomie en daar is nog geen duidelikheid oor of die aanleg gesluit gaan word of nie. Intussen swyg die bestuur te midde van die maatskappy se herskikking. Rapport kon die afgelope week geen antwoorde uit hulle kry nie. By dié PetroSA-aanleg word aardgas in sintetiese, vloeibare brandstof verwerk. Die maatskappy het reeds verlede jaar bevestig dat sy plaaslike gasbron teen Desember vanjaar uitgeput sal wees. Dít is een van die redes waarom PetroSA se status as lopende saak volgens die ouditeur-generaal in 2018-’19 in gedrang was. In…

“Dok, wie is die beste agterspelers wat jy in jou leeftyd gesien het? Hoe vergelyk deesdae se spelers met dié van die verlede?” Dis die soort vrae wat rugbygeesdriftiges my in die inperkingstyd gevra het. Nou laat ek sommer uit die staanspoor sê dat ’n billike vergelyking tussen die spelers wat ek die afgelope 70 jaar gesien het, onmoontlik is. Daarvoor het die speeltoestande en die reëls te veel verander. Neem die speeltoestande as voorbeeld. In ons studentedae op Stellenbosch is verskeie wedstryde in Bell-ville en die suidelike voorstede van die Westelike Provinsie tydelik gestop sodat ons eers die modder uit ons oë kon was. Op foto’s uit Nieu-Seeland van die Springbokke in 1956 en selfs 1965, asook van die Britse Leeus in 1971, kan die twee spanne se modderbesmeerde…

Krieket DERDE TOETSWEDSTRYD (Southampton) Dag 2: Engeland (1ste beurt, oorstaan 335/4) 583/8 beurt gesluit verklaar (Zak Crawley 267, Jos Buttler 152; Fawad Alam 2/46, Shaheen Afridi 2/121, Yashir Shah 2/173). Pakistan 24/3 (James Anderson 3/13). Gholf NORTHERN TRUST-TOERNOOI Voorste tellings ná die tweede ronde (VSA, tensy anders vermeld) 127-Dustin Johnson 67 60; 129-Cameron Davis (Aus) 64 65, Scottie Scheffler 70 59; 130-Harris English 64 66, Danny Lee (NS) 66 64, Louis Oosthuizen (SA) 65 65; 131-Russell Henley 64 67, Kevin Kisner 65 66; 132-Daniel Berger 66 66, Si Woo Kim (Kor) 68 64. WALLIESE OPE (Celtic Manor, Newport) Voorste tellings ná die derde ronde: 206-Sebastian Soderberg (Swe) 68 70 68, Connor Syme (Skot) 66 70 70; 209-Sami Välimäki (Fin) 70 72 67, Edoardo Molinari (It) 72 70 68, Thomas Pieters…

“Die sekondêre doel van die ope brief was om in die openbaar te beloof dat alle klagtes, wat die marginalisering van swart spelers insluit, reggestel sal word en om dit duidelik te maak dat die SJN-projek ondersteun word as ’n oplossing wat deur die raad goedgekeur is as ’n strategie om harmonie in krieket te laat terugkeer,” sê KSA. Moroe weer dié week voor raad “Die raad het die ope brief goedgekeur en die uitvoerende komitee het die proses om dit gepubliseer te kry, gefasiliteer deur die uitvoerende beampte wat vir transformasie verantwoordelik is, asook die finansiële hoof en die uitvoerende hoof. “Die interne verkrygingsproses wat gevolg is, was dieselfde proses wat deur die gewese waarnemende uitvoerende hoof gevolg is toe hy Tribeca PR aan boord gekry het.” ■ Intussen…

Frik du Preez en rugby is soos pap en wors. Onafskeidbaar van mekaar. In Wêreldrugby staan sy naam langs dié van die legendes Colin Meads en Gareth Edwards. Sy status as een van die Springbokke se grotes word gestaaf met sy eerbewys as Suid-Afrika se Speler van die 20ste Eeu. Tog is dit ’n stukkie verbysterende statistiek dat Du Preez, met sy fenomenale kombinasie van vaart, krag en balvaardighede, in ’n rekordgetal van 38 toetse slegs een drie in die Springbok-trui kon druk. Du Preez (84) skerts dat hy daardie Bok-drie nog duidelik onthou, “want dit was die enigste een wat ek ooit gedruk het”. Dit was nietemin ’n onvergeetlike drie, en ongetwyfeld die hoogtepunt van Suid-Afrika se opwindende reeksoorwinning van 3-0 oor die Britse en Ierse Leeus in 1968.…

Die kaartjielotingsproses word wêreldwyd vir groot, internasionale sportgeleenthede gebruik, sê Jurie Roux, uitvoerende hoof van Saru. Die proses waarborg nie jy sal ’n kaartjie kry nie, maar dit verseker wel dat jy ’n gelyke kans gaan hê om een te koop. Met jou registrasie op www.lionstour2021.co.za gooi jy as ’t ware jou naam in die hoed saam met dié van duisende ander SA rugby-ondersteuners. Kontak hospitality@sarugbyevents.co.za vir gasvryheidspakkette Pakketpryse wissel van R2 495 tot R8 995 vir toetse (BTW uitgesluit)…

■ Die Pinot Noir-feesvieringe word elke jaar in Januarie in die Hemel-en-Aardevallei gehou. Loer by www.pinotnoircelebration.com vir meer inligting. ■ Die hele streek produseer wêreldbekroonde wyne. Al behoort almal nie aan die Hemel-en-Aarde Winegrowers Association nie, is elkeen van die plase beslis ’n besoek werd: Ataraxia, Bosman Hermanus, Bouchard Finlayson Vineyards, Creation, Domaine des Dieux, Hamilton Russell, La Vierge, Newton Johnson, Mount Babylon, Restless River, Southern Right, Spookfontein, Seven Springs Vineyard, Sumaridge en Tesselaarsdal. Vir meer inligting oor die vallei se wyne, besoek www.hemelenaardewines.com.…

Gé sing: Hoor my lied! As deel van Lefra Kelderkonserte. Praat van ’n huishoudelike naam. Die ster van rolprente soos Hoor my lied en Lokval in Venesië, asook TV se Egoli, om maar enkele te noem, was een van die bekendste en geliefdste sangers in Suid-Afrika. Hy was ook ’n baie gewilde akteur. Gé Korsten is 21 jaar gelede dood, maar sy musiek word vandag om 17:00 in Frans Swart se huldeblykproduksie gevier. Gé Korsten sing: Hoor my lied! kan gestroom word nadat dit verlede jaar voor ’n gehoor in die Sun Arena in Pretoria opgeneem is. Jy kan dit nou in die gerief van jou TV-kamer beleef. Frans beskryf Gé nie net as ’n kunstenaar vir wie hy baie respek gehad het nie, maar hulle het ook vriende geraak…

■ Die kleurvolle en dinamiese voorsitter van die Italiaanse klub in Rugby, Kaapstad, Lorenzo Ci-man, is oorlede. Die beminde varkboer van Malmesbury was bekend vir sy gewoonte om Italiaanse liedere by partytjies te sing – van braaivleise tot by swierige gala-geleenthede het sy ryk stem weergalm. Ook by die klub waar mense kon aansit en eet het hy gaste gereeld vermaak met opera-arias en wonderlike kos wat sy familie voorberei het. Sy dogter Paola sê hy was vreeslik lief vir alles wat Italiaans is, maar hy het as immigrant sy nuwe tuisland hartlik omhels. “Hy het nie ’n greintjie venyn teenoor enigiemand in hom gehad nie.” Vir sy bydrae tot die Italiaanse kultuur het die Italiaanse regering hom tot ridder geslaan en was hy daarna bekend as Cavaliere Lorenzo Ciman.…

Dit is onmoontlik om te regeer op ’n manier wat strydig is met dit wat “die wil van die mense” genoem kan word. Dit lyk asof die Suid-Afrikaanse regering dit besef het deur nou die ergste van die inperkingsmaatreëls op te hef. Ongelukkig nie alles nie: Die aandklokreël bly, internasionale reis word steeds verbied en slegs enkele byeenkomste word toegelaat. Die beperking op die omvang van byeenkomste maak effe sin. Wat nie sin maak nie is om slegs sekere byeenkomste toe te laat. Hierdie soort arbitrêre reëls is tekenend van die regering se optrede sedert die ramptoestand aangekondig is. Tog moet ’n mens hulle krediet gee dat die regulasies mettertyd meer rasioneel geword het. Die verslapping van die inperking is waarskynlik net om die ANC se eie ondersteunersbasis gelukkig te…

Dr. Jan van der Merwe, Welgemoed, skryf: Ek kan as (kern-) wetenskaplike en ook gelowige Christen hoegenaamd nie verstaan wat mense se probleem met evolusie is nie. Evolusie word ’n teorie genoem, maar dis ’n feit en staan soos ’n paal bo water. Om te beweer dis onbewysbaar is die grootse snert wat ek al in my dag des bestaan gehoor het. Die Bybel se skeppingsverhaal is ’n mooi storie in ’n besondere genre. Dit kan egter nie letterlik geglo word nie, want dit het oor miljarde jare gebeur en gaan vandag steeds voort. Dit het nie opgehou nie. Die tektoniese plate skuif steeds ’n paar millimeter elke jaar. Ek was deel van die span wat vir die sinode van die NG Kerk se afdeling Leer en Aktuele Sake ’n…

Beert Jacob Mouw, Middelburg (MP), skryf: Jan de Lange se gebruik van die term swart ekonomiese bemagtiging is nie politiek korrek nie. Die “reggestelde term” is BB-SEB, oftewel breëbasis-SEB. Enige grondwet of regering vereis regstellende aksie, want alle lewe het ongelukke en ongelykheid wat reggestel moet word. BB-SEB kan of kan nie die beste beleid wees nie – vir Ramaphosa is debat daaroor taboe. Die stelsel van voorkeuraankope, waarvolgens tenders deur ’n puntestelsel beoordeel word, het egter Suid-Afrika se aankopekettings gekorrupteer. BB-SEB is ’n baie goeie idee om die kapitaalperversie van die vorige SEB te stuit, maar voorkeuraankope met puntetellings is die toppunt van die perversie. Moenie die BB-SEB-baba saam met die badwater uitgooi nie, maar voorkeuraankope se puntetelling-sertifikate (Vaps) versuip nou die nasionale ekonomie en moet gedebatteer word. Dit…

Johan Claassens skryf per e-pos: Hartseer en treurig sal die dag wees as ons nie meer Rapport kan lees nie, want hoe sal ons weet hoe ons samelewing daar uitsien? Die uitgawe van 16 Augustus het geprikkel, ontstel, vermaak en ontroer. Die storie deur Sonja Loots oor Admire die nutsman wie se toerusting gesteel word deur “klaarblyklike” klante laat ’n mens skaam-kwaad oor die mensdom. Johan Fourie se artikel oor Maria Konnikova wat leer poker speel het, laat mens met ’n waardevolle lewensles. Die suksesvolles is dié wat verantwoordelikheid aanvaar vir hul besluite, leer uit hul foute en vra dat die volgende hand gedeel word. ’n Mens is nie ’n willose pion in die lewe nie. Nathan Trantraal se “Rainbow nation is ma een van donkerte” het ook diep getref.…

Admire Mombeyarara, Kaapstad, skryf: Ek is ’n Zimbabwiër wat teëlwerk doen in Kaapstad. Verlede week het dr. Sonja Loots in hierdie koerant geskryf hoe ’n man en vrou my nuwe teëlmasjien en al my gereedskap gesteel het. Daarna het twee Rapport-lesers my nommer by Sonja gekry, my gebel en gesê hulle wil my help. Teen Maandag het hulle saam R5 500 aan my oorbetaal. Ek kon dit nie glo nie. Met hierdie brief wil ek baie dankie sê vir die liefde wat julle my betoon het. Vreeslik baie dankie en mag God julle seën. Wenners van Blokraai 433 ■ Maria M. Dekker van Alberton ontvang R500 met haar posinskrywing. ■ Helena W. Muller van Robertson ontvang R500 met haar SMS-inskrywing. ■ Schalk W. de Waal (12, foto) van Buffelspoort kry…

oorwintering s.nw. Winterslaap. – Woordeboek van die Afrikaanse Taal. Hoofredakteur: W.F. Botha. En so het die hart van die eintlike winter van 2020 oor ons land uitgebreek, al lê die lente en roer. Pers wolke het oor die binneland inbeweeg. Dik lae sneeu is oor die verlate bodem uitgespoeg. In die nag het die koue gekom. As dit nie kapok was nie, het ryp en hael die grond oor horisonne heen bevries. In dié koue brand kinders en gesinne in die Kalahari dood. Hul smart sypel deur ons land soos ys wat in waterpype smelt. Liegende, kil politici met slu, agterbakse planne en slymerige praatjies flikker op TV-skerms, koggelmanders met die reuk van halitose – muf en diefstal wat op hul tonge flits. Die land se nuwe vlag hang nat,…