Table of contents for 29 June 2023 in Landbouweekblad

Plaaslike krag vorder Proaktiewe munisipaliteite kon in die Vrystaat en Wes-Kaap gedeeltelike oplossings vir beurtkrag bewerkstellig. Wesselsbron het danksy ’n ooreenkoms met Eskom die reg verkry om self beheer oor beurtkrag te neem in die Nala-munisipaliteit sodat beurtkrag daar minder ontwrigting veroorsaak by groot meulenaars en ander nywerheidsondernemings. Vir die meeste van dié besighede is kragopwekkers onvoldoende. Die stap is volgens David Ross, DA-raadslid van die munisipaliteit, gedoen ná ’n taakspan met Eskom saamgewerk het om ’n beurtkragaansoek in te dien wat aan relevante reëls voldoen, maar kliënte in staat stel om die proses self te bestuur. Intussen het die kragversending (wheeling) van privaatopgewekte elektrisiteit onlangs in die Stad Kaapstad begin, met 15 maatskappye wat elektrisiteit deur die stad se netwerk aan 40 kliënte begin verskaf het. Volgens Beverley van…

66 GW Hernubare energieprojekte van 66 GW word tans vir Suid-Afrika beoog. Hiervan is 21 GW windkrag, 7,5 GW wind- en batteryopberging, 13,3 GW sonkrag en 19,5 GW sonkrag met batteryopberging, asook 2 GW gas. Dit is volgens ’n opname van Eskom, die Suid-Afrikaanse windkragvereniging en die Suid-Afrikaanse fotovoltaïese vereniging. Dis egter onduidelik of voldoende netwerkkapasiteit betyds gebou sal word. — Green Building Africa 62% Die 280 000 vragmotors wat van Maart tot Mei sojabone en mielies vir uitvoer in Buenos Aires afgelaai het, was vanjaar 62% minder as die gemiddelde. Dit volg op ’n strawwe droogte. Argentinië verwag ’n daling van 49% in die sojaboon-oes, tot 21,5 miljoen ton, en ’n 37% laer mielie-oes van 32 miljoen ton. Drie miljoen ton soja is ingevoer om sojaperse in bedryf te…

Dit voel soos ’n meer onskuldige tyd. Die dae van optimisme toe dr. Johan van Zyl, een van Suid-Afrika se suksesvolste nyweraars en sakegeeste en destydse hoof van Toyota in Europa, sy plan bekend gemaak het vir Suid-Afrika se pad vorentoe. Daarvoor moes die staat en private sektor hande vat. Dit was nog voor die gemors van covid-19, en as gerekende internasionale sakeman (een van die min Westerlinge wat nog in Toyota se uitvoerende raad gedien het) was Van Zyl beslis die man vir die gewigtige taak om ’n land te red. Van Zyl het geweet samewerking sal werk. Dit was immers wat agter die ongekende sukses van die departement handel en nywerheid se motornywerheidsontwikkelingsplan (MIDP) gesteek het. Dié inisiatief het van 1995 tot 2012 vir ’n bloeitydperk in die…

DIE konsepregulasies vir watergebruiklisensie-aansoeke is ongetwyfeld strydig met die Nasionale Waterwet (Wet 36 van 1998) en die Grondwet. Die fel reaksie daarop uit landbougeledere was dus nie onverwags nie. Ek meen dié transformasiedoelwitte is nie net van toepassing op lisensie-aansoeke ingevolge artikel 21 (a), (b) of (d) van die Nasionale Waterwet nie, maar ook op die wysiging en hernuwing van lisensies, oordragte van watergebruiksmagtigings ingevolge artikel 25 en verpligte lisensiëring ingevolge artikel 43. Dit was dus verrassend dat die departement van water en sanitasie in ’n mediaverklaring op 15 Junie aangedui het die regulasies is “slegs” van toepassing op aansoeke om nuwe waterlisensies vir die sogenoemde ongeallokeerde restant van 1,5% waterregte, en nie op hernuwing van lisensies of lisensies wat voortspruit uit verpligte lisensiëring nie. Die verklaring swyg oor lisensies…

Valkoog Nadat lede van my plaaslike voëlkykklub in die Overberg onlangs vyf dae daar deurgebring het, het een lid geskryf: “I believe that at Nature’s Valley the Big Bird-Guide in the Sky bestows blessings on us birders.” Ons klub besoek Nature’s Valley gereeld, en as die verslae en foto’s eers uitgeruil word, stroom die versoeke vir deelname gewoonlik in. Die hoogtepunt is om in die donker in die woud te gaan stap in afwagting op ons koor gevleuelde vriende voor en tydens sonopkoms. In Oktober het ons om 04:00 bymekaar gekom om na die Grootrivier-wandelpad te gaan. Ons hoef net ’n paar honderd treë met die houtpad in die woud in te stap en in absolute stilte te wag vir die aksie om te begin. Die bosuil se melodieuse roep…

Uitvoerende hoofde alleen gaan ons nie red Daar is minstens twee redes tot omsigtigheid wat betref die jongste inisiatief van sakeleiers om Suid-Afrika se probleme rakende energie, logistiek, en misdaad en korrupsie op te los. Een is die André de Ruyter-debakel by Eskom. Om ’n sakeleier per valskerm in te bring, kan nie diep, strukturele korrupsie oplos nie. Om kundigheid uit die sakewêreld in te bring, sal net help om vorentoe te beweeg as daar aan albei kante ’n diep verbintenis is om saam te werk in die openbare belang. Die jammerlike swakheid van pres. Cyril Ramaphosa en sy lafhartige ontkenning van sy party en ontplooide kaders se korrupsie is nie bemoedigend nie. ’n Mens kan net hoop dat die werklike moontlikheid van ’n nederlaag by die stembus sy aandag…

POSBUS 1802, KAAPSTAD 8000; e-pos: lbw@landbou.com Polisiëring raak reuseprobleem vir boere WENBRIEF Ek loop nooit ’n uitgawe van Landbouweekblad mis nie. Sodoende bly ek op die hoogte met die nuutste boerderytegnologie en, helaas, die probleme waarmee boere te kampe het. In die afgelope ses maande het elke uitgawe van die tydskrif die lesers ingelig oor die twee grootste probleme op plase, naamlik Eskom se beurtkrag en die polisie, of eerder die gebrek aan polisiëring. Ek sal my by polisiëring bepaal. As afgetrede polisieman en juris is dit my veld. Die boere is in elk geval reeds só vaardig dat hulle besig is om beurtkrag te bowe te kom, dog misdaadvoorkoming en -bestryding dwing boere om buite hul plaasgrense te werk. Eerstens moet ek beklemtoon dat daar wel betroubare en hardwerkende…

Rubriek Vir optimale ekonomiese groei en werkskepping behoort die banksektor in Suid-Afrika meer erkenning van beleidmakers te geniet vir die rol wat banke kan speel om te help dat die regering goeie landsbeleide ter tafel lê. Die regering behoort die bankbedryf te raadpleeg oor beleid wat met die groei in landbouproduktiwiteit en voedselsekerheid verband hou. Dit moet gedoen word voordat beleid vir kommentaar afgekondig word en verwagtinge vir onrealistiese ideale tot konflik lei. David Buckham verduidelik in sy boek The End of Money waarom vertroue in die bankwese vir ’n demokratiese bestel so belangrik is ondanks internasionale gebeure wat oor die afgelope vier dekades vertroue in die bankwese ’n knou gegee het. Buckham waarsku dat daar ’n noue verband is tussen mense se vertroue in ’n demokratiese bestel, wat inherent…

Rugbywêreldbeker 2023 Inligting Ligging: Riebeek-Kasteel, Wes-Kaap Naam: Kloovenburg Grootte: 300 ha Vertakkings: Tafeldruiwe, wyndruiwe, olywe, avokado’s, landboutoerisme Vir Pieter-Steph du Toit, een van die grotes van Suid-Afrikaanse rugby, is rugby en boerdery baie dieselfde. “Ouens sien die plaas, die trekkers, die mielies en alles wat lekker is, maar om tot daar te kom, sien hulle nie die aande toe jy op jou knieë moes bid oor die droogtes of die dae dat jy nie kon plant nie. “Rugby is ook só. Partykeer maak jy dit, partykeer nie. Jy het ’n afrigter nodig wat in jou glo, ’n goeie game of die regte ou om jou raak te sien. En báie toewyding. “Soos met alles in die lewe berei die slegte dae jou voor vir die lekker dae,” gesels Pieter-Steph oor…

RubriekVEETEELT Eenders, maar anders. Dit was ’n klompie jare gelede die wonderlike leuse van die matriekklas van die Hoër Meisieskool Oranje in Bloemfontein. Dit is besonders, en daarom gebruik ek dit as raamwerk vir ’n paar gedagtes oor diere in nie-selektiewe omgewings teenoor ’n selektiewe omgewing. Die stelsel is eenders, maar anders, en die diere wat daarbinne presteer, is ook eenders, maar anders. Ek is dankbaar vir die blootstelling wat herlewingslandbou kry, asook vir almal wat hard daaraan werk om die beginsel te vestig en boere te motiveer, leer en ondersteun om Suid-Afrika en die aarde in ’n beter toestand te los as waarin ons dit gekry het. Hoed vasdruk en moue oprol blyk nou ál toekomsbenadering te wees. By ons is die voordele duidelik. Ná sewe, agt jaar se…

Koedoeburger met sitrus, bloukaas en spek Die kombinasie van geure in hierdie burger is smullekker en perfek vir die winter. Jy kan die patties ook vooraf maak en tussen lagies plastiek vries om later gaar te maak. Patties ■ 300 g koedoemaalvleis■ 200 g varkmaalvleis■ 10 ml gemengde droë kruie■ 45 ml olyfolie■ 10 ml mosterdpoeier■ 10 ml worcestersous■ 10 ml tamatiesous■ Sout en varsgemaalde swartpeper■ Olie, vir braai Sous ■ 100 ml sjerrie■ 100 ml vleisaftreksel■ 100 ml room■ 5 ml aangemaakte mosterd Burgers ■ 6 groot broodrolletjies■ Mayonnaise (of knoffelmayonnaise), vir smeer■ ’n Hand vol vars roketblare■ 50 g bloukaas, dungesny■ 1 pak spekvleis, gebraai tot bros Meng al die bestanddele vir die patties goed saam. Vorm 6 vleiskoekies met nat hande en druk dit effens plat. Verhit…

Die apostel Paulus, asook die skrywer van die Hebreërsbrief, het ondubbelsinnig en skerp klaargespeel met bedoelings wat gedra word deur ’n verskuilde agenda. Vandag wil ek gesels oor ’n baie slegte ervaring, naamlik wanneer bedoelings wat uit ’n opregte hart gebore word, nie uitwerk soos dit bedoel was nie. Dit is wanneer iemand met ’n gevoel van diepe teleurstelling sê: “Die liewe Here weet tog dat my bedoeling net goed was, maar nou sit ek met my hande in my hare.” Die lewe van die apostel Paulus is ’n treffende voorbeeld van iemand wie se goedbedoelde planne lelik deurmekaar gekrap is. Paulus het by geleentheid beoog om na Bithinië te gaan om die evangelie daar te gaan verkondig, maar tot sy teleurstelling het die Gees van God hom verhinder en…

Ekonomiese konsolidasie is aan die orde van die dag en grondpryse is stabiel. Pryse het goed gestyg by Willowmore (21,1%) en Graaff-Reinet (18,8%). In 14 (41%) van die distrikte is gunstige prysneigings waargeneem. In 11% (teenoor 3% die vorige jaar) van die distrikte het geen grondverhandeling plaasgevind nie. Ten opsigte van die registrasie van transaksies vir plase van verskillende groottes, lyk dit soos volg (verlede jaar se syfer is tussen hakies): kleiner as 50 ha, 27% (32%); 50-150 ha, 14% (15%); 150-300 ha, 10% (15%); 300-450 ha, 8% (9%); 450-600 ha 10% (6%); groter as 600 ha, 30% (24%). In die 12 maande tot Mei vanjaar is 348 ooreenkomste in 34 distrikte gesluit. Dit het 202 506 ha teen R1,994 miljard behels. Die TABEL gee ’n opsomming van grondtransaksies groter…

Veilings NEIGINGS Besoek landbou.com/veilings vir die jongste veilingsnuus Die hoogste prys van R100 000 vir ’n Meatmaster-ram het oë laat rek. Die ram Zondo Magic CC 19 0576 (foto), van die Magic-Meatmasterteellyn, het dié spogprys op die 37ste produksieveiling van die Collett-boerdery se Superior Genetics-stoetery behaal. Die koper is Riaan Botha, ’n konsultant in die vrugtebedryf van Somerset-Wes wat sy boerdery by Britstown en Kenhardt bedryf. Zondo Magic se tweelingbroer het in 2022 ook R100 000 op Clynton Collett en sy skoonseun, Mario du Preez se produksieveiling behaal. Hul vaar, Fat Magic, het R120 000 in 2021 behaal. Collett sê dié stoetram se nageslag het tot dusver altesaam R2,115 miljoen vir hulle verdien. Altesaam 108 ramme op die veiling is vir gemiddeld R11 819 verkoop, die kommersiële ooie en lammers…

Onder water. ’n Afsnylaagdrukstelsel het van 12 Junie af wyd skade oor die Wes-Kaap veroorsaak. Volgens AB Rossouw van die plaas Swartrivier by Goudini het dit op 12 Junie om 17:30 begin reën en eers Woensdag om 09:30 opgehou. Dr. Rudolph Scharneck, predikant van die NG kerk Goudini, het dié foto op 16 Junie geneem. Dit was volgens JW Pieterse van JW Pieterseboerdery naby Rawsonville die meeste reën wat in 58 jaar in twee dae geval het — in daardie stadium was dit 600 mm. Citrusdal en boere in die Breederiviervallei was ná die swaar reën vir ’n tyd lank van die buitewêreld afgesny. Op Vredendal het wingerdboere strukturele skade aan pomphuise, wingerdkappe en nethuise aangemeld, en groenteboere daar het skade gely waar volle blokke gewasse oorstroom het. Johan van…

DIE toetsfase van die Livestock Identification and Traceability System (Lits SA) is suksesvol afgehandel in sewe provinsies. Daaronder tel gebiede wat deur bek-en-klouseer geraak word. Willie Clack, medevoorsitter van Lits SA, sê die toetse het bewys dat die Lits SA-stelsel die potensiaal het om die beheer van dieregesondheid en veehandel in Suid-Afrika deur doeltreffende identifikasie en naspeurbaarheid te verbeter. Die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling maak egter nie die inwerkingstelling daarvan ’n voorrangsaak nie. Watter voordele sal Lits SA vir boere en Suid-Afrika inhou? Suid-Afrika se mededingers op die internasionale mark vir diereprodukte, waaronder buurlande, het goed gevestigde stelsels vir vee-identifikasie en naspeurbaarheid en het as sodanig ’n mededingende voordeel bo Suid-Afrika. Die internasionale vraag na diereprodukte neem wêreldwyd toe, wat potensiële groei vir die Suid-Afrikaanse veebedryf bied.…

Rubriek KORTOM ■ Die suikerrietbedryf word gekniehalter deur die veldtog teen suiker wêreldwyd, en die suikerbelasting in Suid-Afrika knou die bedryf verder. ■ Kleinskaalse boere kan nie optimaal produseer en bemes nie, met die gevolg dat hul opbrengs en suikergehalte nie na wens is nie. ■ Die suikerrietbedryf is sterk gereguleer en het die vrye mark grootliks vrygespring met die deregulering van landboubemarking in 1994-’96. Die suikerbedryf is ’n belangrike akkerboubedryf, veral in die Laeveld en Kwa-Zulu-Natal. Suid-Afrika het nagenoeg 23 525 suikerrietboere, waarvan sowat 1 250 as kommersiële boere beskou word. Die res is kleinboere wat minder as 30 ha suikerriet onder produksie het. Ongeveer 75% van die oes is droëlandproduksie. Die bedryf het in die vroeë 1990’s voorgeloop om kleinboere te vestig. Van die suikermeulens het ook groot…

DIE protokol wat die riglyne verskaf vir die uitvoer van lewende diere per skip, is onlangs deur die direkteur van veterinêre gesondheid bekend gemaak. Die Rooivleisprodusente-organisasie (RPO) het vroeër dit duidelik gestel dat dit uiters belangrik is dat só ’n protokol afgehandel word om dié soort uitvoer op ’n volhoubare grondslag te doen. Die RPO het via die Rooivleisbedryfsforum betrokke geraak by ’n regsproses om te verseker dat die protokol gestalte kry. Die RPO se siening was nog altyd “doen dit reg dan kan ons dit op lang termyn op ’n volhoubare grondslag doen”. Hierdie protokol sal dien as versekering aan verbruikers dat die rooivleisbedryf ernstig is om aan alle dieresorgvereistes te voldoen en ook dat dieresorgorganisasies kennis moet neem dat die regering en die bedryf hierdie riglyne afgehandel het…

NAVORSING word verskerp om te voorkom dat vrugte-uitvoerders en -bemarkers se produkte oorsee afgekeur word. Phyla, fitosanitêre laboratorium van die sagtevrugtebedryfsorganisasie Hortgro, is onlangs op Stellenbosch in gebruik geneem, en is gemik op fitosanitêre na-oes-behandelings wat kan voorkom dat ongewenste insekte en patogene saam met vrugte verskeep word. Vir dié doel is ’n ou skaapskuur op die Welgevallen-proefplaas van die Universiteit Stellenbosch teen byna R7 miljoen opgeknap. ’n Bestaande insektarium is behou, waarin onder meer valskodlingmotte en vrugtevlieë vir navorsingsprojekte geteel word. Vier koelkamers is ingerig waarin tot 3 500 kg vrugte in elk opgeberg kan word. Die behandelings sal nie die gehalte van uitvoervrugte in die gedrang bring nie, en strook ook met huidige gesondheids- en omgewingsriglyne. Toetse sal ook gedoen word om bestaande protokolle te verbeter. Die laboratorium…

Pieter-Steph du Toit Watter drie staan vir jou uit? Die een waaroor ek die blyste was, was in die Wêreldbekereindstryd in 2019 teen Engeland toe ek vir Cheslin Kolbe die bal kon aangee — ek was net te moeg om self te hardloop en hy was in ’n beter posisie — en hy kon gaan druk, en toe weet ek ons wen die wedstryd en Wêreldbeker. Ek dink dit was die beste pass van my lewe. Watter Wêreldbekeruitslag het jy glad nie verwag nie? Toe Japan die Springbokke geklop het! En toe Engeland vir Nieu-Seeland in 2019 geklop het, veral oor die manier waarop hulle gespeel het. Dit wys jou net, as die span wat op dreef is iets régtig wil hê, kan hulle enigiemand van die veld af speel.…

Geldbeplanning Behoorlike boedelplanning in ’n familieboerdery sal verseker dat sekere wetlike vereistes nagekom word (soos oor die onderverdeling van landbougrond) en dat die belange van alle party in die familieboerdery aandag kry. Die identifikasie van ’n opvolger is gewoonlik die eerste stap (watter van die familielede die eienaar – die boer – sal opvolg). Die volgende stap is om te bepaal hoe en wanneer die boerdery oorgedra sal word. Hierna word die proses of stappe om dit oor te dra, in werking gestel. Kommunikasie met die familie oor die proses of stappe is belangrik. Dit sal die verwagtinge van alle betrokke partye bestuur. Belangrike vrae wat beantwoord moet word, is: ■ Gaan die familieboerdery eenvoudig op ’n bepaalde tydstip oorgedra word?■ Watter regsentiteit gaan gebruik word om die oordrag moontlik…

Sluitingsdatum: 20 Julie 2023 Wen - Wen - Wen! Vandeesweek kan 1 leser ‘n Boereplaas Bordspeletjie wen. Leidraad: ’n Dier of ’n dorpnaam. Lees op bl. 86 hoe dit werk. WEN BOEREPLAAS BORDSPELETJIE! Een leser kan 'n Boereplaas Bordspeletjie wen. NEEM SÓ DEEL: Vul die blokraai korrek in en gebruik die letters in die kleurblokke om die antwoord op die vraag op bl. 87 te ontrafel. SMS die woord LBW, gevolg deur jou antwoord, naam, van en dorp/stad na 33677. Deelnemers kan soveel keer SMS as wat hulle wil. Elke SMS kos R1,50. Net mense binne SA grense kan deelnee Die wenners sal die oorspronklike, voltooide blokraai en hul besonderhede moet verskaf. Geen werknemers of h gesinne van Media24 en sy reklamemaatskappye mag deelneem nie. Die sluitingsdatum is 20 Julie…

GAUTENG CARLETONVILLE BUFFELSHOEK (471), 157 ha, aan T.S.W. Willemstijn, van C.G. en E.M. Risseeuw, R3800000. DOORNFONTEIN (118), 874 ha, en KLEINFONTEIN (141), 820 ha, aan Muiskraal-trust, van Cinlo Thirty Eight BK, R25 000 000. DU TOITS SPRUIT (137), 467 ha, aan Muiskraal-trust, van W.C. Bouwer, R4 657 160. LEEUWFONTEIN (485), 232 ha, aan Anel Kirstein-trust, van Kirstein Melkery-trust, R2000000. ROOIBEES (8), 1 545 ha, aan Van Schalkwyk-boerdery (Edms.) Bpk., van Cuyler Motors BK, R50 000 000. WILDEBEESTKUIL (360), 455 ha, aan Far West Gold Recoveries (Edms.) Bpk., van De Akker-trust, R17 000 000. KWAZULU-NATAL BALLITO KLIP FONTEIN (922), 45 ha, aan La Mercy Memorial Park Project (Edms.) Bpk., van Tongaat Hulett Bpk., R26 500 000. HARDING GREENLANDS (17208), 29 ha, aan Descroizilles-trust, van Robmill Distributors (Edms.) Bpk., R6 700 000.…

VERGADERINGS 5 JULIE: Jaarvergadering, Beefmaster-genootskap. Parys. Navrae: 051 410 0935, beefmastersa@stemma.co.za17 AUGUSTUS: Jaarvergadering, Charolais-beestelersgenootskap, Monté Bello-landgoed, Bloemfontein. June Wiid, 051 410 0953. 6-8 SEPTEMBER: Jaarvergadering en kongres, Wagyu SA. Navrae: office@wagyu.org.za KONGRESSE 2-3 AUGUSTUS: Vrystaat Landbou. Bloemfontein. Navrae: elana@vslandbou.co.za of cynthia@vslandbou.co.za KONFERENSIES 18-20 JULIE: Aartappels SA se navorsingsimposium, Parys. Navrae: lethea@first-choice.co.za26-28 JULIE: Konferensie oor koolstofneutrale boerdery, grondbewaring en nuwe tegnologie. Holiday Inn, Sandton, en aanlyn. Buhle Ndokweni, 011 862 4001, buhle@mathema.co.za 1-2 AUGUSTUS: 11de Jack Human Bewaringslandbouweek, aangebied deur Bewaringslandbou Wes-Kaap en Landbouweekblad. ’n Internasionale landboukundige en grondwetenskaplike, van die beste plaaslike navorsers, ’n vooraanstaande boer en twee jong wetenskaplikes gaan hul kennis uitruil. Program: bit.ly/BLWKProgram2023. Kaartjies: qkt.io/CAWC20231-3 AUGUSTUS: Suider-Afrikaanse konferensie van die internasionale varsproduktevereniging (IFPA). Century City-konferensiesentrum, Kaapstad. Web: www.fresh produce.com29-30 AUGUSTUS: Nasionale mielie-en-sojaboonkongres, Sun Park-sentrum, Sun City. Die…