Table of contents for 20 April 2023 in Landbouweekblad

POSBUS 1802, KAAPSTAD 8000; e-pos: lbw@landbou.com WENBRIEF Is daar ’n toekoms van begrip? Gaan die wraak, moorde en diefstal wat teen boere gepleeg word, ooit minder word? Gaan die vergelding waaronder ons ly en die “vergoeding” wat ons betaal deur besteel, gesaboteer en vermoor te word, end kry? Gaan ons iewers in die toekoms berusting of troos vind dat dít wat ons aangedoen word, ’n rede het en dat ons kollektief skuldig is aan die sondes van die apartheidsbeleid? Van Februarie 2022 af het ek saam met my werkers hard gewerk om ’n deel van my plaas met wildwering te omhein. Op 24 Desember 2022 het ek 3 km waarmee ons klaar was, vir die soveelste keer gepatrolleer en bewonder. My seun sou dit die volgende dag, op Kersfees, vir…

Van die bevindings van dr. Jane Buys, veiligheidsontleder van Vrystaat Landbou, se ontledings van veediefstalstatistieke: ■ Oor drie jaar was slegs 34% van veediefstalgevalle in een Noord-Vrystaatse dorp potslag; by die res is vier en meer diere op ’n keer gesteel. ■ By 12% tot 19% van gewapende plaasaanvalle is veediefstal die onderliggende motief. ■ 30% tot 40% van gewapende plaasaanvalle en plaasmoorde vind plaas rondom die 13 dorpe op die Lesothogrens. ■ 40% tot 47% van veediefstalaanmeldings het verlede jaar gekom uit die Thabo Mofutsanyana-distrik, wat die meeste dorpe in die Oos-Vrystaat insluit. Veral Qwaqwa ondervind grootskaalse gewapende veediefstal; daar was binne 10 maande nagenoeg 20 voorvalle waar gewapende rowers in die nag by veral opkomende boere en hul veewagters aankom, op hulle skiet en groot getalle vee roof.…

NAGENOEG R3 miljard is vir die Suid-Afrikaanse ekonomie verlore weens agterstallige ondersoeke wat uitkomste moet bepaal vir aansoeke om invoertariewe op verskeie produkte te verander. “Die tyd wat dit kos om ondersoeke oor invoertariewe af te handel, duur te lank,” het Donald MacKay, uitvoerende hoof van XA Global Trade Advisors onlangs gewaarsku tydens ’n bespreking van dié maatskappy se tweede ondersoekende verslag oor invoertariewe. Volgens die departement van handel, nywerheid en mededinging, en die internasionale handelsadministrasie (Itac) se eie riglyne behoort ’n aansoekproses vanaf die aanvang van Itac se ondersoek tot die finalisering daarvan deur die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (Said), nie langer as ses maande te duur nie. Volgens XA duur dit egter gemiddeld 22 maande, maar daar is selfs sake met ’n agterstand van 47 maande. “Dít is beduidend aangesien…

DIE tydige toetsing van saad kan bepaal of ’n oes suksesvol of ’n mislukking gaan wees, en danksy ’n nuwe saadpakket kan saadpatogene en -plae akkuraat gediagnoseer word. Stel jou voor jy plant meer as 20 hektaar met saad wat oortrek is met parasitiese plantnematodes en kieme. Dié scenario kan net lei tot swak ontkieming van saad, en heel moontlik ook plantsiektes. Spuitprogramme teen die siektes sal hoër insetkoste beteken. Twee vrae word dan tipies gevra: Was dit die moeite werd om die saad te plant, en is daar nog enige waarde daarin om met ’n kompakte en duur spuitprogram voort te gaan? Hierdie vrae en ander aspekte rakende toetsing is onlangs bespreek op die aanlyn YourSeed™-webinaar van die Landbounavorsingsraad (LNR) se afdeling vir plantgesondheid en -beskerming, wat deur LNR-spesialiste…

‘1 000% opbrengs op inligting’ Eienaar: Johan Willemse van Jireh Boerdery Vertakkings: 3 400 ha kanola, koring, gars, hawer, mielies, lusern onder besproeiing en droëland, kommersiële Dohne-Merino-skape Ligging: Hoërkraal, Riversdal en Hessequa langs die Tuinroete, Suid-Kaap “Ons gebruik twee Case IH 8120-stropers en een John Deere S670-stroper. Bayer se Climate Field-View- sagtewareprogram is van my gunstelingtegnologieë. Tydens die stroopproses versamel die rekenaarstelsel opbrengsdata waarmee jy opbrengssones oor ’n landery of landerye kan skep. Data is beskikbaar terwyl jy stroop en só kan jy eksperimenteer en jou eie proewe doen met insette. As jy oes, is dié resultate onmiddellik beskikbaar. “Daar word gesê die mens verdien 1 000% opbrengs op inligting. Die sagteware versamel alle toepaslike data oor ’n tydperk en om dié inligting vir bestuursbesluite te benut, is onontbeerlik. Dieselfde…

Hoe deurstaan jy die kragkrisis? Ek het besluit om eers ál die energie wat daar is, te benut as om kragopwekkers aan te skaf. My bestuurspan maak beurte om snags op te staan en die pompe aan te skakel as die krag aangaan. Hiervoor kry hulle oortydbetaling. Ons hou die damme vol sodat die water vinnig kan kom waar dit nodig is. Só boer ons gemaklik sonder kragopwekkers of sonkrag en het ’n bogemiddelde oes aan die bome. Gelukkig was dit ’n taamlike koel seisoen. Dis egter nie ’n volhoubare oplossing nie. Ons plaas se topografie wys daar is ’n helling, en as daar ’n helling is, is daar ’n geleentheid. Ons het reeds goedkeuring om ’n groot dam te bou. Ons het ook al die pompstelsels vergroot om by…

Toe ek 30 jaar gelede by Sanlam begin werk het, was beplanning net tot op die ouderdom van 75 jaar. Trouens, ons beplanning het selfs ’n erfporsie van ’n mens se ouers ingesluit. Dit is egter nie meer die geval nie. Jy sal heel moontlik vir langer van jou pensioengeld moet leef as die tyd dat jy gewerk en gespaar het. Dit het ’n wye verskeidenheid implikasies, waarvan sommige deel van my “tien reëls van finansiële beplanning” is. Maar daar is ook ander fasette wat in ag geneem moet word. Wat beoog jy om ná aftrede te doen? Het jy ’n tweede ambag aangeleer? Moet ook nie dink dat jy kan aanhou boer saam met jou seun nie. Die kans is goed dat hy reeds saam met sý seun moet…

Klante gaan nie uit patriotisme of simpatie plaaslike produkte koop nie: Hulle weet wat in die wêreld beskikbaar is en verwag dieselfde hoë standaarde van dit wat plaaslik geproduseer word. Daarmee saam kom daar darem voordele vir plaaslike vervaardigers, meen Carel van Niekerk junior, een van die eienaars van Piket Implemente, ’n plantervervaardiger van Piketberg. “Ons ken die mark, ons praat die taal en verstaan die verspreidingsopsies.” Dié vierdegeslag-sakeman van die Swartland beantwoord vrae oor hul familie-onderneming, Piket Implemente. Piket Implemente kom van ver af... Ja, ons besigheid is vanjaar 90 jaar oud. My oupa Hennie van Niekerk het in 1933 ’n besigheid met die naam Van Niekerk en Krupp saam met Sam Krupp, ’n Jood wie se familie uit Litaue kom, op Eendekuil tot stand gebring. Teen daardie tyd…

Jag lekker met skietstut ’n Afgetrede boer het ’n skietstut ontwerp wat ’n jagter help om gemaklik en akkuraat vanuit sy bakkie iets vir die pot plat te trek of roofdiere in toom te hou. Edmund Strauss van Mariental in Namibië wat 14 jaar lank geboer het voordat hy afgetree het, het die skietstut ontwerp omdat hy self menige keer sommer van agter sy bakkie se stuurwiel moes aanlê. Noudat hy met die ontwerp tevrede is, vervaardig en verkoop hy dit om sy pensioen aan te vul. Dit word op die voertuig se deur gemonteer. Die boonste deel waarop die geweer rus, kan heen en weer en op en af swaai. Die hoogte kan ook op en af verstel word. Strauss vervaardig ook ’n soortgelyke skietstut vir die passasierskant waar…

Dit was byna onmoontlik om net ’n hand vol finaliste uit al die aspirantboere te kies. Die vernuf en entoesiasme van die voornemende boere van môre het erg beïndruk. Hier is hulle nou, die 10 finaliste in ons twee kategorieë: vyf boertjies van 3 tot 10 jaar oud, en vyf boertjies van 11 tot 18 jaar oud. Onder hulle is perdeveeartse, melkboere, grondmeesters, pluimvee-kenners en saailing-entrepreneurs. Hier, in hul eie woorde, vertel elkeen hoekom húlle as ons Junior Boertjie van die jaar gekroon behoort te word. Kategorie: 3-10 Katelyn du Preez (8) Venterstad, Oos-Kaap “Die plaaslewe is lekker, die stad is gross.” Katelyn was opgewonde toe sy hoor sy is ’n finalis. “En wen of verloor, ek sal altyd ’n boertjie wees.” Baie mense ken haar reeds as ’n formidabele…

Bonsmaratelers is gereed vir ’n vol veilingskalender in 2023 met sowat 15 onder die beskerming van Bonsmara SA wat in Februarie en Maart afgehandel is. Dit sluit die nasionale veiling in wat in Maart ’n gemiddelde prys van R107 300 vir koeie met kalwers opgelewer het. Die hoogste prys was R190 000 vir diere van mnr. Nico Pieterse van Syferfontein. Sowat 125 meer veilings word vir 2023 beoog teenoor die 105 van verlede jaar toe die gemiddelde bulprys sowat R80 000 beloop het vir altesaam 2 789 bulle. Dié gemiddelde prys is aangevuur deur die uitskieterprys van R2,1 miljoen vir ’n bul. Op die Nu-Alcade-groep se veiling by Bela Bela is 22 bulle teen gemiddeld R115 900 verhandel. Die duurste bul is vir R260 000 verkoop. Op die veiling van…

SACOTA sê dit is reeds geruime tyd duidelik dat met produksie wat vinniger styg as binnelandse vraag, die huidige uitvoerkapasiteit in Durban en Oos-Londen onvoldoende is. Volgens Van der Vyver kan Durban ongeveer 3 miljoen ton uitvoer en Oos-Londen sowat 320 000 ton uitvoer onder ideale omstandighede hanteer. André, daar was groot kommer op Graan SA se kongres oor beskikbare uitvoergleuwe vir sojabone, veral tussen nou en Augustus, wanneer die wêreldprys waarskynlik sal daal. Is daar uitweë? Die bekommernis is gegrond. In Durban is daar drie of vier sojaboon-skepe bespreek vir April en Mei, maar daarna is dit vol bespreek met geelmielies tot einde Oktober 2023. Daar is wel weer moontlikhede vir uitvoer in November en Desember, of selfs daarna. Daar is nog uitvoergleuwe beskikbaar in Oos-Londen. Ons moet ook…

Netstrukture is noodsaaklik as ’n mens vrugte van ’n beter gehalte wil kweek, maar dit is peperduur. Christi van der Heever, ’n boer van die Koue Bokkeveld by Ceres, het drapeernette slim aangepas en verbeter sodat hy ál die voordele daarvan kan kry. Lees meer op bl. 52. Vertel van jou gesin. Ek en Marlandi is nou sestien jaar getroud en het twee pragtige dogters, Mia (11) en Cara (9). Marlandi is ’n ouditbeampte by die Arbolane-boerdery en dit is baie lekker dat ons mekaar se wêrelde verstaan. Hoe voel jy oor die landbou? Ek is só geesdriftig oor die bedryf dat Vrydae eintlik vir my soos Maandae voel! Dit is vir my lekker om mense en studente touwys te maak oor die landbou. Ek beoordeel ook jeugskoue. Wat doen…

Hoe vinniger ’n boer alarm maak, hoe vinniger is daar reaksie en is gemeenskappe op die uitkyk vir die gesteelde vee, sê Buys. Stel dadelik ’n plaaswag, die beheerkamer indien daar een is, en die polisie in kennis. “In die gebied tussen Tweespruit en Exelsior is daar een nag aan die begin van die jaar meer as 130 skape op ’n plaas gesteel. Gelukkig het die boer en sy werkers onraad vermoed. Dit is dadelik aangemeld en die reaksie van die plaaswag en polisie was só vinnig, hulle kon al 130 diere terugkry, hoewel die oortreders weggehardloop het.” Buys sê eienaars word gereeld opgespoor wanneer ’n plaaswag of die polisie moontlik gesteelde vee vind en die inligting op WhatsApp-groepe versprei.…

XA het reeds verskeie voorstelle gemaak om vertragings in die tariefbepalingsproses aan te spreek. 1. Daar is geen wetlike vereiste wat bepaal dat ondersoeke oor tariewe enigsins voltooi hoef te word nie, al is Itac se riglyn dat dit binne ses maande afgehandel word. “Verpligte tydsbeperkings moet deur wetgewing ingestel word. Die spertyd om aansoeke af te handel, moet in regulasies ingewerk word juis om die proses voorspelbaar te maak.” Daar moet ’n maksimum tydperk van twaalf maande ingestel word vir die hele proses vanaf die aansoek ingedien is, die ondersoek plaasvind en die besluit deur die ministers van finansies én handel, nywerheid en mededinging gemaak is. MacKay stel verder voor ’n ondersoek moet stopgesit word as hierdie 12-maande tydperk oorskry word. 2. Die rolle van die ministers moet ook…

DIE internasionaal bemiddelde ooreenkoms vir ’n veilige skeepskorridor om graan en oliesade via die Swartsee uit Rusland en Oekraïne uit te voer, is op 18 Maart hernu – die dag waarop die aanvanklike een sou verval. Rusland sê die ooreenkoms is met 60 dae verleng en Oekraïne sê met 120 dae. Wandile Sihlobo, hoofekonoom van die landbousakekamer Agbiz, sê die ooreenkoms wat in Julie 2022 in werking getree het, was gemik op graanuitvoer van Oekraïne na die wêreldmark. Sowat 25 miljoen ton graan en groente-olies is sedertdien uitgevoer. “Aan die ander kant het Rusland ook daarby baat gevind vanweë ’n toename in koringuitvoer. Rusland voer normaalweg sowat 35 miljoen ton koring per jaar uit. Ons meen Rusland het ’n goeie rede om met die ooreenkoms vol te hou omdat die…

KORTOM ■ Die Reserwebank verwag dat voedselinflasie betreklik hoog gaan bly teen gemiddeld 9,9% vir die jaar. ■ Dit is nie ’n oormaat besteding wat inflasie opjaag nie, maar fundamentele faktore, tekorte aan voedsel en ander koste wat nie met rentekoerse gerem kan word nie. ■ Die verslag van die mededingingskommissie oor stygende voedselpryse bevat oppervlakkige ontledings en ongefundeerde stellings. Die laaste week van Maart was taamlik ongemaklik in die makrolandbou-omgewing. Eerstens het die mededingingskommissie ’n verslag uitgereik waarin ongegronde stellings gemaak word oor stygings in voedselpryse en die marges vanaf die plaashek na die winkelrak. Die kommissie het probeer bewys dat die mark nie goed werk nie en dat daar manipulasie is. Die probleem is dat die ministerie van handel, nywerheid en mededinging in werklikheid die landbou- en voedselmark…

■ As die Amasone-reënwoud ’n land was, sou dit die sewende grootste land ter wêreld wees. ■ Dit beslaan 6,7 miljoen km2, twee keer groter as Indië en meer as die helfte van Amerika se oppervlak. ■ Die 6 840 km lange netwerk van waterweë loop deur die noordelike deel van die reënwoud. ■ Sowat 60% val binne die grense van Brasilië, waar die gevaar van ontbossing die grootste is. ■ Dit stel 20 duisend miljard ton water per dag in die atmosfeer vry – en vervaardig 20% van die aarde se suurstof. ■ Minstens 10% van die aarde se plante en gewerwelde dierespesies kom daar voor. ■ Oor twee jaar het navorsers van die Wêreldnatuurlewefonds (WWF) 381 nuwe spesies, van ’n pienk rivierdolfyn tot ’n geitjie met ’n geel…

Toe ek gisteraand by die huis uitloop en die vars buitelug inasem, tref dit my soos ’n skoot koue water: Die spel het verander. Dit is waar vir omtrent alle aspekte van ons lewe. Waar daar altyd krag was, is dit nou net soms die geval. Groot aankope voor die einde van die belastingjaar was die norm – en nou sien jy dit omtrent nie meer nie. Jy het altyd ’n halwe of heel lam gekoop en in die vrieskas gebêre; nou koop jy wat jy vanaand nodig het, en stedelinge kan selfs die ete gerieflik en betyds laat aflewer. Jy hoef nie eens meer inkopies te doen nie; jy bestel sommer en binne ’n uur word dit op jou voorstoep afgelewer. Waar sonkrag iets was wat jy sou oprig…

Ná maande in die oefensaal was verskeie boere op 19 Maart onder die 680 spanne wat by die Meerendal-wynlandgoed naby Durbanville weggespring het vir die Absa Cape Epic, een van die wêreld se moordendste bergfietswedrenne wat oor agt dae strek. Thys Louw van Diemersdal naby Durbanville meen dit is geen verrassing dat boere so ’n voorliefde vir hierdie epiese wedren het nie. “Ons wat op die plaas grootgeword het, het nie op die teerpad leer fietsry nie. Ons ken van oor slootjies ry en weet wat die wiel gaan doen as jy oor ’n klip ry. Ons verstaan die terrein baie goed, wat ’n groot voordeel is.” Drie keer skeepsreg Vir Neil Retief, ook ’n wynboer en een van die bekende vier neefs van Van Loveren op Robertson, was dit…

GAUTENG CARLETONVILLE KATDOORNBOSCH (138),159 ha, en WITPOORT (419),222 ha, aan Beesbroers(Edms.) Bpk., van PotchLandboudienste (Edms.) Bpk.,R1900000.LEEUWSPRUIT (148), 62 ha,aan CJ Prop (Edms.) Bpk., vanC.M. Botha, R2 200 000. NIGEL UITKYK (327), 235 ha, aanP.J.J. Kotze en S.M. Kotze, vanF.J. Wessels, R3 000 000.UITKYK (327), 235 ha, aanClass A Trading 582 (Edms.)Bpk., van P.J.J. Kotze enS.M. Kotze, R3 000 000. PRETORIA DE ONDERSTEPOORT (300),30 ha, aan Specialised RoadMaintenance (Edms.) Bpk.,van Blue Bow Trade & Invest(Edms.) Bpk., R2 000 000.HARTEBEESTFONTEIN(484), 21 ha, aan Vos Prop Inv(Edms.) Bpk., van Junic-trust,R2400000. LEEUWDRAAI (211), 40 ha, aanGrandiv Wild (Edms.) Bpk., vanR. Botha, R1 000 000. LEEUWFONTEIN (299), 49 ha,aan Proper Country Construction (Edms.) Bpk., van DaleinHeyl-trust, R29 000 000. KWAZULU-NATAL PIETERMARITZBURG BOILING FOUNTAIN (1307),261 ha, HONEY GROVE (1356),29 ha, LOT 18B (2924), 272 ha,en ONE…

Hoe het jy in die afslaersbedryf beland en hoe lank is jy al ’n afslaer? Ek het in 1987 by BKB as ’n bemarker begin werk en terwyl ek ’n bemarker op Darling was, het ek in 1995 as ’n afslaer begin werk. Watter veiling wat jy behartig het, staan vir jou uit? My eerste stoetveiling, die Caledon-ramveiling, in 1996 staan vir my uit. Dit was die begin van my loopbaan as stoetveeafslaer. Ek is vandag, ná 27 jaar, nog by dié veiling betrokke. Wat is jou gunsteling-veilingformaat en hoekom? Die tradisionele manier van ’n lewendige-hamerveiling waar die kopers self betrokke is, bly die formaat wat vir my die aangenaamste is. Die pryse van kleinvee op produksieveilings is deur die bank laer. Watter faktore dra hiertoe by? Daar is nie…

Dubbel Die getal siklone wat in Afrika voorkom, het verdubbel sedert die 1970’s. Gemiddeld drie siklone tref die vasteland vanuit die Indiese Oseaan van November tot April, maar in 2021-’22 was daar ses siklone. Freddy, die langslewende sikloon nóg, het verlede maand meer as 700 lewens oor Suider-Afrika geëis. Idai, wat Mosambiek in 2019 getref het, was die dodelikste, en Kenneth, ook in 2019, was die sterkste nóg. – Afrikasentrum vir sekerheidstudies 270 dae Die tydperk totdat Koeberg se eerste reaktor weer in diens gestel word ná die vervanging van ’n stoomgenerator, sal nou na verwagting 270 dae duur pleks van die 180 dae wat aanvanklik belowe is — op 13 September pleks van 8 Junie. Dié eenheid se afwesigheid alleen verteenwoordig ’n volle fase beurtkrag. Daarna moet ’n soortgelyke…

Die bekende swaargewigbokser Lennox Lewis het gesê: “ ’n Kortpad gaan jou baie vinniger kry by die plek waar jy nié wil wees nie as by die plek waar jy wil wees.” En hy sal weet. Hy was immers drie keer die wêreldswaargewigkampioen, en geen kortpad gaan jou daar kry nie. Dit is iets wat ons in Suid-Afrika nog nie lekker snap nie. Net onlangs het die tesourie Eskom kwytgeskeld van deurslaggewende bepalings van die Wet op Openbare Finansiële Bestuur (Wet 1 van 1999), soos die noodsaaklikheid om verslag te doen oor onreëlmatige, verkwistende of vrugtelose besteding. Dié kwytskelding is intussen teruggetrek, maar dit is asof iemand iewers dink ons gaan deur die kortpad van wetgewing aanpas, die onaangename werklikheid van reusekorrupsie by Eskom op die een of ander manier…

DIE mededingingskommissie maak ’n paar klein berekeningsfoute met groot gevolge, sê die pluimveebedryf oor van die kommissie se aantygings oor “opportunistiese” prysverhogings, en bestempel die kommissie se gevolgtrekkings as tegelyk “verbysterend en verrassend”. Die kommissie wy in sy verslag ’n hele afdeling aan die pluimveewaardeketting, maar die bedryf sê die kommissie fouteer in sekere opsigte en kan só wantroue by verbruikers skep. Izaak Breitenbach, hoofbestuurder van die braaihoenderorganisasie van die Suid-Afrikaanse Pluimveevereniging (SAPV), sê die studie staaf wel die vereniging se inligting dat die belangrikste aandrywer van hoendervleispryse voer of grondstofkoste is. “Voerkoste verteenwoordig meer as 65% van die totale koste van die produksie van ’n braaihoender.” Brandstof- en elektrisiteitkoste, inflasie, waterskaarsheid en mislukkende infrastruktuur speel egter ook ’n rol. “ ’n Mens kan nie eenvoudig een faktor uitlig en…

’n Maatskappy of bedryf doen by Itac aansoek om ’n spesifieke tarief op ’n gegewe produk te verander. Die proses is dieselfde ongeag die produk ter sprake. Itac ontvang die aansoek en maak seker dis in orde. Inligting word geverifieer en indien die argument in die aansoek water hou, word dit vir kommentaar in die Staatskoerant gepubliseer. Belanghebbendes het dan van twee tot vier weke om daarop te reageer, na gelang van hoe dringend die saak is. ’n Verlenging van twee weke kan toegestaan word as daar goeie redes is. Hierna word die aansoek aan Itac se kommissie wat die besluite daaroor moet neem, voorgelê. Die kommissie oorweeg die argumente oor die aansoek en stuur dan ’n aanbeveling aan die minister van handel, nywerheid en mededinging, wat dit dan op…

Namibië | Nóg opdraand vir uraanmyn Die Namibiese regering het hom geskaar by die land se boere in ’n hofaansoek wat Head Spring Investments, ’n Russiese uraanmaatskappy, gebring het om die weiering van ’n watergebruikspermit vir die myn te laat hersien. Calle Schlettwein, Namibiese minister van landbou, water en grondhervorming, het vroeër dié permit geweier op grond daarvan dat Head Spring Investments nie daarin geslaag het om te bewys dat sy voorgenome metode om die uraan te myn, in-situ-loging, nie onherstelbare en wydverspreide besoedeling en omgewingskade sou veroorsaak nie. Die Namibiese regering het Head Spring Investments se aansoek om die beslissing te laat hersien, teengestaan kort nadat die Stampriet-akwifer-uraanmynvereniging, wat boere en ander belanghebbendes verteenwoordig, ’n beroep gedoen het om skenkings vir kundige hulp om hulle by te staan in…

Die afgelope twee dekades het die landskap vir landboubesigheid aansienlik verander en die tradisionele landboukoöperasie het ’n gedaanteverwisseling ondergaan. Daar is min van die oorspronklike landboukoöperasies oor wat nog voortbestaan in die ware sin van ’n koöperasie. Verskeie het omgeskakel in maatskappystrukture. Enkeles het nog die beginsel behou dat boerderylede die ledebelang behou en dat die besigheid in ’n soort koöperasievorm bedryf word. Die landboubesighede speel nog ’n groot rol in die landbou en die groot landbou-ondernemings het hoofsaaklik in die graan- en veebedryf oorleef. Daar was verskeie samesmeltings en heelparty het oorgeskakel in maatskappye waar boere nie meer die beherende aandeelhouers is nie. Daar is selfs ou koöperasies wat nou maatskappye is en waar buitelandse aandeelhouers in beheer is. Verskeie faktore het aanleiding gegee tot die verloop van sake.…

Wat die bepaling van vrugte se kleur en rypheid betref, kan die peer- en appelbedryf heelwat by verfvervaardigers leer. Jason Ladegourdie van die vrugtenavorsingskonsultante ExperiCo toets tans die gebruik van die Nix Pro 2-kleursensor met die oog daarop om dit met ’n platform in die kernvrugtebedryf te integreer sodat vrugteboere kleur en rypheid akkurater, vinniger en goedkoper kan bepaal. Ladegourdie het op die onlangse internasionale peersimposium op Stellenbosch verduidelik hoe dié tegnologie, wat verfhandelaars tipies gebruik om seker te maak die regte skakering verf word aan klante verskaf wat ’n bestaande area met dieselfde kleur wil oorverf, na die kernvrugtesektor uitgebrei kan word. Dié draagbare swart sensor is nie veel groter as ’n gholfbal nie. Dit word via Bluetooth aan ’n slimfoon gekoppel en kan dus maklik in ’n boord…

Min werktuie het soveel gevorderde tegnologie as die hedendaagse graanstroper. Dit is die vlagskip, die verpersoonliking, van die tegnologie waartoe ’n vervaardiger in staat is en ’n bron van trots vir enige graanboer. En met rede. Die graanoes is die boer se hoofdoelwit of reason d’etre. Alle praktyke – van grondbewerking tot kultivarkeuse, plant, bemesting en bespuiting – kom in die strooptyd bymekaar wanneer die stropermonitor skoolrapport speel vir die boerdery se suksesse of teleurstellings. Daarom is tegnologiese vernuwing wat tot beter of doeltreffender strooppraktyke lei, noodsaaklik. Mededinging onder vervaardigers om die beste tegnologie na hul stropers te bring, is straf en nuwe ontwikkelings vind byna jaarliks plaas. Landbouweekblad het by van hierdie vervaardigers gaan kers opsteek om die jongste tegnologie in oënskou te neem ten einde boere te help…

Christi van den Heever is nie die enigste boer vir wie drapeernette hoofbrekens besorg nie. Ander vrugteboere het ook al planne gemaak om dié nette meer gebruikersvriendelik te maak. Dr. Wiehahn Steyn, hoofbestuurder van Hortgro Science, sê die groot waarde van drapeernette lê daarin dat dit ’n meer ekonomiese opsie bied om bome met net te bedek. Hy bevestig wel daar is ’n moontlikheid dat produksie mettertyd kan afneem weens die hoër skaduvlakke onder drapeernette. “Dit is waarskynlik ’n groter risiko by groter bome op groeikragtige onderstamme.” Hy sê dis ook moeiliker om bestuursaksies onder die nette te verrig, die nette neem baie plek in beslag en dis moeite om dit op te sit en af te haal. “Die waterbesparing onder drapeernette is dalk minder as by oorhoofse nette, maar…

Watter tegnologie is onmisbaar in jou boerdery? RTK-satellietnavigasie op die trekkers om spoorverkeer 100% te handhaaf. Wat is die beste raad wat jy al gekry het? My bejaarde sakementor, Helmut Geiger, het gesê: “Moenie dat die gat wat jy agter jou moet toegooi, te diep raak nie.” ’n Klompie jare gelede het Derek Mathews, tans voorsitter van Graan SA, Namibië besoek en my in 15 minute meer van onkruidbespuiting geleer as in die vorige tien jaar by ons plaaslike landboukundiges. Wat was jou grootste boerderyfout? Die gat het te diep geraak. In ’n stadium het ek die boerdery vinniger probeer uitbrei as wat die boerdery se terugbetaalvermoë was. Wie was jou mentor? My ma, Joey, wat ons geleer dat ons ons brood in die sweet van ons aangesig moet verdien.…

In die ope-afdeling van die kompetisie het die jong Jim Christie-Smith (11) van Kleiheuwel, Bredasdorp, ’n prys ingepalm vir sy krieketboulmasjien waarmee hy krieketballe vir homself kan boul om sy kolfwerk te verfyn. Krieket is dié jong boerseun se passie. Die masjien bestaan kortliks uit ’n ou ysterraamwerk waarop ’n slypwiel op twee houtstutte vasgeskroef is. ’n Ystergeut van sowat 1 m lank op ’n stut is hoër as die slypwiel gemonteer. Dit loop skuins af na die slypwiel, waar dit uitmond. Bo-op die hoër kant van die geut is ’n kort stukkie dik ysterpyp waarin ’n krieket- of tennisbal pas. Dit vorm die “loop”. Dit staan regop sodat die balle daarin gesit kan word, maar dit het ’n skarnier sodat dit vooroor kan kantel en die bal op die…

Patatsop met klapperroom Hierdie eksotiese sop vra vir basiese bestanddele wat in die meeste koskaste is. Klapperroom en klappermelk is by enige supermark te koop. Moenie huiwer om daarmee te kook nie – ’n paar lepels daarvan kikker menige sous, bredie of sop in ’n kits op. ■ 30 ml olie ■ 1 groot ui, fyngekap ■ 2 knoffelhuisies, fyngekap ■ 3 stele seldery, fyngesnipper ■ 1,2 kg patats, geskil en in blokkies gesny ■ 7 ml komyn ■ 7 ml koljander ■ Sap van 1 suurlemoen ■ 1,5 liter hoenderaftreksel ■ 1 blik (340 g) klapperroom ■ Sout, swartpeper en vars suurlemoensap na smaak ■ Vars koljanderblare, om af te rond Verhit die olie en braai die ui daarin tot sag. Voeg die knoffel en seldery by en braai…

Sluitingsdatum: 11 Mei 2023 WEN BOEREPLAAS BORDSPELETJIE! Een leser kan 'n Boereplaas Bordspeletjie wen. NEEM SÓ DEEL: Vul die blokraai korrek in en gebruik die letters in die kleurblokke om die antwoord op die vraag op bl. 101 te ontrafel. SMS die woord LBW, gevolg deur jou antwoord, naam, van en dorp/stad na 33677. Deelnemers kan soveel keer SMS as wat hulle wil. Elke SMS kos R1,50. Net mense binne SA grense kan deelnee Die wenners sal die oorspronklike, voltooide blokraai en hul besonderhede moet verskaf. Geen werknemers of h gesinne van Media24 en sy reklamemaatskappye mag deelneem nie. Die sluitingsdatum is 11 Mei 2023. Geen posstukke word meer as inskrywing aanvaar nie. Geen erkenning van ontvangs word gestuur nie. WENNERS! Oplossing van blokraaisel no. 1730 Leidraad: 'n Plantparasiet AALWURM…

Grondpryse stabiliseer in groot dele van die Oos-Kaap. Ekonomiese konsolidasie is aan die orde van die dag, hoewel groot dele van die provinsie nog in ’n proses van herstel is. Pryse het goed gestyg by Nxuba (voorheen Cradock) met 21,4%, met 20,9% by Gqeberha en met 12% by Fort Beaufort. Dit het gedaal by Joubertina (-17,1%), Komani (-14,7%) en Jansenville (-13,6%). In 15 (45%) van die distrikte word gunstige prysneigings waargeneem. In 12% (teenoor 3% die vorige jaar) van die distrikte is daar geen transaksies geregistreer nie. Altesaam 329 ooreenkomste is in 33 distrikte gesluit. Dit het 195 927 ha teen R1,807 miljard behels. Ten opsigte van die registrasie van transaksies vir plase van verskillende groottes, lyk dit soos volg (verlede jaar se syfer is tussen hakies): kleiner as 50…

BOEREDAE 18 APRIL: Inligtingsdag oor optimale vleisbeesproduksie. Huntersvlei, Viljoenskroon. Claire Evans-Anderson, 082 805 5688;claire@re.co.za; www.re.co.za20 APRIL: Herlewingslandbouboeredag met die Maluti-studiegroep. Tema: Herlewingslandbou– maksimalisering van diversiteit.Yzel-boerdery, Marquard. Liane,079 404 3039; e-pos: lianeerasmus@yahoo.com23 APRIL: Drakensbergerbeestelersgenootskap: SuidelikeHoëveld-studiegroep. Piet deVilliers, 073 143 3985. 3 MEI: Herlewingslandbouboeredag met Mpumalanga se Hoëveld-studiegroep. Tema: Herlewingslandbou – maksimalisering van diversiteit. H2 Agri Besighede,Standerton. Liane, 079 404 3039. 12 MEI: Saai-landboudag, Laingsburg. Sprekers, kunstenaars en komediante gaan optree, plaasprodukte is te koop en daar is ’n lambraai-kompetisie. Manie Spamer, 082 373 4333; e-pos: manie.spamer18@gmail.com VERGADERINGS 25 MEI: Jaarvergadering, Wes-Kaapse Rooivleisprodusenteorganisasie. Tema: Relevansie van die RPO. Spreker: Callie Roos.Delsma-plaas, Riebeek-Kasteel.Registreer teen 5 Mei. Helena van Eeden, 021 860 3806; e-pos: helena@awk.co.za 17 AUGUSTUS: Jaarvergadering, Charolais-beestelersgenootskap, Monté Bello-landgoed, Bloemfontein. June Wiid, 051 410 0953. 6-8 SEPTEMBER: Jaarvergadering en kongres, Wagyu SA.Navrae:…