Innholdsfortegnelse for 1/19/2020 i Rapport

’N Week voordat ’n pa van Secunda die afgelope Donderdag sy gesin uitgewis het, het sy begaafde seun vir die eerste keer op die internet uitgevind presies wat is spierdistrofie, die wrede siekte waaraan hy gely het. Dit het hom met geweldig baie vrae gelaat. Donderdagnag het André Naudé (50) geknak en sy seun, Henko (17), sy vrou, Lizelle (52), én sy 83-jarige ma, Tina Naudé, doodgeskiet. Toe gaan sit hy op die vloer voor die toilet en druk die wapen in sy eie mond om ’n einde aan alles te maak. Die eerste teken van onraad by die netjiese huis in Suidheuwel, Secunda, was toe Lizelle Vrydagoggend nie vir werk opgedaag het by die Laerskool Marietjie vir kinders met spesiale behoeftes nie. Sy was ’n onderwyseres daar. Andries Lee,…

Die matriekseun wat verlede jaar ’n opskudding veroorsaak het nadat hy in ’n kunsprojek vir Jesus as Ronald McDonald uitgebeeld het, sê hy wil nog kunswerke maak wat krities is oor die kommersialisering van godsdiens. Gary Louw van Richardsbaai sê hy sou “seker kon aanbeweeg na ’n ander onderwerp”, maar ná die bohaai het hy nóg meer om te sê oor godsdiens. ’n Reuseherrie het in Oktober losgebars nadat pastoor Andrew Anderson in ’n video op sosiale media teen Gary se uitstalling te velde getrek het. Gary was ’n matriekleerling by die Grantleigh Curro-skool in Richardsbaai. Anderson is ’n ouer by die skool. Anderson het Gary se kuns as die uitbeelding van “demone en demoniese magte” beskryf en mense gevra om sy video te deel om standpunt in te neem…

‘Ek is rêrig nie ’n slegte persoon nie.’ Asof dit nie erg genoeg is dat hul baba op Kersdag dood is nie, moes ’n egpaar drie dae later tot hul skok uitvind ’n onbekende vrou bedel met hul hartseer storie op Facebook vir skenkings. Michael (41) en Shannon Bradish (28) van Middelburg in Mpumalanga se 18 maande oue seuntjie, Brian, is op Kersdag dood, net meer as ’n jaar nadat polimikrogirie, ’n toestand wat breinontwikkeling beïnvloed, by hom gediagnoseer is. Shannon het ná die diagnose ’n Facebook-bladsy oor Brian se toe-stand geskep. Daarop het sy die dag voor sy dood vir haar seuntjie geskryf: “Die 24ste, Oukersdag. Jy het jou favourite kossies geëet en saam met pappa geswem. Jy het goed asemgehaal en was net vir ’n uur op suurstof…

“Jy moet maar vanaand sorg dat jy rondkyk.” Met dié teksboodskap het die 74-jarige Nico Huysamen sy vrou, Lorinda (52), gedreig. Kort hierna het hy haar by die Vredenburgse provinsiale hospitaal, waar sy as teatersuster werk, voorgelê. Hy het haar in die nek geskiet en toe weggery. Dit was Oujaarsnag. Sy lyk is later in sy motor by sy vrou se woonstel gevind. Hy het homself in die kop geskiet. Lorinda het met ’n nekwond wat erg gebloei het na die private hospitaal Life Weskus gejaag. Hier het sy heel kalm aan die personeel gesê haar man het haar geskiet. So verskrik was van die personeel glo dat iemand die deure inderhaas gesluit het – uit vrees dat hy daar sou opdaag en hulle leed aandoen. Die laaste paar maande…

“Hier gaan nog groot bollie kom. Mark my words.” Só waarsku ’n sakeman van Beaufort-Wes oor die sporadiese ontsnapping van leeus uit die nabygeleë Karoo Nasionale Park. In die jongste voorval het drie leeus op Oujaarsdag ontsnap. Een van die leeus, ’n wyfie, het weens uitputting gevrek nadat sy gevang is en ’n ander is uitgesit nadat sy wéér uit die boma waar sy aangehou is, ontsnap het. Pottie Potgieter, ’n boer naby die park, sê die boere “is gatvol”. Hy sê die Molteno-pas, op die R381, tussen Beaufort-Wes en Loxton, loop knap verby Richard Wilmot se plaas waar die drie leeus ontsnap het. Potgieter sê dié pas is gewild vir motorfietsryers, fietsryers en mense wat gaan draf. “Die huidige situasie is ’n ramp wat wag om te gebeur. Waar…

Terwyl die wêreld oor Kersfees afgeskakel en poedingbakkies vol trifle geskep het, het ’n jong onderwyser van ’n laerskool in Elsiesrivier elke oggend 08:00 by sy skool opgedaag en pap uitgedeel aan 400 honger kinders. Elke dag van die lang skoolvakansie was hy daar, ook smiddae met spaghetti bolognaise, met hoenderkerrie, borde vol gesonde kos. As die skoolhekke oor naweke en vakansies sluit, sluit die skoolvoedingskema ook en die kinders ly honger. Toe Dillon Henwood, groentjie-onderwyser van die Elnor Primary School, dít besef, het hy plan gemaak. Dit het alles begin by gr. 5E se moeilikste kalant. Hy was 13, 14 jaar oud al, so ’n klein maergat met twee druipjare agter hom en voor hom ’n lewe in die Horribles of die Terribles, die bendes wat Elsiesrivier regeer. Elke…

Vir al die psalms en gesange wat die uwe gereeld oor die deugde van goeie ou vyfdaagse toetskrieket sing, is daar darem min wat pyn, frustrasie en verveling só deeglik kombineer as wanneer ’n klomp Engelse op ’n Vrydagmiddag net duskant 500 teen die Proteas verklaar met die St. Georgepark se orkes as knaende klankbaan. As jy net daarna verneem dat Afganistan onse o.19’s met sewe paaltjies in Kimberley verfomfaai het, is daar min rede om in jou Protea-toppie te wil braai. Hulle sê elke donker wolk het ’n silwer randjie, maar ’n man moes raap en skraap vir dié randjie. Op dié Vrydagaand sien ek drie redes vir optimisme in SA krieket. Eerstens is dit net mooi ’n dekade sedert Afganistan sy merkwaardige opgang van internasionale krieket se vierde…

Nadat Suid-Afrika se rugbyskeidsregters ’n bloeitydperk op internasionale vlak beleef het, is die blaser-insinking wat die land tans beleef, ’n yslike bekommernis vir plaaslike rugbybase. Die insinking ten opsigte van die lewering van topblasers is herbevestig toe twee SA blasers die afgelope ruk hul posisies in die skeidsregterpanele van twee internasionale kompetisies verloor het – in die Superrugbyreeks én die Pro14-kompetisie. Egon Seconds, wat verlede jaar kwaai onder ontevrede ondersteuners vir sy omstrede beslissings deurgeloop het, is nie meer deel van vanjaar se skeidsregterpaneel in Superrugby nie, terwyl Quinton Immelman ’n paar maande gelede al van die Pro14-paneel verwyder is. Suid-Afrika het tans nie ’n enkele skeidsregter op die paneel van die Wêreld-sewesreeks nie, al is die voormalige SA skeidsregter Craig Joubert die hoof van die blasers in die sewesreeks.…

Anrich Nortjé het sy vegtersbeurt as naguil weer dieselfde benader as in die eerste toets in Centurion – hy wou net seker maak hy is steeds daar om die volgende bal te trotseer. Nortjé was een van die Protealigpunte met die kolf op ’n andersins treurige dag voor die penne. Hy het homself behoorlik ingegrawe en met ’n vegtersbeurt van 18 van 136 balle gehelp om die Proteas by 208/6 teen uitskeityd van die derde dag in Port Elizabeth te kry. Suid-Afrika is wel nog 291 lo-pies agter Engeland se eerstebeurttelling van 499, maar Nortjé se 191 minute voor die penne was uiters waardevol terwyl die Proteas se toporde soos vlieë rondom hom geval het. “Dit het nie regtig vir my daaroor gegaan om lopies aan te teken nie, maar…

Meer as ’n dekade nadat die Wet op die Beskerming van Persoonlike Inligting (Popia) vir die eerste keer ter tafel gelê is, sê die reguleerder 2020 is dié jaar waarin dit uiteindelik in werking gestel moet word. Popia beloof wêreldgehalte-beskerming vir verbruikers teen onder meer oproepsentrums wat hulle verpes en data-diefstalle by sakeondernemings, maar is ook vir baie ondernemings ’n ontwikkelende migraine wat hulle ekstra geld en moeite gaan kos. Die wet is al in 2013 deur die president onderteken, maar die meeste bepalings van Popia is nog nie in werking nie. Die Inligtingsreguleerder (IR), wat verantwoordelik is vir die toepassing van Popia, het nou uiteindelik stappe begin doen om ’n regsraamwerk te skep vir implementering. ‘Maatskappye sal een jaar grasie kry om alles in orde te kry vir nakoming.’…

November se kleinhandelsyfers was ’n effense ligpunt in ekonomiese data wat die laaste ruk uitgereik is. Kleinhandelaktiwiteit was 2,6% hoër as in November 2018 danksy flink verkope op Swart Vrydag en aankope vir die eindstryd van die Wêreldbeker-rugbytoernooi waarin Suid-Afrika Engeland die loef afgesteek het, sê ontleders. Die mark het ’n styging van 0,7% verwag en die veel beter vertoning het die vrese vir ekonomiese inkrimping in die vierde kwartaal en dus ’n resessie, laat wyk. Ondanks ’n goeie November is die kleinhandelsyfers vir die eerste 11 maande van 2019 baie gedemp. Kleinhandelinflasie vir die jaar tot November is gemiddeld 2,6% vergeleke met verbruikersinflasie van 4,2% oor dieselfde tyd.…

0-30: Finansieel onder druk Huishoudings wie se geldsake geensins gesond is nie en oorleef deur aansienlike hulp van buite. Hulle mis waarskynlik betalings en gebruik die duurste krediet. 30-60: Finansieel onstabiel Dit gaan nie goed met die huishoudings se finansies nie, maar hulle is nie in nood nie. ’n Ramp of verkeerde besluit kan hulle in ’n ellendige situasie plaas. 60-80: Finansieel blootgestel Daar is meer geleenthede beskikbaar om hul finansiële welstand te verbeter. Rampe of positiewe gebeure en besluite kan die huishoudings se situasie verander in finansieel onstabiel of finansieel gesond. 80-100: Finansieel gesond Hoewel die huishoudings finansieel goed daaraan toe is in die huidige politieke, ekonomiese en maatskaplike omgewing, kan hulle weens verkeerde besluite of negatiewe eksterne verwikkelinge finansieel blootgestel of onstabiel gelaat word.…

Les Misérables Dié meesterstuk uit Frankryk, wat pas vir ’n Oscar benoem is as beste buitelandse rolprent, handel ook oor ’n oorlog, maar praat heeltemal ’n ander taal as Sam Mendes se 1917. Nes daardie rolprent het dit ’n verlammende uitwerking op die gehoor. Dit speel in dieselfde voorstad af as Victor Hugo se beroemde roman, maar natuurlik eeue later. Dit gaan ook oor ’n diefstal en korrupte owerhede wat munt daaruit probeer slaan, en die hongeres en armes genadeloos uitbuit. Hierdie parallel word egter in brutale en selfs anargistiese terme uitgebeeld met slottonele wat so realisties is dat die gehoor katswink geslaan word. ’n Franse polisieman vergesel sy geharde kollegas op ’n klopjag deur die onderwêreld van Montfermeil in Parys, en ontdek ’n subkultuur waar veral seuns byna militaristies…

■ Die koerantman Rex Gibson is in die ouderdom van 88 in Hermanus dood. Hy was die laaste redakteur van die befaamde­ Rand-Daily-Mail. Hy was ook redakteur van die Sunday-Express en adjunkredakteur van die Johannesburgse dagblad The-Star. ■ Die kunstenaar Hannatjie van der Wat (96), ma van die modeontwerper Marianne Fassler, is in Johannesburg oorlede. ■ Die aktrise Molly Seftel is in haar 90’s oorlede. Haar man, Monty Sklaar, was in die 1970’s die burgemeester van Johannesburg. In haar fleur was sy lid van die Johannesburg Repertory Players (Reps) en die Phoenix Theatre Group, waar sy opgetree het in stukke soos The­House-of-Bernarda-Alba, Mourn-- ing-Becomes-Electra en Camelot. Sy is al beskryf as ’n lid van die “Jewish bohemia associated with Sophiatown”. ■ Die akteur Sibusiso Radebe (37), bekend vir sy TV-rolle…

Sowat die helfte van die plase wat die regering opgekoop het vir grondhervorming word nie aan enigiemand verhuur nie en geen kos word daarop geproduseer nie. Boonop is meer as 80% van die gemeenskapsverenigings wat gemeenskaplike grond besit, wanfunksioneel en kom nie hul wetlike verpligtinge na nie. Die verenigings besit saam met die Ingonyama-trust sowat 3,8 miljoen ha se landbougrond. Dis gelykstaande aan die helfte van Mpumalanga. Dít blyk uit ’n reeks skriftelike vrae wat LP’s verlede jaar aan Thoko Didiza, minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, gevra het en waarop sy Donderdag en Vrydag antwoorde verskaf het. Daarin skets sy ’n skokkende prentjie oor die gemeenskapseiendomsverenigings, beter bekend as CPA’s, en hoe dié stelsels grootliks misluk het. Volgens Didiza besit die regering 6 459 plase wat vir grondhervorming…

Die Verkiesingskommissie (OVK) is naby sy mikpunt om die adresse van alle geregistreerde kiesers op die kieserslys te kry. Die OVK het in sy jongste verslag aan die grondwetlike hof gerapporteer dat die adresse van 95,8% van alle geregistreerde kiesers teen einde November ingesamel is. Dit volg nadat die verkiesingshof in Maart 2016 ingegryp het in die tussenverkiesings in Tlokwe in Noordwes. Onafhanklike kandidate in dié verkiesings het die OVK genader met bewerings dat die ANC die kieserslys beknoei het sodat mense kon stem in wyke waar hulle nie gewoon het nie. Dit het toe geblyk dat die OVK nie adresse vir al die geregistreerde kiesers gehad het nie. Die OVK het die konstitusionele hof gevra vir leiding en die hof het bevind dat die afwesigheid van adresse vir sommige…

Werkers van die Suid-Afrikaanse Lugdiens (SAL) het gisteraand op naalde en spelde gewag om te hoor of die ANC se nasionale uitvoerende komitee instem dat die regering R2 miljard gee vir die lugdiens soos die regering vroeër belowe het. In ’n ommeswaai van Pravin Gordhan, minister van openbare ondernemings, se voorneme begin Desember dat die regering kontant sou bewillig vir die sakereddingsproses het die tesourie die afgelope week volstrek geweier om hom te verbind tot ’n kontantinspuiting. Dirk Hermann, uitvoerende hoof van Solidariteit, het gisteraand aan Rapport gesê hulle is meegedeel dat die kontantinspuiting al dan nie afhang van die ANC se nasionale uitvoerende komitee (NUK). “Dis ironies, want die aanstelling van Les Matuson as sakeredder was juis om politieke inmenging in die lugdiens te beëindig. “As die ANC en…

Die woorde waarmee pres. Cyril Ramaphosa in sy eerste staatsrede ’n nuwe tyding vir Suid-Afrika wou bring, is eintlik vir sy voorganger, oudpres. Jacob Zuma, geskryf. Volgens pres. Ramaphosa se voormalige toespraakskrywer Wonderboy Peters is “Thuma Mina” (’n Hugh Masekela-lied), oftewel “stuur my”, waarmee Ramaphosa burgers in sy eerste staatsrede op 16 Februarie 2018 geïnspireer het, eintlik geskryf met oudpres. Zuma in gedagte. Dié storie word ook vervat in die politieke joernalis Qaanitah Hunter se boek Balance of Power: Ramaphosa and the Future of South Africa. Zuma het kort voor die toespraak, op 14 Februarie 2018, as president bedank. Peters, wat sedert 2015 vir Ramaphosa as toespraakskrywer gewerk het, sê Ramaphosa en Zuma se toespraakskrywers het saam aan 2018 se staatsrede gewerk omdat Ramaphosa toe reeds ANC-president was, en ’n…

Meer as 300 skole landwyd bied nie meer wiskunde as ’n vak aan nie, sê die Vereniging vir Afrikaanse Wiskundeonderwysers (VAW). Dis omdat al hoe meer leerlinge eerder wiskundige geletterdheid neem. Verlede jaar het 14 178 minder leerlinge suiwer wiskunde in matriek geneem as in 2018, terwyl 6 362 meer wiskundige geletterdheid geneem het. Volgens die departement van basiese onderwys het meer as die helfte (54,6%) van leerlinge wat wiskunde geskryf het net 30% behaal. Luidens die Skole-ondersteuningsentrum (SOS) se jaarlikse matriekverslag het net 2% van kandidate onderskeidings in dié vak behaal. ’n Tekort aan goeie, toegewyde wiskundeonderwysers dra ook by tot die probleem. Prof. Michael le Cordeur, hoof van die Universiteit Stellenbosch se departement kurrikulumstudie in die fakulteit opvoedkunde, sê hy het in sy eie ontledings ook op skole…

Die staat se plan om beheerliggame van skole se magte in te kort deur skoolhoofde en hul adjunkte self aan te stel, kry die wind sterk van voor. Onderwysvakbonde en beheerliggame sê hulle gaan dit hand en tand beveg. Die plan is vervat in die jongste weergawe van die konsepwysigingswet op basiese onderwys (ook bekend as Bela of die Basic Education Law Amendment Bill) wat onder meer die aanstellingsprosedures van onderwysers wysig. Die wysigings het sy oorsprong by ’n ondersoek van die dr. John Volmink-taakspan wat die vakbond Sadou en provinsiale amptenare se betrokkenheid by die “verkoop” van onderwysposte vir kontant ondersoek het. In die Volmink-verslag is bevind dat ses van die land se nege provinsiale onderwysdepartemente in Sadou se magsgreep vasgevang is. Die uitsonderings was die Vrystaat en die…

Speurders van Citrusdal in die Wes-Kaap ondersoek ’n moord nadat ’n plaaswerker op ’n geraamte in ’n pienk plastiekbad op ’n sitrusplaas afgekom het. Martli Slabber van Hexrivier Sitrus sê Koos Dirks het in November op die vonds afgekom. Tussen ’n kol besemriet naby die Olifantsrivier het hy ’n plastiekbad bedek met ’n lap gesien. Uit nuuskierigheid het Dirks die lap opgelig en hom byna doodgeskrik. In die bad was ’n geraamte, al byna wit gebleik. Dirks het sy bestuurder, Reinhardt Slabber, ingelig en die polisie is ontbied. Slabber sê die kombers was erg verbleik. “Ons vermoed dat die lyk daar versteek is, want dit is bokant die vloedmerk van die rivier.” Volgens ’n polisiewoordvoerder, kol. Andrè Traut, het Citrusdal se polisie gereageer op inligting van die grusame vonds. “Die…

Werner Kok sal weer op die deuntjie van sewesrugby moet leer dans ná sy Franse kapperjolle in vyftienman-rugby by die klubspan van Toulouse. Die 27-jarige veelsydige Blitsbok is egter oorgehaal om sy “slegte gewoontes van vyftiens” af te skud en weer volbloed sewesrugby vir die Blitsbok-span te speel by die Hamilton-sewestoernooi in Nieu-Seeland. Hy sien uit om weer kop by losskrums in te druk. Kok, wat verlede jaar vlugtig in Frankryk ’n draai as vleuel-senter by Toulouse gegooi het, is nie te bekommerd dat hy in sy tydjie in Frankryk afgedwaal het nie. “Ek het elke Maandag (ná naweekwedstryde) fiksheid op my eie gedoen om seker te maak ek bly op die standaard wat daar van my in sewes verwag word,” het Kok die afgelope week gesê. “Daar is egter…

McKenzie ná nege maande weer op veld Damian McKenzie, veelsydige agterspeler van die All Blacks, is terug op die veld ná ’n ernstige kniebesering. Hy het Vrydag vir die Chiefs speelkans gekry in hul voorseisoense Superrugby-opwarmingswedstryd teen die Blues. Die span van Hamilton het egter met 19-26 teen die Blues vasgeval in ’n taai stryd in Waihi. Die speelkans van 20 minute wat McKenzie gekry het van die plaasvervangersbank af, sal as positief beskou word deur die span se nuwe hoofafrigter, Warren Gatland. Dit is die eerste keer dat die 24-jarige McKenzie weer gespeel het nadat hy nege maande gelede kruisligamente geskeur het teen die Blues in Hamilton. Dit het daartoe gelei dat hy die Wêreldbekertoernooi in Japan misgeloop het. – Sportredaksie. Money Mayweather kry groot eer Floyd Mayweather is…

Buiten dat ’n warm verkiesingstryd vir poste in die uitvoerende komitee van SA Rugby verwag word, sal ’n voorstel om al 14 uniepresidente sitting in dié komitee te gee op 16 April in Kaapstad op die jaarvergadering bespreek word. Die hoogste pos waarvoor gestem sal word, is dié van die adjunkpresident. Francois Davids is in 2018 in dié pos herkies en is weer verkiesbaar. Die drie ander poste waarvoor gestem moet word, is dié van Pat Kuhn, Tobie Titus en Hein Mentz. Kuhn is weer beskikbaar, maar Titus nie. Mentz moes tot Maart 2022 dien, maar hy is deur SA Rugby geskors nadat hy skuldig bevind is aan seksuele teistering. Die Griffons stel voor SA Rugby se grondwet moet só gewysig word dat die presidente van al die rugbyunies lede…

Vyftig weke gelede was Naomi Osaka in die sewende hemel. Sy het pas die Australiese Ope gewen vir haar tweede triomf in soveel Grand Slam-toernooie, en is oorval deur bewonderaars en borge. Met haar terugkeer die afgelope week na Melbourne is die 22-jarige egter ’n gans ander mens. Was dit nie vir titelsukses in die Ooste teen die einde van verlede seisoen nie, sou die Australiese triomf haar enigste van 2019 gewees het. In ’n ware an-nus horribilis het sy drie afrigters afgedank, haar spelpeil verloor en haar fokus laat wegskuif van tennis na wat oor haar gesê word. Dit was ’n leerskool, sê sy. “Voordat ek begin wen het (in 2018, wat sukses in die Indian Wells en Amerikaanse Ope opgelewer het), sou niemand iets skryf as ek verloor…

Stormers t. Haaie (13:00, SS 1) Stormers: Dillyn Leyds, Sergeal Petersen, Ruhan Nel, Rikus Pretorius, Edwill van der Merwe, Damian Willemse, Herschel Jantjies, Siya Kolisi (k), Ernst van Rhyn, Nama Xaba, David Meihuizen, Salmaan Moerat, Neethling Fouché, Scarra Ntubeni, Steven Kitshoff. PLAASVERVANGERS: Chad Solomon, Kwenzo Blose, Wilco Louw, Hilton Lobberts, Ben-Jason Dixon, Thys Kitshoff, Godlen Masimla, Jean-Luc du Plessis, Seabelo Senatla, Michal Haznar, David Kriel. Haaie: Aphelele Fassi, Sbu Nkosi, Lukhanyo Am, André Esterhuizen, Makazole Mapimpi, Curwin Bosch, Louis Schreuder, Sikhumbuzo Notshe, Tyler Paul, Henco Venter, Hyron Andrews, Le Roux Roets, Thomas du Toit, Kerron van Vuuren, Ox Nche. PLAASVERVANGERS: Dylan Richardson, Mzamo Majola, John-Hubert Meyer, JJ van der Mescht, Ruben van Heerden, James Venter, Tera Mtembu, Sanele Nohamba, Boeta Chamberlain, Jeremy Ward, Marius Louw, Madosh Tambwe, Lwazi Mvovo. Leeus…

Wen het swaarder as rand en sent geweeg toe Rassie Erasmus sy aanbevelings gemaak het oor waar hy wil hê die Springbokke hul Rugbykampioenskap-tuistoetse vanjaar moet speel. Daarom is daar ’n uitstekende kans dat die Springbokke op 26 September teen die All Blacks in Mbombela (Nelspruit) se Mbombela-stadion sal speel, met ’n kapasiteit van 40 929, eerder as om in ’n stadion soos Ellispark te speel wat 62 567 toeskouers sitplek bied. Uit ’n oogpunt van kaartjieverkope is die grootste skare wat Mbombela tot dusver vir ’n Bok-toets kon lok 30 018, teenoor die 51 762 toeskouers wat byvoorbeeld in 2018 op Loftus Versfeld was toe die All Blacks ’n oorwinning van 32-30 oor Suid-Afrika behaal het. Dit sou om kommersiële redes meer sin maak as die Bokke die All…

Eskom het Woensdag ’n knuppel in die hoenderhok gegooi oor sý interpretasie van hoe kragtariewe bereken behoort te word. Indien dít deur die hof aanvaar word, moet verbruikers hulself staal vir etlike jare se reuseverhogings. Die afgelope week se hoftwis tussen die nasionale energiereguleerder (Nersa) en Eskom het net gegaan oor R69 miljard se regeringsreddingsboeie wat Nersa van die kragverskaffer “teruggevat” het. As die hofsaansoek sou slaag, sal dit beteken dat kragtariewe vir die volgende twee jaar elke keer met 16% verhoog moet word eerder as die 8,1% en 5,22% wat tans beplan word. Maar kenners sê dít is moontlik net ’n bysaak. Indien Eskom se betoë aanvaar word en die hof skep ’n presedent, sal Nersa se magte om verbruikers in die toekoms teen drastiese stygings te beskerm, ingekort…

’n Kontrak om een miljoen Suid-Afrikaanse energiestafies per maand na Amerika uit te voer, het byna in die hek geduik omdat die regering volgehou het dis ’n suiwelproduk. Die Pretoria-gevestigde PVM Nutritional Sciences, wat sê hulle het die wêreld se eerste energiestafie in 1977 vervaardig, moes hulle tot die dringende hof wend om hul verwagte wins van meer as R360 miljoen te beskerm. PVM moes 4 000 monsters van hul stafies na Amerika stuur, maar die owerhede daar vereis dat die Suid-Afrikaanse owerhede dit sertifiseer. Die departement van landbou, bosbou en visserye het geweier om dit te doen omdat hulle sê die stafie is ’n suiwelproduk en PVM is nie geregistreer as ’n suiweluitvoer-fasiliteit nie. PVM het in hofstukke gesê die energiestafie is nié ’n suiwelproduk nie. Dit bevat wel…

Volgende maand is die einde van die belastingjaar vir die meeste mense. Dit is nou die tyd om te kyk na aftrekkings wat jou belastinglas kan verlig wanneer jy later vanjaar jou opgawe vir 2019 moet indien. Die mees voor die hand liggende belastingvoordeel is om ten volle gebruik te maak van jou bydraes tot ’n uittree-annuïteit (UA). Ek het al hieroor geskryf, maar dis goed om weer ’n slag na ’n UA te kyk – veral uit ’n belastingoogpunt. Ek het verlede week hier geskryf oor voorlopige belasting en die slaggat wat dit kan inhou vir mense met ’n tweede inkomste, byvoorbeeld uit die verhuring van eiendom deur Airbnb. ’n UA kan jou help om ook hier ’n belastingvoordeel te bekom. Kom ons kry eers net kortliks die “standaard”-belastingvoordele…

Met Ethiopian Airlines en Qatar Airways kan jy vir sowat R8 000 na Wene, Oostenryk, vlieg. Neem dan een van die gereelde Flixbus-busse tot in Bratislawa, so 66 km van daar af. Die rit duur 45 minute en kos min of meer €5 (R80). Of neem ’n Uber as jou tas nie wiele het nie. By die vierster Hotel Danubia Gate betaal jy R1 200 per nag vir twee, met ’n stewige ontbyt ingesluit. Pryse vir kos en doendinge in die stad is billik. Verwag om so tussen R50 en R80 vir ’n lekker sop en brood te betaal. ’n Bier kos R15 tot R30.…

1917 met George MacKay en Benedict Cumberbatch. Regisseur: Sam Mendes. Met die oormaat vermaak wat op kanale soos Netflix aangebied word, veg rolprente verbete terug. So word rolprente uit ’n sluimerslaap geruk om uit te haal en te wys – om gehore te oortuig om in teaters na rolprente te gaan kyk en nie op televisie nie. Dit was een van die redes hoekom Sam Mendes, wat al vir twee James Bond-rolprente verantwoordelik was, besluit het om dié oorlogsverhaal in een skoot te vertel. Gehore wat net fliek vir die lekker sal skaars van redigering bewus wees waar van een toneel of kamerahoek na ’n ander gesny word. Maar in 1917 (benoem vir tien Oscars) wou Mendes ’n verwoestende buite-oog op die Eerste Wêreldoorlog gooi, en het daarom besluit om…

Baie van ons het pragtige herinneringe waar ons saam met ons ma’s of oumas in die kombuis gekook of gebak het. Ek onthou so goed hoe my ma my leer skilferkors maak het. Die aanmaak van die deeg, die rasper van die botter, die vou van die deeg, platslaan met ’n koekroller, in die yskas laat rus en dan weer botter, weer slaan, weer yskas toe – totdat al die botter klaar is. Ek het nie besef wat ek alles geleer het nie: Ek het geleer om af te meet, om te tel, om te deel . . . wetenskap, motoriese handvaardighede . . . En dit het ook die pad gebaan vir my huidige beroep as TV-sjef en kosskrywer vir Rapport. ’n Lekka kookboek vir kinders Marinda Engelbrecht, outeur…

Piet Pienaar van Pretoria skryf: Sjoe, maar die eerste 19 dae van die jaar het gevlieg! Voorspoedige 2020, mense. Ook aan Carl Niehaus, Karlien van Jaarsveld en pres. Cyril “Perfekte Storm” Ramaphosa. Dit lyk of die reëlmaat van skokke in die nuus tot dusver sedert verlede jaar seepglad hervat het. Net gister lees ek ’n boekresensie in The New York Times: “Soon a Robot Will be Writing This Headline – A world without work: Technology, automation, and how we should respond.” How we should respond? Ek sê: Prop die robot uit, my magtig, vóórdat die ding begin opskrifte skryf. Hoe het Jan Rabie in sy kortverhaal gesê? “Ek het jou gemaak.” Sit dit af. Daar is nog tyd. Robotte is dalk in dié stadium slimmer as die meeste Twitter-gebruikers, maar…

Suid-Afrika is ’n land vol krisisse en uitdagings. Eskom is in sy maai. Die ekonomie op sy knieë. Die SAL in vryval. Wat om te doen, waar om te begin? Cyril talm. Die ANC kibbel. En die res draai duime. Gelukkig sit almal nie op hul alies of speel viool terwyl Rome brand nie. Beslis nie Dillon Henwood nie. Waar ander verstar staan in die hoofligte van die trok wat op hulle afstorm, haal dié jong onderwyser (vanjaar is maar sy tweede jaar in die onderwys) diep asem en dóén. Nadat hy verlede jaar in die Junievakansie ’n desperate boodskap gekry het van ’n leerling wat vier dae laas iets te ete gehad het, het hy nie belangeloos sy foon afgeskakel of soos Cyril getalm nie. Hy’t gedoen. Die oproep,…

Dit lyk nie of die Gautengse departement van onderwys (GDO) en Curro uit een mond praat oor hul vennootskap nie. Panyaza Lesufi, LUR vir onderwys in Gauteng, het dié week aangekondig Curro, ’n private onderwysgroep wat op die Johannesburgse Effektebeurs (JSE) genoteer is, sal beskikbaar wees om leerlinge wat nog nie plek in dié provinsie se skole het nie, in te neem. Lesufi het twee jaar gelede gesê die Onafhanklike Eksamenraad (IEB) se matriekeksamens moet geskrap word sodat almal in die land dieselfde eksamens skryf. In twee kategorieë Curroskole – Curro Schools en Curro Select Schools – word die IEBleerplan gevolg. Rapport het probeer uitvind hoe dié vennootskap gaan werk. Wie mag gaan? Mari Lategan, woordvoerder van Curro, sê die onderhandelinge oor die inskrywings is nie gefinaliseer nie. Sy sê…

Tot een uit elke agt Christene is vanjaar op ’n erge manier weens hul geloof vervolg. Só sê Geopende Deure Internasionaal, ’n nie-winsgewende sendingorganisasie wat vervolgde Christene ondersteun. Volgens sy 2020-Wêreldwaarnemingslys het 260 miljoen van die wêreld se 2,4 miljard Christene “uiterste” of baie hoë vlakke van vervolging verduur. Dit is 15 miljoen meer as ’n jaar gelede. Die ergste vervolging is sedert 2002 in Noord-Korea wat vanjaar weer die land is waar dit die moeilikste is om ’n Christen te wees. Afganistan en Somalië is onderskeidelik tweede en derde. Geopende Deure monitor die wêreldwye vervolging van Christene sedert die 1970’s en reik jaarliks ’n lys uit van die 50 lande waar dit die ergste is. Om dit op te stel, vul sy personeel in die veld en netwerke in…

Met die ANC se viering van sy 108ste bestaansjaar het die party verlede naweek nie net die hele Kimberley oorgeneem nie, maar ook die openbare lughawens daar en in Bloemfontein erg ontwrig. Alle private vliegtuie is deur die Burgerlugvaartowerheid (BLO) verbied om op dié lughawens te oornag – iets wat laas tydens die Wêreldbeker-sokkertoernooi in 2010 gebeur het. Kenners het dit as “ongehoord” beskryf dat staatsbates ingerig word om ’n politieke party ter wille te wees. Die BLO het naamlik kort voor die 8 Januarie-vierings in ’n kennisgewing aan vlieëniers wat bekend is as ’n Notam (notice to airmen) gesê “verminderde parkering (is) beskikbaar as gevolg van die ANC se geleentheid in Kimberley. Daar sal geen oornag-stop van enige vliegtuie toegelaat word gedurende hierdie periode nie”. Luidens die kennisgewing kon…

Die omstrede Mongameli Bo-bani, afgesette UDM-burgemeester van Nelson Mandelabaai wat veroorsaak het dat die DA beheer oor dié metroraad verloor, bly ’n raadslid ongeag of daar ’n nuwe koalisie-ooreenkoms tussen die DA en die UDM gesluit word of nie, sê die UDM-leier, Bantu Holomisa. “Bobani het niks gedoen wat hom diskwalifiseer daarvan om ’n stadsraadslid van Nelson Mandelabaai te wees nie. As die DA beweer dat hy korrup is, moet hulle sy beweerde korrupsie aan die raad voorlê of ’n klag by die polisie indien. Tot dan bly hy ’n raadslid,” het Holomisa gesê ná sy onderhandelinge Donderdag met die DAleier, John Steenhuisen, en James Selfe, voormalige federale voorsitter van die DA. Die DA het 57 uit die metroraad se 120 setels en wil beheer terugneem van die ANC (50…

Om 60 km van mekaar af te bly, is darem baie beter as 1 400 km. Só sê Sanel Prinsloo (23) nadat sy pas na Leipoldtville in die Wes-Kaapse Sandveld getrek het om nader aan die boer Willem Pool (30) te wees. Hulle het liefde gevind op die kyk-NET-program Boer soek ’n vrou. Mooinooi in Noordwes was vir die verliefdes net te ver van Clanwilliam, waar Willem boer. “Ons is nou al vier maande in ’n verhouding en baie gelukkig,” sê Sanel. Sy het vandeesweek begin met haar eerste werk as gr. R-onderwyseres by die Christelike Privaatskool Leipoldtville en bly saam met nog twee kollegas in ’n woonstel oorkant die skool. Willem kom kuier gereeld en naweke gaan kuier sy op die plaas. “Dinge tussen my en Willem gaan baie…

Die voormalige WP-flank Rohan Kitshoff, wat deesdae vir Namibië speel, is een van verskeie rugbyspelers wat skynbaar deur ’n eiendomspekulant ingeloop is en nou oor die halfmiljoen rand skuld. Die hooggeregshof in Pretoria het gevolglik Dinsdag ’n bevel uitgereik wat FirstRand Bank magtig om ’n huis van Kitshoff en sy vrou, Carmen, in Dassierand, Potchefstroom, op ’n eksekusieveiling te verkoop om sy skuld te delg. Kitshoff (34), wat nou in Windhoek bly, het egter in hofstukke volgehou dat hy die bank niks skuld nie. Hy voer aan dat hy en ander rugbyspelers ingeloop is in ’n behuisingsbedrogskema deur ene Pierre André Gerrit Rossouw. Kitshoff sê voorts FirstRand het roekeloos geld aan hom en Carmen geleen om die huis te koop. FirstRand het die Kitshoffs in Augustus 2016 reeds gedagvaar weens…

Polisieduikers is op soek na die inhoud van ’n boks wat in die see naby Gordonsbaai gegooi is en wat vermoedelik die vuurwapen bevat waarmee ’n bekende sakeman van Helderberg vermoor is. Darryl van Reenen, voorsitter van die Helderberg-sakekamer en eienaar van ’n onderneming wat onder meer brood en koerante afgelewer het, is in Augustus verlede jaar by die werk doodgeskiet. Hy is geskiet nadat hy vroegaand gaan ondersoek instel het nadat die elektrisiteit by sy onderneming afgegaan het. Rapport verstaan dat Van Reenen se .38-rewolwer glo enkele weke voor die moord uit sy kluis by die huis “verdwyn” het. Hy is met ’n .38-kaliber vermoor. Speurders het daarna ’n man ondervra wat glo in die teenwoordigheid van twee vroue die inhoud van ’n boks wat die moordwapen bevat het,…

Dis nie elke span wat die luuksheid het om hardebaarde te groet en hulle dan met selfs meer ervare spelers te vervang nie. Maar duidelik is die Blitsbokke nie sommer enige span nie. Die afrigter Neil Powell het presies dít gedoen voordat die Blitse na Nieu-Seeland vertrek het vir aanstaande naweek se Hamilton-sewestoernooi. Rosko Specman en Dylan Sage is albei sedert verlede maand se Kaapstad-toernooi terug na die Bulle vir Superrugby-diens, terwyl Ruhan Nel en Seabelo Senatla hulle by die Stormers aangesluit het. Powell kon in reaksie op die knoppies van die ervare Cecil Afrika, Werner Kok en Branco du Preez druk om die viertal se skoene vol te staan. Boonop is opwindende jongelinge soos Stedman Gans (wat vir die eerste keer as kaptein aangewys is) en Muller du Plessis…

Agter Ernie Els is ’n loopbaan waarvoor die meeste gholfspelers hul oogtande sal gee. Meer as 70 beroepstitels, waaronder vier majors. ’n Plek in gholf se Internasionale Heldesaal. Nege weke boaan die wêreldranglys. Die posisie van Internasionale kaptein in verlede maand se Presidentebeker. En tog was die Big Easy Donderdag so bewerig soos ’n seuntjie op sy eerste skooldag, ondanks die menigte bekende gesigte en jillende ondersteuners rondom hom. Dit was sy eerste dag op die PGAreeks se senior toer – en dit het nie goed gegaan nie. In ’n winderige Hualalai het hy 72 houe gespeel en aan die einde van die dag 30ste uit 38 spelers op die voorlopersbord van die Mitsubishi-kampioenskap gelê. Maar gelukkig het Els drie dae gekry om gewoond te raak aan sy nuwe speelgrond…

Die vergete vleuel van Springbok-rugby. Hoe anders kan ’n mens ’n Bok bestempel wat ná net nege toetse op ’n jeugdige 23 jaar, en dit boonop ná Suid-Afrika se reeksoorwinning oor die All Blacks in 1976, heeltemal van die rugbytoneel verdwyn het? Chris Pope se mediese studie én kwaai beserings het hom bloedjonk laat uittree, maar sy opwindende wendrie vir die Westelike Provinsie op Nuweland teen die All Blacks in 1976 het selfs ná sy uittrede en “verdwyning” uit rugby in die geheue van rugbymense gebly. ‘Sy glasoog het uitgeval en Johan het in die gras daarna gesoek.’ “Nadat ek in 1978 as mediese dokter gekwalifiseer het aan die Universiteit van Kaapstad, het ek twee jaar deurgebring by Edendale-hospitaal in Pietermaritzburg, waar ek my internskap voltooi het,” vertel hy. “Daarna…

27 Januarie 2019, Rod Laver-arena, Australië. Die Serwiër Novak Djokovic is op die kruin van die golf. Op ’n sonnige Sondag in Melbourne kom hy in die Australiese Ope-eindstryd teen sy mede-tennislegende Rafael Nadal te staan – en verneder die Spanjaard in net meer as twee ure met 6-3, 6-2, 6-3. Dit lewer sy sewende Grand Slam-sukses in Australië en 15de wêreldwyd. Die geleentheid is uiteindelik meer tenniskliniek as Grand Slam-titelstryd. 14 Julie 2019, Wimbledon-hoofbaan, Engeland. Djokovic stotter en stamel – maar kraai steeds in die Wimbledon-eindstryd koning oor Roger Federer. Ná ’n vyfstel-marathon wat ’n eindtelling van 7–6(5), 1–6, 7–6(4), 4–6, 13–12(3) kan ’n mens nie help om te voel die beste speler het verloor nie. Maar dít maak nie saak nie. Daar is nog ’n kerfie op Djokovic…

Saracens, die suksesvolste rugbyklub in Engeland, kry al hoe meer die wind van voor. Saracens is verlede jaar in November met 35 ligapunte gestraf en met £5,4 miljoen (sowat R1 017 miljoen) beboet omdat die klub die salaris-plafon van die Engelse Premierliga die afgelope drie jaar oorskry het. Die klub het dit aanvanklik ontken en gesê dat hy appèl sou aanteken, maar dit is later laat vaar. Die Engelse Premierliga het Dinsdag vergader en glo ’n ultimatum aan Saracens gestel: Gooi oop jul boeke en gee terug al die trofeë wat julle die afgelope drie jaar gewen het, of betaal ’n nog duurder prys. As die klub nie binnekort kan bewys dat hy die verpligte salarisperk van die Engelse Premierliga nakom nie, sal hy met nog 35 punte gestraf word…

Swys de Bruin, wat tot kort voor die Wêreldbeker-toernooi deel was van Rassie Erasmus se Bok-afrigtingspan, kan hom aan die kant van die “vyand” bevind wanneer die Bokke die nuwe toetsseisoen as Wêreldkampioenspan begin. Georgië is die Bokke se tweede teenstander in die winter-toetsseisoen. Die Bokke speel eers teen Skotland in twee toetse in Junie. Die einste Georgië het De Bruin nou genader om sy dienste as hoofafrigter te bekom. Die Georgiese aanbod word geldelik deur die beheerliggaam Wêreldrugby ondersteun. Georgië is egter nie al span wat op De Bruin se spoor is nie. Die Engelse klub Leicester Tigers, asook die Walliese Pro14-span, Ospreys, stel glo ook in die oudbreier van die Leeus belang. De Bruin is tans ’n konsultant by die Southern Kings en was saam met die span…

Verbeel jou ek stig ’n maatskappy en maak die volgende aanbod aan jou: Jy kan aandele in my maatskappy koop, maar jy het byna geen seggenskap in die bestuur van die maatskappy nie. Boonop kan jy ook nie veel meer as ’n 3%- nominale opbrengs per jaar op jou belegging verdien nie. Alle wins wat die maatskappy meer as dit maak, word aan iemand anders betaal. Vir enige belegger sal dit soos ’n dom idee klink. Dit sou sinvoller wees om jou geld in ’n spaarrekening te belê, byvoorbeeld, waar die opbrengs groter en die risiko kleiner is. Tog is dit presies hoe die Suid-Afrikaanse Reserwebank se aandele werk. Elke aandeel verdien ’n vooraf gespesifiseerde opbrengs van 10c. Met aandele wat teen R3 elk verhandel (wanneer dit beskikbaar is), is…

Doen navorsing: Besluit wat jy wil bereik en stel lang- en korttermyn- finansiële doelwitte. Hoe meer doelwitte jy bereik, hoe suksesvoller is jy. ’n Sterk geestestoestand: Dis belangrik dat jy jouself ken en weet wat jou “finansiële” persoonlikheid is. As jy weet jy gee maklik geld uit, moet jy maniere vind om dit in te kort. Kies die instrumente wat die beste vir jou sal werk: Hetsy beplanningsinstrumente, finansiële sakrekenaars vir skuldbetalings en aftreebeplanning, en ’n afspraak met ’n finansiële be-planner. Kennis is mag: Maak seker jy weet hoe verskillende lenings werk. Kom op die hoogte van spaarrekeninge, beleggings en versekering, en hoe om finansiële stres te verminder. Kry ’n mentor: ’n Goeie finansiële adviseur is belangrik om jou te help om doelwitte te bereik. Hulle het die instrumente vir…

Elke voëlkyker het een – daardie voël wat jou bly ontwyk en jy net nie op jou lysie kan aftik nie. Sommige is pragtig en kleurvol, maar kom net in sekere dele van die land voor. Ander is volop, maar klein en bruin en moeilik om te sien. En dan is daar dié wat uiters bedreig is en jy móét sien voordat dit dalk te laat is. Híér het jy die beste kans om die tien mees besonderse voëls in Suid-Afrika te sien: Taitavalk Dr. Gareth Tate, bestuurder van die roofvoëlprogram by die Trust vir Bedreigde Natuurlewe (EWT) sê dié klein valk is een van die skaarsste voëls in die land en is kritiek bedreig. Tog het jy ’n goeie kans om hulle op een spesifieke plek te sien: langs…

Evil  Met Jacques de Silva Regisseurs: Laine Butler en Mike da Silva Lesers kla dat hulle versadig is aan kommersiële stukke. Musiekblyspele, klugte en dansteater word gereeld aangebied, maar ernstige teater, wat toewyding vereis en die gehoor verryk en dwing om te dink en standpunt in te neem, is maar dun gesaai. Daarom is hierdie stuk so belangrik. Dit gaan oor ’n jong man in ’n bose wêreld wat net altyd die slae gevat het. Wat letterlik die ander wang gedraai en passief gereageer het terwyl hy geboelie en misbruik is. Soms is passiewe weerstand nie genoeg nie. Dit sterk die bose, boelies en skurke in hul heerskappy. Hierdie stuk spreek veral die jeug direk aan en verduidelik in sterk taal en ’n yster-teks dat ’n oog vir ’n oog…

Sonbrandroom vee af soos jy beweeg en was af as jy swem of sweet en jy moet elke twee uur weer aansmeer, of ná enige aktiwiteite. ■ Gebruik ’n sonbrandroom wat beskerming teen sowel UVA- as UVB-strale bied (breëspektrum-room). ■ Smeer aan sowat 20 minute voor jy buitentoe gaan, want sommige rome se aktiewe bestanddele neem ’n rukkie om volle beskerming te bied. ■ Smeer genoeg aan: ’n Eetlepel vol op jou gesig, ’n sopieglasie vol op jou lyf. ■ Sinkoksiedroom, daardie dik, wit room wat krieketspelers graag aansmeer, is fantasties vir kinders, sportlui of dié wat graag swem, want dit was nie sommer af nie. Tweede beste is enige taai sonbrandroom (minstens SPF30) wat moeiliker sal afwas. Vermy sproeie of vogrome met SPF – dis net voldoende as jy…

Ophou vloek. Geen suiker. Laat ek raai. Minder drink en meer oefen. Gesonder eet. Nooit op die kinders skree nie. Minder spandabel wees, meer spaar. Minder tyd op sosiale media verspil. Ou foto’s uitdruk. Garage regpak. Ophou vloek. Vroeër gaan slaap en vroeër opstaan. Geen suiker. Alles mooi in toom hou van nou af aan. Nóg ’n raaiskoot: Vele, of dalk alle Nuwejaarsvoornemens wat jy met borrels in die hand bedink het, moes jy reeds weer oor ’n flou koppie koffie vaarwel roep. Toemaar, selfde hier. Geen wonder Januarie maak ons somber nie. Benewens ons beursies wat leeg is en dat ons soos kraaie gaap in presies die soort somerweer wat welkom sou wees toe ons nog met vakansie was, maak ons elke jaar weer dieselfde fout. Die uitbundige, ontspanne,…

Nomfundo Maseti, Nersa se lid vir elektrisiteit, sê die reguleerder baklei vir die verbruiker, maar hulle kan net geelkaarte aan die halsstarrige kragreus uitdeel. Nersa kan aanhou nee sê vir 16%-tariefverhogings, maar Eskom het tog die geld nodig? Almal weet dit, maar dis ewe duidelik dat hoër tariewe alleen nie Eskom se geldprobleme gaan oplos nie. Hulle moet elders geld gaan soek. Die verbruikers kan nie pa staan vir Eskom se geldprobleme nie. Is ons krag nie steeds relatief goedkoop nie? Jy kan nie Suid-Afrikaanse tariewe met tariewe in die SAOG-lande vergelyk nie, dis om appels met pere te vergelyk. Die vraag is: Was Eskom omsigtig en doeltreffend met sy uitgawes? Eskom het in die hof gesê volgens die Wêreldbank is tariewe 81% van Eskom se probleme? Dis nie mooi…

Gedurende die Kodesa-onderhandelinge in die vroeë 1990’s het die hardebaarde soms die korps van hoofsaaklik jonger joernaliste gespot wat oor dié historiese beraad verslag gedoen het. Julle is die enigstes, het hulle gesê, wat ’n voortgaande nuusgebeurtenis kan laat steier van “dramatiese deurbraak” die een dag na “gevaarlike dooiepunt” die volgende dag. Dis tog belaglik. Smaak my daardie tye is terug. Dié ronde oor die presidentskap van Cyril Ramaphosa. Die een dag lees jy Ramaphosa se doppie is geklink. As hy nie “val” by die ANC se beleidskonferensie in Junie nie, rol sy kop wanneer die party in 2022 nuwe leiers kies. Net om dieselfde dag, of ’n dag later, weer te lees of hoor Ramaphosa staan nou sterker in die ANC as ’n jaar gelede, hy hardloop kringe om…

In ’n week waarin meters koerantkolomme afgestaan is aan die struwelinge in die Britse koningshuis, gaan die afsterwe van sir Roger Scruton op 12 Januarie amper ongesiens in die Afrikaanse media verby. Scruton, gebore in 1944, publiseer meer as 50 boeke oor die politieke filosofie, musiek, argitektuur, kuns, literatuur, godsdiens en meer. Hy maak oorspronklik naam met sy 1980-boek, The Meaning of Conservatism. Met dié boek en ook vele ander daarna lewer hy ’n belangrike bydrae om die eietydse relevansie van die konserwatiewe tradisie in ’n toenemend verwarde wêreld weer duidelik te maak. Met sy heengaan is sy werk en die konserwatiewe tradisie nog aktueler as ooit. Wanneer ’n mens jou in Suid-Afrika as konserwatief identifiseer, verskyn afkeurende trekke om mondhoeke. Waarskynlik is dit te danke aan twee algemene wanopvattings…