Cara Gaeaf 2021

Croeso i rifyn Gaeaf 2021, rhifyn arall llawn hanesion, lluniau, syniadau a safbwyntiau gan fenywod Cymru a thu hwnt. Gyda chynhadledd COP26 newydd gael ei chynnal yn Glasgow, a’r rhybuddion am yr hinsawdd yn fwyfwy brawychus bob dydd, rydyn ni i gyd yn ceisio gwneud popeth fedrwn ni i ofalu am ein planed. Wyddoch chi mai’r diwydiant dillad yw un o lygryddion mwya’r byd? Felly, beth am logi gwisg ar gyfer y parti Nadolig yna sydd ar y gorwel, yn hytrach na phrynu dilledyn y gwnewch chi ei wisgo un waith a’i daflu i’r cwpwrdd ac anghofio amdano? Darllenwch argymhellion Helen Angharad Humphreys am logi dillad ac ategolion ar dudalen 43. Wnaethoch chi fwynhau erthygl Ceri Norton yn y rhifyn diwethaf am ddringo mynyddoedd a chanfod mannau cudd y wladŵ…

Falle bo’ fi’n hy yn credu bod y rhan fwya ohonoch chi ’di clywed fi’n traethu am ddiffyg safon addysg ryw yng Nghymru, a pha mor hen ffasiwn a negyddol yw’r gwasanaeth sy’n cal ei gynnig. Wel, ma bod yn feichiog a wedyn yn fam wedi cadarnhau’r meddylfryd yma gam ymhellach, a dwi hyd yn oed yn fwy brwd i ddatblygu’r drafodaeth am ryw, a gwthio’r sgwrs ymlaen i rywle llai canoloesol nag oedd hi pan o’n i yn fy arddegau. Yn 2020, pan benderfynes i bo’ fi’n barod i gael babi a mynd ati i wneud tam bach o ymchwil am sut i neud mor fuan â phosib, ges i sioc o weld cyn lleied o’n i’n gwbod am ’y nghorff fy hunan. Fel rhywun sydd â phodlediad am…

Lan ar ben bryn, mewn tŷ yn edrych allan dros Fae Ceredigion ges i fy magu. Heddiw, wrth ysgrifennu’r erthygl yma yn Ffrainc, mae’n anodd credu bod 30 o flynyddoedd ers imi adael Aberystwyth, yr hafan honno o Gymreictod lle ces i addysg o sylwedd yn yr Ysgol Gymraeg ac Ysgol Gyfun Penweddig. Roedd addysg o fy nghwmpas, yng ngwaith fy rhieni – Mam yn athrawes a Dad yn ddarlithydd ac yn is-brifathro Coleg Ceredigion – gyda’r rhan fwyaf o’u ffrindiau hefyd ym myd addysg. Roedd yn fywyd oedd wedi ei wreiddio yn y ‘pethe’ Cymreig: gwersi telyn, Adran yr Urdd, oedfaon Sul y Plant yn y capel a chystadlu mewn eisteddfodau (llenyddiaeth, yn hytrach na’r llwyfan!). Ond, fel y dywedai Mam yn aml, roedd rhaid i fi fod yn…

Saif Lyon, trydedd ddinas fwyaf Ffrainc, ryw 500km i’r de o Baris a rhyw 350km i’r gogledd o Marseille ac mae’n hawdd dal trên yno o’r ddwy ddinas. Dyma brif dref ardal Auvergne-Rhone-Alpes yn nwyrain Ffrainc. Mae gan Lyon, sy’n dyddio’n ôl i’r cyfnod Rhufeinig, nifer fawr o bethau i’w cynnig, ac mae pobl yn heidio yno o bob rhan o’r byd ar gyfer y bwyd godidog a’r adeiladau urddasol. Dros y canrifoedd bu’r ddinas yn flaenllaw wrth gynhyrchu sidan ac yn hanes sinema. Mae’n ganolfan economaidd bwysig, ac ar flaen y gad o ran y diwydiant fferyllol a biodechnegol, ac am gynhyrchu cemegion a meddalwedd. Yma mae pencadlys Interpol, Euronews a’r Ganolfan Ymchwil Ryngwladol i Gancr, ac mae’n gartref i sawl Safle Treftadaeth y Byd UNESCO. Mae dwy afon…

Dwi yma ers canol Mehefin a dwi’n dal i drio penderfynu pa luniau i’w rhoi ar ba waliau. Ond ro’n i’r un fath 21 mlynedd yn ôl, pan symudais i mewn i Ffrwd y Gwyllt. Dwi wir yn credu bod angen byw yn rhywle, ei anadlu a’i deimlo cyn gwneud unrhyw benderfyniadau o ran addurno. Dwi ddim yn dallt pobl sy’n gallu rhoi’r cwbl at ei gilydd yn eu pennau fisoedd ymlaen llaw. Hen feudy gwartheg ydi fy nghartref newydd i, a dwi ddim yn meddwl y gallech chi ddod o hyd i feudy hyllach. Ond mae gan benseiri sbectol gwbl wahanol i mi, a dwi’n dal i ryfeddu at weledigaeth Catrin, y pensaer. Roedd ’na gyfyngiadau oherwydd rheolau’r Parc Cenedlaethol wrth gwrs, ond mae’r canlyniad yn hyfryd i fyw…

Addurniadau Affricanaidd Clustogau aur Beth am gael pop o liw aur ar eich soffa neu’ch gwely, fel y clustogau yma? Splashback Gallwch ddewis rhwng cael splashback mewn un rhan o’r gegin, e.e. y tu ôl i’r hob neu’r sinc, neu fynd amdani go iawn dros wal gyfan, yn lle teils. Beth am liw llachar, neu batrwm, llun syml, golygfa drawiadol, neu un bespoke gyda ffoto o’r teulu?…