Table of contents for Haf 2020 in Cara

Wrth i’r rhifyn yma fynd i brint, ry’n ni mewn cyfnod anodd. Mae ’na bethau erchyll yn digwydd yn y byd. Mae pethau’n newid ac yn datblygu bob dydd. Dros y misoedd diwethaf mae anghyfiawnderau a thrasiedi Covid-19 a llofruddiaeth George Floyd wedi gwneud i bawb stopio, meddwl, dysgu a gweithredu. Ry’n ni’n gwybod nad ydyn ni’n gwneud digon i gynrychioli’r diwylliannau a’r cefndiroedd amrywiol cyfoethog sydd gennym ni yng Nghymru. Mae bywydau du o bwys. Does dim amheuaeth am hynny. Ac mae angen i ni, fel llawer o sefydliadau eraill y Gymru Gymraeg, wneud yn well. Ond ry’n ni’n dysgu, ac am ymdrechu i wella hyn yn y dyfodol. Fel dwy fenyw groenwyn, ry’n ni’n rhan o’r system o orthrwm, ac yn elwa ohoni bob dydd. Felly rhaid i’r…

Cynhyrchydd sy’n dymuno aros yn ddienw Yn fy marn i mae’r Cymry yn cael eu portreadu ar y cyfan fel hicks, rednecks a phobl ansoffistigedig. Mae hyn yn wir am gyfresi fel Y Gwyll a Craith, lle mae’r Cymry fel arfer yn gyrru hen pick-up, cario chainsaw ac yn y blaen. Mae hefyd yn dueddiad mewn dramâu diweddar ar S4C i anwybyddu elfennau o Gymreictod er lles y farchnad ryngwladol neu’r fersiwn Saesneg. Enghraifft o’r tueddiad yma yw cynnwys actorion mewn cyfresi wedi eu gosod yn y gogledd sydd â thafodiaith ddeheuol. Yn fwy na hynny, mae anghenion fersiynau ar gyfer y Saesneg/marchnadoedd rhyngwladol yn golygu bod y sgript yn fwy clogyrnaidd yn y fersiwn Gymraeg (sgriptio yn Saesneg a chyfieithu ydi’r drefn arferol). Golyga hyn fod y ‘gwerth’ i’r…

Menna, dwed rywfaint o dy hanes di wrth ddarllenwyr Cara: Dwi’n dod o Gaerdydd yn wreiddiol ac mae’r teulu yn parhau i fyw yn y ddinas – ar wahân i’r brawd canol sydd bellach yn byw yng Nghricieth gyda’i deulu. Fe ges i fy addysg gynradd yn Ysgol Bryntaf, fy addysg uwchradd yng Nglantaf cyn mentro i Brifysgol Cymru, Aberystwyth i astudio B.A. Drama. Ar ôl gadael Aber fe fentrais i’r Unol Daleithiau i wneud M.A. mewn Theatr a Ffilm ym Mhrifysgol Kansas, oedd yn brofiad a hanner! Ar ôl dychwelyd i Gymru fe ddechreuais fy ngyrfa fel cyfarwyddwr theatr a dysgu mewn amryw o brifysgolion. Fues i’n gweithio yng Nghymru am saith mlynedd cyn codi pac a symud yn barhaol i’r Eidal… Pam i’r Eidal, a pham setlo yn…

Sara Jones, Bow Street Colles i fy nhad flwyddyn yn ôl, ac ar ôl rhai misoedd o orbryder ac yna gyfnodau o banig roeddwn i’n edrych am rywbeth i helpu yn hytrach nag antidepressants. Welais i bobol yn rhannu Wishing Well Crystals ar Facebook adeg y Nadolig ac roedd stondin yn y dre, felly gofynnais i Brogen am awgrymiadau. Dyma’r rhai wnaeth hi eu hawgrymu: agat piws, cwarts rhosyn, sodaleit a howleit gwyn – mae twll yn hwn i’r bys bawd ac mae’n teimlo’n esmwyth wrth ei rwbio, yn rhoi teimlad o gysur ac yn helpu gyda chyfnodau o banig. Mae’n rhoi rhywbeth i ganolbwyntio arno tra bod y panig yn cilio. Dwi ddim yn siŵr a yw’r egni yna go iawn – roeddwn i’n cynic fy hun cyn colli…

Tips MŴG Cwmni o Wynedd yw Mŵg sy’n arbenigo mewn coginio cig ar farbeciw. 1. RHAID I’R GRIL FOD YN UN O SAFON. Wrth farbeciwio mae gril o haearn trwchus yn bwysig fel na fydd bwyd yn sticio arno. Does dim ots beth sy’n dal y golosg mewn gwirionedd, ond cyhyd â bod y gril yn un da byddwch chi ar eich ffordd yn braf. Ffordd arall o stopio’r bwyd rhag sticio yw brwsio ychydig o olew ar y gril gyda brwsh silicon. 2. DEWISWCH OLOSG DA. Mae sawl math o olosg (charcoal) ar gael, ond y prif wahaniaeth yw golosg lumpwood a golosg briquettes. Y lumpwood ry’n ni’n tueddu i’w ffafrio gan ei fod yn fwy naturiol. Darnau o bren sydd wedi eu llosgi’n araf bach yw lumpwood, tra…

Ar y 1af o Orffennaf eleni roedd rhaglen arbennig o’r enw Heno Aur ar S4C i ddathlu pen-blwydd Heno yn 30 oed. Dyma siawns felly i hel atgofion gydag Angharad Mair a Siân Thomas – dwy o’r cyflwynwyr gwreiddiol. Beth yw eich atgofion o gyflwyno eich Heno cyntaf? Angharad: Lot fawr o gyffro; roedd y rhaglen yn torri tir newydd ar y pryd, yn rhaglen gylchgrawn fyw nosweithiol. Roedd y gwaith paratoi wedi bod yn digwydd ers rhai wythnosau, felly roedd cael mynd yn fyw ar yr awyr o’r diwedd yn dipyn o beth. Siân: Mae wastad yn braf bod yno ar ddechrau rhywbeth, ac roedd Heno yn hollol newydd – y stiwdio, y set, y rhaglen ei hun, a nifer fawr o’r criw yn eu swydd gyntaf yn y…

Beth, felly, mae rhywun sydd â cholofn am ei bywyd dêtio trychinebus yn sgwennu amdano yn ystod pandemig byd-eang? Tra mae’r byd ar stop, mae’n sex life inna’n parhau i fod ar stop hefyd. Ar ddechrau’r lockdown mi o’n i’n obeithiol. I ddeud gwir, roedd y syniad o fynd ar ddêt ar-lein ychydig bach yn llai daunting na gorfod cerdded i fewn i far dieithr yn poeni os oedd fy make-up i’n ddigon naturiol (ond sexy), fy ngwisg i’n ddigon cŵl (ond sexy), a’m thong i’n byta mewn i rych ’y nhin i. Gyda dêt rhithiol, doedd dim rhaid i mi boeni am y rhain o gwbwl; gallwn i wisgo pajamas os hoffwn i. Doedd chwaith ddim o’r disgwyliadau’n hongian yn lletchwith uwchben y noson. Doedd dim angen i mi…

Meleri Wyn James Bydda i’n treulio oriau bob wythnos yn bodio trwy gylchgronau, ac mae cael awr fach mewn siop ddillad leol yn un o fy hoff ffyrdd o ymlacio. Fyddai hi ddim yn ddydd Mawrth yn fy myd i heb gopi o Grazia, ac er fy mod yn mwynhau’r materion cyfoes, a’r byd celf – ocê, a’r clecs hefyd! – y tudalennau ffasiwn yw fy mhrif ddiddordeb. Fydden i ddim yn breuddwydio gwario ar ddillad designer drudfawr, ond rwy’n cael syniadau sy’n golygu fy mod yn gwybod beth yw’r trends diweddaraf, hyd yn oed os wy’n dewis eu hanwybyddu’n llwyr. Un o newidiadau amlwg y blynyddoedd diwethaf ar y stryd fawr yw bod digonedd o ddillad rhad ar gael sy’n dilyn ffasiwn y cynllunwyr enwog. Er ’mod i’n dwlu…

Wrth i nifer o fusnesau Cymru wynebu cyfnod heriol, mae Wishing Well Crystals wedi gweld twf aruthrol mewn gwerthiant ers i bawb orfod addasu a byw bywyd ar wahân. Sefydlwyd y cwmni gan Brogen Doyle yn 2018, ac mae’n rhedeg ei busnes o’i chartref yn y Borth, ger Aberystwyth, lle cafodd ei magu. “Mae’n bositif iawn gweld pobol yn troi at grisialau i anfon cymorth a chariad at eu hanwyliaid,” meddai Brogen. “Mae iechyd meddwl a lles mor bwysig ar hyn o bryd, ac mae prynu anrhegion sy’n golygu rhywbeth a rhannu egni positif trwy’r crisialau yn helpu pobol i deimlo’n hapus. Dwi ddim wedi bod yn gwthio’r nwyddau o gwbwl – mae hynny’n teimlo’n anghywir ar hyn o bryd – ond mae’r gwerthiant wedi dyblu yn ddiweddar ac mae’n…

Prynwyd Plas Gwyn gan Sara a’i gŵr Rhodri yn 2014 wedi iddynt symud i Geredigion o Gaerdydd gyda’u teulu ifanc. Adeiladwyd y tý Sioraidd yn 1740 gan deulu Pryse, Stad Gogerddan, yn wreiddiol fel cartref ar gyfer rheolwr y stad a’i deulu. Ar ôl profiad blaenorol o adnewyddu cartref yng Nghaerdydd, roedd y ddau’n gyfforddus â’r syniad o dynnu’r lle yn ddarnau ac yn edrych ymlaen at yr her oedd o’u blaenau. Ond bu’n ddwy flynedd a hanner cyn i unrhyw waith adeiladu na chynllunio ddechrau, ac mae Sara’n grediniol fod y cyfnod hwnnw wedi bod yn werthfawr wrth fynd ati wedyn i gynllunio’r newidiadau. Roedd hi’n bwysig i ni fyw yn y tŷ fel oedd e am gyfnod, i gael deall sut ro’dd e’n gweithio… “Roedd hi’n bwysig i…

Yn Ysgol Glantaf yng Nghaerdydd yn y 90au Angharad Cole oedd un o’r rhai mwyaf creadigol o’n criw bach ni yn y chweched dosbarth. Roedden ni wedi’n cyfareddu gan y ffrogiau roedd hi a’i mam yn eu creu iddi ar gyfer gwahanol achlysuron, ac yn edmygu ei chreadigrwydd wrth iddi beintio ei hystafell wely yn borffor tywyll a lilac cyn i’r lliwiau hynny ddod yn ffasiynol – diolch i Changing Rooms! Roedd ganddi steil unigryw, cyfforddus, ac roedd hi’r un mor greadigol o ran ei gwisg ag yr oedd hi yn ei gwaith ysgol a phrifysgol. Ac mae’r creadigrwydd yna’n parhau hyd heddiw. Yn ei gwaith bob dydd mae’n aelod o dîm cyfathrebu a dylunio mewnol yn IKEA Caerdydd, gyda chyfrifoldeb am gynllunio a threfnu’r arddangosfeydd tymhorol. Ond yn ei…

Mai Georgia Ruth Ewch i rywle gwyrdd, rhowch albym hafaidd Mai ymlaen ac ymlaciwch. Ac os ydych chi am edrych fel Georgia Ruth wrth wneud hynny, beth am wisgo’r siwt gyfforddus yma? Gwisgwch y blazer a’r trowsus yma o ASOS gyda’ch hoff grys neu flows – mae’r haul hapus yn opsiynol! Jiawl! Heather Jones Ry’n ni wrth ein boddau â’r clawr eiconig yma o 1976. I ail-greu’r dybl denim y mae Heather yn llwyddo i wneud iddo edrych yn dda, beth am chwilota yn eich siop ail-law neu siop vintage leol am flares denim golau a chrys glas plaen i gael yr edrychiad yma o’r 70au? Neu mae digonedd o flares ar gael yn y siopau erbyn hyn, fel y rhain o Free People, gyda’r crys glas cyfforddus yma o…

Mae Cymru wedi dioddef o fod yn anweledig am flynyddoedd yn y cyfryngau y tu allan i Gymru, ond mae hynny’n newid yn ôl Caryl Lewis, yr awdures a’r sgriptwraig sy’n byw yng Ngoginan ger Aberystwyth. “Dwi’n meddwl mai’r straeon mwyaf llwyddiannus yw’r rhai sydd wedi eu gwreiddio, eu sgwennu a’u cynhyrchu yng Nghymru,” meddai Caryl. “Mae yna ddiddordeb mewn straeon Cymraeg nawr yn y cyfryngau rhyngwladol, ond mae’n bwysig i ni gael dweud ein straeon ein hunain yn hytrach na chael eraill yn eu dweud nhw droston ni. Dwi’n meddwl ein bod yn symud oddi wrth y ddelwedd corau meibion, telynau a daffodils erbyn hyn.” Mae dramâu fel Bang a Craith/Hidden yn fodlon edrych ar dlodi ac ar ochr dywyll ein cymdeithas, meddai Caryl Lewis, a oedd yn rhan…

• Gofalwch am eich dillad. Darllenwch y label a dilyn y cyfarwyddyd.• Defnyddiwch edau a nodwydd i wnïo botwm, mendio hem neu gau twll bach.• Dysgwch sut i ddefnyddio peiriant gwnïo. Mae’n ddigon hawdd dysgu sgiliau syml fel hemio.• Dewch o hyd i wniadwraig i addasu dillad. Os yw eich dillad yn ffitio’n dda fe fyddan nhw’n edrych fel petaen nhw wedi eu gwneud yn arbennig ar eich cyfer chi.• Beth am gyfnewid dillad gyda ffrind neu aelod o’r teulu? Neu, beth am werthu dillad sydd mewn cyflwr da ar y we neu mewn siop ail-law leol?• Porwch mewn siopau elusen a siopau ail-law. Mae yna fargeinion i’w cael.• Pam gwario ffortiwn ar rywbeth i’w wisgo ar gyfer un achlysur arbennig? Mae sawl gwefan sy’n eich galluogi chi i rentu…

Mae teulu Sharon â’i wreiddiau’n ddwfn yn Sir Gaerfyrddin, y naill ochr i’r Mynydd Du, a Saran wedi ei geni a’i magu yng Nghaerdydd. Mae eu magwraeth wedi dylanwadu’n gryf ar y ffordd mae’r ddwy’n gweld y byd. Sharon: Ma ’nheulu i o Landeilo a Llangadog ar un ochr, a Chwmaman ar yr ochr arall, ar wahân i ’nhad-cu, tad fy mam, a ddaeth o Birmingham. Magwyd fy rhieni ar yr un stryd – Heol Tir Coed yng Nglanaman. Ges i ’ngeni yng Nghlawddowen, ddim yn bell o Brechfa, lle oedd fy nhad yn brifathro, ond ges i fy magu yn Llandyfaelog ar bwys Caerfyrddin. Des i i’r brifysgol yng Nghaerdydd yn 1967 i astudio Hanes, ac ar ôl cyfnodau ym Mangor a Llundain, yma yn y brifddinas dwi wedi…

Yng nghanol mis Mawrth, pan oedd ein cyfryngau cymdeithasol yn llawn fideos o Eidalwyr yn canu o’u balconis a ffotograffau o ambell berson yn cerdded ar hyd strydoedd gwag yn Tsieina, dechreuais siarad efo hogyn clên yr olwg ar Tinder. Mi alwn ni fo’n Marco. Doeddwn i heb fod ar yr ap ers misoedd, ond roedd y llif diddiwedd o newyddion negyddol ar y we, a’r dorf o wynebau pryderus ar y Tube – y rhan fwyaf ohonyn nhw wedi eu gorchuddio â masgiau – yn gwneud i mi ysu am ddianc rhag realiti. Siaradon ni’n dau am y newidiadau roedden ni eisoes wedi sylwi arnyn nhw ar strydoedd Llundain, a’r ansicrwydd roedden ni a llawer o bobl eraill yn y ddinas yn ei deimlo. Doedd y llywodraeth heb sôn…

Symudodd y teulu o’r Alban i’r Wyddgrug pan oeddwn i’n saith oed, yr ieuengaf o dri o blant. Roedd gen i fop o wallt coch cyrliog a chymeriad i fynd efo fo! Cefais fagwraeth hapus iawn yn yr Wyddgrug ac o ddarganfod ’mod i’n gallu pasio arholiadau a synhwyro mai iechyd a phobl oedd yn fy niddori, mi es i astudio meddygaeth ym Mhrifysgol Nottingham yn 2002. Doeddwn i rioed wedi cwrdd â chymaint o bobl hyderus. Roedd pawb i’w gweld mor brofiadol a chanddyn nhw olwg eangfrydig ar y byd. Ond roeddwn i wedi teithio tipyn, wedi pasio’r un arholiadau ac yn meddu ar sgiliau meddwl a’r gallu i gynnal sgwrs efo unrhyw glaf o unrhyw gefndir hefyd. Roedd y ferch fach gwallt coch o Gymru yr un mor…