Table of contents for 17 October 2024 in Landbouweekblad

Die ander sê Wetenskaplikes sien rooi oor ‘groen’ Antarktika WETENSKAPLIKES is geskok oor die vinnige vergroening van dele van Antarktika vanweë klimaatsverandering. Satellietbeelde toon die gebied wat deur plantegroei bedek is, is nou tien keer groter as vier dekades gelede, en die tempo van verandering versnel. ’n Britse navorsingspan van die universiteite van Exeter en Hertfordshire sê ’n gebied van 1 300 km in die noordelikste deel van die kontinent kan kwesbaar word vir indringerspesies as gevolg daarvan. Antarktika is byna heeltemal bedek met sneeu, ys en rots, en plantlewe kom net op ’n klein fraksie van die landskap voor. Dié gedeelte het van minder as 1 km² in 1986 tot amper 12 km² teen 2021 toegeneem. Dr. Thomas Roland van die Universiteit van Exeter het gesê “die skaal van…

Manie Dit is net verstommend hoe Suid-Afrikaanse boere kop bo water moet hou en internasionaal mededingend moet probeer bly te midde van genadelose kostestygings. Waar boere in ander lande deur hul regerings op die hande gedra word en deur subsidies ondersteun word, word plaaslike boere eenvoudig gemelk tot hulle nie meer kan nie. Manie dink nou sommer hier aan die voorgestelde stygings in kragtariewe en die minimum loon – om maar twee te noem. Eskom vra dat kragtariewe volgende jaar met sowat 44% moet styg. Uiteraard ontlok dit geweldige teenkanting – veral as in ag geneem word dat kragpryse sedert 2007 al met 450% gestyg het. Netwerk24 wys daarop dat die verhogings die afgelope 14 jaar bykans deurlopend meer as die inflasiekoers was. In 2006 het ’n kilowatt-uur (kWh) R0,39…

PLANNE vir ’n oopgroefkalkmyn in die Windsor-gebied, halfpad tussen Riversdal en Stilbaai, het boere in die omgewing bekommerd omdat dit lewegewende fonteine in gevaar kan bring. Die nuwe myn word beoog slegs 3 km van die bestaande myn Aglime, wat glo genoeg kalk het om minstens nog 30 jaar te ontgin. Advertensies met inligting oor ’n permitaansoek om vir kalk te prospekteer, is oral in die Windsor-gebied langs plaaspaaie aangebring. Die maatskappy wat die kalkmyn wil ontwikkel, is Windsor Kalk. Die eienaar is Gideon van Eeden, wat op drie plase in die distrik boer. Die ander direkteur is Pieter van Wyk. Van Eeden het nog nie op vrae gereageer nie, maar genoem “alles is nog in ’n bitter vroeë stadium”. Volgens bronne is die aansoek reeds by die departement van…

Die feit dat die kleinhandelgroep Pick n Pay (PnP) in ’n geldknyp beland het, is ’n aanduiding van hoe sleg dit met Suid-Afrikaanse verbruikers en die land se ekonomie gaan. Wat die rooivleisbedryf en afwaartse druk op rooivleispryse betref, dui verskeie ontledings daarop dat dit die gevolg van dalende koopkrag van die verbruiker is. Voordat die ekonomie nie daadwerklik groei en rentekoerse met minstens sowat 2 persentasiepunte daal nie, gaan die verbruikersmark onder druk bly – so ook rooivleisverbruik en pryse. Verbruikers se agterstallige kredietbetalings hoop verder op en daar is ’n netto “ontsparing” van geld. Daar is kritiek deur skuldberaders dat verbruikers se posisie daadwerklik bly verswak en dat die jongste klein rentekoersverlaging min verligting gaan bring. PnP is een van die groot, oorheersende supermarkgroepe in Suid-Afrika. Hy het…

WISSELVALLIGE weer en produkpryse, die koste van kunsmis en die uitwerking van besluite deur politici of reguleerders op boerderye, is die voorste kwessies wat boere pla. Al klink dit soos probleme van Suid-Afrikaanse boere, was hulle nie deel van Bayer en Kynetec se Farmer Voice-opname wat in Junie en Julie vanjaar gedoen is nie. Dié maatskappye het 2 000 gewasboere van Australië, Brasilië, China, Duitsland, Indië, Kenia, Oekraïne en Amerika gekies om deel te neem. Altesaam 95% van die boere het gesê hulle is noodsaaklik om voedselsekerheid te verseker en 94% het gesê hul werk is belangrik vir die samelewing. Driekwart van die boere ervaar of is bekommerd oor die uitwerking van klimaatsverandering en meer as 60% van hulle ondervind dat tydperke van droogte die afgelope tien jaar meer intens…

Geesteswelstand In Amerika is die boerderybedryf een van die beroepe met die hoogste selfdoodsyfer, en sielkundiges neem dié neiging ook in Suid-Afrika waar. Dit laat dr. Alitha Pithey-du Toit, kliniese sielkundige van Worcester wat self met ’n boer getroud is, wonder of boere nie dalk meer as mense in die meeste ander veeleisende beroepe met hul geestelike welstand sukkel nie. Die Amerikaanse vereniging vir landelike gesondheid het bevind dat boere in dié land 3,5 keer meer geneig is as die algemene bevolking om aan selfdood te sterf. Die vereniging het verder bevind dat baie boere toegang tot ’n vuurwapen het, wat dikwels die metode is waarmee hulle hul lewe beëindig. “Daar is beslis ’n toename in selfdoodgevalle in my eie praktyk,” sê Alitha. Ongelukkig is daar ook diegene wat hulself…

Boereplan Henk Prins van Ceres is ’n boer wat eerder graag self iets maak as om dit te koop. Hy boer saam met sy pa, Francois, en broer, Jean-Jacques, op De Hoop buite dié Wes-Kaapse dorp met Forelle-pere vir die uitvoermark en melkbeeste (250 Jerseys), en verbou ook koring en hawer. Sy jongste boereplan – ’n verskuifbare houtklower – speel klaar met stapels houtstompe. “Ceres is ’n koue wêreld en ons maak gereeld vuur, waarvoor baie hout nodig is.” Henk het ’n blad uit twee smal platysterplate van sowat 3 cm dik en 1,5 m lank gemaak wat as basis dien en dit op ’n ou baler se basis met twee wiele vasgesweis, met ’n gleuf tussen die plate. Bo-op dit het hy aan die een kant ’n stewige vasdrukyster…

FOKUSWIELE Hulle sê ’n kat land altyd op sy voete. Dit is dalk ook só in die Puma se geval, maar hy land in vyandige gebied, waar omtrent elke motorvervaardiger, buiten Rolls-Royce, ’n alternatief bied. Die stryd om selfs ’n kriesel markaandeel is fel. Die Puma se bakwerk het die mooi gespierdheid van ’n kragtige naelloper. Sy sportiewe houding word versterk deur die skuins daklyn, wat hom ’n koepee-voorkoms gee. Verder is dit opmerklik hoe sy heuplyn van voor tot agter styg, wat hom vinnig en vaartbelyn laat lyk. Sy voorkant word gekenmerk deur ’n groot, breë sierrooster wat lyk of dit drie Maltesers gaan insluk (dalk in Springfield, Ohio). In ’n oerwoud vol hoekige tropdiere is die Puma se ontwerp uniek en opwindend. Kajuit en gerief Gaan sit agter…

Die bakterie Bradyrhizobium japonicum, wat in kommersiële entstowwe voorkom, vorm ’n simbiotiese verhouding met sojabone. Sodoende word nodules gevorm wat atmosferiese stikstof bind en na ammoniak omskakel. Dit is egter belangrik om te onthou dat saad-inokulasie nie ’n chemiese saadbehandeling is nie, aangesien dit lewende organismes betrek wat met sorg hanteer moet word. Te lank op die rak? Daar is twee belangrike aspekte wat van toepassing is op die meeste biologiese produkte. Eerstens sterf Rhizobia-bakterieë geleidelik af, wat ’n invloed op die vervaldatum en dus doeltreffendheid daarvan het. Verhoogde temperature kan die bakterieë vinniger doodmaak, daarom moet entstof en geënte saad op ’n koel plek geberg word. Dit is belangrik om in gedagte te hou dat Bradyrhizobium japonicum nie gevries moet word nie, aangesien dit die bakterie onmiddellik sal doodmaak.…

In die moderne era waar tegnologie ál meer relevant in spesifiek die veebedryf word, is die groot geheim steeds om die data wat versamel word in ’n terugvoeringsiklus te gebruik vir besluitneming. As jy nie uit die verlede leer nie, hoe verander jy wat jy tans doen? Dit is om die waarde van dataversameling tot sy uiterste te ontgin dat BKB sy data-insamel-en-verwerkingsdiens aan boere bied. DSS staan vir Decision Support Service, en dit skep die struktuur vir produsente om data te versamel en dit dan in te stuur vir ontleding. Dit word verwerk en die inligting wat aan die boer verskaf word, stel hom in staat om die regte besluite in sy boerdery te neem. Dit is ook ’n versterking van die hand-en-oog-klassering – dus ’n mooi skaap met…

Skoukampioene Limousin Dexter…

DIE BOERBOKGROEP Innibos se veiling, gehou op 21 September by die Fire and wine-arena in Pretoria, het goeie pryse opgelewer, waaronder ’n SA rekordprys. Die 27 maande oue geregistreerde Saanen-ooi LEDIG 2002MS 19403 22028, geteel deur Joubert Fourie van Limpopo Melkery by Louis Trichardt, is vir R20 000 gekoop deur Bernick en Andrea Fourie van Baobab Kalahari Reds by Lephalale. Dit is die hoogste prys wat nóg in Suid-Afrika vir ’n ooi van dié melkbokras betaal is. Die veiling se algehele hoogste prys was R140 000 vir ’n onbeproefde, maar geregistreerde 16 maande oue Kalahari Red-ram (KR10023067), geteel deur Anton en Rickus Bothma van Vivo. Die ram is gekoop deur Leroy en Cindy van der Merwe van Red Stag Kalahari Reds, Lephalale. Die Bothmas het ook die veiling se duurste…

Veilings Suidplaas Dohnes van Wynand du Toit is sinoniem met topgehalte-diere, en dit is presies wat kopers op sy tweede produksieveiling van 2024 aangetref het. Spogdiere is weer aangebied op die veiling wat op 7 Augustus op die plaas Klipbankskloof buite Protem gehou is. Twee ramme is vir die hoogste prys van R32 000 elk verkoop. Die ram JG 230424 (lot 5), een van ’n tweeling, is aan Jaco en Mikayla Schoonwinkel van die plaas Swartsdam by Swellendam verkoop. Vlooi en Dirk du Toit, die pa-en-seun-span van Potberg Dohnes, ook van Swellendam, het die tweede ram, JG231151, gekoop. Al die diere op die veiling is verkoop. Die gemiddelde prys van die ramme was R13 261. Die ooie is vir gemiddeld R2 394 verkoop. OVK Lewendehawe & Veilings het die veiling…

Risiko vir stormagtige toestande in Oktober hoog Baie warm toestande met maksimum temperature bo 30 °C kan vir die res van Oktober oor Limpopo en aangrensende dele van Noordwes voorkom. Volgens Johan van den Berg, onafhanklike landbouweerkundige, kan ryp in die komende weke voorkom as gevolg van die verwagte koue fronte, hoewel die risikogebiede meer suidwaarts is met warmer toestande noordwaarts. Met koue fronte wat steeds reën oor die winterreëngebied veroorsaak, is die kans op goeie neerslae oor die somerreënstreek nog nie baie gunstig nie. “Die eerste goeie neerslae behoort in die laaste week van Oktober voor te kom. In dele van die oostelike somergraangebiede waar min reën in September voorgekom het, gaan boere nou onder druk begin kom om voor middel tot einde November aanplantings te kan doen.” Hy…

DIT volg nadat die Europese Unie (EU) destyds onderneem het om €15 miljoen (bykans R290 miljoen) aan Suid-Afrika beskikbaar te stel in ruil daarvoor dat die plaaslike bedryf nie meer geografiese aanduiders soos “port” en “sjerrie” gebruik om sy produkte te beskryf nie. “Ons wil graag hê ál 107 handelsmerke en 81 plase in swart besit en wynplase wat aan die kriteria vir swart ekonomiese bemagtiging voldoen, moet aansoek doen om die geld,” sê Phil Bowes, bestuurder van die bedryfstransformasieraadgewer by South Africa Wine. Die EU en Suid-Afrika het ingevolge die ooreenkoms op handel, ontwikkeling en samewerking, wat sedert 2000 van krag is, ook ’n wyn-en-spiritualieë-ooreenkoms gesluit wat van 2002 af geld en in Oktober 2016 in die EU en die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap se ekonomiese vennootskapsooreenkoms geïntegreer is. “Ingevolge dié…

ESKOM se Arnot-, Camden-, Grootvlei-, Hendrina- en Krielkragsentrale moet volgens beplanning teen einde 2030 volledig uit diens gestel word. Dít laat die geleentheid vir die opwekking van 8 gigawatt (GW) elektrisiteit in Mpumalanga. Dit is een van die redes hoekom windenergiemaatskappye hulle tans toespits op dié provinsie ten opsigte van windplaas-projekte. Nog ’n rede is omdat netwerklynkapasiteit vir windenergie uit die Noord-, Oos- en Wes-Kaap bereik is en windenergie elders in Suid-Afrika uitgebrei moet word. Mpumalanga as ’n bestemming vir windenergie is onlangs op die 2024 Windaba in Kaapstad bespreek. Peter Venn, uitvoerende hoof van Sereti Green, het vertel bouwerk aan die eerste windplaas in dié provinsie is goed onderweg. Die windplaas sal 155 MW opwek, wat deel vorm van Sereti Resources en Sereti Green se groter hernubareenergie-kluster van 900…

Die oeroue wilde grasse wat aan koring verwant is, bevat eienskappe wat kan help om die wêreld se belangrikste stapelvoedsel meer bestand teen ongunstige toestande te maak. Luidens onlangse navorsing deur die internasionale sentrum vir die verbetering van mielies en koring (CIMMYT) word daar ’n haas onontginde bron van byna 800 000 koringsaadmonsters in 155 geenbanke regoor die wêreld gehou. Dit sluit wilde familie van koring in en oeroue kultivars wat boere ontwikkel het om omgewingstres te oorkom. “Hoewel net ’n breukdeel van dié genetiese verskeidenheid in hedendaagse gewasteling gebruik word, het dit reeds noemenswaardige voordele opgelewer,” lui die nuusvrystelling van CIMMYT. Dr. Matthew Reynolds, wetenskaplike by CIMMYT en een van die skrywers, sê bestaande teelstrategieë was goed, maar hulle moet nou die ingewikkelder kwessies wat klimaatsverandering bring, te bowe…

Aartappels Om sukses in boerdery te behaal, is 90% genade, begin Gert Bester die gesprek op ’n winderige wintersdag op hul plaas Voorreg in die distrik Petrus Steyn, daar waar die Oos-Vrystaat begin grens aan die harde Hoëveld, met die Drakensberge op die agtergrond . “Die 90% genade is om die genade te ontvang om op die regte tyd die regte ding te doen, máár die regte ding is nie elke jaar dieselfde nie, en die regte tyd is ook nie elke jaar dieselfde nie. Die genade lê daarin om die boodskap te kan ontvang – nóú is die regte tyd om die regte ding te doen. Die oorblywende 10% verwys na die kere wanneer jy nie mooi luister nie en die verkeerde ding op die verkeerde tyd doen, of…

Die meeste Karooboere weet hulle lewer ’n unieke produk, maar min van hulle is in staat om waarde toe te voeg en dit na die verbruiker te versprei. Hul produk vorm deel van die kommoditeitsmark en verdwyn in die niet tussen lammers van voerkrale, ander streke van Suid-Afrika (en selfs Namibië) en word dan in kettingwinkels onder etikette soos “vrylopend” of “natuurlik” verkoop. Die bekommernis oor die misbruik van die naam “Karoo”, asook die feit dat Karoolam nie sy regte prys kry nie, het daartoe gelei dat Karooboere reeds in 2009 planne van stapel gestuur het om Karoolam te beskerm, soos die geval met sjampanje en parmaham in Europa. Hierdie proses is uiteindelik in Oktober 2023 voltooi. Beskerming en waarborge Die geografiese indikator- (GI) beskerming van Karoolam bring spesifieke staatsbeskerming…

Enkelkajuit vir ’n boer 2 As daar één werker op die plaas is wat nooit kla of opgee nie, is dit die enkelkajuitbakkie. Of dit modderige veld, steil opdraandes of swaar vragte is, dié bakkie werk sonder ophou om die dag se take af te handel. Terwyl ander voertuie dalk meer aandag trek met hul glans en luuksheid, is die enkelkajuit die ware ruggraat van enige plaas. Die Ford Ranger XL-enkelkajuit is een van daardie bakkies wat nie net sy staal op die plaas wys nie, maar ook verseker dat elke taak maklik en doeltreffend afgehandel word. Met sy kragtige 2 liter-turbodieselenjin, wat 125 kW lewer, en sy indrukwekkende 3,5 ton-sleepvermoë (stilstaande) bied die Ranger alles wat ’n boer nodig het om vragte en toerusting te vervoer. Die bakkie se…

Dit is belangrik om die mielieplant se reproduksiesiklus te verstaan om die probleem van swak kopvorming beter te begryp. Mielieplante het manlike (pluim) en vroulike (kop) blomme, en stuifmeel van die manlike blomme moet na die vroulike blomme oorgedra word om pitte te vorm. As bestuiwing nie suksesvol is nie, sal die plant nie koppe vorm nie. Die hoofredes waarom dit gebeur, sluit die onderstaande in. Swak besproeiing Mielies het vlak wortels en is dus baie afhanklik van voldoende water. Droogtestres kan kopvorming benadeel. ’n Gebrek aan voldoende water tydens die stuifmeelstadium kan byvoorbeeld meebring dat te min stuifmeel vrygestel word om die blomme te bevrug. Aan die ander kant kan té veel besproeiing stuifmeel wegwas, wat eweneens die plant se vermoë om koppe te vorm, belemmer. Siektes Verskeie siektes,…

Met ’n benadering wat oor vier geslagte ontwikkel is, is die plaas Nooitgedacht by Kenhardt ’n toonbeeld van hoe toegewyde grondbestuur en doelgerigte genetiese seleksie ’n boerdery kan laat floreer. Die verbetering van die grond, veld, infrastruktuur en skaapkudde is ’n deurlopende proses om ’n winsgewende skaapboerdery te verseker, sê die eienaar, Charl Saunderson. Nooitgedacht straal aansteeklike geesdrif uit en dit lyk na die soort plaas waar elkeen sy of haar rol in die doelwitte en in die strategie verstaan en geniet. Charl se boerdery berus op vier belangrike aspekte wat deel is van die DNS van die hele span. Eerstens moet die drakrag van die grond verhoog word sodat produksie kan verbeter. Dié benadering om volhoubaarheid te verseker, word al die afgelope 48 jaar gevolg. Tweedens beklemtoon Charl die…

DIE prysuitdelingsplegtigheid van die jaarlikse Oos-Kaapse Mielieboer van die Jaar-kompetisie is onlangs by die Buffelshoek Dirosie Lodge, Cradock, gehou. Die kompetisie is in twee streke beslis. In die noordelike streek het Pieter Nortjé van Sitrusrand (21,30 t/ha), Nqweba, met die eerste prys weggestap. Sinclair Collet van die Saltpansdrift, Visrivier, was tweede, met Johan van der Merwe van Koffiewater, Hofmeyr, derde. In die suidelike streek het Wouter Heyns van Mortimer Uplands, Cradock, met ’n opbrengs van 23,28 t/ha gewen. André Marais van Pennfields, Mortimer, was tweede. Pieter Nortjé van Kranzplaas, Cradock, het die derde plek in dié streek behaal. Wouter, wat al die afgelope tien jaar aan die kompetisie deelneem, was die algehele wenner. Hy het reeds verskeie kere onder die topdrie geëindig en was in 2017 ook die algehele wenner.…

Een van die drie stoetvaars van die Loumotta Angus-stoetery wat op Angus Alliance se 15de produksieveiling aangebied is, was teen R150 000 die duurste bul op die veiling. Anton Pelser van Hendrina het Loumotta Trade War AC 200812 van Loutjie Campher van Roodekop, Ventersdorp, gekoop. DJM Steyn van Vansia, Viljoenskroon, het die duurste vroulike dier geteel, wat teen R58 000 aan Thomas en Jan Uys van Steynsrus verkoop is. André Kock en Seun het die veiling by Kroon Boma naby Kroonstad aangebied. Die afslaer was Hennie Wille.…

Die Piket Dohne-Merino-stoetery van Izak Smit spog weer met ’n 100%-verkoopsyfer. BKB Paarl het hierdie veiling op 8 Augustus by die Eendekuilontspanningsaal aangebied. Die duurste ram is vir R58 000 verkoop aan Welgegundboerdery van Malmesbury. Die gemiddelde prys vir ramme was R17 121 en R2 272 vir ooie. Tjaart Steyn was die afslaer. * Lees die volledige berigte op Landbou.com .…

TERWYL die vakbond Cosatu vir ’n styging van 8% in die minimum loon in 2025 vra, pleit die DA dat dit onveranderd gelaat moet word omdat ’n verhoging die werkloosheidskrisis in Suid-Afrika sal vererger. Geskrewe voorleggings oor die aanpassing van die minimum loon kon tot 30 September by die kommissie wat daaroor moet beslis, ingedien word. Michael Bagraim, DA-woordvoerder oor arbeid en werkskepping, sê hoewel daar erkenning is vir die goeie bedoelings met ’n verhoging, sal dit net die uiters hoë werkloosheidskoers vererger. As dit dieselfde bly, kan ’n balans geskep word tussen die beskerming van bestaande werkers, terwyl dit ook die deur open vir werkloses. Sedert 2016-’17 het die minimum loon jaarliks met gemiddeld 8,43% gestyg, terwyl die inflasiekoers gemiddeld met 5,09% gestyg het (sien TABEL). In 2016-’17 was…

POSBUS 1802, KAAPSTAD 8000; e-pos: lbw@landbou.com Moenie gerus raak oor genoeg kos Die brief “SA moet eers sy eie probleme oplos” (LBW, 19 September 2024) deur Willem, Noord-Kaap, het betrekking. Ek stem ten volle saam met elke aspek wat Willem in sy skrywe noem. Hy slaan die spyker op die kop. Hy beklemtoon misdaad, werkloosheid, lae ekonomiese groei en ’n tekort aan beleggings, en dan maak hy geen geheim van die dreigende waterkrisis nie. In laasgenoemde verband wys hy veral daarop dat meer damme reeds gebou moes gewees het. Dan verwys hy ook na die stroom van duisende mense van suid van die Sahara wat Suid-Afrika deurlopend binnekom. Dit is uiteraard nie ’n mooi prentjie wat hy skilder nie, maar dit is absoluut korrek – hy sê dit soos dit…

Nuus Klimaatsverandering & regsake DIE kwik op Stellenbosch het op Woensdag 2 Oktober tot 27 °C gestyg, terwyl sneeu op die bergtoppe rondom die dorp gelê het. Nadat die week van 30 September met swaar reën, lae temperature, sneeu en ryp oor dele van die distrik begin het, het die dorp sy vere reggeskud vir maksimum temperature van tot 35 °C die eerste naweek van Oktober. Temperature sou daarna na verwagting weer skerp daal toe ’n volgende koue front oor Suid-Afrika inbeweeg het. Volgens die weerdiens se Caelum-publikasie van 1991 is sneeu in September die eerste keer in 1853 in die Oos-Kaap aangeteken (Caelum – A History of Notable Weather Events in South Africa: 1500-1990. 1991. Pretoria: Suid-Afrikaanse weerburo). Sneeu is in 1970 op 6 en 7 Desember oor dele…

TWEE nuwe landbougrade gaan op die splinternuwe kampus van Akademia, ’n onafhanklike Afrikaanse instelling vir hoër onderwys, aangebied word wanneer dit in 2028 in die ooste van Pretoria open. Die planne vir die nuwe kampus, wat ’n proefplaas insluit, is vroeër vanjaar bekend gemaak. Akademia is ’n Christelike instelling en ’n inisiatief van die Solidariteit-beweging. Die instelling gebruik sedert 2012 verskillende persele in Centurion as kampusse, koshuise, daghuise en ’n administratiewe kantoor. Die nuwe ontwikkeling is op ’n perseel aan die Boschkop-pad, 8 km oos van Solomon Mahlangu-rylaan, geleë. Die kampus sal vir 5 000 heeltydse voorgraadse studente en nagenoeg 1 500 nagraadse studente voorsiening maak. Altesaam 1 500 studente sal in vier mans- en vier vrouekoshuise op die kampus gehuisves kan word. Liana van Rooy, registrateur van die instelling,…

Aktueel Damme In die onlangse verlede was daar heelwat mediaberigte oor onwettige damme, of anders gestel, damme wat opgerig is sonder die nodige magtiging. In die verlede het die departement van water en sanitasie taamlik ver agteroorgebuig deur gebruikers die geleentheid te gun om (ongemagtigde) damstrukture gewettig te kry. ’n Mens sien egter die afgelope paar jaar ’n kentering in hierdie benadering, met die departement wat toenemend direktiewe vir die afbreek van onwettige damme uitreik. Ons is hopelik almal ten gunste van wet en orde in ons land. ’n Mens kan tog nie willens en wetens onwettige waterwerke oprig nie? Dit onthef egter nie die owerhede van hul grondwetlike plig om die korrekte stappe te volg in die nakoming daarvan nie, wat, in die geval van die Nasionale Waterwet (Wet…

Suiwel Hy was nog op skool toe sy pa, Johan, vir hom gesê het: “Daar is nie ’n toekoms in só klein boerdery nie.” Jurgens Botha (40) onthou daardie woorde goed. In ’n stadium het dit vir hom gelyk of sy droom om eendag sélf te boer en sy pa se melkboerdery by hom oor te neem, nooit bewaarheid sou word nie. “Dis ál wat ek wou doen – om te boer, nes my pa. Maar my pa was pessimisties oor die landbou. En ek verstaan vandag waarom . . .” Jurgens was een van vanjaar se finaliste in die Wes-Kaapse Jongboer van die Jaar-kompetisie. Hy het die span beoordelaars vanuit die staanspoor beïndruk toe hulle hom op sy plaas, Oppiekop, buite George, besoek het. Hier boer hy, ’n derdegeslagboer,…

Weidingsbestuur Wanneer dit by die bestuur van vee kom, is daar net drie dinge wat ’n produsent kan manipuleer, naamlik die tipe vee waarmee geboer word, die getal diere wat aangehou word, en wanneer vee van kamp tot kamp verskuif word. Laasgenoemde twee faktore is van deurslaggewende belang om die korrekte balans tussen vee- en veldkondisie te handhaaf, het prof. Kevin Kirkman van die Universiteit van KwaZulu-Natal op die onlangse kongres van die weidingsvereniging van Suid-Afrika (GSSA) gesê. Die voortdurende debat oor die relatiewe impak van veebelading teenoor veedigtheid op ekologiese volhoubaarheid en optimale veekondisie kort volgens Kirkman ’n belangrike parameter wat weidingsbestuur betref, naamlik vee-intensiteit. Veebelading (veegetalle) is die verhouding tussen die aantal vee en die totale oppervlakte van die veld in een of meer eenhede wat oor ’n…

Hierdie veelsydige voertuie bied ’n kombinasie van praktiese aspekte, duursaamheid en kostedoeltreffendheid wat hulle die perfekte werkesel in die landboubedryf maak. Gebou vir die plaas Enkelkajuitbakkies is ontwerp met die boer se behoeftes in gedagte. Of jy nou vee aankeer of vervoer, gereedskap rondry of ’n wa of swaar toerusting sleep, ’n enkelkajuitbakkie bied die ideale kombinasie van krag en kapasiteit. Die ruim vragbak bied oorgenoeg spasie vir gereedskap, voorraad, voer of die dag se oes. Met ’n hoë grondvryhoogte kan dit enige terrein – van grondpaaie tot modderige landerye – maklik baasraak. Wat enjinlewering betref, stel die enkelkajuit nie teleur nie. Die meeste bakkies het kragtige dieselenjins met hoë wringkrag wat swaar sleepvragte na kinderspeletjies laat lyk. Sommige bakkies kan tot 3 500 kg sleep – oorgenoeg om die…

Die gebruik van mis as natuurlike bemesting is al eeue lank deel van volhoubare boerderypraktyke. ’n Mens lees dat die mis van diere so vroeg as die eerste nedersettings aan die Kaap in die 16de eeu vir bemesting aangewend is. In die joernale van Jan van Riebeeck word daar melding gemaak van die opdrag dat die mis van die diere uit die stalle in die groentetuine ingewerk moes word. Vandag is bogenoemde steeds ’n praktyk wat gevolg word om die struktuur, vrugbaarheid en potensiaal van grond te verbeter, veral in dele waar sanderige grond en grond met ’n hoë klipfraksie voorkom. Gebiede met hoë reënval vind ook baat by die gereelde byvoeging van klein hoeveelhede mis. Dit is welbekend dat die byvoeging van mis die katioonuitruilvermoë van die grond verhoog.…

FOKUSVEE-AKADEMIE Kom sluit op 16 Oktober by Nampo-park op Bothaville by ons aan en vind meer uit oor al die geleenthede wat vir die Suid-Afrikaanse veebedryf voorlê. Landbouweekblad, met die samewerking van SA Stamboek, gaan kenners, veeboere en ander betrokkenes in die veebedryf by die Vee-akademie bymekaarbring. Hierdie geleentheid beloof om ’n waardevolle platform te wees waar die voorste bedryfskenners en ervare boere insigte en oplossings gaan deel in ’n tyd dat die Suid-Afrikaanse veebedryf voor probleme én geleenthede te staan kom. “Dinge is tans taai in die veebedryf, en daar is boere wat eintlik maar teen ’n verlies boer,” sê Chris Burgess, redakteur van Landbouweekblad. “Ondanks die moeilikheid is daar ook ’n hele paar ligpunte en groot geleenthede. Uitvoer is op rekordhoogtes, en die plaaslike ekonomie is besig om…

Die veebedryf trek van 17-19 Oktober saam op Nampo-park by Bothaville vir die jaarlikse NAMPO ALFA-skou. Dit is die derde jaar dat NAMPO ALFA, wat voorheen by die Afridome op Parys gehou is, in dié formaat aangebied word. Die skou bied pret vir die hele gesin en heelwat stalletjies waar boere die nuutste produkte kan besigtig. Dit is ook ’n geleentheid vir die landbousektor om belangrike kwessies rakende die veebedryf te bespreek. Om hierby in te skakel, hou die Rooivleisprodusente-organisasie sy nasionale kongres tydens NAMPO ALFA. Die South African Livestock Farmers’ Association bied met die samewerking van Sernick en Red Meat Industry Services ’n konferensie en werksessie vir kleinskaalse vleisbeesboere aan. Vanjaar is die wildbedryf ook formeel by die ekspo se jagprogram betrokke. Die lewendehawe-program sluit al die spesies in…

Hoe het jy in die afslaerbedryf beland en hoe lank is jy al ’n afslaer? Ek het altyd ’n behoefte gehad om in die landboubedryf te werk. Ná my militêre diensplig het ek op 3 Januarie 1975 by WL Ochse aangesluit en by die Springs-abattoir begin werk. Ek het eers net met die slaglyne gewerk en dieselfde jaar begin om karkasse op te veil. Dit was ’n goeie leerskool, maar ek het gou besef ek wil eintlik by die eindproduk betrokke raak waar die afslaer direk by die transaksie betrokke is. Ek het later by die dubbelkraalstelsel op Witbank begin en in 1983 my eie kantoor van Karoo Ochse by die Humansdorp-veilingskrale in die Oos-Kaap oopgemaak. Ek het hierdie onderneming oor 30 jaar opgebou. In 2012 het GWK dit by…

Die 68ste nasionale veiling van die Suid-Afrikaanse Vleismerino-(SAVM) telersgenootskap wat op 7 Augustus in Bloemfontein gehou is, het bo verwagting goed gevaar ten spyte van die huidige stram ekonomiese omstandighede. Gerhard Hartman van die plaas Roodekop buite Kroonstad, wat die nuwe voorsitter van die telersgenootskap is, sê die aanbod op die veiling in Bloemfontein was goed en die veiling het ’n gunstige opbrengs opgelewer. Die duurste ram op die veiling was 21-0308XK, wat teen R130 000 aan Willie Geldenhuys van Kaalfontein by Ventersdorp verkoop is. Die teler is Hannes Kotzé van Alexandershoek, Moorreesburg. Willie het die voorafgaande twee jaar ook met die hoogste ramprys op die nasionale veiling gespog: R220 000 (2022) en R120 000 (2023). Die gemiddelde prys van die 55 ramme wat verkoop is, was R23 422. Die…

Die hoogste prys vir ’n stoetbul was R500 000 op Bonsmara Genetics se produksieveiling wat op 9 Augustus op die plaas Smallepad, Roedtan, gehou is. Die bul AH 210045 van Boschoek Bonsmaras by Roedtan is gekoop deur Bhamjee Bonsmaras van Carolina, Syferfontein Bonsmaras van Standerton, Bonro Bonsmaras van Tom Burke en Maroela Boerdery van Nylstroom. Altesaam 37 stoetbulle is teen ’n gemiddelde prys van R84 054 verkoop. Die hoogste prys vir ’n koei met ’n kalf was R100 000. Die verkoper was ook Boschhoek Bonsmaras en die koper Sathara (Edms.) Bpk. van Hendrina. Vleissentraal Bosveld het die veiling met die samewerking van SwiftVee aangebied en die afslaer was Mike Killassy.…

Twee Suid-Afrikaanse rekordpryse is behaal op die nasionale Brangus-veiling wat op 7 Augustus in die Afridome op Parys gehou is. ’n Bul is vir R1,1 miljoen verkoop en ’n dragtige koei met ’n kalf het R280 000 behaal. Die bul (SB 19-219) wat vir die hoogste prys verkoop is, het aan Kosie Smith, eienaar van Smith Brangus op Douglas en voorsitter van die Brangus-beestelersgenootskap, behoort. Kolver Mülke van Mülke Brangus by Douglas het die bul gekoop. Die prys van R1,1 miljoen is ’n Suid-Afrikaanse rekord vir dié ras. Kosie het nóg ’n goeie prys vir een van sy ander bulle (SB 22-996) behaal toe ’n bod op R525 000 toegeslaan is. Die koper was Jaco Beyers van Jaberco Brangus, Makwassie. Die duurste vroulike dier (LHR 21-164) is ’n dragtige koei…