Rapportの 11/3/2019 の目次

Die kontras kan kwalik duideliker. Aan die een kant: ’n Rasbehepte, verdeelde sportbeheerliggaam wat in ’n oorlog met homself en sy spelers gewikkel is. Aan die ander kant: ’n Unie wat bewus is van die belang van transformasie, maar nie huiwer om die regte persoon in die regte pos aan te stel nie – ongeag velkleur. En boonop bereid is om uit sy foute te leer. Die gevolg van die eerste benadering was ’n Wêreldbeker-veldtog wat van Suid-Afrika ná beswaarlik drie wedstryde die grap van die toernooi gemaak het. Die vrugte van die tweede benadering? ’n Wêreldbeker-veldtog wat, nog lank voordat hulle gister die goud beklink het, die ganse land laat bors uitstoot het en agter ’n gesamentlike doelwit verenig het. Die uiteenlopende vertonings van die Proteas en die Springbokke…

In die berig “Nuwe hoop op die platteland” (bl. 2, 27 Oktober) het Rapport geskryf dat Eskom verlede jaar verskeie kere die kragtoevoer na Harrismith afgesny het. Hoewel Eskom gedreig het om dit te doen, het dit nooit gebeur nie. Die berig het ook gelui Eskom gaan regstreeks krag lewer aan die dorp se 100 grootste kragverbruikers. Hoewel dié verbruikers Eskom direk gaan betaal vir hul krag, sal die elektrisiteit steeds deur die munisipaliteit se stelsels voorsien word. Eskom het Rapport ook daarop gewys dat die Harrismith-sakeforum nie gedeeltelik gaan betaal vir die installering van nuwe elektrisiteitsmeters nie.…

‘Ons het die voorreg om vir mense hoop te gee; ’n rede om goed te voel.’Rassie Erasmus ’n Vuisvoos Suid-Afrika – teen die planke weens ’n konstante drupdrup van slegte nuus – voel vanoggend sommer baie, baie beter. Rugby, in die woorde van die Bokafrigter Rassie Erasmus, behoort mense hoop te gee. “Hoop is nie om te praat oor hoop nie. Hoop is nie om te sê jy het hoop of om mooi te twiet nie. Hoop is wanneer jy goed speel op ’n Saterdag en mense wat braai, kyk daarna en hulle voel goed – maak nie saak wat jou politieke verskille of jou godsdienstige verskille is nie.” En hoop was daar gister sakke van vol. Van die eerste skrum af was dit duidelik dat hierdie nie dieselfde Bokspan…

Die TV-nuusaanbieders Suzaan Steyn, Rozanne McKenzie en Elvis Presslin is deel van ’n span wat hul werk kwyt is nadat e.tv uit die bloute aangekondig het hy sluit sy Afrikaanse nuusbulletin, Nuusdag, en die Sondagaand-gespreksprogram Nuusdag perspektief. Albei is op e.tv se gratis televisiediens OpenView en die DStv-kanaal eExtra uitgesaai. Personeel was geskok toe hulle Woensdag daarvan ingelig is, sê ’n werker by die kanaal. “Hul hantering van die saak was nie menslik nie,” sê die werknemer, wat anoniem wil bly. Volgens nóg ’n werknemer is hulle Woensdag meegedeel dat Nuusdag Vrydag vir die laaste keer uitgesaai sou word. Die rede vir die besluit was dat die program nie winsgewend is nie, sê die werker. “Van die vryskutaanbieders is nie eens in kennis gestel van die besluit nie en het…

Bongi Madikizela (44), Wes-Kaapse DA-leier, sê lede het hom gevra om hom beskikbaar te stel as tussentydse leier. “Ek het uiteindelik toegegee.” Hy sê hy het by die DA aangesluit toe dit nie gewild was nie en die politieke klimaat vyandiggesind was teenoor swart lede, “maar ek glo in die party se visie van een Suid-Afrika vir almal”. Hy erken die party het uitdagings, maar sê dit kan oorkom word. “Dis deel van die moeilike pad om Suid-Afrikaners van alle agtergronde bymekaar te bring. Ek het altyd geweet dit sal nie maklik wees nie.” Madikizela sê hy glo in nierassigheid, grondwetlikheid, die regbank en ’n vryemarkekonomie (met beperkte staatsinmenging). Een van sy doelwitte is om ’n opbouende debat oor die party se ideologie, beleid en waardes aan te moedig. “Ons…

Die Suid-Afrikaanse Vereniging van Vuurwapeneienaars (Gosa) gaan hof toe om ’n tydperk van vuurwapenamnestie te keer. Gosa meen dis nie werklik daarop gemik om vuurwapens van misdadigers weg te neem nie, maar eerder om vuurwapens waarvan die lisensies verval het in die hande te kry. Die parlementêre portefeuljekomitee oor polisie het Bheki Cele, die minister, se voorstel vir so ’n amnestietyd op 23 Oktober goedgekeur. Dit sal heel moontlik op 1 Desember begin en ses maande duur. In dié tyd kan onwettige vuurwapens en ammunisie by die polisie ingedien word en vuurwapenlisensies wat verval het, her-nu word. Luidens ’n nuwe polisieverslag is daar 450 000 sulke wapens in die land. Gosa sê hy sal om ’n hofbevel aansoek doen sodra Cele die amnestietydperk in die Staatskoerant publiseer. Intussen raai Gosa…

Raadslede van die Maluti-a-Phofung-munisipaliteit in die Oos-Vrystaat doen nou oefeninge soos joga en aërobiese oefeninge om stres beter te hanteer. Die inwoners van Qwaqwa en omliggende dorpe wat net “koffiekleurige” water in hul krane het, is egter glad nie dik van die lag nie. Tumelo Thebe, speaker van die munisipaliteit, sê hulle het die oefensessies vir raads- en personeellede verlede maand begin om te help met hul “stresvolle werk” en om ’n gesonde leefstyl aan te moedig. ‘Oefeninge moedig ’n gesonde leefstyl aan.’ Dit moet ook hul stamina ’n hupstoot gee vir wanneer hulle aan munisipale programme moet deelneem en ver afstande loop. Amptenare oefen elke Maandag om 07:00. “Dit gaan nie noodwendig oor gewigsverlies nie, maar ’n gesonde liggaam wat gesond genoeg is om met die stres van die…

Gemeentelede van die Common Ground-gemeente in Rondebosch, naby Kaapstad, sê hulle is verlig dat die sekssaak teen ’n jeugpastoor spoedig afgehandel is en dat hulle en die slagoffers met hul le-we kan aangaan. Kent Locke (29), ’n professionele sportfotograaf met ’n graad in geografiese wetenskap aan die Universiteit van Kaapstad, is die afgelope week ná ’n pleitooreenkoms met die staat 15 jaar tronkstraf opgelê. Vyf jaar is opgeskort. Hy het skuldig gepleit op 47 aanklagte. Locke was van 2015 ’n jeugpastoor en het 47 seuns van Rondebosch en Wildernis in die Suid-Kaap oor ’n tydperk van twee jaar geflous om naakfoto’s van hulself aan hom te stuur. Locke het hom op die internet voorgedoen as ’n wulpse en goedbedeelde meisie en het naakfoto’s van die “meisie” aan verskeie seuns gestuur.…

Grusame besonderhede het aan die lig gekom van die wreedaardige aanval waarin Allison (Sussie) Plaatjies (26), ’n onderwyseres van Clanwilliam, vermoor is. Plaatjies se bebloede lyk is verlede Sondagaand op die vloer in haar woonstel in Katjiepieringstraat ontdek. Vriende en familie het sedert die vorige aand sonder sukses na haar gesoek. Philip April (24), ’n onderwysstudent en Plaatjies se kêrel, het intussen ’n bekentenis aan die polisie afgelê. Bronne na aan die ondersoek sê April het Plaatjies glo eers verwurg, waarna hy haar na bewering met drie verskillende messe probeer onthoof het. Een van die messe het glo in haar nek afgebreek. “Haar nek het asof aan ’n pennetjie gehang,” sê ’n bron. Plaatjies se selfoon is glo ook in die water gegooi, blykbaar sodat mense dit nie kan hoor…

Van die mense wat teen die nuwe seksonderrig vir skoolkinders gekant is, is pedofiele, sê die onderwysdepartement. Elijah Mhlanga, woordvoerder van die departement van basiese onderwys, het teruggekap teen diegene wat ontsteld is oor die nuwe lesplanne vir die vak lewensoriëntering wat van volgende jaar vir gr. 4’s tot gr. 12’s gebruik gaan word. Rapport het verlede week berig onderwysers dreig om die kurrikulum te boikot omdat dit nie met hul waardes ooreenstem nie. Van die meer omstrede aspekte is ’n illustrasie van hoe om ’n vrouekondoom te gebruik (gr. 9), besprekings oor masturbasie (gr. 7) en beskrywings van “wat tydens vaginale, orale en anale seks gebeur” (gr. 8). Mhlanga het aan Hanlie Retief gesê die materiaal moet eksplisiet wees, want “die lewe is eksplisiet”. Ook dat “alle” gr. 9’s…

“Ek soek iemand wat vir my en my vrou kan sê: Ek vat verantwoordelikheid vir jou seun Triston se dood.” Só het Malcom Davids van Macassar buite Somerset-Wes gereageer by navrae oor die verslag wat die plofstofvervaardiger Rheinmetall Denel Munition (RDM) verlede maand aan slagoffers se families uitgereik het. Agt werkers het op 3 September verlede jaar in ’n ontploffing by die aanleg in Macassar gesterf. Davids sê die families wag nog op twee ander verslae – dié van die polisie en die departement van arbeid s’n. “Eers dan kan ek my emosies verwoord, tot dan kan ons nie tot rus kom nie. Ek soek antwoorde.” Wonde is met die bekendmaking van die verslag opnuut oopgekrap. Dr. Charles Flaendorp, leraar van die plaaslike VGK-gemeente en geakkrediteerde mediator, is deur RDM…

In ’n ideale wêreld sal die franchise-krieketafrigters kennis van die spel met mekaar uitruil vir die beswil van die nasionale krieketlandskap. Dís Robin Peterson, tussentydse afrigter van die Warriors, se visie vir Suid-Afrikaanse krieket. Die voormalige Protea glo indien dit gebeur, sal die nasionale span die soet vrugte pluk. “Ons is dalk te veel daarop ingestel dat my span jou span moet klop, en sien nie die groter prentjie van kennis deel nie. Daardie balans moet daar wees, want uiteindelik moet Suid-Afrika daarby baat,” het Peterson die afgelope week op Nuweland gesê, waar hy die Warriors in sy eerste stryd as afrigter gebrei het teen sy voormalige span, die Cape Cobras. Die Cobras word juis deur Peterson se goeie vriend Ash-well Prince afgerig, en volgens Peterson was dit goed dat…

Krieket KWALIFISERENDE TOERNOOI VIR T20-WÊRELDBEKER (Dubai) Uitspeel om derde plek: Ierland 135/10 in 19.1 bbe. (Andy Balbirnie 46; JJ Smit 3/19, Craig Williams 3/34). Namibië 108/10 in 18.2 bbe. (Gerhard Erasmus 51; Simi Singh 3/25). ■ Ierland wen met 27 lopies. T20-KAMPUSTOERNOOI (Dubai) Pakistan (Universiteit van Karatsji) 100 in 15.5 bbe. (Ruan de Swardt 5/12). Tuks 101/5 in 15.5 bbe (Aron Visser 36*, Jandré Pretorius 36*). ■Tuks wen met vyf paaltjies. BIG BASH T20-REEKS VIR VROUE (Perth, Australië)  Melbourne Stars 155/3 in 20 bbe. (Lizelle Lee 103*). Perth Scorchers 135/6 in 20 bbe. ■ Melbourne Stars wen met 20 lopies. (Perth) Melbourne Renegades 120/8 in 20 bbe. (Dané van Niekerk 2/15; Marizanne Kapp 2/21). Sydney Sixers 121/6 in 19.5 bbe. (Van Niekerk 30). ■ Melbourne Renegades wen met vier paaltjies.…

“Baie mense het gesê ons sal dit nie maak nie, maar Suid-Afrikaners gee nie op nie.” Rassie Erasmus se volgende uitdaging ná die verowering van die Wêreldbeker met ’n oorwinning van 32-12 oor Engeland in gister se eindstryd in Jokohama, Japan, is om bestendigheid in Springbok-rugby te hervestig. En sy eerste uitdaging gaan wees om die Springbokke se skietgoed verder op te knap met die oog op die besoek van die Britse en Ierse Leeus in 2021. Erasmus, wat as die Suid-Afrikaanse Rugbyunie (Saru) se direkteur van rugby steeds nou by die Bok-span betrokke sal bly, al beplan hy om ’n nu-we hoofafrigter aan te stel, wil nou ten alle koste hê dat die Bokke die wen-momentum wat hulle in die Wêreldbeker opgebou het oor die volgende vier jaar moet…

Die kredietgradeerder Moody’s het Vrydagnag die valbyl nader gebring om Suid-Afrika se skuld tot rommelstatus af te gradeer. Soos alom verwag, het Moody’s die land se kredietgradering van stabiel tot negatief verander. Die instansie maak dit ook baie duidelik dat volgende jaar se begrotingsrede gaan bepaal of Suid-Afrika tot volslae rommelstatus afgegradeer gaan word. Moody’s was duidelik ook nie beïndruk deur Tito Mboweni, minister van finansies, se mediumtermynbegrotingsraamwerk (MTBR) nie. Lucie Villa, Moody’s se hoofontleder oor Suid-Afrika, sê daar is te min oor besnoeiingsmaatreëls gesê en slegs verwys na “bykomende bedryfs- en finansiële hervormings wat no-dig is om die las van Eskom en ander staatsondernemings op die fiskus te stuit”. Moody’s se besluit weerspieël die “wesentlike risiko dat die regering nie daarin sal slaag om die agteruitgang van sy geldsake…

Terwyl baie Suid-Afrikaners gister geglo het die Springbokke gaan die Wêreldbeker wen, het sommige geharde ondersteuners al in die donkerste dae van Suid-Afrikaanse rugby sterk genoeg geglo om hul beursies uit te haal. Devin Heffer van die weddenskap-agentskap Hollywoodbets het gister aan Rapport gesê meer as 100 Springbok-ondersteuners het al in Desember 2017 gewed dat die Springbokke gister sou wen. Dit was aan die einde van Allister Coetzee se termyn as afrigter, en die Springbokke was so hopeloos, dat die wedsyfer 11/1 was dat die Springbokke ’n wenkans sou hê. Die Bokke het in 2017 reusenederlae teen onder andere die All Blacks (0-57) en Ierland (3-38) gely. “Dit was gróót geloof!” sê Heffer oor daardie weddenskappe. Die afgelope week was die wedsyfer uiteraard aansienlik minder lonend vir Springbok-ondersteuners. Hollywoodbets het…

Die DA moet die onregte van die verlede erken en werk vir ’n regverdige Suid-Afrika gegrond op individuele vryheid, ’n markgegronde ekonomiese stelsel, die oppergesag van die Grondwet sowel as maatskaplike en ekonomiese geregtigheid. Só meen Makashule Gana (36), ’n DA-wetgewerlid in Gauteng en ’n kandidaat vir die tussentydse partyleierspos. “Die DA glo in ’n inklusiewe Suid-Afrika wat werk vir alle Suid-Afrikaners waarin elke burger ’n plek in die son het en hul regte ten volle deur die staat beskerm word.” Gana is onlangs verkies tot voorsitter van die DA se provinsiale wetgewersnetwerk. Tussen 2014 en 2016 was hy ’n DA-LP en woordvoerder oor menslike nedersettings. “Ek is gemotiveerd deur die oproepe van lede en aktiviste op grondvlak wat soos ek die DA liefhet. Saam sal ons die moue oprol…

Bongani Baloyi, Midvaal se DA-burgemeester, word daarvan beskuldig dat hy amptenare intimideer en hulle vals daarvan beskuldig dat hulle by korrupsie betrokke is. Thom Peeters, die adjunk- munisipale bestuurder, dagvaar Baloyi vir R10 miljoen omdat hy glo sou beweer dat Peeters geskors is weens bewerings dat mense hom betaal het in ruil vir werk by die stadsraad. Baloyi het in April in ’n verklaring gesê Peeters gaan dissiplinêr verhoor word nadat ’n onafhanklike ondersoeker bevind het dat daar prima facie-bewyse is dat hy by “onbehoorlike werwingsprosesse” betrokke was. Peeters meen die bewerings is van alle waarheid ontbloot en dat dit sy reputasie skade aandoen. Hy eis nou R10 miljoen van die burgemeester. Albert de Klerk, munisipale bestuurder, het ook klagte van intimidasie teen Baloyi by die speaker ingedien nadat hy…

Die burgemeester van Tshwane, Stevens Mokgalapa, het ’n veldtog van stapel gestuur om R12,9 miljard in te vorder wat verbruikers die metroraad skuld. Hy is egter baie stil oor die stad se onvermoë om rekeninge aan talle groot kraggebruikers te lewer. Mokgalapa het in ’n aankondiging in ’n dagblad gesê op 31 Julie was R13,8 miljard uitstaande – R7 miljard van huishoudings, R3,65 miljard van sakeondernemings en R733 miljoen van staatsdepartemente. Eric Bott, ’n direkteur van Energy Management Consulting, sê die stad se kragrekeninge is in ’n gemors. Hy is egter baie stil oor die stad se onvermoë om rekeninge aan talle groot kraggebruikers te lewer. Rapport het reeds vroeër berig die stad het in ’n interne verslag erken die vervanging van sowat 13 000 voorafbetaalde elektrisiteitsmeters het rampspoedig verloop…

Nicole Johnson, wie se man glo ’n prominente bendebaas in Kaapstad is, het ’n dringende interdik teen die polisie probeer bekom om hulle te verbied om haar en haar verskillende ondernemings te teister en haar reputasie skade te berokken. Johnson voer in hofstukke in die hooggeregshof in Pretoria aan dat banke haar rekeninge gesluit het, spogskole weier om haar kind te aanvaar en sakeondernemings weier om met haar en Ralph Stanfield, haar man, sake te doen omdat die polisie ’n smeerveldtog teen hulle voer. Johnson en Stanfield staan albei saam met familielede en polisiebeamptes ingevolge die Wet op die Voorkoming van Georganiseerde Misdaad (Poca) in die hof in Khayelitsha tereg op klagte van korrupsie, bedrog en die onwettige besit van vuurwapens en ammunisie. Johnson was vroeër vanjaar in die nuus…

Met die winkels vol Kersfeesblink en 2018 op sy laaste draai, het haar man sy wapen op haar gerig. Dié keer was Kenny Braaf verby woede, dié keer wou hy moor. Vandag skiet ek jou vrek. Met mooipraat kon sy hom uiteindelik sover kry om die wapen neer te sit. Dis toe dat Ernestine Braaf in haar groot wit Mercedes klim, ’n beskermingsbevel teen haar man kry en reguit na ’n ander Kaapse voorstad ry om te gaan wegkruip in ’n huis vir mishandelde vroue. Die heel eerste ding wat die vroue in Huis Jabes vertel as jy hulle oor Ernestine uitvra, is dat sy bang was. Dit het aan haar gekleef. Toe sy ná weke daar die moed bymekaarskraap om entjies in die buurt te gaan stap, het sy…

Die dokumente van sowat 45 000 trusts wat deur die meester van die hooggeregshof in Pretoria bewaar moes word, is reeds in 2012 vernietig ná die dak van die bergplek in Centurion in ’n storm afgewaai is. Ronald Lamola, minister van justisie, het die omvang van die skandaal Donderdag bekend gemaak. Dit is die afgelope jaar stuk-stuk uit hom en sy voorganger, Michael Masutha, getrek in herhaalde parlementêre vrae oor ’n onverklaarbare “agterstand” met trustdokumente in Pretoria se meesterskantoor. Die vernietigde lêers is van sowat 45 000 testamentêre trusts en inter vivo (lewende) trusts, wat kragtens wet by die meester geregistreer moet word. Die lêers het oorspronklik trustaktes, testamente, batedeklarasies, afskrifte van identiteitsdokumente en ander dokumente bevat. Masutha het in Desember verlede jaar gesê al die lêers is vir veilige…

Tannie Poppie van As (63) van Touwsrivier se roosterkoek het haar tot in Italië geneem, maar wanneer mense skimp sy is nou beroemd, is haar antwoord altyd dieselfde. “Ek kan nie daarbó roosterkoek braai nie. Ek bly net so plat op die aarde soos ek is.” Want tannie Poppie, skaars ’n baksteen en ’n tiekie hoog, het al harde bene gekou. En haar roosterkoek-sukses, wéét sy, is die antwoord op haar smeekgebed aan die Here jare gelede, toe sy finansieel swaar getrek het. Tannie Poppie is op 25 September Italië toe waar sy haar bekende roosterkoek by die Eroica-fietsrybyeenkoms verkoop het. Toe leer oom Piet haar roosterkoek maak. Stan Engelbrecht (43), die Suid-Afrikaanse organiseerder van Eroica, het tannie Poppie sewe jaar gelede by haar padstal ontmoet. “Binne die eerste paar…

As dit by skurke in stories kom, is die belangrike vraag altyd (nadat ons uitgevind het wat hulle gedoen het en hoe hulle dit gedoen het): Hóékom? Eers die wat: Thabang Moroe, Krieket Suid-Afrika (KSA) se uitvoerende hoof, het vandeesweek drie senior beamptes – Corrie van Zyl, Clive Eksteen en Naasei Appiah – uit hul poste geskors. Dít hangende ’n ondersoek na moontlike pligsversuim rakende die beeldregte-kwessie van verlede jaar se Mzansi-superliga (MSL). Nou vir die hoe: Moroe het volgens bronne Dinsdag rondom 13:00 ’n groot vergadering by KSA se hoofkantoor in Johannesburg belê. Almal wat daar was, is byeengeroep. Hier het hy na bewering te velde getrek teen die drie werknemers en hulle behoorlik uitgetrap, voordat hulle die gebou moes verlaat – ’n gebaar van to-tale magsvertoon. Nou is…

Toe spat Nieu-Seeland en Wallis, twee van die passievolste rugbylande ter wêreld, se Wêreldbekerdrome reeds ’n week voor die eindstryd aan skerwe. Om van ’n voormalige nommer een op die ranglys, Ierland, nie eens te praat nie. Dié land se turf het 14 dae te vroeg gesit. Wat het dan skeefgeloop? Nieu-Seeland het eintlik in die slaggat van sy eie sukses getrap. Die All Blacks het sedert 2007 se Wêreldbeker-teleurstelling in Parys bittermin wedstryde verloor. Hulle het daarin geslaag om vir ongeveer ’n dekade ’n span met weinig swakpunte bymekaar te kry en te hou. Hul vaste voorspelers was sterk, die losvoorspelers dinamies, en die agterspelers het spoed, vaardighede en insig gehad. Voeg hierby ’n genie soos die losskakel Dan Carter – die tipe speler wat hoogstens een keer in…

GHOLF Louis op McIlroy se spoor Suid-Afrika se Louis Oosthuizen blaas in die nek van Rory McIlroy van Noord-Ierland ná die derde ronde van die Wêreldgholfkampioenskap wat in Sjanghai in China beslis word. McIlroy, wat drie rondes van 67 op sy telkaart ingevul het, is op 201, 15 houe onder die baansyfer. Oosthuizen (foto) het 65 houe, die beste van die dag, in die derde ronde aangeteken, wat nege voëltjies ingesluit het. Hy het ongelukkig houe aan syfer op die 8ste en 17de putjies afgestaan. Hy is op 202 (-14) net een hou agter McIlroy. Engeland se Matthew Fitzpatrick en die verdedigende kampioen, Xander Schauffele van die VSA, is op 203. europeantour.com SOKKER Doodsnikdoele vir Liverpool Die sokkerspanne van Liverpool en Manchester City was gister byna uitgetel voordat hulle van…

Malcolm Marx 8: Hy beïndruk in die vaste fasette nadat hy Mbonambi vervang en het ook ’n skeppende hand in Mapimpi se drie. Steven Kitshoff 8: Hy volhard met die standaard wat Mtawarira in die eerste helfte in die skrums gestel het. Vincent Koch 8: Hy werk hard nadat hy vir Malherbe vervang en dra by tot die Bokke se fisieke oorheersing. RG Snyman 8: Net wanneer ’n span dankbaar is om te sien dat Etzebeth vervang word, staar hulle hierdie bebaarde bielie in die gesig! Maai onder die Rose. Franco Mostert 9: Hy was die hardste werker op die veld nadat hy vir De Jager vervang het. ’n Vertoning wat enige slot ter wêreld trots sal maak. Engelse deur “Soustrein” getref! Francois Louw 7: Maak ’n paar goeie duikslae…

’n Kwarteeu gelede was hy die hoeksteen van die Springbokskrum in Suid-Afrika se onvergeetlike Wêreldbeker-triomf van 1995. Deesdae woon Balie Swart op Robertson, en is hy by die bloubessie-uitvoerbedryf betrokke. “ ’n Wonderlike geleentheid het opgeduik om saam met Chris Rossouw (Swart, Rossouw en Os du Randt was die Bok-voorry in die WB-eindstryd van 1995) met bloubessies te begin boer op ’n plaas buite Worcester,” vertel Swart. “Ek is eintlik ’n wynmaker, so toe Chris my genader het, was dit al wat ek van boerdery geweet het. ’n Mens leer egter vinnig. “En, dis harde werk. Dit gaan byvoorbeeld woes in pluktyd, wat strek van Julie tot November. “Ons begin vroegoggend reeds om die palette van die vorige dag in koeltrokke te laai en die pluk van die vrugte hou…

Die Afrikaanse Hoër Seunskool sal aanstaande jaar gasheer speel vir handevol van Engeland, Nieu-Seeland en Fidji se heel beste skole-rugbyspelers wanneer hulle 2020 se Wêreld-skolerugbyfees aanbied. Hartpury College van Engeland sal vir die derde jaar in ’n ry aan dié toernooi in Suid-Afrika deelneem. Vanuit Nieu-Seeland sal Auckland se King’s College probeer amok maak in Pretoria, en die Fidjiane stuur die span van Ratu Kadavulevu School, ’n skool met net 900 leerlinge. Hartpury het hom in die afgelope twee jaar bewys as ’n span wat Suid-Afrika se skoolseuns harde bene kan laat kou, en sal hoop om aanstaande jaar weer so te maak. Die King’s College-seuns is die heersende Auckland-kampioen en was verlede jaar die naaswenner in dié liga. Dié skool is bekend vir spanne vol groot spelers wat nie…

Een uit elke vyf gesondheidspraktisyns wat aan ’n opname van Solidariteit deelgeneem het, sê hulle is besig met ’n emigrasieproses. Nog 42% sê hulle sal stappe doen om te emigreer wanneer die nasionale gesondheidsversekering (NGV) geimplementeer word. Die vraelys is aan 7 443 gesondheidspraktisyns uitgestuur met ’n terugvoeringsyfer van sowat 9%. Volgens Nicolien Welthagen, ʼn navorsingsielkundige verbonde aan die Solidariteit-Navorsingsinstituut (SNI), is die steekproef van 651 respondente uit 30 gesondheidsvelde groot genoeg om betroubare resultate te lewer. Die meeste van die deelnemers (25,8%) is algemene praktisyns en spesialiste (19,1%). Agt uit tien respondente was negatief of skepties oor die NGV. Dis aansienlik meer as die 71,9% wat negatief was toe dieselfde opname in 2018 gedoen is. Welthagen sê uit die nuutste studie blyk dit dat Suid-Afrika sowat 62% van sy…

Oudpres. Jacob Zuma het steeds nie die twiet waarin hy beweer oudminister Derek Hanekom is ’n “agent van die vyand” verwyder nie. Die hooggeregshof het hom al op 6 September beveel om dit binne 24 uur te verwyder omdat dit op die oog af vals en lasterlik is. Die twiet is al 3 300 keer gedeel. Hanekom het by navraag gesê Zuma het onlangs aansoek gedoen om verlof tot appèl. Dié aansoek sal Dinsdag aangehoor word. Hanekom eis ook R500 000 se vergoeding van Zuma in ’n ander deel van die hofsaak wat later aangehoor word. Zuma het die twiet gepubliseer nadat hy voor die staatskapingskommissie getuig het daar is ’n sameswering teen hom en dat plaaslike intelligensiedienste en dié van twee ander “groot lande” saam met vyande ’n veldtog…

Die EFF se Mbuyiseni Ndlozi was gister die enigste vals noot in die koor van eensgesinde, jubelende Suid-Afrikaners wat die Bokke se beste Wêreldbeker-oorwinning nóg gevier het. “Congratulations to #SiyaKolisi . . . the rest go get your congratulations from Prince Harry,” het Ndlozi getwiet – waarby hy blykbaar daarop sinspeel dat die span se “kolonialistiese” wit lede nie sy gelukwensing waardig is nie. Die reaksie op Ndlozi – wat deur sommige beskou word as die party se mees belese en intelligentste parlementslid – se twiet was fel en verdoemend. Selfs EFF-ondersteuners was geskok. “Ek wil my stem terughê,” het Nombuso Zulu gesê. “Ek is skaam dat ek ooit die EFF as alternatiewe party oorweeg het. Julle klomp is ’n verleentheid vir die res van ons wat verandering wil hê.”…

John Steenhuisen (43), parlementêre DA-leier, sê hy is verkiesbaar as tussentydse partyleier omdat hy die DA wil stabiliseer en herstel tot ’n waardegegronde party. Hy sê sy 20 jaar as raadslid, NRP-lid en LP het sy leierskap geslyp. Steenhuisen sê sy vermoë om die politieke landskap te lees en dan strategieë en taktieke aan te pas gee hom ’n voordeel om “deur die geraas te sny” en seker te maak die DA se aanbod beland by sy kiesers. Steenhuisen meen die parlement gaan ’n slagveld wees waar sleutelkwessies soos die nasionale gesondheidsversekering, nasionalisering, voorgeskrewe beleggings en die grondkwessie die DA se bates kan uitwys. “Ons moet wegbeweeg van hierdie krasse ras-gegronde obsessie waar ’n mens se waarde in die lewe bepaal word deur iets so arbitrêr soos die melanieninhoud van…

Nadat hy 28 keer met ’n speek gesteek is, onder meer deur die long, het ’n Pretoriase paramedikus vir homself ’n drup aangesit en die wonde wat hy kon bykom, toegeplak. Toe ry hy self na Orania, die naaste dorp, waar ’n dokter hom kon help. ’n Paar jaar gelede is Nico Stapelberg (38) ook in Pretoria met ’n mes in die keel gesteek. Hy wil ’n nooddiens vir die gemeenskappe tussen Orania en Hopetown begin en was daarom verlede naweek in die Noord-Kaap. “Ons wil meer ambulanse en paramedici vir die gemeenskap daar probeer kry.” Op pad terug na Pretoria het hy by ’n padstal tussen Orania en Bloemfontein stilgehou om koeldrank en hoofpynpoeier te koop. “Ek het so bietjie Grand-Pa nodig gehad. “Die padstal het gelyk soos ’n…

Panyaza Lesufi, LUR vir onderwys in Gauteng, is dié week twee keer in die bek geruk. Hy moes nie net om verskoning vra vir sy Twitter-tirade nadat hy ’n nuwe landsvlag in die skare by Suid-Afrika se Wêreldbekersege oor Wallis in Japan vir ’n oue aangesien het nie, maar dit het ook geblyk hy het sy mond verbygepraat oor taalbeleid in skole. Lesufi het in Augustus op Talk Radio 702 vir ’n inbeller gesê hy het die taalbeleid van alle skole in Gauteng “tot niet verklaar”. Volgens hom is dit binne sy magte ná “wetgewing wat in die parlement deurgevoer is”. “Skole het tot einde September om hul nuwe taalbeleid in te dien. Dit beteken elke beheerliggaam in Gauteng moet ouervergaderings hou en ouers moet stem watter taal moet gaan…

Die voorsitter van Maties se universiteitsraad en nog ’n lid van die bestuur word ook be-trek by die skandaal oor die rektor, prof. Wim de Villiers, se gesprekke met ’n regter van die konstitusionele hof terwyl dié hof besig was om die grondwetlikheid van die Matie-taalbeleid te oorweeg. “US-raad begin ’n ondersoek na die korrespondensie tussen De Villiers en Cameron.” Die universiteit het die afgelope week bevestig dat sowel George Steyn, voorsitter van die US-raad, as prof. Stan du Plessis, uitvoerende bedryfshoof van die universiteit en ’n lid van die raad se uitvoerende komitee, “kennis gedra het” van De Villiers se gesprekke met oudregter Edwin Cameron. Die universiteit het nie geantwoord op Rapport se vraag of hulle ook aan die gesprekke deelgeneem het nie. Dit raad se uitvoerende komitee het…

8 Willie le Roux Hy lyk aanvanklik senuweeagtig, maar groei in die wedstryd in en is deurlopend veilig in die laaste vesting. Hy’s rotsvas onder die hoë bal en gebruik ook sy skopstewel goed. Daardeur beloon hy ook die geloof van sy afrigter, Rassie Erasmus, wat te midde van baie kritiek vierkant agter hom bly staan het. 9 Cheslin Kolbe Hy stel vroeg reeds die standaard op die verdediging om ’n Engelse teenaanval hok te slaan. Die Rose hou hom vir lank in die wedstryd fyn dop, maar dié buksie het net ’n halwe kans nodig. Hy druk uiteindelik die dolk deur Engelse harte met ’n puik individuele drie. Daar klop ’n leeuehart in daardie klein lyfie. 9 Lukhanyo Am Tot voor gister meestal ’n onbesonge held…

Ná tien jaar en 76 wedstryde het Francois Louw gister die lekkerste oomblikke van sy toetsloopbaan beleef – en ook sy laaste. Die 34-jarige Louw het ná die Bokke se wegholoorwinning van 32-12 teen die Engelse in die Wêreldbekereindstryd gesê dit was “amptelik my laaste wedstryd vir Suid-Afrika”. “Tien jaar en 76 wedstryde . . . ek kon nie vir iets meer spesiaal en groter vra nie,” het hy gesê. “Dit was ’n lang pad. Soms ’n moeilike pad. Ek het twee van die donkerste jare in Bok-rugby beleef. “Om op so ’n manier terug te veg, met ’n verenigde span wat die hele Suid-Afrika verteenwoordig, is iets wat ek vir die res van my lewe sal onthou.” Louw, wat die belangrike omgekeerde balbesit in die 73ste minuut teen Wallis…