Tabla de contenidos para 23 March 2023 en Landbouweekblad

Anderkant die reënboog Dit is moeilik om presies te sê wanneer dit gebeur. Daardie eerste keer dat ’n jong boer op ’n skou of kongres jou “oom” noem. Die aanvanklike ongeloof daarvan. Jy voel dan nie ’n dag ouer as 28 nie! Aanvanklik staan jy dit teë, maar uiteindelik besef jy dit is ’n verlore saak wanneer jy die soveelste keer kapsie moet maak. Mettertyd begin jy eintlik jou “nuwe” rol geniet. Hoe lekker dit is om rustig by ’n braai te kan kuier. Die diep vrede wat die stilte van ’n woestyn of woud kan bring. Hoe bevredigend verhoudings met ou vriende kan wees. ’n Mens besef nie aldag hoe diep verandering werklik is nie. Net die ander dag lag ons lekker saam met ’n klomp Vrystaatse boere om…

Mnr. Attie Nel van Tsumeb in Namibië is as Grootfontein se oeskoning (met mielies) vir 2022 aangewys. Hy boer ook met beeste en kleinvee op sy plaas wat hy van niks af opgehou het. Lees die artikel op bl. 50. Vertel van jou gesin. Ek en my vrou, Joléne, het twee kinders. Ons seun, Adriaan (18), is verbonde aan Westelike Provinsie se rugby-akademie op Stellenbosch en studeer vir ’n landboudiploma in plantproduksie. Ons dogter, Adré (21), studeer haarkappery aan die Potchefstroom Akademie. Het jy ná skool gestudeer? Ja, ek het ’n landboudiploma aan die Landboukollege Neudamm buite Windhoek verwerf. Het jy ’n stokperdjie? Ek bou jaggewere om in “beter” modelle. Ek geniet ook jag en visvang saam met vriende en my familie. Waar hou julle vakansie? Ons is lief vir…

DIE alternatiewe liggingsdifferensiaal vir sojabone, wat binnekort begin met termynkontrakte vir Maart, Mei en Julie 2024, gaan 10 verwysingspunte en 208 leweringspunte hê. “Aan die einde van elke seisoen sal die JSE met belanghebbendes in die bedryf vergader om die sukses daarvan te bepaal,” het mnr. Chris Sturgess, konsultant vir die Johannesburgse Effektebeurs (JSE), op ’n vergadering van sojaboonboere op Graan SA se kongres verduidelik. Daar sal ná twee jaar besluit word of voortgegaan word met die nuwe differensiaal, maar omdat die proses ’n jaar vooruit werk, sal die toetslopie drie jaar duur. Die groot kwessie vir die JSE sal wees of gewillige verkopers en kopers mekaar met die nuwe konsep gaan vind en hoe doeltreffend die mark gaan funksioneer. Oor of die uitvoer van sojabone in die verwysingspunte in…

Die totale invoer van pluimveeprodukte na Suid-Afrika was verlede jaar 13,7% laer as in 2021, en 27,7% laer as die vyfjaargemiddelde (2017-2021). Volumes het gedaal van 566 210 ton in 2018 tot 373 049 ton in 2022. Die totale waarde van hierdie ingevoerde produkte was R6,5 miljard in 2018 en het gedaal tot R4,4 miljard in 2022. Syfers vir 2022 bevestig volgens mnr. Izaak Breitenbach van die Suid-Afrikaanse Pluimveevereniging dat Amerika die hoofverskaffer van bevrore hoenderporsies aan die been na Suid-Afrika geword het. Ongeveer die helfte (49,6%) van dié ingevoerde hoendervleisprodukte was uit Amerika. Brasilië en Argentinië het vir onderskeidelik 30,2% en 16,6% gesorg. As gevolg van herhaalde voëlgriepuitbrekings in Europa is Brasilië egter sedert 2016 die hoofverskaffer van alle pluimvee-invoer na Suid-Afrika. Baie van dit wat Brasilië na Suid-Afrika…

Design Biologix het in 1994 met drie eienaars en een werknemer begin. Een van die stigterslede, mnr. Pieter Smuts, is tydens die covid-19-pandemie oorlede. Hy het die besigheid saam met me. Karen Nel en dr. George Gaenssler begin, maar Gaenssler het afgetree. Vandag vervaardig die onderneming veemiddels vir beeste, kleinvee, wild, visse en pluimvee vir die plaaslike en uitvoermark. Die maatskappy het met 600 000 dosisse begin en vervaardig nou meer as 40 miljoen dosisse per jaar, waarvan byna die helfte na die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap, Brittanje, Oos-Europa en Noord-Afrika uitgevoer word. Nel en dr. Angela Buys sê hulle toon ’n konstante, organiese groei met die vervaardiging en verkoop van hul veemiddels op pad na hul mikpunt van 400 miljoen dosisse per jaar. Dit sal nuwe momentum kry wanneer hulle in…

Rubriek Tydens Graan SA se kongres het mnr. Derek Mathews, die voorsitter van Graan SA, die praatjie deur mnr. Sam Roland van The Economist se intelligensie-eenheid opgesom deur te sê die graanwaardeketting moet sy samewerking verbeter en daarop konsentreer om die voordele daarvan te ontsluit. Roland het produsente geloof vir die groei wat die landbousektor getoon het. Die landbou was die toppresterende sektor en het met 25% ná covid-19 gegroei. Dis ’n merkwaardige syfer. Maar hoe vaar die ander? In die graan-en-oliesadewaardeketting is ’n vergelyking van die onderskeie sektore se prestasie nodig om te weet waar die knelpunte in die waardeketting is wat keer dat dit optimaal funksioneer. Dit is belangrik om in gedagte te hou dat die JSE se stoortariewe jaarliks bygewerk word deur die styging in die produsenteprysindeks…

DRIE dekades se navorsing oor veldherstel word saamgevat in ’n nuwe handleiding, Ekologiese restourasie in Namakwaland: ’n praktiese gids. Dit is uiters waardevol vir boere, mynbouers, bioloë, konsultante, staatslui en die bedryf. Die boek bevat omvattende inligting oor Namakwaland se ekologie, geskiedenis, plant- en natuurlewe, en die kwessies wat sy ekostelsels bedreig. Metodes word bespreek oor hoe om die grondoppervlak te bewaar en te stabiliseer, en die hervestiging van plantlewe aan te wakker. Die plant van sade en plante in gebiede wat agteruitgegaan het, saaitegnieke en kwekerymetodes word ook bespreek. Daarby sluit die boek ’n 100-puntmetode in waarmee praktisyns die herstelsukses kan meet. Die skrywers is die omgewingskenner dr. Patrick Carrick, paleo-ekoloog dr. Susan Botha en ekoloog mnr. Raldo Krüger, na aanleiding van hul betrokkenheid by die Namakwaland-herstelinisiatief, deesdae bekend…

Watter tegnologie is onmisbaar in jou boerdery? Die internet help my om te boer en onnodige foute uit te skakel omdat ek navorsing kan doen. Ek kan baie inligting oor enige aspek van boerdery bekom. Ek het al baie oor onder meer plantspasiëring en plantdiepte nagelees. Wat is die beste raad wat jy al gekry het? By wie? Gebruik wat jy het en pas met die tyd aan. Pasop vir té groot hap (die boereprediker Angus Buchan). Wat is die grootste fout wat jy gemaak het? Ek het tydens ons eerste droogtes my boerdery tydelik opgeskort en vervoer begin doen. By nabetragting moes ek dalk maar vasgebyt het. Wie was jou mentor? Oor veeboerdery beslis my oorlede pa, Attie sr., en skoonpa, Botha Joubert. Hul leuse was: Identifiseer goeie gene…

Familie-onderneming Nadat Gilly Walters se man, Taffy, met kanker gediagnoseer is, het sy in die laat 1990’s begin planne beraam om ’n inkomste vir die familie te verseker. Dit het begin met musiekkonserte met die konsertpianis Christopher Dugan by hul huis in die KwaZulu-Natalse Middelland. Vir konsertgaste het Gilly vir tot 100 mense versnaperinge voorberei of vir 50 mense aansit-etes gemaak. Mettertyd het Gilly, wat ’n agtergrond in die voedselbedryf gehad het danksy ’n restaurantjie wat sy in die Middelland help bedryf het, haar vernuf op nougat begin uitoefen. Hoewel die eerste pogings heerlik gesmaak het, was dit ’n taai flop wat nie vir mense voorgesit kon word nie. Nougat is ’n soete verleiding van neute en vrugtestukkies gemeng in ’n geklitse eierwiten-suikermengsel, wat aan taai malvalekkers herinner. Dit kan…

Een leser kan 'n Boereplaas Bordspeletjie wen. NEEM SÓ DEEL: Vul die blokraai korrek in en gebruik die letters in die kleurblokke om die antwoord op die vraag op bl. 75 te ontrafel. SMS die woord LBW, gevolg deur jou antwoord, naam, van en dorp/stad na 33677. Deelnemers kan soveel keer SMS as wat hulle wil. Elke SMS kos R1,50. Net mense binne SA grense kan deelnee Die wenners sal die oorspronklike, voltooide blokraai en hul besonderhede moet verskaf. Geen werknemers of h gesinne van Media24 en sy reklamemaatskappye mag deelneem nie. Die sluitingsdatum is 13 April 2023. Geen posstukke word meer as inskrywing aanvaar nie. Geen erkenning van ontvangs word gestuur nie. Sudoku Nr. 111 Deur Gerda Engelbrecht Voltooi die rooster sodat elke ry dwars, elke kolom af en…

BOEREDAE 18 APRIL: Inligtingsdag oor optimale vleisbeesproduksie. Huntersvlei, Viljoenskroon. Claire Evans-Anderson, 082 805 5688; claire@re.co.za; www.re.co.za 23 APRIL: Drakensbergerbeestelersgenootskap: Suidelike Hoëveld-studiegroep. Piet de Villiers, 073 143 3985. SKOUE 30 MAART-2 APRIL: Bathurstlandbouskou. Navrae: 063 685 5117; bas@bathurstshow.co.za 13-15 APRIL: Clanwilliam. Wilna Nieuwoudt, 083 685 4356;info@clanwilliamexpo.co.za 24-29 APRIL: Nasionale Saalperd-kampioenskapskou. Bloemfontein. Johanna du Toit, 082 561 7149; johanna@saddlebred.co.za 27 APRIL-6 MEI: Bloemskou. Elmarie Prinsloo, 051 448 9894; info@bloemskou.co.za 28 APRIL: Nasionale Merino-Landskaap-kampioenskapskou. Bloemfontein. Erna Hattingh, 082 353 8425; admin@merinolandskaap.co.za 28-29 APRIL: Nasionale skaapskeerkampioenskap, Bloemfontein. Izak Klopper, 082 446 2162; e-pos: izak@nwga.co.za 29 APRIL: Nasionale Ile de France-kampioenskapskou, Bloemfontein. June Wiid, 082 821 9495; june@studbook.co.za 1-5 MEI: Internasionale Boerbok-, Savanna- en Kalahari Red-kampioenskapskou, Bloemfontein. Michelle Kruger, 083 378 6370; info@boerboksa.co.za 3-4 MEI: Nasionale Herefordkampioenskapskou, Bloemfontein. Liezel Grobler, 082 922 4616; liezel@studbook.co.za 4…

Dit is Nagmaaltyd op Montagu. Mnr. Piet Jordaan van die plaas Bordeaux en sy vrou is ook onder die kerkgangers. Die nagmaalwyn word bedien. En wanneer die gemeente hul leë glasies neersit, luister hierdie boer en sy vrou met gespitste ore. ’n Hoesie, keelskoonmaak of ’n kriewelrige kuggie? Niks, alles doodstil. Tevrede sit Jordaan dan agteroor en fluister aan sy vrou: “Ons wyn is nog reg.” Die Jordaans is ’n wynfamilie uit die beste tradisie. Sedert 1825 is die familieplaas reeds in hul besit en geen enkele korrel druiwe is nog ooit in die hande van ’n vreemdeling toevertrou nie. In die ou kelder met sy houtvate vind ’n mens die produk van 100 jaar se werk en persoonlike toesig — ’n atmosfeer wat jou terugroep na die dae van…

Suid-Afrika se pluimveebedryf is steeds mededingend binne die internasionale mark, en daar is geleenthede vir uitbreiding. Só sê dr. Tracy Davids (REGS) van die buro vir voedsel- en landboubeleid (BFAP) na aanleiding van navorsing deur BFAP oor die plaaslike bedryf se mededingendheid. Luidens dié navorsing is Suid-Afrika ’n klein produsent op internasionale gebied. Pryse is dus geneig om goed by internasionale markte geïntegreer te word. “Dit beperk egter die mate waarvolgens veranderinge in voerpryse met hoër hoenderpryse verhaal kan word, veral wanneer korttermynbinnelandse gebeure en dinamika voerpryse laat styg,” sê Davids. “Indien wêreldgebeure hoender- of voerprodukpryse beïnvloed, is hierdie skommelinge geneig om na Suid-Afrikaanse markte oor te spoel. As sodanig kan die relatiewe mededingendheid van Suid-Afrikaanse produsente in die internasionale konteks oor tyd wissel, na gelang van die internasionale dinamika…

1 HORING VAN AFRIKA Witmielievoorraad duik Die ergste droogte in 40 jaar is besig om witmielievoorraad in lande in die Horing van Afrika ernstig te knou. Lande van waar voorraad in dié streek normaalweg aangevul word, het minder as gewoonlik beskikbaar vir uitvoer. Internasionale hulporganisasies vrees voedselonsekerheid staar meer as 18,5 miljoen mense in Ethiopië, Kenia, Somalië en Djiboeti in die gesig. Uganda en Tanzanië, waaruit dié lande dikwels invoer, is normaalweg selfonderhoudend wat graan betref, maar die Amerikaanse departement van landbou verwag dat hul surplus met 16% kan verminder. Kenia, die grootste mielie-invoerder in die streek, sal na verwagting vanjaar tot 900 000 ton moet invoer tot Augustus. Die streek as geheel sal 3,4 miljoen ton moet invoer. Zambië, wat ’n goeie oes verwag, sal voorkeur gee aan…

DIE niemandsland waarin voormalige eienaars van Zimbabwiese plase wat 23 jaar gelede sonder vergoeding onteien is, hulle bevind, het ook implikasies in Suid-Afrika. “Eiendomsreg moet tot elke prys beskerm word. Aan die een kant moet die ongeregtighede van 23 jaar gelede in Zimbabwe reggestel word en aan die ander kant moet gekeer word dat dit hier ook gebeur,” sê mnr. Willie Spies, direkteur van Hurter Spies Ing. Spies en die netwerkorganisasie Saai verteenwoordig sowat 500 gesinne wie se plase in Zimbabwe onteien is. Sommige van dié boere woon nou in Suid-Afrika en Zambië. Die Zimbabwiese regering het boere in Julie 2020 vergoeding aangebied, maar nooit by die ooreenkoms gehou nie. ’n Nuwe aanbod behels nou betaling in staatseffekte wat eers oor 14 jaar verdiskonteerbaar is. Die meeste van Saai se…

Rubriek KORTOM ■ Die afgelope aantal jare het Rusland ontwikkel in die dominante uitvoerder van koring, met Oekraïne kort op sy hakke. ■ Internasionale landboumarkontleders verwag dat die produksie van somergewasse in Oekraïne in 2023 gaan daal, wat erger markskokke as dié van 2022 aan die gang kan sit. ■ Suid-Afrika het sedert Oktober 2022 reeds 600 000 ton koring ingevoer, waarvan 100 000 ton van Rusland ingevoer is en die res meestal van ander Oos-Europese lande. Die aggressiewe inval van Oekraïne deur Rusland was einde Februarie 2023 ’n jaar lank aan die gang met geen einde in sig nie. Inteendeel, daar is ontleders wat meen dit kan eskaleer. Die oorlog het veral die internasionale mark vir koring en oliesade ontwrig, maar ook gasvoorsiening aan Europa, wat kunsmispryse laat styg…

Kool is tans heelwat skaarser as gewoonlik in Suid-Afrika vanweë die baie reën wat die afgelope maand of drie in die noorde van Suid-Afrika geval het. Groenteboere kon nie hul normalde aanplantings doen nie. “Dit het koolpryse die hoogte laat inskiet. Pryse van tot R20 per koolkop is nie buitengewoon nie,” sê mnr. mnr. Hugo Burger, tegniese bestuurder van die saadmaatskappy Hygrotech in die Wes-, Oos- en Noord-Kaap. Waar koolkoppe gemiddeld R4 behaal het voor covid-19, het dit tydens die pandemie gestyg tot R12/kop, maar daarna weer tot R5-R8/kop gedaal. “Namate aanplantings in die noorde normaliseer, sal pryse daal.” Hoewel talle nuwe koolkultivars op die mark bekend gestel word, plant groenteboere steeds ou staatmaker-kultivars. In normale toestande is sowat 600 ha gemiddeld onder koolaanplantings in Suid-Afrika, maar weens die droogte…

Sommige skole sluit hidroponika by hul buitemuurse bedrywighede in om onder meer vars produkte aan hul skoolgemeenskap te lewer en leerders tuinbouvaardighede te leer. Só het die Factreton Primêre Skool in Windermere, Kaapstad, sowat drie jaar gelede met ’n hidroponiese groentetuin begin. Die tuin verskaf groente aan die skool se voedingskema en gesonde kos aan die leerders, sê mnr. Paul McAvoy, skoolhoof. Die skool het vertikale en horisontale planthouers wat die water oppomp en in ’n buis sirkuleer. Leerders verbou onder meer beet, pietersielie, blomkool, groen uie, grasuie, broccoli, kool en spinasie. “Die volledige oes word geweeg en aangeteken.” Die leerders gebruik 110 m-lange pype waarin hulle gate boor om houers vir netpotte sonder grond te maak. Geen chemikalieë word gebruik nie, slegs water. “Ons hoop om in die toekoms…

REEKSTEGNOLOGIE 360 Oor die jare het boerdery ’n fyn kuns geword om tydig en op die regte manier in te gryp en aksies uit te voer in ’n ingewikkelde en onvoorspelbare omgewing, terwyl die natuurlike balans gehandhaaf word. Presisietegnologie by bewerkings-, plant- en toedieningstoerusting maak data beskikbaar wat alles deel van ’n groter som word waar datastrome van moniteringstoerusting, weerstasies en arbeidsregisters, asook gehalte en opbrengste in ag geneem moet word. Die data as sodanig is net syfers, maar vir boere is dit van onskatbare waarde wanneer dit geïntegreer en gekorreleer word om ’n geheelbeeld te skep van ’n boerdery se suksesse en tekortkominge. Dit bied insig wat wyse boerderybesluite intyds en in die toekoms moontlik maak. Mnr. Org Lindeque, ’n makadamiakweker van Mbombela, gebruik verskeie bestuurstelsels om sy vinger…

Hoe weet ’n boer of hy genoeg stikstof toedien? Dr. Johann Strauss, wetenskaplike oor volhoubare gewasstelsels by die Wes-Kaapse departement van landbou, sê deur die stikstof in die grond te meet, kry ’n mens ’n goeie aanduiding van die behoefte. “Verder gaan dit oor jou stelsel se samestelling. As jou medics goed is, kan jy stikstof verminder. As jou lupiene goed was, kan jy dit verminder. Die stikstof wat gebind word, bou tog oor tyd op aangesien al die stikstof nie op een slag vrygestel word nie.” Strauss sê navorsing in Australië het gewys as jy ’n goeie peulgewasweiding gehad het, hoef jy vir vyf jaar daarna geen bykomende stikstof toe te dien nie sonder om statisties op opbrengs in te boet. “’n Goeie peulgewas is die spil waarom alles…

Boerdery gaan uiteindelik oor besluitneming. Hoe beter ’n boer bepalende faktore kan identifiseer en daarvolgens die beste besluite neem, hoe beter sal sy risikobestuur wees, sê die skaapadviseur mnr. André Fourie. Tipies is sulke faktore vir ’n skaapboer drakrag, veldbestuur, reproduksie, bemarkingstrategieë, oorwintering, winterweiding, uitbreidings, intensifikasie en volhoubaarheid. Volgens Fourie is dit ’n mite dat “enigiets” wat ’n boer op sy plaas doen, hom geld in die sak gaan bring. “Dit is nie noodwendig waar nie en dit kan ’n boer inderwaarheid onnodig geld uit die sak jaag. Die sleutel lê in die regte bestuursmodel.” ’n Boer moet sy boerdery se risikoprofiel verstaan. Soms dwing verkeerde besluite of uitsonderlike omstandighede egter ’n boer om noodgedwonge met ’n hoër risikoprofiel te boer. Skuldverhoudings moet van so ’n aard wees dat dit…

Geldbeplanning Boedelbeplanning is finansiële risikobeplanning en die doel is om sover moontlik proaktief te wees. Sodra ’n diagnose van demensie of Alzheimer se siekte by iemand gemaak is, is dit noodsaaklik dat daar aan sekere sake oorweging geskenk word om seker te maak dat die impak op die persoon, asook sy of haar naasbestaandes sover moontlik verminder word. Hou onder meer die aspekte wat hieronder bespreek word, in gedagte. IS DAAR ’N TESTAMENT? Daar moet so gou moontlik professionele advies ingewin word oor die testament. As daar ’n gade is, sal albei se testamente oorweeg moet word, want dit kan sin maak om vir ’n testamentêre trust in die ongeaffekteerde gade se testament voorsiening te maak vir die geraakte gade se versorging tot sy of haar afsterwe ná die afsterwe…

OVERBERGSE SKAAPVLEISPASTEI ■ 1,5 kg stoweskaapvleis■ Sout en varsgemaalde swartpeper■ Olie, vir braai■ 10 ml elk koljander en fyn komyn■ 3 takkies roosmaryn■ 2 lourierblare■ Kookwater■ 30 ml elk botter en olyfolie■ 2 groot uie, fyngekap■ 5 knoffelhuisies, fyngekap■ Ongeveer 60 ml koekmeel■ 5 ml mosterdpoeier■ 500 ml vleisaftreksel■ 1 hoeveelheid oorgooideeg (sien metode)■ 1 groot ui, in dun ringe gesny Geur die vleis met sout en peper. Verhit die olie in ’n groot kastrol en braai die vleis daarin tot bruin. Sprinkel die koljander en komyn oor en braai tot geurig. Voeg die roosmaryntakkies en lourierblare by en gooi genoeg kookwater in die kastrol om die vleis heeltemal te bedek. Verhit tot kookpunt, bedek en prut stadig tot die vleis so sag is dat dit van die bene afval.…

Plaasmense is bekend daarmee dat stadsvriende bel en hul lot bekla oor die Sodom en Gomorra waar hulle hul lewe slyt. Die verkeer, die misdaad, die gejaag na wind, die besoedeling . . . Ons plaasmense is tog só bevoorreg om in die vrede en rustigheid van die platteland te woon. Daar waar die vlaktes oneindig is, die sonsondergange skouspelagtig, die vee rustig wei op groen weivelde en die donkergroen mielies in die sagte windjie wuif. Ons slaan maar net ons oë hemelwaarts, want geen plaasmens sal ooit ’n stadsmens van die werklike sorge van ’n plaas kan oortuig nie. Iemand het eenkeer gesê stres word veroorsaak deur sirkels wat nie toegemaak word nie. Op ’n plaas word geen sirkel toegemaak nie, of eerder die sirkels is groot en dit…

Groot dele van die Oos-Kaap se grondpryse is nog besig om te herstel ná die droogte van 2019. Tog lyk dit of die ekonomie stabiliseer. In 16 (48%) van die distrikte is gunstige prysneigings in die 12 maande tot Januarie vanjaar waargeneem. In 9% (teenoor 3% die vorige jaar) van die distrikte was daar geen grondverhandeling nie. Die TABEL gee ’n opsomming van grondtransaksies groter as 10 ha in die betrokke tyd. Daar was 318 ooreenkomste in 33 distrikte wat 196 479 ha teen R1,645 miljard behels het. Pryse by Joubertina het met 17,1% gedaal, terwyl dit by Gqeberha met 20,9% gestyg het. Ten opsigte van die registrasie van transaksies vir plase van verskillende groottes, lyk dit soos volg (verlede jaar se syfer is tussen hakies): kleiner as 50 ha,…

R418 ’n Spaarsamige en voedsame kosmandjie met 26 kositems vir ’n gesin van vier soos wat deur die buro vir voedsel- en landboubeleid (BFAP) saamgestel word, was in Januarie R418 of 13,9% duurder as ’n jaar tevore, en R64 of 1,9% duurder as in Desember 2022. Voedseluitgawes het toe 32,6% van algehele huishoudelike uitgawes vir gesinne wat op welsynstoelaes staatmaak, uitgemaak, teenoor 32% die maand vantevore. – BFAP 1,3% Die inkrimping van die land se ekonomie met 1,3% in die vierde kwartaal van 2022 was ’n skok, ná kenners vroeër verwag het die bruto binnelandse produk (BBP) sou met minder as 0,5% krimp. Boonop het die landbousektor met 3,3% gekrimp weens lae produksiesyfers in tuinbou- en veldgewasse. Die landbou was een van die sektore wat volgens Statistieke SA bygedra het…

Steenkool gaan deel bly van die energiemengsel in Suid-Afrika en die mense wat wens dit gaan weg, gaan teleurgesteld wees. Só het mnr. Gwede Mantashe, minister van minerale hulpbronne en energie, in sy openingstoespraak op onlangse Afrika-energie-indaba in Kaapstad gesê. “Ons gaan nie wegstap van steenkool nie, dit gaan nog vir baie jare met ons wees. Ons moet eerder begin belê in tegnologieë wat steenkool ‘skoner’ vir die omgewing maak.” Dit is ook nie net Suid-Afrika en die res van Afrika wat steeds steenkool gebruik om hul basislading te verstewig nie. Duitsland het volgens hom weer begin om van sy steenkoolkragsentrales in te span om krag op te wek weens die gevolge van die Russiese oorlog in Oekraïne. China bou nou 43 steenkoolkragsentrales, Japan bou 23 en Brittanje het volgens…

REGULASIES wat vereistes uiteensit vir die koppeling van sonkragstelsels aan die kragnetwerk is onlangs bygewerk. Die vorige kriteria dateer uit 2014. Volgens mnr. Nicolaas Fauré van Schalkwyk, elektriese ingenieur by Solar Training Centre, wat installeerders van sonpanele en munisipale amptenare oplei, bevat NRS 097-2-3 die tegniese standaarde en reëls vir gevalle waar stelsels met laespanning-opwekkingsvermoë (LV) van 1 kV of minder aan die kragnetwerk gekoppel word. Daarvolgens mag die maksimum uitvoerkapasiteit van ’n toegewyde voerder, soos die meeste boere het, nie meer as 75% van die geïnstalleerde eenheid se kapasiteit wees nie. Dié kapasiteit is die gesamentlike aktiewe krag wat die installasie na die netwerk kan uitvoer by die netwerkverbindingspunt. Die maksimum laaistroom as batterye byvoorbeeld deel van ’n hibriede stelsel is, moet 25% van die geïnstalleerde eenheid se kapasiteit…

Suid-Afrika se kommersiële perlemoenbedryf is vasbeslote om voort te gaan om die herstel in die vraag na en pryse van perlemoen ná die covid-19-pandemie ten volle te benut. Die internasionale gemiddelde prys vir perlemoen het van die eerste tot die tweede kwartaal van 2021 met 18,8% gestyg. Suid-Afrika is tans een van die wêreld se drie top-produsente van hoogaangeskrewe gekweekte perlemoen (Haliotis midae). Mnr. Albi Modise, woordvoerder van die departement van bosbou, visserye en omgewingsake, het aan Landbouweekblad gesê Suid-Afrika se perlemoenboerderysektor het 2 354 ton perlemoen in 2021 geproduseer. Altesaam 1 294 ton daarvan is uitgevoer vir ’n totale inkomste van net minder as R718 miljoen. Plaaslike produsente het meer as 50% wins behaal. Sleuteluitvoermarkte is Hongkong (759 ton), Taiwan (258 ton), Amerika (90 ton) en China (82 ton).…

Hidroponika kry al hoe meer momentum in Suid-Afrika. Dit kan ’n groot ekonomiese inspuiting vir die land se landbousektor beteken, sê mnr. Henk Stander, tegniese hoofbestuurder van die akwahidroponiese afdeling by die departement veekundige wetenskappe aan die Universiteit Stellenbosch. “Kommersiële boere en tuinbougeesdriftiges trek voordeel uit vernuwings rakende voedingstowwe en plantvoeding in ’n steeds groeiende bedryf.” In hidroponika, ’n grondlose produksiestelsel waar die groeimedium ’n pH-aangepaste wateroplossing is, word die nodige minerale in die water opgelos en maklik opgeneem. Navorsing toon dat plantwortels minerale makliker opneem wanneer dit in water pleks van grond groei. Soms word sand, gruis, vermikuliet, steenwol, perliet, turfmos, kokos, klapperdoppe of saagsels gebruik om die wortels geanker te hou. Luidens ’n studie oor hidroponika wat die Universiteit van Suid-Afrika (Unisa) onderneem het, is dié landboumetode baie…

OM insekte dop te hou terwyl hulle van blom tot blom rondvlieg, is nie die maklikste ding om te doen nie. Daarom het Australiese navorsers hulle tot miniatuurkameras en kunsmatige intelligensie gewend. Hulle het rye videokameras in ’n oop kweekhuis waarin aarbeie gekweek word, geinstalleer en dae lank die bewegings van vlieënde insekte soos motte en bye vasgevang. Danksy die ure se video’s en die ontleding daarvan met behulp van gevorderde sagteware kon hulle volg hoedat bestuiwing regdeur die kweekhuis plaasvind. In ’n artikel in die International Journal of Computer Vision reken die navorsingspan dat hul metodes produsente kan help om die getal, soort en tydsberekening van insekte wat vir die optimale bestuiwing van hul voedselplante nodig is, te reguleer. “As ’n mens byvoorbeeld weet dat ’n sekere strook plante…

1 TELING Wat genetiese reaksie betref, moet daar vir so min moontlik eienskappe geselekteer word. Wanneer ’n ram gekies word, moet die prestasie van die ma ook in berekening gebring word. By ramme moet slegs vir die belangrikste eienskappe geselekteer word. By ooie moet die klem hoofsaaklik op reproduksie val. Deur seleksie vir enkelinge of meerlinge kan boere die vrugbaarheid in ’n kudde beduidend verander. 2 KUDDESTATISTIEKE Generasie-intervalle in ’n kudde het ’n groot invloed op die doeltreffendheid van ’n skaapboerdery. Boere moet ’n goue middeweg vind vir optimale wolproduksie en reproduksie, gekoppel aan die kudde se ooi-ouderdomsgroepe. Die neiging met wolproduksie by ooie is dat ooie optimale wolproduksie op die ouderdom van 3-3 1/2 jaar bereik, waarna wolproduksie begin afneem. Die reproduksiekurwe vir optimale speenpersentasie is nagenoeg 5-6…

NUWEGESLAG-BALERS NEEM VOORTOU IN LANDBOUTEGNOLOGIE ’n Boer met die splinternuwe Krone Big Pack-baler sal altyd een stap voor sy buurman wees. Rovic Leers het onlangs die vyfde geslag van die Krone Big Pack-baler, die 1270 en die 1290 bekend gestel, asook die Big X 780, wat die jongste toevoeging is tot die Big X-familie met sy Easy Flow 380S-snytafel en kragtige Liebherr-enjin. Krone verskaf al die afgelope 95 jaar landboutoerusting aan Suid-Afrikaanse boere. Dié toekomsgerigte maatskappy spesialiseer in ’n wye reeks werktuie en is ’n trotse invoerder van Krone, ’n Duitse landbouwerktuigvervaardiger wat een van die wêreld se voorste vervaardigers van oestoerusting en -werktuie is. Die nuwe reeks Big Pack-balers is die produk van jare se innovasie en intensiewe ontwikkeling om die landboubedryf ’n baler te bied wat al die…

Die splinternuwe uitgawe van Landbou Boerekos is ’n ode aan die geure waarvoor ons lief is in die kouer maande, en aan die plaasprodukte wat dié seisoene volop is. Van vetkoek en melkkos tot pampoenpoffers en pannekoek — al die getroue gunstelinge is daar. Ons reis oudergewoonte deur Suid-Afrika en kook en kuier saam met boere en hul gesinne van Hoedspruit en Tzaneen, deur die Tuinroete tot in Namakwaland, en maak kos met plaasprodukte soos avokado’s en eiervrug, varkvleis, melk en melkprodukte, sitrus en rosyne. Daar is resepte vir egte koesterkos: sop, bredie en pastei, oondgebakte pastageregte en die heerlikste soet speserygebak, warm winterpoeding en dekadente koek en tert. Verder wys ons jou hoe om slim te onthaal, sonder dat jy van elektrisiteit afhanklik is! Moenie hierdie propvol uitgawe misloop…

Tydens ’n vorige geleentheid het ons ’n saak probeer uitmaak vir ’n groter sigbaarmaking van die goeie sodat ons daarmee die stryd tussen goed en kwaad kan wen. Ons het toe gevra – sonder ’n bevredigende antwoord – waarom so baie mense meer daarin belang stel om die lelike sigbaar te maak as die goeie. Kom ons ontleed die omgewing waarin ons daagliks beweeg. Hoe lyk dit in ons eie dierbare land? Hoe kan ons vrede en harmonie bevorder in die reënboognasie gedagtig aan wat die apostel Paulus in sy brief aan die Romeine geskryf het? “As dit moontlik is, sover dit van julle afhang, leef in vrede met alle mense” (Rom. 12:18). Waar begin ons? Kom ons kry ’n gebalanseerde prentjie van waar ons tans staan. Wat is onveranderbaar…

Die onderstaande oordragte van plaaseiendomme is deur aktekantore geregistreer (plaasnommer tussen hakies). GAUTENG NIGEL LEEUWKOP (299), 214 ha, aan B.M. Villet en L.J. Villet, van A. Poplak, R3 000 000. PRETORIA KROKODILSPRUIT (290), 71 ha, aan Superchicks Hatchery (Edms.) Bpk., van Carnival Chickens (Edms.) Bpk., R1650000. KWAZULU-NATAL BALLITO DE JAGERS KRAAL (874), 43 ha, aan Artisan Developments (Edms.) Bpk., van The Fig Tree Ridge-trust, R33 250 000. HELPMEKAAR NIETGEDOCHT (1192), 448 ha, aan Muden Citrus (Edms.) Bpk., van The Muden-trust, R48 600 000. PIETERMARITZBURG DUNBAR ESTATE (1478), 74 ha, aan M.L. Mkhize, van M. Migeon, R3 200 000. LIMPOPO DERDEPOORT SCHOEMANSDAL (179), 1 079 ha, en SCHOTS (196), 122 ha, aan John Botes-boerdery BK, van Stols-familietrust, R11 990 994. GROBLERSDAL LANGKUIL (13), 26 ha, aan R.F. Louw, van A.A. Fouché…

Die Angus-beesras het ’n goeie veilingsjaar beleef ten spyte van enkele veilings wat einde verlede jaar deur die beperkings ten opsigte van bek-en-klouseer geraak is. Mnr. Danie Dames, rasadviseur, sê swart Angus-bulle het gemiddeld R70 000 behaal en rooi Angusbulle is in groter getalle teen gemiddeld R57 000 verkoop. Dit bring die gemiddelde prys van die bulle op die 21 stoetveilings onder die genootskap se beskerming op R63 500 te staan. “Met die prystoename van bulle oor die afgelope paar jaar is dit duidelik dat die mark vir kommersiële beeste al hoe meer bewus raak van die kragtige bydrae wat ’n Angus-bul tot enige kudde kan lewer,” sê hy. “Vroulike stoet-Angusse was hoog in aanvraag. Die pryse behoort vanjaar dieselfde neiging te weerspieël.” Dragtige stoetkoeie het gemiddeld R40 200 behaal…