Rapportの 8/2/2020 の目次

Norma Gigaba, die vrou van die pierewaaier- voormalige minister van finansies Malusi Gigaba, is gistermiddag op borgtog van R5 000 vrygelaat nadat sy die nag in die polisieselle deurgebring het. Die Valke het haar Vrydag in hegtenis geneem op aanklagte van aanranding en kwaadwillige saakbeskadiging. Sy het glo vir Gigaba aangerand en ’n vriend van hom se duur Mercedes beskadig. Die Valke se betrokkenheid by haar inhegtenisneming het baie kritiek ontlok omdat dit op die oog af eintlik maar huismoles is. Norma se inhegtenisneming volg kort nadat ’n brief gelek is waarin Luthuli-huis vir David Masondo, adjunkminister van finansies, aanspreek omdat hy die Valke “misbruik” het in ’n familiegeskil en “voorgestel” het dat hy weens dié misstap as adjunkminister bedank. In ’n WhatsApp-boodskap, oënskynlik deur ’n polisieman geskryf, wat gister…

Niks gebeur in die hooggeregshof in Pretoria as jy nie eers omkoopgeld betaal nie, beweer raadop prokureurs. En personeel wat by sulke korrupsie betrek word, verloor nooit hul werk nie – hulle word eerder “rondgeskuif”. Die direkteurs van twee prokureursfirmas het op voorwaarde van anonimiteit vir Rapport vertel hulle kry nie hofdatums nie omdat hulle weier om omkoopgeld te betaal. Hulle vrees as hulle uitpraat, sal hulle verder geviktimiseer word. “Dis nag in daai hof,” sê een prokureur. Tydens inperking “kos” ’n dagvaarding volgens haar R500. Haar klerke word R300 gevra om ’n datum vir ’n saak te laat plaas op die rol van die mosiehof, wat onder meer egskeidings, onderhoudsake en aansoeke om kurators aanhoor. “Die amptenare sê die rol is vol, maar hulle kan jou indruk teen R300.”…

Die getal toetsuitslae wat deur die Nasionale Instituut vir Oordraagbare Siektes (Nios) aangemeld is, het die afgelope week skerp gedaal. In die week van 20 tot 26 Julie het Nios gemiddeld 25 241 toetse per dag in die private sektor aangemeld en 17 901 per dag in die openbare sektor. Die afgelope week (27 tot 30 Julie) het die gemiddelde getal toetse in die private sektor tot 20 049 per dag gedaal. Toetse in die staatsektor het tot 16 019 gedaal. Mzi Gcukumana, woordvoerder van die nasionale gesondheidslaboratoriumdiens, het gesê die getal toetse wat aangemeld word, het begin afneem vanweë die verandering van die toetsstrategie. Waar die regering aanvanklik ’n massatoetsstrategie gevolg het, fokus hy nou op pasiënte wat in die hospitaal is, gesondheidswerkers en mense met onderliggende siektetoestande wat…

Verskeie lande stel weer strenger inperkingsmaatreëls in weens ’n her-nude styging in Sars-CöV-2-infeksies nadat dit begin afplat het. In Japan, Israel en Höngköng is ’n rekördgetal nuwe daaglikse infeksies die afgelöpe dae aangemeld, terwyl lande söös België en Spanje se daaglikse vlak nuwe infeksies terug is waar dit aan die begin van Mei was. Kenners meen dit is nie die begin van ’n tweede gölf nie, maar eerder verdere “pieke” in die eerste gölf. “Die virus höu ’n deurlöpende gevaar in, sö dit help nie öm van ’n tweede gölf te praat nie. Dit is nöödsaaklik öm deurlöpend streng maatreëls ingestel te höu öm die verspreiding van die virus te keer,” het Margaret Harris, wöördvöerder vir die Wêreldgesöndheidsörganisasie, die afgelöpe week gesê. Völgens haar het die virus öpnuut begin versprei…

’n Pretoriase prokureur het haar die afgelope week tot die hooggeregshof gewend om die Tshwanemetroraad te dwing om belastingklaringsertifikate uit te reik sodat kooptransaksies vir twee eiendomme afgehandel kan word. Die raad sloer al sedert Mei daarmee. Die prokureur, Vidette-Sigrid Roux, is nie die enigste wat hande in die hare sit weens die stad se vrot administrasie nie. Eiendomsontwikkelings en kooptransaksies van miljoene rande in Tshwane staan stil weens agterstande van die stad se administrasie en poste in die eiendomsbedryf is in die gedrang weens ’n gesukkel met alles van klaringsertifikate tot bouplanne. Intussen buit korrupte amptenare glo die situasie uit deur omkoopgeld van desperate prokureurs, ontwikkelaars en eiendomsagente te vra om die proses te versnel. Klaringsertifikate is ’n voorvereiste vir die oordrag van eiendom en die oorbetaal van die…

Gelyke indiensneming sal swaarder weeg as senioriteit in besluite oor watter van die Suid-Afrikaanse Lugdiens (SAL) se 625 vlieëniers by die “nu-we” SAL oorbly. Dié 88 sal – soos die res van die personeel – boonop sowat die helfte minder betaal word as tans. Dié voorstelle is vervat in ’n kennisgewing wat die SAL se sakeredders onlangs aan vakbonde gestuur het om die herstrukturering van die lugdiens se personeel amptelik aan te kondig. Die sakeredders, Les Matuson en Siviwe Dongwana, het die afgelope week aangekondig daar is voldoen aan al die voorwaardes om die reddingsplan waarvoor krediteure vroeër gestem het, tot uitvoer te bring. Dít beteken die SAL-bestuur moet die herstrukturering behartig. Dit lyk of hulle hul hande kan vol hê met vakbonde wat tans kollektiewe ooreenkomste met die SAL…

’n Standplaasontwikkeling van 39 erwe in ’n veiligheidskompleks in die noorde van Pretoria met goedgekeurde planne, reeds gevestigde elektrisiteit en water, teerpaaie en ’n veiligheidsmuur word op 6 Augustus deur Phil Minnaar-afslaers opgeveil. Die sekuriteitskompleks in Sinoville word om 12:00 op die perseel opgeveil. Sinoville is naby Montana, Annlin en Wonderboom. Dit is ook naby die N1-snelweg wat van Pretoria via Bela-Bela met die Krugerwildtuin verbind. Sinoville bied uitstekende toegang tot die Wonderboom-lughawe en die perseel is naby talle ondernemings. Vir meer inligting, besoek die webwerf www.auctioninfo.co.za, skakel Phil Minnaar-afslaers by 012 343 3834 of bel Henk Hefer by Ehlers Fakude by 012 346 7102.…

Aubameyang knak Chelsea Pierre-Emerick Aubameyang, Arsenal se sokkerkaptein, het gisteraand in die Wembleystadion in Londen nie net sy span in die FA Cup-eindstryd oor Chelsea laat seëvier nie, maar ook hul deur oopgeskop om aanstaande seisoen in die Europa-liga te laat speel. Arsenal het Chelsea met 2-1 geklop ná Aubameyang se doele in die 28ste en 67ste minuut. Chelsea was binne vyf minute voor ná ’n doel deur die Amerikaner Christian Pulisic, maar die Gunners het gaandeweg beheer geneem. Aubameyang, wat ook Gabon se kaptein is, is slegs die vyfde speler wat meer as een keer twee doele op Wembley kon aanteken. – bbcsport Dis hoekom Isaac nie kniel Die Orlando Magic-basketbalster Jonathan Isaac het Vrydag die eerste swart speler geword wat nie ter ondersteuning van die Black Lives Matter…

Twee voormalige Blou Bulle, JP Nel en Jaco Engels, het die Bul Franco Naudé na hul rugbykraal in Rusland gelok. Naudé, wat Superrugby vir die Leeus en Bulle gespeel het, sal hom binnekort by die Russiese klubspan Strela-Agro Kazan aansluit waar Nel, ’n gewese Bul-senter, deesdae die hoofafrigter is. Engels, wat onder meer vir die Bulle, Kings en Namibië op stut gesak het, is Nel se voorspelerafrigter. Die 24-jarige Naudé het dit tot onlangs toe nog oorweeg om hom by die Kings aan te sluit. Toe ’n skuif na die Baai nie uitgewerk het nie, het Naudé besluit om sy rugby vir eers in Rusland te gaan speel. Die voormalige Hoërskool Garsfontein-ster het die Junior Springbokke in 2016 verteenwoordig en word as ’n groot aanwins vir Nel se span beskou.…

Die streng regulasies gaan waarskynlik meeste blomliefhebbers se planne vanjaar kortwiek. Tog kan Noord- en Wes-Kapenaars darem die prag gaan aanskou, en hulle moet. Maak ook dan seker jy ondersteun die plaaslike ondernemings wat vanjaar so swaar kry. Bespreek sommer om ’n nag of wat oor te slaap, al is dit naby jou huis. Dagbesoekers mag nou Sanparke se Weskus Nasionale Park en Namakwa Nasionale Park besoek, onderhewig aan Covid-19-maatreëls, soos maskers en handhawing van fisieke afstand. Dit is slegs ’n uur van Kaapstad na die Weskus Nasionale Park. Aanduidings is dat albei parke baie mooi blomme gaan oplewer wat regdeur Augustus in volle prag sal wees. Hoewel grendelregulasies tans wynproe uitsluit, bedien sommige wynplase se restaurante wel iets te ete. Skakel egter vooraf om besonderhede te bevestig. En bestel…

D it was ’n heerlike verrassing om die briljante resepteboek Going Home deur Sophia Lindop tydens inperking te ontvang. Resepteboeke is daar baie van, maar goeie resepteboeke is so skaars soos hoendertande. Al stel elkeen wat leef en beef deesdae resepteboeke saam, is die meeste van hulle regtig power. Maar Going Home is uitsonderlik. Lindop neem jou op ’n diep persoonlike reis na Libanon. Dis ’n land met ’n ryk koskultuur wat sy op ’n historiese en kontemporêre manier aanbied. Sy dra die boek op aan haar Libanese pa, Richard Phillippe Joseph (1939-2018). Sy het in Douglas in die Noord-Kaap grootgeword en van kleins af met trots gesê dat sy Libanees is. Tog was haar enigste ware verbintenis met die land deur kos. Daarom het sy middae ná skool en…

The Kissing Booth ** Praat van tussen die lolliepopen die popsiekel-versiersuiker vasgekeer raak. Hierdie konfetti-besprinkelde romantiese komedie se storie is so dun jy kan ’n papiersny daarvan kry. Twee maatjies word op dieselfde dag gebore en 17 jaar later, ná vele net-nettoemaak-sjoebroekies, gimfikse torso’s, lang knieswembroeke en knypies in die donker be-land die twee in ’n soenkamertjie. O, my aarde, volg jy jou hart of jou hormone? In hierdie woer-woer-rondomtalie-makietie is dit die ene gesnuffelry met gepaardgaande gewete en wonder of vriendskap en liefde mekaar ooit kan aanvul. As jy soos Joey King en Jacob Elordi lyk is dit moontlik! Die tinktinkie-storietjie sal tieners se puisies laat pop en ouers nuuskierig laat kyk waaroor al die bohaai eintlik gaan, net om te ontdek dis soos om ’n boks Smarties…

Mahindra se Pik Up bied klein irritasies, as jy puntenerig is, maar die S11 se standaardtoerusting is verbasend gevorderd vir ’n bakkie wat op die oog af klassieke ouskool beliggaam – soos klimaatbeheer, ’n raakskerm met sat-nav, kragvensters alom, ’n afslaan-armrus vir albei voorstoele (met materiaalsokkies oor elkeen wat ooprits en afhaal vir maklik was), Bluetooth, Aux/ USB-punte, voormisligte, swaai-kopligte, outo-ligte, outo-veërs, ’n verbasende skerp trukamera (maar geen waarskuwingsensors nie), ABS-remme met EBD, traksiebeheer en twee voorlugsakke. Daar’s ook modderpoelliggies vir die uitklimslag ná donker en ’n lekker gróót voetrus. Die klankstelsel bied selfs twee luidsprekers in die dak, bo die (verhitbare) agtervenster. Buiten vir effe beperkte kantspasie bied die voorkajuit ook goeie ruimte, veral met ’n regaf voorpaneel wat voor die voorpassasier weggesny is. Die agterkajuit is leefbaar, veral…

Jan skryf: Ek is 47 jaar oud en identifiseer as ’n cisgender wit man. En weet jy wat? Ek wens soms ek kon met meer selfvertroue motor bestuur – blitsvinnig, dog superveilig, soos Egmont Sippel. Hokaai. Ek probeer nie vir ’n oomblik sê wat ek hier noem is enigsins net eienskappe van cisgender mans nie. Ek sê bloot dis my geleefde ervaring, en dat . . . Ek wens ek kon weet wat om te doen as ek, my vrou en ons drie kinders in die middel van die Karoo gestrand sou wees met vier pap motorbande, sonder selfoonontvangs. Ek wens ek kon genadeloos wees met boelies en telebemarkers, maar liefdevol met hamsters en ander troeteldiere. Ek wens ek kon komplekse atletiese bewegings maklik laat lyk, soos Michael Jordan of…

Ons is op die hoogtepunt van die Covid-19-pandemie. Dit gaan so sleg dat ons waarskynlik nie eers sal agterkom as dit dalk begin beter gaan nie. Maar moenie die moontlike uitwerking onderskat van die ooreenkoms wat krokodil-president Emmerson Mnangagwa se bankrot regering in Harare die afgelope week met die land se Commercial Farmers Union (CFU) onderteken het nie. 20 jaar nadat Robert Mugabe se bendes sowat 5 000 wit boere met genadelose geweld van hul plase af verwilder het, het Mnangagwa se regering omtrent ’n jaar gelede moeilike gesprekke met die einste boere begin voer om hulle te vergoed. Baie van hulle is vandag verarmde bejaardes wat alles verloor het. Nee, Mnangagwa het nie skielik ’n gewete ontwikkel nie. Met omtrent ’n derde van Zimbabwe se inwoners wat as ekonomiese…

Theunie Kirsten skryf: Neels Jackson se artikel “As Jesus kon kniel, kan boer óók” het my diep laat nadink. Jackson is van mening dat om Black Lives Matter (BLM) lynreg teenoor plaasmoorde (White Lives Matter – WLM) te stel, net nog meer polarisasie in die land tot gevolg het. Tragies. Ongelukkig dra mense nie net ’n leeftyd se (goeie en slegte) ervarings met hulle saam nie, maar hulle oordeel maklik en vergewe ook moeilik. En die ander aardsonde – veralgemening. Jesus het hom nooit daaraan skuldig gemaak nie. Dié dat hy enersyds geldwisselaars se tafels voor die tempel omgegooi het (Matteus 21), maar ook Saggeus, ’n hooftollenaar, uit ’n boom kon afroep om saam met hom ’n maaltyd te geniet (Lukas 19). Dít is omdat Jesus in die harte van…

Rouen Pallas, Port Elizabeth, skryf: Ek verwys na prof. Amie van Wyk se skrywe “Het die Doppers die toets gedop?” en veral sy opmerking oor oudpresident FW de Klerk se “gevolgtrekking dat apartheid ’n politiek van on-reg is”. Ek glo nie dit was net sy geloof wat sy “besluit” beïnvloed het nie. Dit was seker ook die besef dat apartheid besig was om te sneuwel as gevolg van die wêreldwye opstand daarteen. Hy wou homself daarom distansieer van apartheid om homself te beskerm teen enige moontlike vervolging in die toekoms vir sy aandeel aan apartheid. Sy ontkenning dat hy nie geweet het wat op die grond aangaan nie, kan ook nie aanvaar word nie. Ministers soos Roelf Meyer en Leon Wessels was op hoogte van wat aangaan as gevolg van…

Wie gaan die volk lei? “Cause he’s oh, so good, And he’s oh, so fine, And he’s oh, so healthy, In his body and his mind. He’s a well respected man about town, Doing the best things so conservatively.” – “A Well Respected Man”, The Kinks As ek ’n yster was dan sou ek elke dag dieselle goed kon gloe. En dan sou groot goed my happy maak: ’n groot kar, ’n groot silver watch enne growing bank balance. Maa nou maak klein goed my happy. Klein goed wat maklik is om te mis, wat weg scurry van jou soes akkedissies. ’n Yster is een van dai coloured mans wat altyd hulle broeke hoeg dra. Hy tuck sy hemp in by sy underpants om sieke te maak it kannie escape…

As jy die afgelope jaar oorleef het sonder dat jy of een van jou naastes die teiken van geweldsmisdaad was, ag jouself gelukkig. Dalk het jy grootgeword of kon jy bekostig om te trek na ’n polisiedistrik soos Brooklyn in Pretoria, waar net vier moorde in die jaar tot einde Maart aangeteken is, of Seepunt in die Kaap, met net een. Feitlik alle ander kategorieë van misdaad is in dié plekke laag as jy dit teen Suid-Afrikaanse standaarde meet, maar steeds hoog teenoor die meeste ander lande. Aan die ander kant is jy dalk deur omstandighede verdoem om jou jare te slyt in ’n plek soos Nyanga op die Kaapse Vlakte, met ’n moord elke tweede dag (185 in die jaar) en 11 voorvalle van gewelddadige aanranding elke week (593…

Zimbabwe gaan nou vir geld begin bedel saam met dieselfde boere wat hy 20 jaar gelede van hul grond afgeskop het om sy ekonomie weer aan die gang te probeer kry. Maar voordat hy enige lenings kan kry, moet hy eers $3,5 miljard vind om boere te vergoed vir die verbeterings op die plase wat hulle destyds verloor het. Die Wêreldbank en die Internasionale Monetêre Fonds (IMF) sal ook net geld voorskiet as deel van ’n lewensvatbare ekonomiese beleidspakket om die land se ekonomie weer op been te bring. “Dit sal beslis vereistes insluit soos dat die oppergesag van die reg herstel word,” sê Deon Theron, voormalige president van die Commercial Farmers Union (CFU). Ingevolge die ooreenkoms wat Woensdag in State House in Harare onderteken is deur Mthuli Ncube, Zimbabwiese…

Ses maande nadat pres. Cyril Ramaphosa gevra is om die direkteur-generaal (DG) van die staatsdienskommissie te skors omdat dié sy skelmpie in ’n toppos aangestel het, het die president uiteindelik die afgelope week opgetree – deur ’n brief aan dr. Dovhani Mamphiswana te skryf. Ramaphosa gee Mamphiswana daarin opdrag om teen Vrydag (eergister) redes te verskaf waarom hy nie geskors behoort te word nie, weliswaar met vol-le betaling. Die dreigement van optrede deur Ramaphosa kom nadat Mamphiswana vir Boitumelo Mogwe, ma van sy kind, in Desember 2019 as hoofbestuurder van beroepsetiek by die staatsdienskommissie aangestel het sonder dat een van die twee dié belangebotsing verklaar het. “Ek is in besit van ’n voorlopige verslag rakende die ondersoek na jou deur die minister van staatsdiens en administrasie (Senzo Mchunu). Hierdie voorlopige…

Die Wes-Kaapse regering weier dat die nasionale regering se distriksontwikkelingsmodel daar ingestel word. Alan Winde, Wes-Kaapse premier, het Donderdag in die wetgewer benadruk hy sien geen rede waarom kabinetslede in die provinsie se distriksmunisipaliteite ontplooi moet word nie. Die regering het dié model in September 2019 beskryf as ’n plan om te verseker dat regeringsprogramme beter op stadsraadsvlak in werking gestel word. Hy wil ook vinniger van diensleweringsmislukkings weet. Lede van die kabinet sal daarom as “distrikskampioene” in munisipaliteite ontplooi word om nouer samewerking tussen die munisipale, provinsiale en nasionale regerings te bewerkstellig. Die DA sê dis ’n set van die regering om hom magte toe te eien wat in die Grondwet na plaaslike strukture afgewentel word. Parks Tau, adjunkminister van samewerkende regering en tradisionele sake (Cogta), is reeds op…

Covid-19 kan die land se siekefondse tussen R7 miljard en R30 miljard kos, het Discovery se aktuarisse bereken. Dit is benewens die gewone, verwagte eise vir die jaar. Die gemiddelde koste per hospitaalopname vir Covid-19-pasiënte wissel tussen R63 000 en R78 000, maar voordele van tot R930 000 is al vir ’n enkele geval uitbetaal. Discovery Health, wat die Discovery Health Medical Scheme (DHMS) en 18 geslote fondse namens korporatiewe kliënte bestuur, se eise-data toon sy gemiddelde koste van behandeling vir Covid-19 is soos volg: ■ Waakeenheid met ventilator: R253 290 per opname (15 nagte in die hospitaal); ■ Waakeenheid sonder ventilator: R159 993 (12 nagte); ■ Hoësorgeenheid: R75 985 (nege nagte); en ■ Algemene saal: R29 025 (vyf nagte). Craig Comrie, uitvoerende hoof van Profmed, sê teen Dinsdag het…

‘Ek hou daarvan om mense te help, maar ek is verskriklik hardegat. ’n Bitter ongeskikte ou. My arme vrou is my filter, want ek het g’n takt nie en my taalgebruik is ook nie altyd van die beste nie.” Só beken Jurgens van der Walt: Toe hy sien hoe ’n klein lieplapper ’n straatlig in Sedgefield met ’n klip staan en uitslaan, het hy rooi gesien. Hy het die mannetjie gejaag, gevang en gebulder: “Nóú gaan ek met jou ma-hulle praat, want hierdie gemors moet ophou.” Ses maande later noem dié kind en sy bende amokmakers vir Jurgens Pa. Met emmers geduld, ’n armvol planne en ’n goeie skeut hardegatgeit het Jurgens hul lewe reggeruk, vir hulle ’n toekoms oopbaklei. En gewys wat ’n gewone mens kan doen om van…

Menige belastingbetaler is die laaste paar jaar onnodig met boetes en rente belas omdat die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID) verkeerdelik naweke en vakansiedae in berekening gebring het vir die toelaatbare tyd waarin belastingbetalers beswaar kon maak in ’n dispuut. Die belastingombud beveel in ’n verslag aan dat die SAID dié kwessie onmiddellik regstel en net werkdae tel waar ’n tydraamwerk in die dispuutproses ter sprake is. Prof. Thabo Legwaila, uitvoerende hoof van die kantoor van die belastingombud, sê omdat die SAID nie net werkdae getel het soos dit behoort te wees nie, was talle belastingbetalers op die SAID se boeke agterstallig. Buiten boetes en rente wat gehef is, het belastingbetalers hul reg verbeur om beswaar aan te teken omdat die SAID gemeen het die tyd daarvoor het verstryk. Legwaila sê hoewel…

Die Brumbies het hul ongeskonde vertoningslys in Australië se Super Rugby AU behou toe hulle die Reds in Canberra ná ’n doodsnikstrafdoel met 22-20 geklop het. Die Brumbies het weer hul rolmale eksie-perfeksie uitgevoer, wat tot twee drieë gelei het deur die haker Folau Faianga’a, wat nou 34 drieë in 37 wedstryde op dié wyse gedruk het. Die Brumbies het nou vier uit vier oorwinnings in die reeks behaal en is sewe punte voor die Reds, wat tweede is. ■ Punte: Brumbies 22 (14): Drieë: Folau Fainga’a (2), Connal McInerney. Doelskoppe: Bayley Kuenzle (2). Strafdoel: Mack Hansen. Reds 20 (3): Drieë: Harry Wilson, Angus Scott-Young. Doelskoppe: James O’Conor (2). Strafdoel: O’Conor. Die Rebels het die Western Force Vrydag in Sydney in bykomende tyd met 25-20 geklop ná ’n drie deur…

Daar is niks soos tuisbaanvoordeel vir ’n renjaer nie. Ons praat nie hier van rugby se tuisveldvoordeel nie. (Soos: “Dis altyd lekker om voor ons fans te speel. Hulle het ons baie gehelp.”) Nee, ons praat van om op die baan te jaag waar jy jou melktande as renjaer gewissel het. Die baan waarvan jy elke sentimeter ken soos die grasperk van die huis waar jy grootgeword het. Dit is gister weer bewys toe Lewis Hamilton ’n verstommende nuwe baanrekord van 1:24.303 op Silverstone in Engeland aangeteken het. Dit is sowat 1,78 sek. vinniger as die vorige rekord, wat verlede jaar deur sy Mercedesspanmaat, Valtteri Bottas, opgestel is. Die Formule Een-kampioen was egter nie immuun teen die baan se nukke nie. Al die jaers het gekla oor ’n gebrek aan…

Die Valke Rugbymaatskappy gaan hom laat likwideer nadat hy die afgelope week nie salarisse aan sy werknemers en rugbyspelers kon betaal nie. Die spelers en personeel is Vrydagoggend oor die besluit ingelig nadat amptenare vergeefs geskarrel het om ’n oplossing vir die finansiële toestand te pro-beer vind. Die Valke Rugbyunie, wat amateurrugby in die streek bedryf, word nie deur die likwidasie geraak nie. “Dit is met hartseer dat ons moet aankondig dat die professionele arm van die Valke – die Valke Rugby (Edms.) Bpk. – in finansiële nood is. Die direkteure van die maatskappy het besluit die maatskappy moet gelikwideer word omdat hy nie in staat is om sy krediteure en werknemers te betaal nie,” sê die Valke in ’n verklaring. “Die besluit is nie ligtelik geneem nie en die…

Ons weet nog altyd hoeveel flouer Australiese rugby is as sy Nieu-Seelandse eweknie s’n, maar die afgelope paar weke voel dit so al asof die gaping boonop rek. As die Aussies teen mekaar rugby speel, is dit werklik van die flouer beroepsport wat beskikbaar is. Lyk ook nie of enigiemand wil gaan kyk nie; die paviljoene is leeg genoeg dat gesonde afstande beswaarlik toegepas hoef te word. Anderkant die Tasman-see word die sport op sy kruin bedryf. Dis maar selde dat jy twee Nieu-Seelandse spanne teen mekaar sien speel en verveeld raak. So dis interessant, sowel as amusant, om te sien hoe die Australasiese rugbybase saggies vir mekaar knor betreffende die toekoms van die sport. Daar’s ’n klein bietjie leedvermaak betrokke ná al die jare dat ons “yarpies”, soos die…

Sy sukses as breier van die SA o.21-span tussen 2004 en 2006 het lank teen hom getel, het Peter de Villiers, voormalige Springbok-afrigter, gister in ’n onderhoud op RSG gesê. “In 2005 het ons die o.21-Wêreldbeker-toernooi in Argentinië gewen met nege spelers van kleur in die 22-tal. Dit het mense laat skrik, want hulle het gedink hierdie ou wil nou rugby kom swart maak,” sê De Villiers. “Jy kan nie daarteen veg nie, want daar is baie diep agendas. Dit het my taamlik gekou.” Tog het hy in 2008 by Jake White oorgeneem. Sy loopbaan as Bok-afrigter het ook op ’n omstrede wyse begin toe Oregan Hos-kins, destyds president van die Suid-Afrikaanse Rugbyunie (Saru), op die nuuskonferensie waar sy aanstelling aangekondig is, gesê het De Villiers is nie om suiwere…

Dit verg dalk buitensporige in-spanning om jou in hierdie tyd van Covid-19 te verbeel dat jy op ’n ysige piek in die Himalajas na ’n sonsopkoms staan en kyk met trane van blydskap wat oor jou wange rol – terwyl Checkers en die poskantoor die verste is wat jy in vier maande van die huis af was. Maar selfs die gehoorsaamste grendelkluisenaar mag mos maar droom, al is jy nie juis ’n klimmer nie en het jy jare laas enigiets hoër as ’n trapleertjie bestyg om gordyne wat na motbal stink bo uit die spaarkamer se kas te haal. Hierdie is ’n storie oor voetslaan in die Annapurna-gebergte in Nepal se Himalajas, ’n berg waaroor dit die moeite werd is om te droom – met die bonus dat dit nie…

In die tyd voordat Covid-19 ons wêreld onderstebo kom keer het, het drawwers elke naweek in hul massas aangetree vir padwedlope. Dan’t hulle skouer-aan-skouer saamgedrom voor die wegspring. Wanneer die skoot klap, was daar natuurlik ’n klompie wat met ’n spoed wegtrek om te wen, maar die meeste het skuifelend en al geselsend begin vorentoe beur in die bondel. In vandag se tye is so ’n opmekaarspul natuurlik onaanvaarbaar. Maar waarvoor oefen ’n mens as daar nie wedlope is nie, sal die drawwers jou vra. Gevolglik het virtuele wedlope momentum gekry. Dis wanneer ’n drawwer inskryf vir ’n spesifieke wedloop, maar dan die bepaalde afstand op sy eie tyd hardloop en net sy resultate digitaal inhandig. Party organiseerders vereis dat jy dit op ’n spesifieke dag en tyd doen, maar…

Stateless. Met Yvonne Strahovski en Jai Courtney. Skepper: Tony Ayres en andere. Op Showmax. *** Hierdie reeks is die soort waar daar van ’n resensent verwag word om met superbeskrywings vorendag te kom soos “Briljant! Onmisbaar! Moet dit nie misloop nie!” Julle ken al daardie beskrywings in die oortreffende trap waaroor ’n mens dikwels erge en kwaai e-posse kry: “Na aanleiding van jou beskrywings het ek ’n Sondagaand vermors!” Daarom trap ’n mens versigtig deur die koalabeertjies en tolbossies van hierdie hardekwas- Australiese reeks wat waar is. Dit is ingewikkeld, baie verhale word tegelyk vertel en min karakters is “televisievriendelik”. Dit beteken: Die waarheid is grinterig. Dit is vol brandnetels. Geen versagting nie, min sagstellings, en geen gehoorvriendelike foefies en blitsromanses vol ontsnappingsoomblikke nie. Dit gaan om asielsoekers wat ingeperk…

Die S11 dryf, soos alle Pik Up-bakkies (enkel- én dubbelkajuite) uit Mahindra se verrassende goeie langslag-viersilinder-2.2-li-ter-turbodieselbron met direkte enkelspoorinspuiting en ’n top-gemonteerde tussenkoeler (onthou die bylgeuf op die kap)? Op die oop pad is die S11 verbasend stabiel. Saam met Oostenryk se AVL – die planeet se grootste onafhanklike maatskappy vir die ontwikkeling, simulasie en toetsing van dryflynstelsels – is die mHawkenjin afgelei van Mahindra se groter, swaarder en primitiewer agtklep-viersilinder, ’n 2.5-liter-turbodieselbron genaamd m2DiCR. Op sy beurt stam die “Mahindra 2 valve (per cylinder) Diesel Direct Injection Common Rail” (46 kW/180 Nm) uit ’n ou Peugeot-bron. Die 2 179 cc-mHawk spog met ’n aluminium-silinderkop, dubbelkopnokasse, vier kleppe per silinder, ’n turbo met varieerbare wiekgeometrie plus Bosch se tweede-geslag-enkelspoorstelsel met solenoïed-inspuiters teenoor die m2DiCR se enkelkopnokas, twee kleppe per silinder,…

Die berig in Rapport verlede week oor Solidariteit se Skoleondersteuningsentrum (SOS) se betrokkenheid by ’n veldtog om kreasionisme soos ’n Trojaanse perd by skoolleerplanne in te smokkel, laat ernstige vrae oor die vakbond se benadering tot fundamenteel aanvaarde en bewese wetenskaplike teorieë. ’n Mens wonder ook of Solidariteit gerieflikheidshalwe vergeet het van die hofbeslissing ten gunste van die Ogod-beweging in 2017 oor skole se oortreding van die Onderwyswet in godsdiensonderrig op skool. In wetenskapklasse is kinders veronderstel om deur deeglik opgeleide onderwysers in wetenskaplike bevindings en stelsels onderrig te word en nie aan die verkondiging van pseudowetenskap nie. Evolusie is nie maar net ’n teorie, soos die onkundige biologieonderwyser Basie Basson wil vertel in SOS se Junie-webinaar nie. Basson se kreasionistiese boekies wat van Noag se ark dateer, word deur…

Antoinette Schoeman, Riebeeckstad, skryf: Ek het vergeefs gesoek vir ’n kolletjie inspirerende, innoverende en insiggewende nuus in verlede week se koerant, maar kon dit glad nie kry nie. Dit is net Covid-19 en plaasaanvalle. Omdat ek soveel vertroue in pres. Cyril Ramaphosa gehad het, lees ek elke berig wat oor hom gaan. Nou ja, vandag het ek my rug op hom gedraai, want soos Tim du Plessis skryf: “Cyril die paaier dink regtig ons is ’n spul skape”. Dit is presies wat ek ook nou dink. Wat het hy tot dusver gedoen om ons boere op hul plase te beveilig en te beskerm teen die wrede aanvalle? Hy sluit die skole summier. Hoekom? Omdat hy sy ore uitleen aan die ANC en nie sy eie besluite kan neem nie. Hy…

Toe ek vroeër vandag die TV aanskakel, word ek begroet met ’n boodskap op die skerm. My DStv-dekodeerder is korrup. Wat de . . . Ek los ’n paar swetswoorde, druk ’n paar knoppe, maar die boodskap kleef soos ’n halsstarrige plooi op my voorkop. “En nóú, Mevrou?” vra Muriel, stofsuier in die hand. “Die TV is korrup,” knor ek moerig. “Ai, Mevrou,” sug sy en druk die kragprop in die muur, “die ANC is deesdae oral.” Met nabetragting is ek verbaas dat ek enigsins verbaas is. Soos blatjang, Vuvuzelas en braaivleis is korrupsie immers ’n eg Suid-Afrikaanse instelling. Selfs Muriel wat haar lewe lank in die klein nedersetting Toekoms woon, weet dit. En skielik breek die son deur die wolke en ek besef vir die eerste keer is ek…

Die klein boek van fantastiese feite, Die klein boek van gruwelike geheime, Die klein boek van katastrofiese kattekwaad en Die klein boek van reuserekords deur Fanie Viljoen. Uitgewer: Lapa. Prys: R40 elk. Wetenskaap deur Leon de Villiers met illustrasies deur Linki Brand. Uitgewer: Lapa. Prys: R135. Selfs die traagste jong lesers wat in die grendeltyd bra langtand na boeke loer, sal Fanie Viljoen se nuwe reeks humoristiese feiteboekies gemik op kinders van sewe en ouer verslind. In Die klein boek van fantastiese feite leer lesers onder meer dat rotte kan lag as jy hulle kielie en luidiere hul asem vir 40 minute kan inhou, en tussendeur al die feite is daar raampies met grappies, soos katte wat op snikhete dae “roo-muis” verslind. Danksy Die klein boek van reuserekords weet ons…

Suid-Afrika sal sy staatsamptenare se salarisrekening in bedwang moet bring as hy die beloftes wil nakom wat verlede week aan die Internasionale Monetêre Fonds (IMF) gemaak is om ’n lening van $4,3 miljard (R71 miljard) te kry. Die lening, wat Maandagaand goedgekeur is, is nodig vir die staat se veldtog teen Covid-19. Die regering se vermoë om sy salarisrekening in te kort, hang in sy geheel af van die staatsdiensvakbonde se hofsaak om hom te verplig om hul lede vanjaar verhogings van 5,5% en 5% te gee. Dit gaan nie goed met die regering in dié saak nie. Die hoofargument in die verklarings deur Tito Mboweni, minister van finansies, en Dondo Mogajane, sy direkteur-generaal, is dat die amptenaar wat die driejaar-loonooreenkoms in November 2017 onderteken het waarvolgens die verhogings toegestaan…

Die DA-wegloper Abel Tau wat Dinsdag by Herman Mashaba se The People’s Dialogue aangesluit het, skryf talle van die probleme in Tshwane toe aan “arrogansie” binne die DA en die onvermoë om te luister na leiers op grondvlak soos hy. Tau was DA-voorsitter in Gauteng-Noord, wat Tshwane insluit, en volg in die voetspore van Funzela Ngobeni, wat in Maart by Mashaba aangesluit het en DA-voorsitter in Johannesburg was. Die DA se voormalige uitvoerende hoof Paul Boughey en Michael Beaumont, Mashaba se voormalige stafhoof toe hy Johannesburgse burgemeester was, is ook reeds in Mashaba se span. Hy voorspel ’n groot uittog van raadslede, leiers en gewone lede uit die DA voor volgende jaar se munisipale verkiesing. “Ons gaan nie nog ’n DA buite die DA vorm nie. Ons glo daar is…

’NMediaveldtog om die reputasie van die ANC te probeer red, het Vrydag skouspelagtig in die regerende party se gesig ontplof. Nadat verskeie ANC-figure by bedenklike tenders vir persoonlike beskermende toerusting (PBT) betrek is, het ’n ANC-beeldpoetser Vrydag in ’n WhatsApp-boodskap vir hulp gevra om die “aanval” op die ANC met ’n “massiewe sosialemediaveldtog” te help afweer. “Die ANC is onder beleg, en dit is ons verantwoordelikheid om dit te beskerm,” het die boodskap gelui. Deelnemers is gevra om drie hartjies in ANC-kleure by hul boodskappe op Twitter en ander sosialemediaplatforms te voeg saam met die hutsmerk #ANCFriday. “Ek probeer nie korrupsie goedpraat wat oënskynlik algemeen voorkom nie, (maar die) ANC het niks gedoen nie, dit is sekere individue wat die organisasie in oneer bring,” het die boodskap gelui. Dit is…

Die matriekeindeksamen en akademiese skooljaar vir alle grade sal teen 15 Desember afgehandel wees. Die akademiese jaar sal nie tot in 2021 strek soos pres. Cyril Ramaphosa op 23 Julie aangekondig het nie. Die departement van basiese onderwys (DBO) het gister ’n verklaring uitgereik waarin die kalender vir die skooljaar vir ’n tweede keer weens die Covid-19-pandemie aangepas is. Hiervolgens sal staatskole op 24 Augustus heropen, maar matrieks is môre terug op die skoolbanke en gr. 7-leerlinge gaan ’n week later weer skool toe. Die DBO kon nie gister sê of al-le leerlinge in al die ander grade op 24 Augustus terugkeer nie. Volgens Elijah Mhlanga, DBOwoordvoerder, sal verdere besonderhede hieroor volgende week in die Staatskoerant gepubliseer word. “Dit moet saam met die kalender gelees word.” Luidens gister se verklaring…

Pasiënte in ’n psigiatriese staatshospitaal in Bloemfontein is so desperaat vir klere dat van die mans selfs rok dra. Só het drie werknemers van die Kosmos-sorg-en-rehabilitasiesentrum die afgelope week aan Rapport vertel. Die sentrum is ’n afdeling van die Vrystaatse Psigiatriese Kompleks en die werkers wil anoniem bly omdat hulle bang is hulle kan hul werk verloor. “Talle van die sowat 480 pasiënte in die afdeling dra dikwels net ’n doek en ’n hemp of soms net doeke. Hulle kry gereeld klere wat geskenk word, maar so vinnig soos dit inkom, verdwyn dit weer deur personeel wat dit steel. “Die hospitaal kry ook skenkings vir linne en komberse, maar dit verdwyn net so vinnig. Die meeste pasiënte het net ’n laken oor hul bed en sommige se bed is kaal,”…

’n Veelsydige eiendom met ’n mengsel van kommersieel en residensieel word vandeesweek deur Rawson opgeveil. Die leefstyleiendom in die hoofstraat van Stanford in die Wes-Kaap is op ’n erf van 991 m² en is onlangs hersoneer vir kommersiële en residensiële eiendomme. Dit het enorme potensiaal vir beleggers en bestaan uit drie winkels, twee kantore, ’n salon en twee woonstelle. Die huidige huurders is ’n argitek, eiendomsagentskap, skoonheidskundige, klerewinkel, kuns-en-geskenkwinkel en boekwinkel. Daar is 17 eenhede en parkeerplek vir tien voertuie – en dit kan verander word na gelang van nuwe behoeftes. Wat die residensiële aspek van die eiendom betref, bestaan die eerste woonstel uit een slaapkamer, ’n badkamer, kombuis, oopplan-sitkamer, -kantoor en -eetkamer en ’n stoep wat deel is van die hoofgebou. Die tweede woonstel is kleiner met een slaapkamer,…

Swys de Bruin, voormalige hoofafrigter van die Leeus, glo die oud-Leeu Jaco van der Walt is reg om sy buiging in toetsrugby vir Skotland te maak. Die 26-jarige boorling van Potchefstroom is saam met nog twee Suid-Afrikaners, Oli Kebble en Duhan van der Merwe, op die Skotse afrigter Gregor Townsend se radar om later vanjaar toetsrugby te speel “Jaco het baie gegroei en ontwikkel sedert ek hom as ’n junior afgerig het,” het De Bruin gesê. “Hy is reg vir toetsrugby. Hy sal baie goed vir Skotland doen. Hy het ’n baie sterk kop op sy skouers en raak nie maklik paniekerig nie. Ek hou baie van hom.” Van der Walt is ’n produk van die Hoërskool Monument in Krugersdorp. In 2011 en 2012 was hy as ’n lid van…

Die WP Rugbyunie se veld-tog om ontslae te raak van André van der Veen, een van sy onafhanklike direkteure, kan die beoogde belegging van R100 miljoen van ’n groep Amerikaanse sakemanne saboteer. Marco Masotti, die oud-Suid-Afrikaner wat saam met ’n groep Amerikaanse sakemanne ’n aanbod aan die WP gemaak het vir ’n belang van 51% in die unie, sê dat Van der Veen deel is van sy planne as sy aanbod sou slaag. Dit blyk egter dat Zelt Marais, president van WP, die brieke begin aandraai het omdat hy besorg is oor wie die beheer oor rugbysake sal hê. “Ek sit in New York en wil beslis vir André op die grond hê. Hy is deur en deur ’n sakepersoon met ’n liefde vir rugby. Dit sal absoluut ’n verskil…

As jy die Annapurna-basiskamproete aanpak, stap jy elke dag net so ver as wat jy wil, onder die voorwaarde dat jy betyds die volgende teehuis en dus slaapplek wil bereik. Daar kry jy ’n bed en matras, aandete, ’n louwarm stort as jy kans sien om jou klere hoegenaamd uit te trek, en kan jy ook teen ’n klein bedrag jou selfoon laai. Als kos meer hoër op teen die berg, maar dis nooit peperduur nie en selfs by ABC kos ’n beskeie ete minder as R100. Pasop op pad op om nie te vinnig te klim nie – hoogtesiekte is dodelik en daar is geen manier om 100% seker te maak dat jy dit nie sal kry nie. Die roete vereis geen klimwerk nie, jy stap heelpad en klim…

Rapport se adjunkredakteur, Inge Kühne, is een van die drawwers wat vanjaar haar eerste virtuele wedloop aandurf wanneer sy vandag vir die Joburg North City Marathon se 21.1 km aantree. Dié wedloop word gereël deur die RunZoneklub in Fairland, Johannesburg, en sou eintlik in April plaasgevind het. “Ek het al ’n paar 10 km-wedlope gedoen en het die laaste paar jaar saam met die klub geoefen, maar sedert die hardloopklubs gesluit het weens die in-perking, het ek nog altyd alleen geoefen,” sê Inge, wat vandag ook op haar eentjie die halfmarathon aandurf. “My gesin gaan darem vir my by vier afgespreekte plekke wag met drinkgoed en ook bietjie morele ondersteuning verskaf.” Inge vertel sy gaan die energie mis wat mededrawwers tydens ’n wedloop aan ’n mens gee. Haar ander groot…

In 2017 reeds het Mahindra en Ford ’n samewerkingsooreenkoms vir produkontwikkeling, elektrifisering en tussen-voertuigse skakeltegnologie onderteken. Volgende jaar se nuwe Ford EcoSport dryf juis uit Mahindra se nuwe 1.2-liter-drie-silinder-T-GDI-turbobron (van Mahindra se mStallion-enjinfamilie). Die “D” in GDI het niks met diesel te doene nie. GDI staan vir Gasoline Direct Injection, ’n tegnologie wat al ’n eeu oud is, maar eers – met die koms van elektroniese inspuitbeheer – ’n kwarteeu gelede op groot skaal deur Mitsubishi in passasiersmotors ontgin is. Deel van die GDI-geheim is gestratifiseerde inspuiting, met alle ingespuite petrol in ’n wolk om die vonkprop gekonsentreer, vir beter ontbranding, wat ultra-brandstof-arme inspuiting toelaat en verbruik verlaag (hoewel NOx-uitlate hoër is). Mahindra se 1.2-liter-T-GDI (97 kW/ 230 Nm) is gemaklik sterker, maar ook suipversigtiger, as die EcoSport se huidige…

Nou bekommer ek my al selfs oor Iggy Pop, van alle mense. Dit begin met ’n ompad, by The Ancient Mariner Big Read, ’n digitale kunswerk gemaak deur ’n formidabele groep akteurs, digters, romansiers en filosowe. Ek wink my langhaartiener nader en, in ’n poging om hom ’n kriesel meer opgevoed te kry ná langer as vier maande weg van die skoolbanke, dwing ek hom om saam met my daarna te luister. Om dit as 18de-eeuse rapmusiek te bemark was dalk oorbodig, want Coleridge se epiese fabel oor die boetedoening van ’n matroos wat ’n albatros met sy kruisboog doodgeskiet het, oorstyg alle grense. Die eerste groot Engelse letterkundewerk oor isolasie en eensaamheid, en oor die gevolge van die mens se misbruik van ons natuurlike omgewing, is sprekend van al…

Staan nader, kader Van hansworse gepraat: Pollux is bly om te sien dat pres. Cereal se kabinet steeds met woord en daad die voorbeeld stel oor hoe om die verspreiding van hierdie korona-ding te keer. By die begrafnis van die struggle-held Andrew Mlangeni het die kaders byvoorbeeld mooi ver uitmekaar gestaan en soos die meegaande kiekie wys was die nimlike hanswors Fikile 100% reg toe hy gesê het daar was nie meer as tien mense by die geleentheid waar Mlangeni se kis sy huis verlaat het nie. Geen wonder hulle noem hom Fearfôkol Mbalula nie. Hy is duidelik nie bang vir die virus nie – dis net die waarheid waarvoor hy weghardloop. Elke dag is Vrydag Die ANC het Vrydag ’n sosialemediaveldtog begin waarin hulle mense aanmoedig om drie hartjies…

Pienkes du Plessis, Somerset-Wes, skryf: Solidariteit se Skoleondersteuningsentrum (SOS) het met die sotlikste optrede vorendag gekom wat ek in ’n baie lang tyd beleef het. Die heer Basie Basson, in ’n SOSpaneelbespreking oor evolusie, verkondig in sy gruwelike onkunde dat die evolusieleer nie by die natuurkundige Darwin ontstaan het nie, maar “by die duiwel”. En nou wil hulle nóg ’n aanlyn seminaar hou en hulpbronne insluit sodat “onderwysers met min moeite alternatiewe aan Christen-leerlinge kan bied waar evolusie in die kurrikulum as enigste moontlikheid aangebied word”. Bid jou aan! G’n wonder dat die gerekende paleontoloog dr. Jurie van den Heever die optrede van die SOS teenoor kinders as “krimineel” beskryf nie. Solidariteit moet nou ondubbelsinnig standpunt inneem: Ondersteun die beweging dié optrede? Sê vir ons dat ons kan weet of…

Dr. Bernhard Ficker, Somerset-Wes, skryf: Dr. Len Joubert skryf verlede week van drank wat “sag in jou maag gaan lê met ’n gevoel van vergenoegdheid en jou insigte in die wêreld se probleme gee”. Ja presies! Ek ken dit goed as werkers opdaag by die werk en met ’n gevoel van vergenoegdheid vir my insigte gee in die wêreld se probleme, maar glad nie in staat is om ’n steek werk te doen nie. Al oplossing wat ek dan het is om hulle huis toe te stuur, waar hulle dikwels “hul vroue slaan, hul kinders verwaarloos en met hul vriende baklei” – net soos Joubert beaam. Nee wat, hierdie gode kan liewers hul nektar vir hulself hou sodat ons wêreldse probleme minder kan word! Wenners van Blokraai 430 ■ Anna…