Table of contents for 9/20/2020 in Rapport

AfriForum kan die ANC se plan om art. 25 van die Grondwet te wysig heeltemal laat ontspoor met sy hofaansoek teen die eerste fase van die proses wat Woensdag in die hooggeregshof in Kaapstad aangehoor is. As AfriForum sy sin kry, kan die hof die proses nietig verklaar wat reeds vroeg in 2018 in die parlement begin het. AfriForum vra die hof om ’n verslag van die konstitusionele hersieningskomitee wat op 15 November 2018 aan die Nasionale Vergadering voorgelê is, nietig te verklaar. Die verslag beveel aan dat die Grondwet gewysig word om uitdruklik voorsiening te maak vir grondonteiening sonder vergoeding. Die verslag is volgens AfriForum ongeldig omdat die komitee versuim het om sowat 180 000 skriftelike voorleggings wat deur sy lede aan die hersieningskomitee voorgelê is, te oorweeg. Uitnodigings…

Tharina Human, die voormalige onderwyseres wat die ontvoering van ’n sewejarige meisie van Vanderbijlpark beplan het, was nie met dwelms deurmekaar toe die ontvoering in September 2019 uitgevoer is nie, sê haar prokureur, David Mey. Kort ná die ontvoering is WhatsAppboodskappe rondgestuur waarin be-weer is sy het die ontvoering beplan om dwelmskuld te delg. “Wat wel waar is, is dat sy die ontvoering geïnisieer het en dat dit was omdat sy finansieel swaargekry het, maar dwelms was nie die dryfveer nie. Omdat sy die inisieerder van die misdaad was, is sy ook swaarder gestraf,” sê Mey. Human en haar medebeskuldigdes, Laetitia Nel, Pieter van Zyl en Bafokeng Molemohi, het pleitooreenkomste met die staat aangegaan en is Woensdag in die hooggeregshof in Palm Ridge, Johannesburg, gevonnis. Human het vyf jaar tronkstraf…

’n Groep wat hom vir die belange en regte van bruin mense beywer, sê hy neem aanstoot oor die gebruik van dansende Khoi-San-figure op ’n bokswyn wat deur ’n bekende Weskus-kelder bemark word. Die DAK Netwerk sê die Rain Danceversnit maak ’n bespotting van ’n “diep geestelike ritueel”. “Dis onsensitief en in swak smaak,” sê Danie van Wyk, tussentydse DAKvoorsitter. Namaqua-wyn, ’n koöperatiewe kelder met sy hoofkwartier in Vredendal aan die Olifantsrivier, weier om verskoning te vra en die bestuurder het glo die foon in Van Wyk se oor neergesit toe dié wou kla. Die DAK Netwerk se naam is ’n samestelling van die name van drie Khoileiers van die laat 17de eeu: Doman (die leier van die Khoi tydens die Eerste Khoi-oorlog in 1657), Autshomao (ook bekend as Harry)…

Sommige tradisionele leiers in die Oos-Kaap is ontstoke oor ’n voorstel om die Oos-Londen-lughawe tot die Koning Phalo-lughawe te herdoop. Die provinsiale pleknamekomitee stel ook voor dat Oos-Londen tot KuGompo herdoop word, King William’s Town tot Qonce en Berlin, ’n dorp daar naby, tot Ntabozuko. Phalo was in die 18de eeu opperhoof van die Xhosas. Tradisionele leiers van die AmaGqunukhwebe in Tyolomnqa, Oos-Londen, wil egter hê die lughawe moet die naam van hul stamhoof Pato kry. Nkosikazi Nongenile Pato (72), huidige regent van die AmaGqunukhwebe, sê al is hulle onderdane van die Xhosa-volk, het hulle wel soewereiniteit oor hul grond. “Die Oos-Londen-lughawe is op die grond waarvoor opperhoof Pato geveg het, beset het en waarop hy gesterf het. Sy graf is langs die lughawe. Hoekom word dit na iemand anders…

’n Bejaarde vrou se goeie daad het daarop uitgeloop dat ’n werknemer van Pick n Pay nou finaal sonder werk sit. Aletta Erasmus het in 2014 vir Yoliswa Maluleke, die e-diensbestuurder by die Pick n Pay in Gezina, Pretoria, sjokolade gekoop en geskenk. Maar Maluleke het die sjokolade stilletjies probeer terugruil vir geld. Sy is uitgevang en afgedank. Dit het toe tot ’n uitgerekte regsgeskil gelei – eers by die Kommissie vir Versoening, Bemiddeling en Arbitrasie, toe die arbeidshof en uiteindelik in die arbeidsappèlhof. Dié hof het nou uiteindelik ’n streep onder die twis getrek toe hy bevind het Pick n Pay het binne sy reg opgetree toe hy Maluleke afgedank het. Die moeilikheid het begin toe Erasmus in Januarie 2014 vir Maluleke en ’n ander werknemer drie bokse sjokolade…

Phephelaphi Dube (41), ’n grondwetkenner en voormalige direkteur van die Sentrum vir Grondwetlike Regte van die FW de Klerk-stigting, het Donderdag haar stryd teen kanker verloor. Die jong prokureur wat van Zimbabwe afkomstig is en in Kaapstad gewoon het, was vir meer as vier jaar direkteur van die sentrum. Sy het later as ’n konsultant vir die regering en nieregeringsorganisasies gewerk. Dr. Theuns Eloff, voormalige voorsitter van die adviesraad van die FW de Klerk-stigting, sê Dube se dood is vir hom ’n groot skok. “Dube was ’n formidabele regskenner en ’n groot voorstander van grondwetlike beginsels.” Die regsjoernalis Karyn Maughan, ’n goeie vriendin, sê Dube het ’n formidabele kennis oor grondhervorming gehad. “Sy het ’n ongelooflike passie gehad om sinvolle oplossings vir die grondkwessie te vind. “Grondhervorming is ’n komplekse…

Hanlie Retief gesels met Neil Sandilands “Daar is ’n verskil tussen nie drink nie en jou soberheid omhels.” Dis ’n bos van ’n baard. Sy vingers krap onrustig daarin rond. Hy lyk soos ’n perdedief of ’n whisky-stoker. Of Hans die Skipper. Totdat hy begin praat oor Nietzsche. Maar jy katrol hom vinnig in, vooraf gewaarsku: Vir Friedrich Nietzsche sal Neil Sandilands in ’n drom diesel kan opspoor en drie uur daaroor aankap. “Net één aanhaling, darem? An inexhaustible well to which no pail descends that does not come back filled with gold and goodness.” Dis laataand. Toegewikkel in ’n dik, rooi serp op stel in Bedford in die Oos-Kaap. Sy gesig flikker op FaceTime, oë geskreef agter brillense. Hierdie man. Beskimmelde Bart van 7de Laan met sy duifies Breëbors…

Konkelaars in die finansiëledienstesektor moet deeglik kennis neem van ’n onlangse hofuitspraak ten gunste van die Gedragsowerheid vir Finansiële Dienste (FSCA) om die reusewisselkoersspekulant JP Markets summier finaal te laat likwideer. Daar kom nóg sulke drastiese optrede teen gelisensieerde entiteite wat die wet oortree en diegene wat sonder ’n lisensie in die bedryf woeker, sê Gerhard van Deventer, hoof van wetstoepassing. JP Markets is een van ’n menigte “platforms” vir mense wat probeer geld maak deur as’t ware ’n weddenskap aan te gaan op die wisselkoersbewegings. Die FSCA is besig met ondersoeke na minstens tien van hulle, waarvan dié teen Praesidium Wealth en Mirror Trading International al ver gevorder is. JP Markets het weliswaar aansoek gedoen om verlof tot appèl, maar die likwidateurs gaan aan met hul werk, buiten dat…

Die energiereguleerder Nersa het die hof geminag met ’n belofte op televisie dat kragtariewe nie volgende jaar sal styg nie. Eskom het dié beskuldiging Vrydag gemaak in ’n aanlyn hofsitting om te bepaal of Nersa kan appelleer teen ’n beslissing van regter Fayeeza Kathree-Setiloane in Julie wat sal meebring dat kragtariewe volgende jaar met 15,6% styg pleks van die 5,22% wat Nersa vroeër goedgekeur het. Kathree-Setiloane het in die aanlyn sitting van die hooggeregshof saamgestem dat die uitlating deur Nhlanhla Gumede, Nersa se lid vir elektrisiteit, in ’n onderhoud op eNCA onverantwoordelik was. Ook Nersa se eie advokaat het dit toegee. Hy het die hof egter verseker die bedoeling was nie om die hof te mi-nag nie, maar dat dit gegrond is op Nersa se besluit om teen die bevel…

Gholf AMERIKAANSE OPE (Winged Foot, New York) Voorste tellings ná die tweede ronde (VSA, tensy anders vermeld): 136-Patric Reed 66 70; 137-Bryson DeChambeau 69 68; 138-Rafa Cabrera Bello (Sp) 68 70, Harris English 68 70, Justin Thomas 65 73; 139-Jason Kokrak 68 71; 140-Hideki Matsuyama (Jpn) 71 69, Thomas Pieters (Belg) 66 74, Xander Schauffele 68 72, Brendon Todd 68 72, Matthew Wolff 66 74; 141-Stephan Jaeger (Duits) 71 70, Joaquin Niemann (Chil) 68 73, Louis Oosthuizen (SA) 67 74, Jon Rahm (Sp) 69 72, Bubba Watson 72 69. Ander SA tellings: 144-Erik van Rooyen 70 74; 145-Christiaan Bezuidenhout; 148-Shaun Norris 69 79; 152-JC Ritchie 74 78; 153-Justin Harding 77 76; 154-Branden Grace 75 79. Tennis ITALIAANSE OPE (Rome) Mansenkelspel: KWARTEINDRONDE: Casper Ruud (Noor) k Matteo Berrettini (It) 4-6 6-3…

Krieket Suid-Afrika (KSA) se raad en uitvoerende beamptes gaan nie betrokke wees by die ondersoeke wat nou gedoen moet word rondom die Fundudzi- forensiese verslag nie. John Mogodi, ’n lid van KSA se lederaad – die hoogste krieketgesag in die land bestaande uit die 14 uniepresidente – het gister aan Rapport gesê ’n derde party, wat ’n regsfirma sal wees, gaan betrek word om die ondersoeke te monitor. ‘Van die sake kan in die hof beland.’ KSA se lederaad, raad en uitvoerende beamptes het verlede naweek tydens ’n bosberaad in Johannesburg op ’n padkaart vir die pad vorentoe besluit. KSA se lederaad het toe vir die eerste keer ’n opsomming van die forensiese verslag gesien wat in Desember aangevra is nadat talle bestuurskwessies by die organisasie kommer gewek het. Hulle…

Suid-Afrika se ses klein rugbyunies soek sowat R30 miljoen meer as wat SA Rugby voorlopig vir hulle vir volgende jaar begroot het. Dié kwessie kan ’n lastige haakplek op 29 September se vergadering van die beheerliggaam se hoofraad wees. Die land se rugbybase sal op dié vergadering, wat as een van die belangrikstes in die geskiedenis van Suid-Afrikaanse rugby beskou word, oor verskeie belangrike kwessies stem, soos ’n nuwe befondsingsmodel en die getal franchises. Die Valke, Griffons, Bo-land, Grens, SWD en Luiperds het op die hoofraad se vergadering einde Augustus gehoor SA Rugby be-plan om vir elkeen volgende jaar sowat R10 miljoen te gee. Sowat R8 miljoen daarvan is slegs vir amateurrugby, hoofsaaklik klub- en skolerugby. Rapport verneem nie al die klein unies is geneë met dié bedrag nie. Hulle…

• Stutte: Frans Malherbe, Thomas du Toit, Steven Kitshoff, Trevor Nyakane, Lizo Gqoboka, Ox Nche, Marcel van der Merwe, Ru-an Dreyer, Dylan Smith, Carlu Sadie, Gerhard Steenekamp, Luan de Bruin, Sti Sithole, Nathan McBeth, Mzamo Majola, Johannes Jonker, John-Hubert Meyer. • Hakers: Bongi Mbonambi, Scarra Ntubeni, Dylan Richardson, Johan Grobbelaar, Schalk Erasmus, Fez Mbatha, Dan Jooste. • Slotte: Jason Jenkins, Marvin Orie, Oupa Mohoje, JD Schickerling, Emile van Heerden, Le Roux Roets, Hyron Andrews, Ruben van Heerden, Salmaan Moerat, Sintu Manjezi, Walt Steenkamp, Reinhard Nothnagel, Ruan Vermaak, Ruben Schoeman. • Losvoorspelers: Siya Kolisi, Duane Vermeulen, Sikhumbuzo Notshe, Arno Botha, Marco van Staden, Nizaam Carr, Jaco Kriel, Ernst van Rhyn, Celimpilo Gumede, Jaco Coetzee, James Venter, Junior Pokomela, Phepsi Buthelezi, Thembelani Bholi, Vincent Tshituka, Elrigh Louw, Jeandré Rudolph, Juarno Augustus, Muller…

Ratched. Met Sarah Paulson en Judy Davis. Skeppers: Ryan Murphy en Evan Romansky. D it mag Louise Fletcher se skeermeslemlippies gewees het, of haar apatiese, hardvogtige gesig. Ook die dowwe oë, sonder ’n sweempie emosie, en haar gekontroleerde, eentonige stem wat ’n mens aan “wit geruis” herinner nadat ’n radiostasie van die lug af is en jy iets hoor, maar eintlik na niks luister nie. Dit het van die diaboliese verpleegster Ratched in die Ken Kesey-drama One Flew Over the Cuckoo’s Nest, waarvoor sy ’n Oscar ontvang het, een van die mees gevreesde en skrikwekkende psigopate ooit gemaak. Die multi-talentvolle Ryan Murphy, skrywer, vervaardiger en regisseur van Glee, American Horror Story en Hollywood, het, na aanleiding van ’n idee deur Evan Romansky, in kenmerkend oordadige, kamp en eksotiese tonele ’n…

Ek het ’n brief van Wesna Badenhorst van Kimberley ontvang en sy skryf: “Ek geniet jou kosrubriek in Rapport­ baie. Het jy dalk vir my ’n maklike en vinnige mosselresep? Dis vir mossels wat nie meer in die skulp is nie. Mooi week vir jou.” Mosselbobotie vir Wesna Wesna, ek het my vriendin Isabella Niehaus se mosselbobotieresep by haar gaan bedel. Dit is verruklik lekker en gebruik net mosselvleis. Sien die resep op die blad. Sy beveel ten sterkte aan dat jy haar masala-mengsel maak. Mossels met salsa verde Ek verkies goeie kwaliteit bevrore mossels wat nog in die halwe skulp is. Ek ontvries nie die mossels nie, gooi net ’n klein bietjie water onder in die pot, gooi die mossels in, sit die deksel op en laat dit kook-stoom…

’n Regering soos ons s’n, wat in April bepaal het of Suid-Afrikaners braaihoender mag eet, in Mei gesê het watter skoene jy mag koop, en in Augustus volhard het met ’n tabakverbod, sou nooit in ’n aankondiging oor die oopstel van die landsgrense skielik begin het om hom te steur aan wetenskaplike advies nie. Dié advies, so verstaan Rapport, was dat dit nie sin maak om slegs besoekers uit sekere lande hier toe te laat nie. Tog is Vrydag aangekondig dat reisigers na en van sekere lande met ’n hoë infeksiekoers steeds verbied sal wees in regulasies wat in die komende dae gepubliseer sal word. Diegene vir wie dit klink na ’n veilige manier om toeriste na ons pragtige land te lok sodat hulle hier dollars en ponde, rials, roebels…

As Mbali Ntuli nie tot leier van die DA verkies word nie, lyk die kanse ál groter dat sy ook uit die party sal bedank. Ntuli, ’n LPW in KwaZulu-Natal, is al 14 jaar ’n lid van die DA, maar teiken haar eie party al hoe meer in die openbaar. “Ek dink nie iemand moet ooit voel dat hulle gebonde is aan ’n party nie,” het Ntuli Woensdag aan Newzroom Afrika gesê. “Waaraan jy gebonde moet wees, is ’n doel, en daardie doel is om seker te maak Suid-Afrika werk. “As ek sien die party se leierskorps slaan ’n ander rigting in as wat ek dink nodig is om dít te bereik, dan voel ek binne my regte om te loop. “Dit sal nie wees omdat ek die verkiesing verloor…

Die omvang van die koronavirus-pandemie het die afgelope weke in Suid-Afrika afgeplat, maar in Europa bring ’n tweede golf infeksies opnuut inperkings. Suid-Afrika kan ook weer ’n oplewing in infeksievlakke verwag, maar dit is onwaarskynlik dat ’n tweede golf hier dodeliker sal wees en wyer sal voorkom as die eerste, sê prof. Shabir Madhi, entstofkundige aan die Universiteit van die Witwatersrand (Wits). “Die totale getal weeklikse gevalle (wêreldwyd) is nou meer as toe die pandemie in Maart ’n eerste spits in Europa bereik het,” het dr. Hans Kluge, streeksvoorsitter van die Wêreldgesondheidsorganisasie, die afgelope week op ’n mediakonferensie gesê. “In die lente en somer het ons die impak van streng inperkingsmaatreëls gesien. In Junie het die gevalle ’n laagtepunt bereik, maar die Septembersyfers moet ons weer laat wakker skrik. Die…

Noudat die kultuurman dr. Danny Titus dood is, is dit hierdie drie passies wat sy nalatenskap sal kenmerk: erfenis (én geskiedenis), taal (én kultuur) en menseregte (én menswaardigheid), maar die grootste daarvan was sy liefde vir sy mense. “Bruin identiteit bly maar ’n bliksem in ons gemeenskappe, hoewel volgens my nie meer so fel nie,” skryf hy op 23 April, enkele dae voor Vryheidsdag, op sy Facebook-blad. Dit was omtrent ’n maand voordat die groot A in sy professionele lewe sou aanbreek: aftrede. En daarby het hy in ’n ander Facebookinskrywing gevoeg: “uittrede” en “optrede”. “Optrede” sou inhoud kry onder meer deur sy voorsitterskap van die DAK Netwerk, ’n burgerlike organisasie vir agtergestelde Afrikaanse gemeenskappe wat deur sy naam erkenning gee aan drie Khoi-San-ikone (Doman, Autshumao en Krotoa). Teen die…

Die ANC kan uiteindelik net so sukkel om ontslae te raak van Bongani Bongo, die LP wat aangekla word van omkopery, as wat die DA drie jaar gelede gesukkel het om Patricia de Lille as burgemeester van Kaapstad te verwyder. Bongo is voorsitter van die portefeuljekomitee vir binnelandse sake, maar moet “opsy staan” ingevolge die besluit van die ANC drie weke gelede dat alle lede en amptenare wat van korrupsieverwante misdade aangekla word hul openbare ampte en rol in die party neerlê totdat die sake teen hulle afgehandel is. “Bongo is steeds ’n lid van die parlement en voorsitter van die portefeuljekomitee. Hy sal daar bly totdat ek ’n skriftelike kennisgewing van die ANC se sekretaris-generaal, Ace Magashule, gekry het dat hy verwyder moet word,” het Pemmy Majodina, parlementêre hoofsweep…

Die ANC se planne om amptenare wat van korrupsie beskuldig te word te skors, kry die wind van voor. Nadat die nasionale uitvoerende komitee (NUK) einde Augustus takke in al nege provinsies opdrag gegee het om lyste op te stel van ANC-kaders wat van korrupsie verdink word, sukkel die provinsies om lyste te finaliseer omdat amptenare vasskop. In Gauteng het dr. Bandile Masuku, LUR vir gesondheid, die afgelope week aan die ANC se provinsiale integriteitskomitee (PIC) geskryf om te sê hy stem nie met die komitee se bevindinge saam dat hy nie “genoegsame toesig” in sy departement uitgeoefen het nie. Masuku is einde Julie op verlof geplaas ná bewerings dat sy departement ’n tender van R125 miljoen toegeken het aan Royal Bhaca Projects, die onderneming van Thandisizwe Diko. Hy is…

Byna 39% van Suid-Afrika se beroepsmense het te midde van Covid-19 veel meer negatiewe gedagtes as voor die inperking gehad en 14% was baie meer humeurig as voorheen. Nog 3,5% van respondente in die mediese fonds Profmed se jaarlikse stresopname onder sy lede het gesê weens die hoër stres wat hulle ervaar, het hulle meer alkohol verbruik. Craig Comrie, uitvoerende hoof van Profmed met sowat 74 000 lede en begunstigdes, sê volgens die 2020-indeks is 45% van beroepsmense besorg oor werksekerheid tydens en ná die pandemie. Sowat 36% van die 1 331 gegradueerde beroepslui wat aan die opname deelgeneem het, was dokters, spesialiste en ander gesondheidswerkers. Omdat baie elektiewe prosedures uitgestel is en minder mense ook mediese sentrums vir ander siektetoestande besoek het, het 29% van respondente dit aan hul…

Die geld wat salaristrekkers huis toe neem, was in Julie byna 35% minder as ’n jaar gelede, wys BankservAfrica se indeks wat netto besoldiging meet. Dít volg ná dalings van 21% op ’n jaargrondslag in Junie en 14% in Mei. Annabel Bishop, ’n ekonoom van Investec, sê in ’n nota Vrydag dié syfers wys die Covid-19-inperkingsmaatreëls het die ekonomie veel erger geraak as aanvanklik verwag, en het huishoudings se inkomste en bestedingsvermoë geknou. Sy meen die verdere verslapping van inperkingsmaatreëls tot vlak 1 vanaf môre sal dus gedempte ekonomiese herstel tot gevolg hê omdat al hoe meer verbruikers net die basiese noodsaaklikhede kan bekostig met ál minder besteebare inkomste. Die indeks vervat die meeste beta-lings van groot korporasies en heelwat middelgrootte ondernemings wat betaalstaat-diensverskaffers en betaalstaat-administrateurs gebruik. Bishop haal BankservAfrica…

Ondanks beskuldigings dat hy bevooroordeeld is en hulle boelie, sit die Tigon-beskuldigdes Gary Porritt en Sue Bennett eers nog met regter Brian Spilg opgeskeep. Spilg het Vrydag aansoeke van albei dat hy hom van hul strafregtelike verhoor onttrek, van die hand gewys. Porritt is die voormalige uitvoerende hoof en Bennett ’n voormalige direkteur van die finansiëledienstegroep Tigon, wie se aandele omstreeks 2000 een van die toppresteerders op die JSE was. Die kaartehuis het ingestort en Porritt is in 2002 en Bennett die volgende jaar gearresteer. Hulle staan tereg op meer as 3 000 aanklagte van bedrog, rampokkery en oortredings van die Belastingwet, die Maatskappywet en die Wet op Valutabeheer. Die saak het vir tien jaar gesloer nadat die beskuldigdes sedert 2006 allerlei aansoeke en appèlle ingedien het. Die appèlhof het…

Die meeste mense kan maar net daarvan droom om miljarde dollars bymekaar te maak, maar een is baie gelukkig noudat hy van syne ontslae geraak het. Die Amerikaner Charles (Chuck) Feeney (89), medestigter van die lughawekleinhandelgroep Duty Free Shoppers, het nou al sy geld aan liefdadigheid geskenk. Dié filantroop het met die idee van “Gee terwyl jy lewe” vorendag gekom. Dit beteken pleks van ’n stigting ter nagedagtenis aan jou wanneer jy sterf, gee jy jou geld vir groot liefdadigheidsorganisasies. “Probeer dit, jy sal daarvan hou,” het Feeney aan die tydskrif Forbes gesê. Hy het die afgelope vier dekades meer as $8 miljard aan liefdadigheidsorganisasies, universiteite en stigtings gegee deur sy stigting, The Atlantic Philanthropies. Boonop het hy baie moeite gedoen om dit anoniem te doen. Hy het meer as…

Rugby-ondersteuners moenie bang wees vir transformasie nie, glo die voormalige premier van die Wes-Kaap en die nuwe voorsitter van WP Rugby se sakevleuel, Ebrahim Rasool. Die mite dat “hoe swarter jy is, hoe swakker is jy” moet die nek ingeslaan word. Rasool het sy visie vir sy voorsitterskap in ’n gesprek met Rapport uitgestippel, en sien homself as moontlike vredemaker in die WP se strydende rugbykringe. Rasool glo vrede – en transformasie – is moontlik, selfs met ’n raad wat gedurig in die nuus is weens interne gevegte, en wat drie direkteure in die laaste maand verloor het ter wille van transformasie. “Met transformasie moet almal op dieselfde bladsy wees,” het hy aan Rapport gesê. “Wat ek wil doen, is om seker te maak wanneer ons ’n uitvoerende hoof aanstel,…

Haaie gaps Blitsbok Zain Die Haaie het hul diepte onder hul losvoorspelers met die kontraktering van die Blitsbok Zain Davids aangevul. Sean Everitt se span het ook onlangs gesprekke gevoer met Pieter Scholtz, vaskopstut van die Kings, oor ’n moontlike skuif na Durban. Die 23-jarige Davids sal sy lyf flank vir die Haaie hou. Hy kan James Venter se adjudant as sesflank wees. Goeie nuus vir die Haaie is dat Davids se skouerbesering iets van die verlede is. Die besering het hom verlede jaar geruime tyd van die veld gehou. Al is hy een van die land se sewessterre, het Davids voorheen sy merk in vyftienmanrugby gemaak. Dié oudleerling van Rondebosch Boys’ High het die SA Skolespan in 2015 en die Junior Bokke in 2016 verteenwoordig. – Hendrik Cronjé Cheetahs,…

Van ’n laaste plek in die Drienasies-reeks in 2008 tot die hoogtepunt van ’n reekssege oor die Britse en Ierse Leeus in 2009. Vir Peter de Villiers, wat Jake White opgevolg het ná sy sukses by 2007 se Wêreldbekertoernooi, was die pad as Bok-breier een van baie bulte en steiltes. Nadat Suid-Afrika laaste geëindig het in die 2008-Drienasies-reeks het hulle hul regruk-poging begin deur aan die einde van die jaar drie opeenvolgende seges oor Wallis, Skotland en Engeland te behaal, waaronder ’n oortuigende sege van 42-6 oor die Rose op Twickenham. “Ons swak vertoning in die Drienasies van 2008 was aan ’n verskeidenheid van faktore toe te skryf,” sê De Villiers. “Daar was ’n suksesvolle WBafrigter wat vervang is; ’n nuwe afrigter wie se aanstelling deur die Saru-president beskou is…

Die afrigters en spelers van die Kings hou asem op of hulle oor vyf dae salarisse sal ontvang nadat die raad van SA Super Rugby (Edms.) Bpk., wat as die Southern Kings handel dryf, die insolvente maatskappy in vrywillige likwidasie geplaas het. Dis gedoen om die langtermynfinansiële toekoms van rugby in die Oostelike Provinsie te verseker. Die aandeelhouers – die Oostelike Provinsie Rugbyunie (OPRU) en SA Rugby – het die besluit geneem in die lig van ’n opgehoopte tekort van R55 miljoen en met geen inkomste in die vooruitsig vir die res van 2020 nie. “Ek glo nie hulle sal salarisse kry nie,” het ’n onberispelike bron gesê. Nog ’n ingeligte met wie Rapport gepraat het, het gesê die spelers en afrigters het verlede maand hul laaste salaris ontvang. “Hulle…

Rassie Erasmus het Suid-Afrikaanse ondersteuners ’n blik op die toekoms van Springbok-rugby gegee toe hy die 19-jarige oud-Paul Roos-losskakel Kade Wolhuter, en verskeie ander jonges, in ’n groep van 93 spelers vir die wedstryd tussen die Groen- en die Goudspan ingesluit het. Verlede jaar se kaptein van die Junior Springbokke, die 21-jarige Phepsi Buthelezi, tel onder die Jong Turke wat op een of ander wyse by 3 Oktober se wedstryd in die Kaap betrokke sal wees. Fez Mbatha, Celimpilo Gumede, Jaden Hendrikse, David Kriel, Elrigh Louw, Sanele Nohamba, Rikus Pretorius, Dylan Richardson en Emile van Heerden is van Buthelezi se spanmaats in 2019 wat ook deur Erasmus gekies is. Erasmus het gister aangekondig dat hy volgende Vrydag tydens die spelerloting van die spanne op SuperSport, 14 jonges vir die kragmeting…

■ Die Stormsrivier-ruskamp is 67,5 km van Plettenbergbaai en 117,8 km van Jeffreysbaai op die N2. ■ As jy die Otter-staproete wil aandurf, neem in ag dat dit oor vyf dae en vier nagte strek. Die totale afstand wat jy aflê, is 45 km. Besprekings is lank vooruit nodig. ■ ’n Selfsorg-chalet kos vanaf R1 375 per nag. Dis daaglikse bewaringstariewe uitgesluit. ■ Kry meer inligting oor die roete en verblyf in die park by 012 428 9111, reservations@sanpark.org of www.sanparks.org.…

Ek lees in die koerante dat baie skole matriekafskeide “onbepaald uitgestel” of gekanselleer het weens die Covid-19-inperkings. Dis jammer. Ons is iets ontneem, hoor. Ek’s ernstig. Die matriekafskeidfoto as kultuurverskynsel is een van die dierbaarste goeters. Min dinge laat mens só “haai-jirre-foeitog” voel. Dis vertederend. Elke jaar sien ons hulle. Die frille en die sequins. Die liters grimering en haarprodukte. Aknee en pocket squares. Die seuns met die ongemak in hulle houding soos hulle poseer, baadjie kamma-nonchalant oor die skouer gegooi. Die een goth chick onversetlik in haar donkerpers en swart. Die geleende of gehuurde slapkar in die agtergrond. Of hulle staan in die voorstedelike tuin, duskant die voëlbad onder die boom. Hoe lank is daar gedink oor daai skoene? En die naels? Hoeveel kleindorpse gay haarkappers en klere-ontwerpers word…

‘Jy sit eers jou eie suurstofmasker op in ’n noodsituasie op ’n vliegtuig en dan begin jy die mense om jou help so vinnig jy kan.” Dis hoe Peter Marks van Amerika se voedsel-en-medisyne-owerheid (FDA) dié land se besluit verdedig om voortydig massiewe bestellings te plaas om enige moontlike Covid-19-entstof te koop en sodoende die res van die wêreld geruime tyd toegang tot só ’n entstof te ontsê. “Die groot verskil is natuurlik dat suurstofmaskers nie net in besigheidsklas beskikbaar is nie,” is die reaksie van Thomas Bollyky en Chad Brown, kenners oor internasionale betrekkinge, in die jongste uitgawe van Foreign Affairs. Terwyl navorsers wêreldwyd koorsagtig werk aan meer as 170 entstowwe om die Covid-19-pandemie te probeer hokslaan, waarsku kenners dat regverdige toegang daartoe tot konflik kan lei. Dit het…

“DA kyk die bos mis,” skryf Jan de Lange in ’n onlangse rubriek – een wat hy verlede week opvolg met die vraag: “Is die DA besig om selfmoord te pleeg?” Laasgenoemde is ’n gedagte wat ongetwyfeld by talle kiesers in álle gemeenskappe opgekom het. In ’n tyd waarin ras en verwante kwessies die wêreld se eerste demokrasie uitmekaarskeur en elke belangrike Europese staat die spanning van ras in sy politiek ervaar, is daar mense in die DA wat verklaar dat ras nie bestaan nie in wat waarskynlik die mees veelrassige land ter wêreld is. Maak dit politieke sin? Nee. Daarom is De Lange se vraag eintlik baie relevant. Die DA se beleidskonferensie vroeër die maand was baie belangrik en dit is baie jammer dat dit aanlyn plaasgevind het en…

Die radikale rooi barette het dit weer gedoen. Hulle het daarin geslaag om “witheid” te dwing om die knie voor hulle te buig. Clicks het die EFF verskoning gevra en belowe om nooit weer te doen wat hy gedoen het nie. Die hele verontwaardiging oor die advertensie was belaglik en ek glo die EFF weet dit. Die enigste mense wat dit nié weet nie, is ’n paar lede van die middelklas wie se probleme ver verwyder is van dié van die meeste Suid-Afrikaners. Die EFF verstaan die aard van staatsmag; hy verstaan die geweldaspek daarvan en benut elke geleentheid om sulke mag te gryp. Vir hom is die Grondwet net nuttig in soverre dit sy doel dien. Die EFF weet ook dat die Openbare Beleggingskorporasie (wat staatsamptenare se pensioengeld bestuur)…

Teken in: 087 353 1300. SMS “Rapport” na 31069. Intekenare-navrae: 087 353 1300. (Maandag tot Vrydag: 07:00-16:30. Saterdae, Sondae en openbare vakansiedae: 07:00-11:00.) SMS “diens” na 31069. E-pos: intekenare@media24.com WhatsApp: 087 353 1333 Waar kry ek Rapport? 087 741 3137 Nuuswenke: 011 713 9633 of 021 406 3228 E-pos: nuus@rapport.co.za Klagtes oor stories: Alet Wichmann 011 713 9682.alet@media24.com Redakteur: Waldimar Pelser 011 713 9633 of 021 406 3228 waldimar.pelser@rapport.co.za Nuus- en Sakeredakteur: Erika de Beer 011 713 9633 of nuus@rapport.co.za Sportredakteur: Albert Weideman 011 713 9671 of albert.weideman@rapport.co.za Beleef: Alet Wichmann 011 713 9682 of alet@media24.com Weekliks en briewe: Pieter Malan 021 406 3514 of pmalan@rapport.co.za…

Vervolg van bl. 1 Kinnear se vrou het gister gesê haar man het vir sy werk gelewe en tot die bitter einde volgehou. Sy het haar gestorwe man se kollegas aangespoor om vas te staan en nie afgeskrik te word deur haar man se dood nie. Sy en haar seuns was nog altyd bang dat booswigte hulle sou probeer bykom. Haar man het sy seuns egter geleer dat as jy vir niks in die lewe staan nie, jy vir enigiets val. Senior polisielede het gesê hulle neem die minister se beloftes maar met ’n knippie sout. Een speurder met meer as 35 jaar ervaring het gister wrang aan Rapport gesê: “Só word een ná die ander uitgewis of verlaat die diens. Daar’s geen backup om ons te beskerm nie. Geharde…

Die skrywer Zirk van den Berg het twee van die vier pryse en ’n stewige R375 000 gewen in die kykNET-Rapport-boekpryse, wat vanjaar vir die eerste keer aanlyn aangekondig is. Van den Berg, wat die afgelope 22 jaar in Auckland, Nieu-Seeland, woon, het geseëvier in die fiksie- en fliekkategorie met sy novelle Ek wens, ek wens, wat in Junie ook met die W.A. Hofmeyr-prys bekroon is. Hy het dié storie – oor ’n middeljarige lykbesorger wat ’n rede vind om in wense te glo – verlede jaar in ’n onderhoud met Rapport “ ’n dun ou boekie van skaars 35 000 woorde” en ’n “ligte, lekker snuistery” genoem “wat niemand aanstoot sal gee nie”. Hy het ook gesê hy verkeer onder geen illusie om daarmee “die Hertzog-of ’n ander prys…

Al kan Suid-Afrikaners die land sedert Julie weer vol reis, bly besprekings vir vakansies en wegbreek-naweke traag. Gastehuise en reisagente sê besprekings word nie meer as ’n maand vooruit gedoen nie en dit lyk dus of Suid-Afrikaners skrikkerig is om reisplanne vir te ver in die toekoms te maak. “In Augustus was 40% van die besprekings vir reise in dieselfde maand en 30% van die besprekings vir September,” het Andrew Stark, besturende direkteur van Flight Centre vir Afrika en die Midde-Ooste, gesê. Bonnie Smith, besturende direkteur van FCM Travel Solutions, sê dié reisagentskap het strykdeur die inperking besprekings vir kliënte hanteer wat in mynbou, gesondheid, konstruksie en ander noodsaaklike dienste werk en wat toegelaat is om te reis. Sedert die inperkingsregulasies verslap is, was daar ook ’n toename in korporatiewe…

Onsekerheid oor die Covid-19-regulasies kan toerisme in Suid-Afrika nog lank erg wurg, al word die grense weer oopgestel, het bedryfskenners aan Rapport gesê. Voornemende reisigers, reisagente en lugdienste wag dat die lys lande bekend gemaak word van waar besoekers na Suid-Afrika mag reis. Dié lys sal aangepas word soos infeksiekoerse verander, het dr. Nkosazana Dlamini-Zuma, minister van samewerkende regering, Vrydag gesê. Alle reisigers na Suid-Afrika sal ’n negatiewe Covid-19-toets moet wys van niks ouer as 72 uur nie voordat hulle die land mag binnekom. Talle Covid-19-positiewe reisigers is in Maart ingelaat, ondanks streng regulasies by die land se lughawens, het Rapport vroeër berig. Volgens die nuwe reëls sal ’n besoeker sonder ’n negatiewe toetsuitslag op eie koste in kwarantyn moet gaan. Illana Clayton, uitvoerende hoof van Travel Smart Crew, sê…

Die Menseregtekommissie (MRK) ondersoek ’n klag van haatspraak teen Floyd Shivambu, adjunkleier van die EFF, wat op Twitter gesê het “alle koloniale moordenaars” moet van die aarde “afgevee” word. Adv. Bongani Majola, voorsitter van die MRK, sê die MRK ondersoek Shivambu se twiets nadat ’n klagte deur Natasha Mazzone, DA-hoofsweep, aanhangig gemaak is. Shivambu het in September twee keer aanstootlike opmerkings gemaak oor wit mense nadat die EFF se mosie in die Oos-Kaapse wetgewer aanvaar is dat alle standbeelde en monumente van die koloniale en apartheids-eras in daardie provinsie verwyder moet word. In sy eerste twiet, op 5 September, waaroor ’n klag by Twitter ingedien is, het Shivambu geskryf: “Well done @Official_EFF_ EC. All colonial murderers and invaders must be wiped out of the surface of our land.” Toe Twitter,…

Vir mense wat al ’n hartaanval gehad het, kan sarkasme, irritasie, ongeduld, ’n wrok en sinisme ’n gevaar inhou vir hul gesondheid. Luidens ’n studieverslag wat in die Europese Joernaal vir Kardiovaskulêre Verpleging gepubliseer is, is daar ’n regstreekse verband tussen vyandigheid wat gepaardgaan met irritasie, sarkasme en ongeduld enersyds en hartaanvalle andersyds. Dis die grootste studie wat tot nog toe wêreldwyd gedoen is om die verhouding tussen vyandigheid en hartaanvalle te bestudeer. Dr. Tracey Vitori, ’n verpleegdosent by die Universiteit van Tennessee in Knoxville in die VSA, sê die vyandigheid gaan nie net oor ’n eenmalige gebeurtenis nie, maar is kenmerkend van hoe ’n persoon met ander mense omgaan. “Ons weet die beheer van lewenstylgewoontes kan die vooruitsigte van pasiënte verbeter wat ’n hartaanval oorleef het en ons studie…

Die Nigeriese staat Kaduna gaan kinderverkragters nou dubbel straf. ’n Nuwe wet, wat deur sommige as sadisties beskryf word, bepaal dat verkragters se testikels chirurgies verwyder word en hulle die doodstraf kry as hulle ’n kind onder 14 jaar verkrag het. Vroulike verkragters se fallopius-buise (waardeur die eierselle van die ovaria na die uterus beweeg) word verwyder voordat die doodstraf op hulle vol-trek word, het Britse en Amerikaanse koerante berig. Nasir el-Rufai, goewerneur van Kaduna, het Woensdag die nuwe wetgewing onderteken. Misdadigers wat kinders bo 14 jaar verkrag, kry ook die operasies, maar bly leef. Hulle kry lewenslange tronkstraf. Dit kom nadat baie landsburgers aangedring het op optrede teen die verkragtingskrisis in Nigerië. Kritici sê egter dis ’n populistiese stap en onversoenbaar met Nigerië se grondwet. Hulle voorspel minder verkragtings…

Die ikoniese sandsteenrotse van die Oos-Vrystaat is meer as net mooi. Nuwe navorsing aan die Universiteit van die Vrystaat (UV) toon die berge is ook ’n toevlug vir plante en diere wat sukkel om in warmer streke te oorleef weens klimaatverandering. Die navorsing wys die komplekse samestelling van die rotse behou vog. Dit word veral in heuwels en klowe wat in skadugebiede in die suide van die streek voorkom, gestoor. Daar ontstaan dan ’n koel, vogtige habitat vir diere en plante wat nie in die warmer, droër dele sou kon oorleef nie. Die studie, onder leiding van dr. Falko Buschke van die sentrum vir omgewingsbestuur aan die UV, is gedoen in die Rooiberge-Riemland, wat ryk is aan biodiversiteit. “Talle van die spesies hier kom in geen ander dele van die…

Die Suid-Afrikaanse Lugdiens (SAL) is ver verby platsak en die sakeredders se planne is nou op. Al wat kan keer dat die SAL se vlerke in die komende weke finaal geknip word, is geld in die bank. Siviwe Dongwana en Les Matuson is tans besig met ontledings om te sien of dit beter sal wees om die lugdiens toe te maak of dit te laat likwideer, het hul woordvoerder, Louise Brugman, aan Rapport bevestig. Dit volg ná maande se gewag vir die departement van openbare ondernemings om sy herhaalde beloftes na te kom en meer as R10 miljard te lewer om die lugdiens se reddingsplan uit te voer en ’n “nuwe” SAL te begin. Die SAL is in Desember verlede jaar in sakeredding geplaas ná jare van verliese en herhaalde…

Die idee van belasting op erfgeld is sekerlik die moeder van alle moreel-afstootlike belastings. Dit is onteenseglik as ’n mens kyk na wat die impak van sulke belastings sal wees op die lewe van individue wie se lewenslange werk daarop gerig was om vir hul nasate erfporsies te vergader. Ons praat hier van boedels wat mense bymekaar gemaak het sonder die hulp van die regering, maar tog is politici vasbeslote om belastings daarop te hef en dit dan uit te mors in die naam van inkomstegelykheid en die herverdeling van rykdom. Dit is ongelooflik dat beleidmakers die herverdeling-argument sluk sonder om die breër sosiaalekonomiese en morele implikasies te oorweeg. Die wysheid van die Griekse filosoof Aristoteles meer as 2 000 jaar gelede moes eintlik reeds die debat gesluit het. Hy…

Die gewilde video-app TikTok asook WeChat – albei Chinese produkte – moet teen vanaand uit alle Amerikaanse app-winkels verwyder word, het die regering van pres. Donald Trump aangekondig. Hoewel Amerikaners wat dié apps op hul fone het, steeds die bestaande weergawes sal kan gebruik, sal baie funksies nie meer beskikbaar wees nie en sal nuwe weergawes nie afgelaai kan word nie. Amerika sê die apps bedreig nasionale veiligheid omdat dit Amerikaanse gebruikers se data insamel. Die verbod is minder drakonies as wat verwag is, veral vir TikTok, en gee dié app se eienaar, ByteDance, nog kans om ’n ooreenkoms oor sy toekoms in Amerika te beklink. TikTok het 100 miljoen Amerikaanse gebruikers en WeChat gemiddeld 19 miljoen aktiewe gebruikers in Amerika per dag, het die ontleders van Apptopia in Augustus…

Stadig oor die klippe met kontak, is waarskynlik nie woorde wat Saterdag in Suid-Afrikaanse rugbyspelers se woordeskat gaan wees nie. Ná etlike maande van geen rugby nie weens die Covid-19-pandemie, word daar uiteindelik Saterdag op Loftus Versfeld in die Superfan-wedstryde rugby opgedis. Rugbykykers is beslis uitgehonger dat plaaslike wedstryde weer hervat. Gegewe hoe die Stormers-spelers mekaar die afgelope Vrydag in ’n koppestampsessie opgekeil het, is dit veilig om te sê dat spelers uitgehonger is om op die speelveld te kom. Grys hare vir afrigters dat spelers beseringvry sal bly. Wat ene plesier vir die spelers en ondersteuners gaan wees, sal waarskynlik vir die vier franchise-afrigters van die Leeus, Stormers, Haaie en Bulle grys hare verskaf kort voor Suid-Afrika se plaaslike rugbykompetisie in Oktober afskop. Vir hul onderskeie spanne om vry…

Netbal Suid Afrika (NSA) se president, Cecilia Molokwane, glo die TV-uitsaaier SuperSport moet ’n afsonderlike kanaal net vir netbal verskaf, veral omdat dié federasie die tweede grootste in die land is. Molokwane het die afgelope week op ’n webinaar gepraat oor haar prestasies as president van NSA, en na haar droom verwys dat netbalspelers “soos Siya Kolisi betaal word. “Ek wil dinge verander. Ek het meer as een keer gesê ons wil ’n toegewyde netbalkanaal op SuperSport kry. Hulle is ons borg en ons is dankbaar daarvoor. Maar as jy jou televisie aanskakel, wil ek nie sit en voetbal kyk nie. Ek betaal nie DStv om voetbal, rugby of daai ander dinge te kyk nie. Ek wil ook netbal kyk,” het sy gesê. Molokwane glo dat netbal nie agter enige…

Die president van die WP Rugbyunie, Zelt Marais, het onthul dat hy met ander moontlike beleggers in die unie se sakevleuel onderhandel. Boonop het Ebrahim Rasool, nuwe direksievoorsitter van die WP se sakevleuel, gister aan Rapport gesê die skuif na die Kaapstad-stadion en die transaksie met Flyt Eiendomme vir die herontwikkeling van Nuweland, kan moontlik heronderhandel word om meer waarde te ontsluit. Die skuif na die Kaapstad-stadion is reeds afgeteken en die Kaapstad se metro bou nou losies by die stadion om aan die WP se behoeftes te voldoen. Vol-gens Rapport se inligting is die ooreenkoms met Flyt en sy filiaal Dreamworld reeds onderteken. Marais se antwoord op vrae van Rapport is ’n aanduiding dat die WPRU langtand is om ’n ooreenkoms met die Amerikaanse konsortium MVM Holdings te beklink…

Al hoe meer mense besluit om omgewingsvriendeliker te leef. Vir hulle is hierdie veganistiese grimeerkwassies van Ecotools net reg. R255 by Clicks. Die MoFaya-energiedrankie-handelsmerk het ook ’n reeks laesuikergaskoeldranke bekend gestel. Daar is 12 nuwe geure, waaronder kola, gemmerbier, coco pine, iron brew en litchi. Elke bottel het ook ’n bynaam wat van townshipsleng kom soos hierdie druiwegeur, wat Tjovitjo genoem word. Midde-in die drankbeperkings het die distilleerder Jack Daniel’s ’n nuwe rog-whiskey, Jack Daniel’s Tennessee Rye, bekend gestel. Dit word gemaak van 70% rog, 18% mielies en 12% gemoute gars. Gelukkig mag jy dit nou weer skink. R329 vir 750 ml. Terwyl die wêreld byna tot stilstand gekom het, het die wynmakers by die Warwick-wynlandgoed buite Stellenbosch ’n nuwe wyn bekend gestel: Professor Black II Pitch Black. Black was…

After We Collided Praat van strooisuiker op gouestroop gooi. Hierdie oppervlakkige, jeugdige en dikwels irriterende jeugkaperjolle jaag al die cliché-skapies in een tienerkraal en ry hulle bloots. Twee beeldskone jonges, wat liefde met verlangende stare, blink biseps en skoonheid oorversier, gee nuwe betekenis aan die term “uitgestelde begeerte”. Ook aan die oorversiering van romanse totdat die Kersboom omtuimel. Die fliek is gegrond op ’n trefferroman en gaan oor twee verliefdes (Josephine Langford en Hero Fiennes Tiffin) wat mekaar maar net nie kan vind nie. Oordrewe. Unhinged Hoe het die helde geval! Hy was eens die vurige, gespierde Maximus in Gladiator (2000), maar lyk nou na ’n oorgewig kolos. Russell Crowe speel ’n psigopaat wat ’n vrou (die oud-Suid-Afrikaner Caren Pistorius) vir 80 minute lank terroriseer. Op-pas vir wie jy jou…

Suid-Afrikaanse brandewyn wat met die potketelmetode geproduseer word, is van wêreldgehalte. Daarvan spreek die internasionale eerbewyse wat herhaaldelik om bottelnekke gehang word. Die KWV is byvoorbeeld in 2019 by die internasionale wyn-en-spiritus-kompetisie in Londen vir die vierde agtereenvolgende jaar as die beste brandewynprodusent aangewys. Sy 20 jaar oue potketelbrandewyn is ook as die beste potketelproduk ter wêreld aangewys. ’n Kop, hart en stert Koperketel-distillasie is ’n ou bekende en gevestigde tegniek. Die eerste vereiste is goeie kwaliteit druiwe. In Suid-Afrika word hoofsaaklik chenin blanc-of colombard-kultivars uit die warmer streke gebruik. Hieruit word mos voorberei waarvan die basiswyn gemaak word. Die basiswyn, wat berei word sonder dat swaweldioksied bygevoeg word, word twee keer gedistilleer. Ná die eerste distillasieproses in koperketels het jy lae wyn (low wine), wat basies gekonsentreerde wyn is…