Innholdsfortegnelse for 10/18/2020 i Rapport

Pres. Cyril Ramaphosa wil twee van die land se besigste pendelaar-treinroetes privatiseer om meer bekostigbare openbare vervoer aan bykans ’n miljoen mense beskikbaar te stel. Ramaphosa het Donderdag in sy toespraak oor die regering se ekonomiese herstelplan gesê die regering wil “groter deelname van die private sektor in spoorvervoer bevorder deur derde partye toegang te gee tot die spoornetwerk”. Alhoewel die president nie uitgestippel het wat dit presies beteken nie, was sy raadgewers in die presidensie baie meer spesifiek: Die bedoeling is die privatisering van spoorpendeldienste met die land se twee besigste spoorlyne, van Mabopane na Tshwane in Gauteng en die Kaapstadse sentrale voorstedelike roete van Kaapstad na Khayelitsha wat die hoogste voorkeur gaan kry, het ’n raadgewer in ’n voorlegging aan die media gesê. Op die inligtingsessie met Trudi…

Die bitter bekgeveg tussen Fikile Mbalula, minister van vervoer, en uMkhonto weSizwe se militêreveteranevereniging (MKMVA) kan in die hof draai. ‘Mr Fix’ wil nie jammer sê. Carl Niehaus, MKMVA-woordvoerder, het aangekondig hy wil Mbalula hof toe sleep weens naamskending nadat dié hom en ander MKMVA-lede die afgelope week in ’n Twitter-tirade “skurke” genoem het. Mbalula se opmerkings het gekom nadat die MKMVA Maandag na die kantoor van David Makhura, premier van Gauteng, en die ANC-hoofkwartier, Luthuli-huis, opgeruk het om ’n griefskrif te oorhandig. Hulle vra onder meer dat Mbalula gearresteer word weens sy “versuim” om die spoornetwerk in dié provinsie veral tydens die inperking teen vandalisme en plundering te beskerm. Mbalula het daarop op Twitter teen die MKMVA, Niehaus en die MKMVA-president, Kebby Maphatsoe, uitgevaar. “Kebby Maphatsoe het (in ballingskap)…

Teen dié tyd moes hy eintlik al twee dekades lank op sy louere gerus en die vrug van sy jare lange getroue arbeid geniet het. Maar nee, Izak de Villiers, wat dié week 80 jaar oud geword het, kies om elke dag steeds voltyds klas te gee en sport af te rig by die Laerskool Tini Vorster in Nigel in Gauteng. Hy en die skool is ewe oud. De Villiers was 11 jaar lank hoof van die Laerskool Hannes Visagie, ook in Nigel, en het amptelik in 1999 afgetree. “Toe bel mnr. (Bennie) Holm’ner (skoolhoof by Tini Vorster) my en sê ‘maar wil jy nie bietjie kom help nie, ek het ’n bietjie nood,’ toe kom ek. Toe vra hy ‘maar wil jy nie vir nog ’n kwartaal bly nie’,…

’n Midrandse longspesialis het met ’n relatief eenvoudige prosedure sterftes onder sy pasiënte wat ernstig siek was weens Covid-19 drasties verminder. Die bevindinge van dr. Emmanuel Taban, wat by die Mediclinic Midstream praktiseer, is aan die wetenskaplike hersieningsproses onderwerp en gepubliseer in die jongste uitgawe van die mediese vaktydskrif African Journal of Thoracic and Critical Care Medicine. Taban het in Junie ’n brongoskopie (waar ’n kamera in die longe ingestuur word) op ’n sterwende pasiënt gedoen. Dié prosedure was nie voorgeskryf vir Covid-19-pasiënte nie, maar hy wou vasstel waarom die suurstofvlakke in die pasiënt se bloed meteens drasties afgeneem het. “Ek dink brongoskopieë is tot nou verwaarloos in die stryd teen Covid-19 weens die vrees vir die verspreiding van infeksie. Boonop kan dit ’n beduidende risiko inhou as dit nie…

’n Vrou van Mpumalanga is haar laaste bietjie geld kwyt nadat sy ’n Ford Figo by ’n Oos-Randse motorhandelaar gekoop het wat skynbaar nie bestaan nie. Tientalle motorkopers is glo die afgelope maand met dieselfde slenter gevang. Boonop lyk dit of dié handelaar, Quality Used Cars, die handelsmerk gebruik van ’n gelyknamige onderneming in New Caney, Texas, VSA. Ilse van Greunen (49) het R24 000 vir die motor betaal. Die eerste teken dat iets fout is, was toe iemand van Quality Used Cars haar bel en sê hulle het ’n berekeningsfout gemaak en sy moet nog R6 000 betaal vir BTW. Dié persoon het onderneem om die motor by Van Greunen te gaan aflewer, maar dit het nooit gebeur nie. Van Greunen het haar dogter, Juanri Joubert (31), na die…

Die nasionale vervolgingsgesag (NVG) probeer ’n saak saamstel teen twee van sy senior aanklaers wat glo meelopers van die afgedankte vervolgingshoof adv. Nomgcobo Jiba was. Rapport het verklarings gesien wat daarop dui dat die NVG se ondersoekdirektoraat (OD) klagte van bedrog en regsverydeling ondersoek teen adv. Moipone Noko, vervolgingshoof in Noordwes, en adv. Sello Mae-ma, adjunkdirekteur van vervolging in dié provinsie. Hul name word genoem in die sogenaamde De Kock-verslag. Vier senior aanklaers in die NVG het dié verslag van 96 bladsye opgestel nadat hulle in opdrag van adv. Shamila Batohi, NVG-hoof, ondersoek ingestel het na die ongegronde vervolgings in die saak van die sogenaamde Cato Manor-moordbende. Johan Booysen, ’n voormalige bevelvoerder van die Valke in KwaZulu-Natal, en 26 ander mense is in 2012 van rampokkery aangekla. Booysen is onder…

’NPredikantsvrou van Coligny vaar in ’n brief uit teen die “bose” vroue op die dorp wat haar man “beskinder en belaster” nadat ’n kollega rassistiese en vulgêre stemboodskappe van sy selfoon gestuur het. Ds. Tewie Pieters het dié brief van sy vrou, Alicia, aan die kerkraad voorgelees waarin sy ook opkom vir Salome Hayes, wat die gewraakte boodskappe gestuur het. Die herrie het einde verlede maand begin toe Hayes se boodskappe aan Elizabeth Price van Coligny ook op die plaaslike gemeenskapspolisiëringsforum (GPF) se WhatsApp-groep beland het. Hayes sê onder meer: “En gaan skreeu op ’n k****r in die straat want Tewie is beslis nie jou k****r op wie jy kan skreeu nie, hoor”. Sy sê ook: “Hou my naam uit jou p**sbek uit en sê dit maar vir jou f****n…

‘Selfvertroue is van jou gesteel.’ Onderwysers van een van die land se voorste seunskole word daarvan beskuldig dat hulle die seksuele aanranding van ’n seun by die skool toegesmeer het en die onderwyser wat hiervan beskuldig is stil-stil laat gaan het sonder om die saak ooit by die owerhede aan te gee. Johan Volsteedt, die legendariese skoolhoof van Grey-kollege in Bloemfontein, is een van vier onderwysers wat in ’n nuwe boek daarvan beskuldig word dat hulle geweet het van die molestering van minstens een koshuisleerling by die skool 30 jaar gelede. Die onderwyser wat die seuns na bewering gemolesteer het, was Willem Breytenbach, wat later ’n senior bestuurspos by Media24 beklee het en verlede jaar in hegtenis geneem is op aanklagte van seksuele aanranding en verkragting. Hy is op borgtog…

In die sekondes nadat hy verlede Saterdagnag as die wenner van sy heel eerste stryd op die grootste verhoog in gemengde gevegskuns aangekondig is, het Dricus du Plessis reguit na die kamera gekyk en twee woorde geskree. “Suid-Afrika, pappie!” het hy met ’n groot glimlag laat hoor. Toe ’n mikrofoon net daarna onder sy neus gedruk is, het die 26-jarige Pretorianer gewéét hy kon nie net babbel oor die linkerhaakhou waarmee hy Markus Perez neergevel het nie. By die huis was dit chaos, in die nadraai van die sinlose moord op die jong plaasbestuurder Brendin Horner. Dit het te swaar op Du Plessis se hart gedruk om nie daaroor te praat nie. “My land is deur so baie oor die jare, Suid-Afrika gaan nou deur soveel,” het hy gesê. “Ons…

Rassie Erasmus was by die Wêreldbeker-toernooi meer ontgogel oor die praatjies van ’n “afjak” wat Makazole Mapimpi glo van die Bokke se “Bomb Squad” (die plaasvervangers) gekry het ná die toets teen Italië, as oor die nederlaag teen Nieu-Seeland. In die derde episode van Chasing the Sun, die dokumentêr oor die seevierende Springbokke, wat vanaand 18:00 op M-Net uitgesaai word, vertel Erasmus hoe ontsteld hy was oor die snert wat op sosiale media oor Mapimpi geskryf is. “Dit het die wind uit my seile gevat. Waar het dit vandaan gekom.” Die episode, wat Mapimpi en Lukhanyo Am die kans gee om vir die eerste keer hul kant van die storie te vertel, ontbloot hoe verkeerd diegene was wat die Bokke veroordeel het, asook die-gene wat tweespalt in die Bokkamp wou…

’n Skitterende vertoning deur die Pumas in die vaste fasette het hulle gister ’n oorwinning oor Griekwas in Kimberley besorg. Die Laevelders het effens teen die verwagting in met 27-21 in die wedstryd in die Superrugby Unlocked-reeks koning gekraai. Die Pumas het balle in die lynstane op Griekwas se ingooie gegaps, stewig geskrum en meer as ’n handvol kere omgekeerde be-sit bewerkstellig. En die Poubloues? Hulle het lusteloos voorgekom en het die prys daarvoor betaal. Vooraan die wenspan se aanslag was die flank Willie Engelbrecht, wat balle gesteel het asof sy lewe daarvan afhang en ’n fisieke teenwoordigheid gehad het. Agter was die wenspan se losskakel, Eddie Fouché, ’n generaal. Hy het die wedstryd uitmuntend beheer. Boonop was die vleuel Neil Maritz elke keer gevaarlik wanneer hy aan die bal…

Junior Pokomela sal die Cheetahs se kapteinskap oorneem terwyl Ruan Pienaar van ’n kniebesering herstel. Hoop bestaan egter in die Cheetah-kamp dat Pienaar nie lank in die siekeboeg sal wees nie. ’n Operasie word hopelik nie eens benodig nie nadat hy sy mediale ligamente en knieskyf in Vrydagaand se Superrugby Unlocked-oorwinning van 19-17 oor die Bulle in Bloemfontein be-seer het. ’n Skandering wat die 36-jarige Pienaar gisteroggend ondergaan het, het aangedui dat sy besering nie so ernstig is as wat aanvanklik gevrees is nie. Die besering was die gevolg van ’n duikslag in die 15de minuut deur die Bok-flank Marco van Staden. Die Bok-skrumskakel besoek môreoggend om 09:00 die Bloemfonteinse ortopeed dr. Johan Kruger. Die Cheetahs hoop ná gister se skandering dat Pienaar vanjaar weer sal kan speel. ‘Junior het…

S es Suid-Afrikaanse lodges het die internasionale reispublikasie Condé Nast Traveler se gesogte lys van topbestemmings in die wêreld gehaal. Die Morukuru Family Beach Lodge in die De Hoop-natuurreservaat tussen Bredasdorp en Witsand in die Wes-Kaap het boaan die plaaslike lys geëindig en agtste wêreldwyd. “Ons is absoluut verheug en trots om vereer te word as die beste oord in Suid-Afrika, dit net twee jaar nadat ons ons deure oopgemaak het,” het Ed Zeeman, eienaar van Morukuru gesê. Hy vertel een van die grootste uitdagings was om ’n lodge te skep wat sonder elektrisiteit klaarkom, sonder om enige luukshede prys te gee. Condé Nast se lesers vertel daar’s oorgenoeg om te doen en bergfietse, sandborde, snorkeltoerusting en duikpakke wat jy enige tyd mag gebruik. Die teleskoop op die dak waarmee…

My Brilliant Friend met Gaia Girace en Margherita Mazzucco. Skepper: Saverio Costanzo ***** Trap fyn tussen die suurlemoendorings en oppas vir te veel Limoncello. ’n Mens kan so ekstaties oor dié reeks raak dat jy in die skone lekkerte van die Suid-Italiaanse suurlemoendoepa verdrink. Lesers loop gewoonlik katvoet wanneer ’n resensent popel met clichés soos “briljant”, “onmisbaar” en “fantasties”, maar dié slag kan jy jou oorgee daaraan, al is die reeks in Italiaans met Engelse byskrifte. En voordat jy al gillende op die vlug slaan: So min as wat jy na Fiela se kind in Grieks kan kyk, so min kan hierdie reeks oorgeklank word. Jy moet opgaan in die suiwer prag van die melodieuse Italiaanse taal. Praat van pragstorie! Waar ander lang reekse ooglopend aangevul word deur…

Raak jou kind histeries by klaspartytjies wanneer die ander maats gil en op en af spring? Of raak hy sommer woedend wanneer iemand per ongeluk aan hom stamp? Jy dink dalk hy’s wanaangepas of sommer net humeurig. Maar elke sintuig wat ons het speel ’n belangrike rol om van jou ’n geïntegreerde individu te maak. So byvoorbeeld kan die rede vir ’n kind se woedeuitbarstings so eenvoudig wees as dat hy sukkel om te balanseer. ’n Kind wat sukkel met sy balans, sal uitgesluit voel omdat hy sekere speletjies nie saam met sy maats kan speel nie. En omdat hy uitgesluit voel, kan hy emosioneel reageer met woede. Op dieselfde manier kan die oorsaak van ’n kind wat sukkel om te leer lees, dalk eerder spruit uit sigprobleme as dat…

’n Lewe deur Herman Lategan Die kunstenaar, restaurateur, gastehuiseienaar en storieverteller Ronnie van der Walt is in die ouderdom van 69 dood. Hy het in die Nelsrivier, buite Calitzdorp, in sy Toyota Hilux-bakkie verdrink. ’n Reënbui het onverwags uitgesak. Van der Walt se bakkie is omstreeks 21:00 van ’n brug gespoel en ongeveer 100 meter rivier af meegesleur. “Dat só iets met hom moes gebeur gedurende ’n droogte is ’n skreiende ironie,” sê sy jeugvriend, die botanis dr. Ernst van Jaarsveld. “Hy was vol waagmoed en het vinnig besluite geneem. Toe hy die water sien stroom, het hy waarskynlik op die ingewing van die oomblik gedink hy gaan vinnig daardeur. “Sy potte was kunswerke. Dit was aards en het die vetplante gekomplementeer. “Ná my aftrede het ek heeltyds by Babylonstoren…

W eke ná die noodlottige gebeure van November 2019 kry ek uiteindelik die volledige storie van Willem Breytenbach se vertrek by Grey-kollege by die persoon wat in die middel daarvan was: Seun Zero. Die seun wie se naam nie Joshua Grootes is nie, maar die een wat Greykollege in 1990 vertel het dat een van hul onderwysers seuns molesteer. Hy is geglo, en toe daarvoor gestraf. Dit is ’n koue Vrydag in Augustus 1990. Joshua is 15 en hy het ’n probleem: hy is ’n verslaggewer by (Grey se skoolkoerant) Stabilis en sy berig is laat. Tydens die skooldag, net voor tweede pouse, loop hy na Breytenbach se klaskamer met die sak patats. “Dis glad nie ’n probleem nie,” sê die onderwyser. “Maar maak dit asseblief klaar; ek het dit…

O or die afgelope twee dekades of wat is navorsing oor die brein gedoen wat bevestig wat ons al lankal uit ander bronne weet – die mens kan nie leef sonder die geloof in iets hoërs nie. Die ondersoek van die areas van die brein wat met geloof te make het, het daarop uitgeloop dat die verwysing ontstaan het na die brein se “G-kol”, hoewel dat die “God-kol” van die brein inderwaarheid meer as een area van die brein betrek. Doodgewone gesonde verstand en waarneming van die menslike toestand wys ook vir ons dat mense nie sonder die geloof in iets hoër kan klaarkom nie, al is dit dan nou net ideale. Selfs die verbintenis daartoe om alle idealisme en gelowe as “vals” te “ontbloot” is natuurlik self ’n vorm…

’n Nuwe boek oor die Britse koninklikes wat bewerings insluit van ’n stram verhouding tussen die prinse William en Harry het die skindertonge behoorlik los. Die boek, Battle of Brothers, is geskryf deur Robert Lacey, ’n bekende biograaf en raadgewer vir die televisiereeks The Crown, wat handel oor die monargie. Volgens The Mirror word daar geskryf oor hoe gespanne die verhouding tussen Diana se seuns geraak het nadat Harry en Meghan, die hertogin van Sussex, uit hul koninklike pligte bedank het. Die boek gaan nie net oor die broers se verhouding nie. Lacey skryf ook koningin Elizabeth wou nie vir Meghan die tiara leen wat sy vir haar troue met Harry wou dra nie. Harry was glo geweldig ontsteld en het gesê: “Dit wat Meghan soek, dit kry sy.” Die…

Suid-Afrikaanse psigiatriese staatspasiënte trek opnuut aan die kortste ent – dié keer omdat daar nie genoeg medisyne vir toestande soos skisofrenie is nie. Tehuise wat dié pasiënte versorg, sukkel al sedert verlede jaar met medisynevoorrade en die situasie het met die koms van Covid-19 versleg. “Dis veral sedert September verlede jaar ’n groot probleem. In ons tehuis versorg ons sowat 300 volwassenes en kinders wat verstandelik gestrem is én psigiatriese toestande het. Ons gee R18 000 tot R32 000 per maand uit aan medikasie wat ons by private apteke koop omdat dit nie by staatsapteke beskikbaar is nie,” sê die bestuurder van ’n tehuis in Johannesburg op voorwaarde van anonimiteit. “En soos wat dit is, is dit natuurlik ’n maandelikse stryd om te oorleef met die bietjie geld wat ons…

’n Eiendomsontwikkelaar van Kaapstad het op die harde manier uitgevind dis beter om sélf ’n ogie oor jou goed te hou. Eugene Clark wil oor sewe maande ’n winkelsentrum op sy stuk grond van 3,3 ha in Centurion oprig, maar ’n groep afvalinsamelaars plak reeds sedert 2016 daar. ’n Kruitvat het Dinsdag op dié stuk grond in Eldoraigne ontplof toe Clark se veiligheidswagte en die afvalinsamelaars slaags geraak het. Die wagte het na bewering die plastiek wat vir herwinning bestem is aan die brand gesteek, waarop die bagarezi, soos hulle na hulself verwys, die wagte se voertuie aan die brand gesteek het. Twee voertuie het uitgebrand en ’n derde is beskadig. ‘Ek moet elkeen R10 000 betaal.’ Louise du Plessis, prokureur namens Regslui vir Menseregte (LHR), sê die afvalinsamelaars woon…

Of dit nie genoeg is dat ’n groep skoolkinders in die Pretoriase Moot mobiele toilette moet gebruik en in donker klasse sit nie, moet hulle ook in hul pasoppens wees vir die kragdrade wat van ’n ander gebou na hul klaskamers loop. Die Gautengse onderwysdepartement het in Februarie ná ’n vreeslike gesmeek vyf mobiele klaskamers by die Laerskool Wonderboom-Suid afgelaai. Dis bedoel vir 79 leerlinge met spesiale onderwysbehoeftes (LSOB) tussen agt en 13 jaar oud. Dié klasse staan, soos die mobiele gr. R- en gr. RR-klaskamers, oorkant die straat van die skool se hoofgebou en het geen water, toilette en elektrisiteit nie. Die kragdrade is van ’n gr. R-klaskamer na die LSOB-klasse aangelê. Rapport kon tydens ’n besoek aan die skool vasstel daar word net genoeg krag herlei om die…

In die heuwels buite Warden in die Vrystaat skitter drie wit olifante met ’n gesamentlike waarde van net meer as R150 miljoen al jare lank in hul onbruikbaarheid. Die Warden-dam, -pompstasie en -watersuiweringsaanleg is al in 2018 amptelik aan die Phumelelamunisipaliteit oorhandig, maar het nog geen druppel drinkwater aan inwoners van die dorp en die township Ezenzeleni verskaf nie. “Warden kry water van die ou dammetjie en suiweringsaanleg langs die dorp, maar dis dekades gelede gebou en kan nie soveel mense hanteer nie,” sê Doreen Wessels, plaaslike DA-raadslid. En al is die dam na raming sowat 85% vol, is Warden se krane soms droog en Ezenzeleni s’n die heeltyd. Wessels sê die probleem het ontstaan by die watersuiweringsaanleg. “Die mense van die munisipaliteit wat daar moet werk, weet glo nie…

‘Ek wou vir hulle bietjie hoop gee.’ ’n Beneukte Chris Welman keer môre terug na 7de-Laan, en dié keer is David Rees daar om te bly. Die karakter is middel 2018 uit die SABC2-sepie geskryf. Hy het egter nou en dan kom oë wys en van môre af is Welman weer permanent terug in Hillside. “Hy is ontsteld omdat niemand hom laat weet het van die bom wat in Hillside ontplof het nie en kom dan terug,” vertel Rees. Die akteur, wat erken hy was vroeër in sy lewe met dwelms deurmekaar, het jare gelede die trekpas by die M-Net-sepie Egoli-gekry, waarin hy die rol van Niek Naudé gespeel het. Twee jaar gelede, toe sy karakter uit 7de-Laan-geskryf is, het hy met ’n Black Label in die hand aan Rapport-gesê:…

Vir elke R10 wat die regering bestee, gaan meer as R3 aan toelaes, meer as R3 aan die vergoeding van staatsamptenare en sowat R1 om skuld te betaal. Net sowat R3 is beskikbaar vir goedere, dienste en infrastruktuur, sê die presidensiële ekonomiese adviesraad in ’n verslag wat vroeër die maand aan die president oorhandig is. Maatskaplike toelaes, staatsdienssalarisse en skulddienskoste neem geld weg van belangrike staatsfunksies soos die verskaffing van medisyne, handboeke en brandstof vir byvoorbeeld polisievoertuie, lui die verslag. Die regering se plan om skuld in bedwang te bring deur onder meer besparings en besnoeiing op die salarisrekening is ’n sleutelaspek van die mediumtermynbegrotingsraamwerk (MTBR) wat Tito Mboweni, minister van finansies, later vandeesmaand aan die parlement sal voorlê, sê kenners. Die regering wil sy skuldvlak teen 2023-’24 op 87%…

Hierdie eertydse Simson van die rugbyveld met sy welige bos hare en baard is deesdae byna onherkenbaar skoon geskeer, met stoppelbaard oor die wange. Waar ’n mens verwag dat hy teen dié tyd vanselfsprekend sy kragte as veelsydige voorspeler van ouds ingeboet het, is dit die verswakking van sy geheue wat opval. “Name is ek sleg mee,” maak hy vroeg in die onderhoud reeds verskoning. Óók oor die katarakte wat hy laat verwyder het, wat sy oë nou rooi en seer laat lyk, maar William “Balla” Croy sien in sy geestesoog sy eie onvergeetlike oomblikke op die rugbyveld steeds baie helder. Dit is 40 jaar gelede. 1980. Esselenpark-stadion in Worcester in die Wes-Kaap. In die kompetisies van die destydse SA Rugby Union (SARU), onder die vaandel van die nierassige Sacos,…

Die media het sy mes in vir Krieket Suid-Afrika (KSA) omdat sekere joernaliste voorheen onsuksesvol aansoek gedoen het vir poste by dié organisasie, het Kugandrie Govender vandeesweek vir die land se voorste mans- en vrouespelers gesê. Govender, waarnemende uitvoerende hoof van KSA, het ook gesê die media stel die beheerliggaam in ’n negatiewe lig omdat hulle kwaad is dat KSA medialede nie meer op “onnodige uitstappies” neem of vir hulle geskenke gee nie. Govender en die onafhanklike raadslid Dheven Dharmalingam, hoof van die finansiële komitee, het Donderdag virtueel met ’n groep nasionale spelers vergader. Die vergadering het gevolg ná ’n week van drama, waartydens die minister van sport, Nathi Mthethwa, KSA én die Internasionale Krieketraad (IKR) ingelig het dat hy volgens die Nasionale Wet op Sport en Ont-spanning by KSA…

Die uur is vroeg, die oggend al klaar warm ten spyte van die reën wat die afgelope paar dae hier in die Lapalala-wildtuin geval het. Ons sit in afwagting agterop ’n wildritvoertuig naby ’n boma van houtpale en wag. Die karkas van ’n rooibok is ’n ent van ons af aan ’n boom vasgemaak. Dan gaan die boma se hekke oop en 21 wildehonde verskyn. Ses van hulle volwasse, 15 opgeskote tieners. Almal aarsel aanvanklik. Dan sien die ouer honde die prooi en amper soos een man is hulle ses op hul kos en verslind die bok. Die telge hang langer onseker terug. Hulle is die afgelope drie maande hier in die boma gebore en dit is hul eerste kennismaking met die buitewêreld. Tien minute later skep een egter moed…

Nataniël gesels met Nataniël ook as regisseur. By die Atterbury-teater. Op Saterdag 24 Oktober gesels Nataniël oor allerlei prikkelende onderwerpe. En, soos ’n mens hom ken, kan dit wissel van stories uit sy kinderdae, die kleurvolle karakters wat hy al leer ken het, tot wat nou ter plaatse gebeur. Alles met sy unieke blitshumor. Hierdie produksie is voorheen aangebied en Saterdag die 24ste is die laaste vertoning van Nataniël gesels op die verhoog. Wat so verblydend is oor hierdie, en ander produksies wat in dié geliefde teater aangebied word, is die feit dat mense saam die vertoning kan bywoon, met mekaar kan korswel, lekker lag en selfs vrae aan Nataniël kan rig. Streng Covid-19-veiligheidsmaatreëls geld egter nog steeds, wat beteken hande moet ontsmet word en maskers moet gedra…

Ons boere. Dikwels laaik ons dit maar rof en onbeskof. Bier. Brannas. Braaivleis. Bosveld. Bakkies. Blou Bulle. Boeretroos. En nog so ’n paar ander dinge, wat soms two-tone- hemde insluit en darem so bietjie Beatles en Beach Boys ook, vir die ouer garde. Maar ons dek nie sommer die palet van Herman van Veen se weggooiliedjie getiteld “In Appreciation” nie. Dis ’n oulike, ongekende kleintjie in ’n eensame hoekie van die Van Veen-oeuvre, maar dis een van sy allerbeste. Die liedjie is net ’n lys name – “Jacques Brel, Piaf, John, Ringo, George, Clapton, Callas, Picasso, Brahms, Rémi Martin, Brigitte Bardot, Charlie Chaplin, Rin Tin Tin, Kuifje . . .” – voordat die Hollander afsluit met “ . . . and Suzie Wong / she too, inspired me / to…

Die skietdood voorverlede Woensdag in Ravensmead van die broer van die Proteaspeler Vernon Philander het koerantopskrifte gehaal. Tyrone, so vertel mense in die gemeenskap, was aan dwelms verslaaf, maar nie betrokke by bendes nie. Dié tragiese insident op die Kaapse Vlakte het ’n oudjoernalis en skrywer, wat hier opgegroei het, genoop om te vra of die storie waar is. “Baie sad,” sê sy. “Ai man, onse kinders. Mens kan net bid vir onse mense. Pynlik.” Haar woorde was skaars koud, of nog twee skietvoorvalle tref die einste buurt. In dieselfde tyd is vyf inwoners van Joe Slovoplakkerskamp, vier in Nyanga, en ses in Khayelitsha, glo in tsotsi-verwante optredes, vermoor. Dis maar net waarvan ons weet, want twee dae voor Philander, is ’n ander jong man ook in Ravensmead doodgeskiet. Die…

Jy is aangestel vir twee maande en daar is twee weke daarvan oor. Jy is die negende persoon aan die stuur by Prasa sedert 2014, nè? Ja, dis nie die beste situasie nie, maar almal is bewus van die probleme by Prasa. Wat was die minister van vervoer se op-drag aan jou? Om stabiliteit te bring vir ’n regrukstrategie en Prasa se bates te probeer beveilig te midde van al die vandalisme, diefstal en selfs sabotasie. Ingevolge ’n hofbevel moet die minister teen 1 November ’n direksie aanstel. Gaan dit gebeur? Verwag binnekort ’n aankondiging; daarna sal die uitvoerende hoof aangestel word. Sien jy kans vir die pos? Ek sal dit oorweeg. Dié gifbeker? Ek verstaan só, maar iemand moet dit doen. Voordat jou voorganger se aanstelling onwettig verklaar is,…

Die ekonomiese herstelprogram wat pres. Cyril Ramaphosa dié week aangekondig het, het die land teruggevoer na ’n plek wat ons dalk gedink het nie meer bestaan nie: die ou Suid-Afrika. Die reaksies op die plan het my skoon nostalgies gehad oor al die “hervormings” van opeenvolgende NP-regerings sedert die laat 1970’s om apartheid, die land se sentrale politieke vraagstuk, te probeer be-redder. Die ekonomiese herstelplan (EHP) is begroet met die bekende tiperings van weleer: “te min, te laat”, “dit verander niks nie”, “bestem vir mislukking”, “stap in die regte rigting”, “dapper, maar gaan nie ver genoeg nie” en “die begin van groot dinge”. Soos destyds, bevat dié reaksies op die EHP elkeen ’n stukkie waarheid. Maar nie een “waarheid” wat sterk genoeg is om die ander te verdring nie. Ja,…

D it lyk of die voorgestelde onteieningswetsontwerp die ANCfaksie wat “radikale ekonomiese transformasie” (RET) voorstaan se vuur oor ’n wysiging aan die Grondwet geblus het. Ace Magashule, sekretaris-generaal van die ANC wat as ’n leiersfiguur van dié faksie beskou word, het Dinsdag op ’n mediakonferensie gesê hy beskou die nuwe voorgestelde onteieningswetgewing as ’n vervulling van die ANC se omstrede Nasrec-resolusie oor grondonteiening sonder vergoeding. Die wetsontwerp, wat vroeër vandeesmaand in die Staatskoerant gepubliseer is, maak in uiterste omstandighede voorsiening vir grondonteiening sonder vergoeding. Dit is egter ’n afsonderlike proses as die proses waarmee die regering art. 25 van die Grondwet wil wysig. Dié proses is begin toe ’n resolusie by die ANC se Nasrec-konferensie aanvaar is oor onteiening sonder vergoeding. Magashule se kommentaar Dinsdagaand ná afloop van ’n vergadering…

Die ikoniese Nuweland – die oudste rugbystadion in die land – kan onder meer in woonstelle omgeskep word wat verblyf aan meer as 1 000 studente sal verskaf, wys ’n vertroulike dokument van die ontwikkelaar. Dis nie net die stadion wat gaan verdwyn nie. Luidens die dokument, wat die ontwikkelaar geheim wil hou, maar waarvan Rapport ’n kopie bekom het, word verskeie eiendomme in die area wat aan die rugbyunie behoort ook vir moontlike ontwikkeling geteiken. Die rugbystadion word luidens die dokument toegewys vir ’n moontlike R2 miljard-ontwikkeling wat ’n “opvoedkundige fasiliteit vir gemengde gebruik” sal insluit. Volgens dié planne sal die ikoniese rugbyveld – waar toetsrugby sedert 1891 gespeel is – onder beton verdwyn wanneer die stadion platgeslaan word vir wat die ontwikkelaars ’n “possible massing concept” noem. Dié…

Van Julius Malema se duisende “vegters” wat “Kill the Boer” dreunsing tot ’n selferkende bomplanter en moordenaar wat openlik die k-woord gebruik: Senekal kon Vrydag in ’n bloedbad ontaard het. Uiteindelik het ’n asblik, ’n straatnaambord en die Wimpy se groot naambord in die slag gebly. Rapport het vroegdag afgekom op Hannes van Zyl (44) wat op 25 April 1994 deel van ’n groep was wat ’n pypbom by Germiston se taxistaanplek laat ontplof het. Tien mense is in die ontploffing dood en agt ernstig beseer. “Ons staan hier by die padstal, want ons is nie saam met AfriForum en hul liberale maatjies nie,” sê Van Zyl. “Waar was hulle en die Facebook-warriors in Bophuthatswana of by die Slag van Ventersdorp?” Hy skud sy kop heftig. “Waar was hierdie mense…

Teen April 2021, meer as 17 jaar nadat Eskom met die werk begin het, sal die Majuba-spoorlyn uiteindelik klaar wees. Aanvanklik is die koste van die spoorlyn van 68 km op R1,5 miljard bereken, maar wanneer die eerste treintrokke by splinternuwe kantelaars omgedop word om hul pikswart vrag op die ondergrondse voerband na die Majuba-kragsentrale se steenkoolwerf te voer, sal die rekening op R5,9 miljard staan. En dit sal steeds nie die einde wees van die duisende vragmotors wat die paaie op elke dorp op Mpumalanga se Hoëveld die afgelope 15 jaar snuifgetrap het nie. “Nie elkeen van die steenkoolverskaffers wat aan Majuba lewer, het toegang tot spoorlyn-laaigeriewe by die myn waarvandaan hulle steenkool myn nie. In sulke gevalle sal die kole per pad na die naaste sylyn gebring word.…

In sy Vrystaatse tuisdorp steek die rondaweldakkies van Mosebenzi Zwane se ligroos “mini-’Kandla” net-net oor die sesvoetmuur uit, terwyl die res van Warden volgens sy mede-inwoners onder beleg is. “Swak munisipale dienslewering en ’n afwesige polisiediens” is die hoekstene van inwoners se ongelukkigheid. “Hier by ons doen hulle catch and release-polisiëring,” sê ’n sakevrou wat anoniem wou bly. “Hulle vang mense, maar jy kry nooit ’n saaknommer nie en as jy weer hoor, is die saak afgehandel, maar niemand is tronk toe nie.” Sakeondernemings loop die afgelope dekade onder nagtelike in-brake deur. “Amper almal in ons hoofstraat het al deurgeloop. Hulle breek snags deur die dak in, anders deur ’n hek en in een geval selfs deur ’n muur.” Verlede week was dit die plaaslike Pep-winkel se beurt. “Van my…

Daar is ’n ou waarheid in Suid-Afrika, dis township-gospel: Al manier om die regering se aandag te kry, is om iets aan die brand te steek – die rookseine te laat opgaan. Dan eers gee die politici aandag. Dan eers skryf die president ’n ope brief. “Nee, nee, nee, nee, nee,” smeul min. Bheki Cele se lont kwartpad in ons Zoom-onderhoud. “Dis die verkeerde ding om te sê! Ons is ’n grondwetlike demokrasie, alle Suid-Afrikaners het die reg om te betoog, maar jy kan nie eiendom vernietig of mense seermaak nie. Jy noem townships – as jy kla oor daar nie water is nie, hoekom brand jy skole af?” Hoekom ruk boere op Senekal toe, minister? Wetsgehoorsame boere wat voel hulle het elke wettige roete reeds uitgeput? Nou maar hoe…

Veertien dae gelede het Ruan van der Merwe, ’n dinamiese oudskolier van Grey in die 1980’s, ’n byeenkoms gereël vir ’n groepie skole-afrigters wat hy as “legendes” bestempel het. Teenwoordig was Richard Visagie (Paarl Boys High), Dries van der Wall (Grey Kollege, Bloemfontein), Jacques Hanekom (Paul Roos Gimnasium), Christoff Lötter (Paarl Gimnasium) en die uwe op uitnodiging. Vir die geleentheid kon Van der Merwe nie ’n beter plek as die Rugbymuseum in Nooitgedacht Village, Stellenbosch, gekies het nie. Dis ongetwyfeld een van die omvangrykste versamelings van rugby-memorabilia in private besit ter wêreld. Omring met meer as ’n eeu se tradisie, het ’n mens eintlik klein gevoel. Die groepie gesoute afrigters het my aan ’n staaltjie oor ’n eertydse hoof van Westminster in Engeland, dr. Richard Busby, laat dink. Toe die…

As oudregter Chris Nicholson die storie so bekyk, lyk dit vir hom asof Krieket Suid-Afrika (KSA) deurspek is van mense wat slegs om eie gewin daar is. Nicholson was onlangs in die nuus omdat van die bevindinge wat hy in 2012 gemaak het na aanleiding van ’n ondersoekkommissie na KSA se bestuursake, nie deur die raad uitgevoer is nie. “Ek vra vir my vrou: ‘Was ek te utopies? Het ek te veel verwag?’ Krieket is nie ’n voertrog nie. Dit lyk asof krieket deesdae mense aantrek wat om die verkeerde redes betrokke raak,” het Nicholson aan Rapport gesê. Nicholson het destyds op grond van navorsing en onderhoude om vas te stel wat tot sekere kwessies tussen 2009 en 2012 by KSA aanleiding gegee het, ’n kleiner KSA-raad aanbeveel, met ’n…

‘Ons is pas ge-AB,” het ’n terneergedrukte Steve Smith erken pas nadat AB de Villiers ’n wonderwerkbeurt gespeel het om die Royal Challengers Bangalore oor die wenstreep te kry in hul Indiese Premierliga (IPL)-wedstryd gister teen Smith se Rajasthan Royals. Beter kon hy dit nie gestel het nie. Met twee boulbeurte oor het RCB nog 35 lopies benodig om by die teiken van 178 uit te kom wat die Royals aan hulle gestel het. Dit was ’n moeilike taak, maar niemand het dít vir De Villiers gesê nie. Hy het losgetrek en die eerste drie aflewerings van die voorlaaste boulbeurt vir sesse gemoker. Hy het die wedstryd, met twee aflewerings oor, met ’n ses van Jofra Archer se boulwerk beklink. De Villiers het met 55 onoorwonne lopies van slegs 22…

Vir lank het ’n jong Sanele Nohamba gedroom om in krieketsupersterre soos Sachin Tendulkar, AB de Villiers en Temba Bavuma se voetspore te volg. Om voor die penne stelling in te neem, of sy draaiballe af te stuur. . . want krieket was immers die sport waarop hy vroeg op skool versot geraak het. Hy het van jongs af reeds goed op die krieketveld gevaar, dermate dat hy danksy krieket ’n beurs gekry het om in Durban sy skoolloopbaan te voltooi. As 14-jarige laaitie het hy sak en pak uit Alice in die Oos-Kaap, sonder enige familie om te help, na Durban verhuis om daardie krieketdroom na te streef, min wetend dat die rugbygogga hom uiteindelik gaan beetkry. En was dit nie vir ’n krieket-afjak wat hy as junior op…

Daar is vir die Westelike Provinsie Rugbyvoetbalunie (WPRU) geen uitkomkans uit die kontrak wat hy met Flyt Property Investment beding het vir ’n eiendomsontwikkeling by die Nuwelandstadion nie. Flyt het dié standpunt ingeneem ná ’n lang direksievergadering Vrydag waar uitlatings deur Zelt Marais, die WPRU se president, oor “opskortende voorwaardes” wat nagekom moet word, bespreek is. “Die ooreenkoms is onderteken, kontant betaal en effekte geregistreer. Na my wete is daar geen terugkeer nie en almal sien uit na ’n wedersyds voordelige ontwikkeling,” het Dennis Venter, een van die beleggers in Flyt, in ’n boodskap aan Rapport gesê. Zane de Decker, besturende direkteur van Flyt, het ook aan Rapport gesê hy dra nie kennis van opskortende voorwaardes nie. “Die leenooreenkoms en ooreenkoms tussen Flyt Property Investment en die WPRU vir die…

Salmaan Moerat en JD Schickerling is twee van die grootste verloorders ná die aankondiging in die week dat die Springbokke nie aan vanjaar se Rugbykampioenskap in Australië deelneem nie. Een of albei van hulle kon vol-gens Rapport se inligting in die beseerde Lood de Jager en RG Snyman se afwesigheid hul buiging vir die Springbokke tussen 7 November en 12 Desember in Australië gemaak het. Die slotpaar van die Stormers, die 25-jarige Schickerling en 22-jarige Moerat, was saam met die 27-jarige Leeu Marvin Orie die sterkste aanspraakmakers om saam met Franco Mostert en Eben Etzebeth (sou hy vry van beserings wees) in die Bok-groep van 46 spelers ingesluit te word. Die Bokke sou volgens ’n nuusverklaring van SA Rugby vandag na Australië vertrek. Die Bok-bestuurspan onder die hoofafrigter, Jacques Nienaber,…

Rooibergpas, tussen Van Wyksdorp en Calitzdorp, Wes-Kaap In die wintertyd word die “kerse aangesteek” al langs hierdie pas, sê die mense hier. Dan blom die aalwyne mildelik in vurige oranje en dieprooi. Die pas lê in die Rooiberg-bewarea, ’n 60 000 ha- bergagtige streek wat deel is van die groter Gouritz- biodiverse kronkeling (meander), waar jy ná byna elke 10 km ander soorte plantegroei sien. Dis juis daar, op een van slegs 35 biodiverse kernpunte ter wêreld, waar drie biome mekaar “ontmoet”. Jy sien op die roete hoe sanderige grond en kusagtige fynbos geleidelik verander na die kleierige grond van die renosterveld, dan na bergfynbos en uiteindelik na tipiese Karoo-vetplante. Stilhouplek op die roete is min, maar die afgesonderdheid, ver uitsigte en soet reuke van die plakkies, pypie-agtige erikas en…

Net sowat ses uit elke 100 mense wat tot ’n pensioenfonds bydra, gaan gemaklik kan aftree (met ’n inkomste gelyk aan 75% van hul laaste salaris), wys die finansiëledienstefirma Alexander Forbes se jaarlikse Member Watch-peiling. Die gemiddelde lid van die pensioenfondse wat deelgeneem het, het ’n tekort van agt keer sy jaarlikse salaris in die pensioenfonds met aftrede. Vickie Lange, hoof van beste praktyk by Alexander Forbes, sê Suid-Afrikaners behoort vir 40 jaar 17% van hul inkomste tot ’n pensioenfonds by te dra om te kan aftree met die vervangingskoers van 75%. Eenvoudig gestel: Jy benodig meer as 12 keer jou jaarlikse pensioengewende salaris om in aftrede 75% van jou laaste salaris te kan vervang. Vir 65-jariges is die gemiddelde werklike bedrag in die fonds egter net 3,7 keer hul…

’NVraag wat ek baie hoor, is hoeveel is genoeg vir aftrede? Dit is ongetwyfeld een van die moeilikste vrae waarmee ’n finansiële beplanner kan worstel. Hoe lank is lank? Hoe ver is ver? Hoe diep is diep? Dis nie net moeilik nie, maar dalk onmoontlik. Ons kan maar net berekenings doen op grond van dit wat ons uit die geskiedenis geleer het. En deur aannames te maak oor beleggingsgroei, oor inflasie, oor lewensverwagting, oor belasting, oor finansiële verpligtinge by aftrede, oor skuld en uiteindelik ook ja, oor hoeveel gaan genoeg wees. En dan doen ons die hele som wéér om te bepaal hoeveel jy moet spaar om by daardie doelwit uit te kom. Hoe bepaal ons wat is genoeg? Voordat ons by die syfers kom, is daar een feit wat…

Ingels vir selfverdediging ’n Mens moet senuwees van staal hê vir ’n direkte televisieuitsending. Vra maar vir die eTV-joernalis Nickolaus Bauer wat Vrydag tydens ’n direkte uitsending van ’n boer op Senekal wou weet wat hy van die situasie daar dink. Die Vrystater was aanvanklike effe skugter en het probeer verduidelik dat sy In-gels nie “very fluent” is nie. Maar Bauer stel hom gerus: “Praat maar Afrikaans as jy wil.” Waarop die Vrystater terugkap: “My f*k, nou hoekom sê jy nie so nie!” Pollux weet nie vir wie hy die jammerste voel nie. Die Vrystater wat op nasionale televisie gedwing word om die vyand se taal te praat of Bauer wat sekerlik gesukkel het om sy lag te bedwing nadat hy in sulke suiwer Afrikaans uitgetrap is. Oukei, as jy…

Antoinette Schoeman, Welkom, skryf: God waarborg ons nie ’n lewe sonder moeilikheid, dood en rampe nie, maar hy belowe ons wel dat Hy ons sal bewaar deur die storms van ons lewe. Die nuus oor die afgryslike moord op die jong plaasvoorman van die Oos-Vrystaat, Brendin Horner, is skokkend. Wanneer gaan pres. Cyril Ramaphosa en die regering nou daadwerklike stappe doen om ons boere en plaaswerkers te beskerm met dieselfde ywer as wat daar op geweld teen vroue en kinders en Covid-19 gefokus word? Die jong Brendin is weggeskeur van sy familie en vriende, en dit op ’n uiterse barbaarse en wrede wyse. Ramaphosa en die polisieminister, Bheki Cele, behoort eintlik by die Senekalhof te gewees het toe die twee vermeende moordenaars verskyn het. Ek eer elke boer, elke burger…

Toe ek by Nana se hys anko het sy my byrie voordeu gestop enne plastiek pakkie oep gehou. Sy’t hard gefluister, “Sit jou phone af en sit it innie sakkie.” “Hoeko?” Nana het net haa finger voor haa lippe gehou, sy’t geweier om te praat vodat ek my foon afskakel. Ek’t my foon vi haa gegie en sy’t it innie pakkie opgerol en buite in haa jaat gehang, “it sal safe daa wies”. Ek was bekommerd, “Wat gaan an?” Nana se stem het stadig begin terugkeer na ’n normale volume toe sy verduidelik hoe sy die vorige aand die Netflix-dokumentêr The Social Dilemma gekyk et, “en nou is ek soe bang vir die phones; die microphones en kameras record alles, hulle watch ôs”. Nana is een vannie mees logiese mense…