Tabla de contenidos para Winter 2023 en Landbou Boerekos

Om die kroon te span oor die uniekheid van Boere kos, is daar Suid-Afrika se landboubedryf wat geseënd is met ’n verstommende verskeidenheid landbouprodukte wat die land se uiteenlopende landskappe weerspieël. In die suide is die Kaap se Mediterreense winterreënstreek. Met sy nat winters en bloedige somers word alles van koring tot wyn en ’n verskeidenheid vrugte en groente verbou. Langsaan, in die uitgestrekte halfwoestyn van die Groot-Karoo, loop geharde skape en bokke op glimmende vlaktes wat tot in die ewigheid strek. Suid hiervan, ingepers tussen twee bergreekse, vind ’n mens die uniekheid van die Klein-Karoo met sy vlammende aalwyne en asemrowende rotsformasies. Hier loop volstruise, en groentesaad en vrugte word op afgeleë plase verbou. Die beste brandewyn ter wêreld wat CJ Langenhoven tot allerhande digterlike insigte gedryf het, word…

KAASFONDUE Hier het jy geduld nodig. As jy te haastig is, of die sous word te warm, kan dit skif of die kaas kan aanbrand. Hou die hitte laag, en roer lank en aanhoudend tot die sous glad en glansend is. ■ 500 ml gerasperde emmentalerkaas■ 500 ml gerasperde cheddarkaas■ 250 ml gerasperde gruyèrekaas■ 45 ml koekmeel■ 2 ml gemaalde neutmuskaat■ Sout en witpeper na smaak■ 375 ml droë witwyn■ 2 knoffelhuisies, baie fyn gedruk (opsioneel) Meng die gerasperde kase, meel, neutmuskaat, sout en witpeper in ’n groot mengbak. Verhit die wyn en knoffel tot net onder kookpunt op ’n gasplaat of oor die kole. Giet die wyn deur ’n sif in die mengbak met die kaasmengsel. Roer tot amper glad. Verdeel die sous in twee fonduepotte en verhit oor…

MAAK JOU EIE SPECULAAS-SPESERYMENGSEL ■ 75 ml fyn kaneel■ 5 ml gemaalde neutmuskaat■ 5 ml fyn gemmer■ 5 ml fyn kardemom■ 3 ml fyn naeltjies■ 3 ml fyn anys■ 2 ml witpeper Meng die speserye goed saam, skep in ’n fles en verseël lugdig. Bêre op ’n droë, donker plek en gebruik binne 6 maande. Lewer ongeveer 100 ml speculaasmengsel. SMEER DIT, SPRINKEL DIT… Gee groente of soetgoed vinnig ’n nuwe baadjie met ’n lepel vol speculaassuiker, -koekiebotter of weelderige speculaaskaramel. SPECULAASSUIKER: Meng 125 ml strooisuiker met 15 ml speculaas-speserymengsel. Sprinkel oor pannekoek of pampoenkoekies, eet dit oor hawermoutpap of sprinkel dit oor patat, botterskorsie of wortel wanneer jy dit oondrooster. SPECULAAS-KOEKIEBOTTER: Hierdie hemelse smeer het ’n legio gebruike, maar my gunsteling is om dit te gebruik tussen snye witbrood vir ’n…

Hoe het dit gebeur dat wynboere ook pampoenboere word? Willem Rossouw, ons besturende direkteur, wou graag diversifiseer na meer vertakkings as net wynbou. Die wynbedryf trek al geruime tyd swaar en dit was sy manier om ons bullet proof te maak. Hoekom oranje pampoene? Ons is deur ’n Nederlandse konsortium genader om pampoene aan hom te lewer en dan voer hy dit weer na die res van Europa toe uit. Watter soort pampoen produseer julle? Dit heet Orange Summer en is pragtige, klein, oranje pampoene. Die pampoene is sowat 20 cm in deursnee met ’n vreeslike lekker geel, soeterige vleis. Die skil is so dun, jy kan dit ook sommer eet. Suid-Afrikaners ken pampoen, maar nog nie dié een nie. Ons het onlangs ook aan Woolworths daarvan begin lewer, en…

GEROOSTERDE EIERVRUG-EN-BOTTERBOONPATEE MET SESAMSAAD Toe ek ’n derdejaarstudent was, moes ons ’n produkontwikkelingstaak doen. Die opdrag was om enige sous of smeer te ontwikkel en die beste produk sou op ’n bekende winkel se rakke pryk. Ek weet nie hoekom ek eiervrug gekies het nie; dit is ’n groentesoort wat ek glad nie geken het nie. Maar ek iewers gelees van baba ganoush, ’n Libanese eiervrugsmeer, en wou my hand daaraan waag. Ek dink ek het daardie kwartaal die hele middestad se eiervrugvoorraad opgekoop vir al die probeerslae! Hier is die resep, waaraan ek deur die jare heen ’n paar verstellings gemaak het. ■ 2 groot eiervrugte, in die lengte gehalveer■ Sout■ 10 ml komyn■ 100 ml olyfolie■ Seesoutvlokkies■ 60 ml geroosterde sesamsaad■ 3 knoffelhuisies, fyngekap■ Sap van 2 groot…

Waar het jul belangstelling in varkboerdery begin? Hannes se oupa en oom het met beeste in Mpumalanga geboer, en hy wou nog altyd met varke boer. Toe ons destyds die kleinhoewe gekoop het, wou ons meer selfvoorsienend wees. Dit is mos almal se droom, maar ons het gou besef ons sal die koste moet bestuur. Voor en gedurende covid-19 het mense al hoe meer daarin belang gestel om te weet waar hul vleis vandaan kom. Naspeurbaarheid en die plaas-tot-bord-beginsel het belangriker geword. Dit is ook hoe ons verkies om te koop en te eet. Vyf jaar gelede het ons met vyf sôe begin boer, en langer as ses maande gewag voor ons met hulle begin teel het. Met watter ras boer julle? ’n Sandvelder-kruising. Ons doel was om te teel…

Onderhoek is bekend om wyn-en droogdruifwingerde. Vertel meer oor die geskiedenis van die plaas. My oupa het Onderhoek in 1932 gekoop, pas nadat die besproeiingskanale wat die water van die Bulshoekdam na die Benede-Olifantsrivier lei, voltooi is. Hoewel ons vallei, hier naby Vredendal, vrugbaar is, het ons baie lae reënval en vlak grond met versteende kleilae onder. Ná die vorige twee geslagte die opgaardam en kanaalstelsel in ons area gebou het, het hulle die grond hektaar vir hektaar met stootskrapers gebreek. Ons is dus nou bevoorreg om goeie grond, goeie water en ‘n goeie klimaat te hê, laasgenoemde omdat ons nie ver van die see geleë is nie. Hoe het julle by die boerdery betrokke geraak? Ek is een van drie dogters wat op die plaas grootgeword het. Ná my…

WARMMELK-VLAKOEK Koek ■ 4 ekstragroot eiers, teen kamertemperatuur■ 450 ml suiker■ 10 ml vanieljegeursel■ 125 ml melk■ 125 ml water■ 100 ml olie■ 500 ml koekmeel■ 10 ml bakpoeier■ ’n Knippie sout Vlavulsel ■ 600 ml melk■ 85 ml vlapoeier■ 1 ml sout■ 125 g sagte botter■ 250 ml strooisuiker■ 5 ml vanieljegeursel■ 2-3 druppels amandelgeursel■ Geroosterde klapper, om af te rond Koek: Voorverhit die oond tot 180 °C. Voer 2 x 20 cm-koekpanne uit met bakpapier en spuit met kleefwerende kossproei. Klits die eiers goed. Voeg die suiker lepel vir lepel by, terwyl aanhoudend geklits word. Klits vir 10 minute tot die mengsel dik en liggeel is. Hou eenkant. Verhit die melk, water en olie in ’n klein kastrol tot kookpunt. Verwyder van die hitte. Sif die meel, bakpoeier…

Watter soort uie produseer julle? Ons gewildste kultivars is EarlyGold, Makalu en Star 5523. Al drie is bruinuie. Ons boer ook met die rooi-uikultivars RedNice en Itaparica. My gunsteling is Star 5523, wat goeie opbrengste lewer en ’n matig skerp smaak het. Julle boer onder meer met vee, graan, aartappels en grondbone. Hoekom ook uie? Dit is ’n lekker wisselbougewas in ons unieke area, want dit breek die grasketting en gewoonlik vaar gewasse wat jy ná die uie plant, baie goed. Ons boer basies in die Karoo. Saam met die baie struikelblokke kom daar natuurlik ook goeie geleenthede. Ek dink ons het een van die gesondste areas ter wêreld vir groenteproduksie. Saam met die skoon Oranjerivierwater is dit ’n absolute wenresep. In watter produksietydperk val julle? Ons groeiseisoen begin rondom Paasnaweek…

BEESVLEIS BEESVLEIS-STROGANOFF Ek hou daarvan om kruisskyf te gebruik en dit self in repies te sny as ek stroganoff maak, maar dit is persoonlike smaak. As jy dunner repies verkies, koop gerus ’n pak klaargesnyde beesvleisrepies hiervoor. ■ 1,5 kg beesvleisrepies■ 100 ml koekmeel■ 5 ml sout■ 5 ml varsgemaalde swartpeper■ 15 ml gerookte paprika■ 2 uie, fyngesny■ 45 ml botter■ 600 g gemengde sampioene van jou keuse, gesnipper■ 15 ml tamatiepasta■ 375 ml kokende beesvleisaftreksel■ 250 ml suurroom■ 30 ml gekapte, vars pietersielie Druk die vleisrepies droog met kombuispapier. Meng die meel, sout, peper en paprika saam en bestuif die vleisrepies daarmee. Hou enige orige meelmengsel eenkant. Braai die uie in ’n groot swaarboompan in 10 ml van die botter tot sag. Skep uit en hou eenkant. Verhit nog…

HOENDERSTUKKE OP OONDGEBAKTE RISOTTO Hierdie resep is my variasie op pastoriehoender. Een van daardie lekker minmoeite, goedkoop eenbaketes – gewild by oud en jonk. ■ 250 ml rou rys■ 500 ml kokende hoenderaftreksel■ 1 blik (410 g) tamatiepuree■ 125 ml tamatiesous■ 125 ml mayonnaise (of suurroom)■ 125 ml blatjang■ 8 hoenderstukke■ Sout, peper of hoenderspeserye van jou keuse■ Olie, vir braai Voorverhit die oond tot 190 °C en skep die rys in ’n gesmeerde oondbak. Meng die aftreksel, tamatiepuree, tamatiesous, mayonnaise en blatjang en geur na smaak met sout en peper. Geur die hoenderstukke met sout en peper (of met hoenderspeserye). Braai die hoenderstukke in ’n pan tot goudbruin. Skep die hoenderstukke op die rys en giet die sous egalig oor. Bedek met foelie en bak vir 50 minute. Haal…

Jy bedryf ’n gemengde boerdery. Watter rol speel droëbone daarin? Ek en my vrou, Esta, het in 1998 ons eerste plaas gekoop en later die boerdery uitgebrei. Vandag boer ons met besproeiingsgewasse, hoëwaardegewasse soos saadmielies, sonneblom en sojabone, skape en beeste. As wisselgebougewas ná koring is daar min wat droëbone kan klop. Dit is dan te laat om mielies te plant en die produksiekoste is laer. Watter soort bone verbou jy? Ons plant klein, wit boontjies vir inmaakdoeleindes. Ons lewer dit vir die Schoeman-boerdery naby Delmas, wat die bone skoonmaak en aan inmakers lewer met wie hulle kontrakte het. Ek wil volgende jaar nierbone op ’n klein stukkie grond op die proef stel. Die Droëboneraad het vanjaar verskeie proewe by my geplant om te bepaal watter inmaakboon die hoogste opbrengs…

GEBAKTE ESPRESSO-KAASKOEK Hierdie kaaskoek smaak hemels voorgesit met ’n skeppie geklopte room gegeur met ’n skeut whisky en vanieljegeursel. Of sit dit as nagereg voor met goeie vanielje-of sjokoladeroomys daarby. Kors ■ 1 pakkie (200 g) veselbeskuitjies (digestive biscuits), fyngekrummel■ 100 g botter, gesmelt■ 5 ml kakao■ 5 ml versiersuiker Vulsel ■ 1 houer (230 g) geroomde maaskaas■ 1 houer (230 g) mascarpone■ 1 houer (250 g) crème fraîche of suurroom■ 1 blik (389 g) kondensmelk■ 4 ekstragroot eiers, goed geklits■ 100 ml koue espresso (of baie sterk swart koffie, afgekoel)■ 15 ml vanieljegeursel■ 30 ml mielieblom■ 5 ml kakao, gesif Voorverhit die oond tot 150 °C. Maak ’n krummelkors met die koekiekrummels, botter, kakao en versiersuiker en druk dit egalig op die boom en teen die kante van ’n…

WENBRIEF Antoinette Schoeman van Riebeeckstad is die wenner van ’n wonderlike geskenkpak van My Butchers Block ter waarde van R2 100. Geniet dit, Antoinette! BRAVO, BOEREKOS! Dit is met opgewondenheid, blydskap en dankbaarheid dat ek dié brief aan Landbou Boerekos opdra. Ek het sopas Boerekos uitgawe 21 (Somer 2022-’23) byna flenters gelees. Wat ’n fantastiese tydskrif. Ek het só baie wys geraak. Boerekos is meer as net ’n tydskrif. Dit is amper soos ’n brief van ’n vriendin. Dit is daar as ek raad nodig het en nie weet wat om te kook nie. Ons het vakansie gehou in die Bosveld en by verskeie lodges tuisgegaan. Die weer was wonderlik en ons wou net in die buitelug wees en die bos behoorlik geniet. Ons het elke dag piekniek gehou. Glo…

GEE DIT GAS Hierdie kompakte, draagbare gasstofie van alva.co.za is ’n redding tydens beurtkrag of as jy kamp. Ek gebruik myne daagliks in die ateljee. Dit werk met ’n blikke butaangas en is maklik en veilig om te gebruik en die gas hou lank. Boonop is die hittebron sterk genoeg sodat jy ’n groot swaarboomkastrol daarop kan gebruik en vleis daarin kan verbruin en braai. Koop dit direk by Alva of soek daarvoor by hardewarewinkels. Vanaf R420. JAFFELS VIR DRIE Die mens wat hierdie trippeljaffelyster uitgedink het, moet ’n goue medalje kry. Nou kan almal saam ’n warm jaffel eet! R499 by capeunionmart.co.za PERFEK VIR PIEKNIEK Dié geweefde mandjie van poetry.co.za is geïsoleer en het ’n soliede houtdek-wat jy as kapbord of sel dienbord kan gebruik. Vanaf R1 199. FONDUE…

Witsjokolade-en-ClemenGold-doopmousse ■ 100 g witsjokolade■ 200 ml room (verkoel 100 ml daarvan)■ Fyngerasperde skil en sap van 2 ClemenGold-mandaryne Kap die witsjokolade en smelt dit saam met 100 ml van die room en die fyngerasperde ClemenGoldskil tot glad. Prut intussen die sap van die 2 ClemenGold-mandaryne tot dit met die helfte ingedamp is en voeg by die sjokoladesous. Laat afkoel tot byna kamertemperatuur (maar nie gestol nie). Klits die 100 ml koue room styf en vou by die sjokolademengsel in. Giet in klein glasies en verkoel tot benodig. Rond af met ekstra fyngerasperde ClemenGold-skil of-segmente. Sit voor met vingerbeskuitjies of broskoekies om in die mousse te doop. Lewer 4 porsies. www.clemengold.com www.facebook.com/ClemenGold/ www.instagram.com/clemengold/ twitter.com/clemengold…

Hettie Scheeres sê graag haar blondekop-, blouoog-middelkind, Karike, is haar grootste verjaardaggeskenk. “Ek is Desember 1988, ’n dag ná my ma se verjaardag gebore. Die verpleegsuster het vir haar gesê sy beter uithou, want ek gaan nie daarvan hou om op dieselfde dag as my ma te verjaar nie,” vertel Karike. Hoewel die drie Scheeres-sussies in die noordelike voorstede van Kaapstad grootgeword en skoolgegaan het, lê hul wortels in Nederland. Hul pa, Adriaan, se ouers het in 1952 as jong getroudes met die skip Carnarvon Castle na Suid-Afrika gekom en hier hul vier seuns kom grootmaak. SPORTMAL RABBEDOE As kind was netbal al waaraan Karike gedink het. “Ek was nie juis gek oor skool nie. Ek het begin mens word toe ek netbal ontdek het. Skool het gegaan oor netbal…

AVOKADO-EN-SAMPIOENBURGERS Met ’n burger soos hierdie op jou bord gaan niemand vleis mis nie! ■ 4 groot bruin braaisampioene■ 50 g botter■ 3 ml fyngekapte tiemieblaartjies■ 1 wiel camembert, in dun skyfies gesny■ 125 ml gerasperde mozzarella of cheddarkaas■ 4 broodrolletjies, oopgesny en gerooster■ Botter, vir smeer■ 60 ml perinaise (of maak jou eie peri-perigegeurde mayonnaise)■ ’n Hand vol roketblare■ 2 ryp avokado’s, geskil en in skyfies gesny Voorverhit die oond tot 190 °C en voer ’n oondbak met bakpapier uit. Knak die sampioene se stele af, kap die stele baie fyn en hou eenkant. Braai die sampioenstele in 10 ml van die botter saam met die tiemieblaartjies tot sag en verdeel dit tussen die holtes van die sampioene. Vul die sampioene verder met skyfies camembert en dan die gerasperde…

Geluk Boerdery – dis die mooiste naam! Vertel meer van jul boerdery? My ouers het in 1980 hier begin boer en die plaas opgebou. My pa is oorlede toe ek tien jaar oud was, en my ma het lank alleen geboer tot ons kinders betrokke geraak het. Ons hoofgewas is suikerriet, maar ek en my oorlede broer het hier in 2004 rond ook begin om met groente te boer, soos soetrissies, eiervrugte, bone, pampoene en suikermielies. Ons gebied is bekend om suikerriet, wat tans baie goed vaar, maar die groente is voordelig vir wisselbou en kontantvloei. Ons probeer om die uitskot tot die minimum te beperk, daarom verkoop ons eiervrugte wat nie na kleinhandelaars toe gaan nie, aan die varsproduktemark en smouse. My suster is ook as rekenmeester by die…

Rafelvark Sit dit voor op pasta, vou dit toe in pannekoek, maak nacho’s of burgers daarmee, of probeer een van ons vinnige idees – die moontlikhede is eindeloos. En as daar enige oorskiet is, vries dit vir ’n volgende keer se kosmaak. ■ 1 ontbeende varknek van ongeveer 1,5 kg■ 5 ml elk fyn gemmer, gerookte paprika, komyn en kaneel■ 80 ml bruinsuiker■ 60 ml worcestersous of sojasous■ Sout en vars gemaalde swartpeper na smaak■ ’n Halwe botteltjie appelbier of 1 glas witwyn Voorverhit die oond tot 140 °C. Sit die varknek in ’n oondvaste bak. Meng die speserye en bruinsuiker en vryf dit goed in die vleis in sodat die hele stuk vleis daarmee bedek is. Sprinkel die worcester- of sojasous oor en geur met sout en peper. Giet…

PANNEKOEK MET BRANDEWYN-LEMOENSTROOP As jy ’n staatmaker-pannekoekresep het, gebruik dit gerus vir hierdie nagereg. Ek gee ’n resep vir pannekoekbeslag sonder melk of eiers, waaroor ek gereeld navrae kry. Pannekoek ■ 310 ml koekmeel■ 2 ml bakpoeier■ 2 ml koeksoda■ 1 ml sout■ 440 ml koue water■ 15 ml witasyn■ 60 ml olie■ Ekstraolie, virbraai Brandewyn-lemoenstroop ■ Fyngerasperde skil van 1 lemoen■ 250 ml vars lemoensap■ 180 ml suiker■ 45 ml botter■ 100 ml brandewyn Pannekoek: Sif die meel, bakpoeier, koeksoda en sout saam in ’n bak. Voeg die water, asyn en olie by en klits tot ’n gladde mengsel sonder klonte vorm. (As daar klonte in die mengsel is, giet dit eenvoudig deur ’n sif.) Laat rus die beslag vir minstens 30 minute voor jy die pannekoek bak. Smeer…

Hoe is ’n mens suksesvol in die suiwelbedryf? Ons glo die besigheid bestaan uit verskeie fasette, naamlik die grond en natuur, die mense, die plante, die diere, ons verskaffers en die eindverbruikers van ons produkte. Jy moet op elkeen konsentreer om doeltreffend en suksesvol te bly. George is ’n gesogte boerdery-area waar mense met verskeie gewasse boer. Hoekom is dit ideaal vir ’n suiwelboerdery? Wanneer mense by my kom kuier, merk hulle altyd op hoe mooi groen die gras is. Ons omgewing is baie geskik vir die verbouing van weidingsgewasse wat die melkkoei in melk kan omskakel. Met watter rasse boer julle? Ons boer tans met Jerseys en Holsteins, wat ons afsonderlik op verskillende plase melk. ’n Melkboer moet bepaal wat melkkopers in sy gebied op lang termyn van melkboere…

BOTTERSKORSIE-EN-BOKMELKKAAS-LASAGNE Alles wat winterkos moet wees – warm, ryk en koesterend. Botterskorsielaag ■ 1 middelslag-botterskorsie, geskil en in blokkies gesny■ 30 ml olyfolie■ Sout en varsgemaalde swartpeper■ 5 ml elk koljander en komyn■ 375 ml hoenderaftreksel Uie-en-bokmelkkaaslaag ■ 3 uie, fyngekap■ 60 g botter■ 15 ml bruinsuiker■ Sout en varsgemaalde swartpeper■ 250 ml room■ 2 stafies (200 g elk) bokmelkkaas, gekrummel■ 1 pak (250 g) lasagnevelle■ 180 ml gerasperde wit cheddar■ 1 wiel fetakaas, gekrummel Voorverhit die oond tot 200 °C. Sit die botterskorsieblokkies in ’n enkellaag in ’n oondbak of op ’n bakplaat en sprinkel die olyfolie oor. Geur met sout en peper en strooi die koljander en komyn oor. Oondrooster vir sowat 20-30 minute tot die botterskorsie gaar en goed gerooster is. Hou eenkant. Terwyl die botterskorsie bak,…

Vertel meer van jul boerdery, Tweebuffels. My oupa, ’n onderwyser, het so ’n raps meer as 50 jaar gelede ’n klein stukkie grond tussen Coligny en Lichtenburg bekom. My pa het later die grond by hom oorgeneem en nou is ek bevoorreg om saam met my pa hier te kan boer. Ons kernbesigheid is mielie-en sonneblomproduksie. Ons het ook ’n Limousinstoetery en kommersiële vleisbeeste met ’n sterk Limousin-invloed. Jy het al van jongs af uitgeblink in die stoetbedryf. Wie of wat het jou gevorm? Dit is net genade. Al die mense rondom jou vorm jou — nie net jou familie nie, maar ook jou gemeenskap. Ek is bevoorreg dat my pa my van jongs af toegelaat het om groot en belangrike besluite self te neem. Hy het my ook laat…

Vertel meer oor Noorsveld Hoenders. Meer as 28 jaar gelede, met net 300 hoenders, sou ek nooit kon dink hoe die onderneming die plaaslike gemeenskap gaan ophef en lewens verander nie. Namate ons uitgebrei het, het my passie vir die boerdery ook toegeneem, veral toe ek besef watter invloed die besigheid kan hê. In 2015 het ek die boere wat by Noorsveld Hoenders aangesluit het, met die hand uitgesoek. Ons hoenders word groot in ’n stresvrye omgewing, met die bystand van passievolle boere. Ek het ook die volste vertroue in my dogter en seun om die onderneming eendag vorentoe te vat. Hoekom gebruik julle kontrakgroeiers? Elke boer mag slegs een ouderdomsgroep braaihoenders aanhou. Dit verlaag die risiko vir die verspreiding van siektes, veral omdat ons nie daarin glo om antibiotika…

Anders as die imposante en swierige wynlandgoedere in die omgewing, is Distell se Adam Tas-produksieaanleg op Stellenbosch die toonbeeld van ’n strak fabriek iewers in ’n nywerheidsgebied – opgerig vir funksionaliteit en doeltreffendheid eerder as ’n ryke atmosfeer. Toe Michael van Deventer, bestuurder van Bergkelder se vinoteek, my egter verby die labirint van laboratorium en kantore na ’n weggesteekte hoekie lei “waarvan mense wat al twintig jaar lank vir Distell werk nie eens weet nie”, tel eerste indrukke eensklaps nie meer nie. Want hier betree ons die hart van die wynbedryf, ’n bykans katedraalagtige biblioteek van die bedryf se waardevolste en seldsaamste wyne wat oor jare opgebou is, en wat as die Tabernakel bekend staan. Vir dekades al het net uitgelese en uitgesoekte mense toegang tot dié heiligdom met sy…

In die Boland, waar ek vandaan kom, is die winters nat en koud; die berge om my tuisdorp dikwels toegegooi met ’n sneeukombers. Vrugteboorde wat tydens die lente die vallei omskep in ’n lappieskombers van pienk en wit bloeisels of somertye swaar hang van sagte-of steenvrugte, gooi hulle blare af en rus vir ’n paar maande in die ysige koue. Dit is eintlik vreemd dat ek nie regtig die winter se koue onthou as ek aan my kinderjare dink nie. Ek onthou die kaggels wat brand in die huis, die lekker daarvan om wintervakansies saam met my pa in die bakkie te ry op modderige paaie na waar die manne vrugtebome snoei, of om na ’n dam se uitloop te gaan kyk. Ek onthou die geluid van harde reën op…

KETELBRAAI-PAASBOLLETJIES As jy lus is om self te bak, maar beurtkrag bederf jou planne, kan jy maklik paasbolletjies in jou ketelbraai maak. (Andersins, gryp ’n pak of twee in die winkel en onthou: paasbolletjies vries baie goed. Om te ontdooi, haal dit eenvoudig uit die verpakking en sit dit op ’n draadrak op ’n vel kombuispapier neer.) Deeg ■ 750 ml koekmeel■ 10 ml gemengde speserye■ 5 ml sout■ 125 ml strooisuiker■ 10 ml kitsgis■ 250 ml pitlose rosyne (of vrugtekoekmengsel)■ 125 ml louwarm water, plus ekstra vir knie■ 125 ml louwarm melk■ 100 g botter, gesmelt■ 1 ekstragroot eier, geklits Kruismengsel ■ 80 ml koekmeel■ 60 ml koue water■ 15 ml strooisuiker Glaseersel ■ 15 ml strooisuiker■ 15 ml kookwater Meng die droë bestanddele in ’n groot bak en…

SOUT BROODJIES As julle daarvan hou om dinge (redelik) veilig te hou, probeer van hierdie meer alledaagse vulsels. ■ Cheddarkaas, skywe tamatie (met lek ker baie sout en peper), dungesnyde rooi of wit-uie en ’n leksel blatjang.■ Dungesnyde klam beesbiltong, cheddar kaas en uiemarmelade.■ Gerookte salami, mozzarellakaas en songedroogde tamaties.■ Gaar spekvleis, saggebakte eier, cheddar of goudakaas en ’n leksel tamatiesous (of tamatiepesto).■ Skywe ryp tamatie (met lekker baie sout en peper), ’n smeersel knoffelmayon naise, basiliekruidblare en skywe moz zarellakaas.■ Dungesnyde chorizo, mozzarellakaas en repies gemarineerde soetrissies.■ Grofgekrummelde gaar boereworsvleis (trek die worsderms van gaar wors af en krummel die vleis met jou vingers), blatjang en skywe brie of camembert.■ Oorskiet-kerriemaalvleis, cheddarkaas en blatjang.■ Tuna-mayonnaise (of hoender-mayo), cheddarkaas en roketblare. GOURMET-BROODJIES Steeds souterig en nommerpas vir hoofgereg, maar heelwat…

LENSIESOP MET BOTTER-SKORSIE EN WORTEL Ek hou daarvan om rooilensies in sop te gebruik. Dit is ’n voedsame (en sakpas) manier om ’n resep te rek en is ook ’n goeie bron van proteïen. ■ 500 g (1 pakkie) rooilensies, 1-2 uur geweek en gedreineer■ 3-4 liter water■ 1 ui, gekap■ ’n Halwe pak (125 g) spekvleis, gesnipper■ ’n Halwe klein botterskorsie, geskil, ontpit en in blokkies gesny■ 3 wortels, geskraap en in ringe gesny■ Olyfolie■ Sout en varsgemaalde swartpeper na smaak■ 125 ml suurroom Voorverhit die oond tot 200 °C. Terwyl die oond warm word, sit die gedreineerde lensies in ’n groot sopkastrol, voeg die water en ui by en verhit tot kookpunt. Prut tot die lensies baie sag is. Terwyl die lensies gaar word, sit die spek, botterskorsie…

Wat is Lapland Boerdery se geskiedenis? My oupa het my dertig jaar gelede die familiegrondjie van sowat 30 ha laat erf – met baie skuld! Ek het later ’n stukkie grond by my buurman ook gekoop en dit aangelap. Toe ons die grond konsolideer, moes ons dit iets noem, en ek sê toe: Man, kom ons noem dit sommer Lapland. Dié naam het vasgesteek. Mettertyd het ons eers aangrensende plase gehuur en later gekoop. Vroeër jare het ek en my vrou alleen geboer, maar toe my dogters grootraak, het ek twee pragtige skoonseuns bygekry. Hulle het intussen almal by die boerdery ingeval en boer nou saam met my as aandeelhouers in die maatskappy. Ons is dus ’n volwaardige familieboerdery, en dis ’n groot voorreg, veral twee kleinkinders wat elke dag…

VARKVLEIS-BOLOGNESE Die vetinhoud en geur van gemaalde varkvleis maak dit die beste keuse vir ryk vleissouse wat lank en stadig geprut moet word. Jy sal nie oral gemaalde varkvleis op winkelrakke kry nie, maar vra die slagter by jou supermark om dit vir jou te maak. ■ 1 pak (250 g) spekvleis, fyngesnipper■ 2 uie, fyngekap■ 2 knoffelhuisies, fyngekap■ 45 ml olyfolie■ 1 kg gemaalde varkvleis■ 60 ml tamatiepasta■ 2 blikke (410 g elk) tamatiepuree (fyn tamaties)■ Ongeveer 500 ml water■ Sout, peper en suiker na smaak■ 15 ml fyngekapte vars oreganum■ 5 ml droë Italiaanse kruie Braai die spek, uie en knoffel stadig saam in die olyfolie in ’n groot kastrol tot die spek gaar en die uie sag is. Krummel die maalvleis met jou vingers oor die spekvleismengsel…

SKEEPSJONGENS Boerejongens (rosyne wat vir maande in ’n brandewyn-speserystroop ingelê en dan oor roomys of in pannekoek geëet word) is ’n ou Nederlandse resep. Maar omdat rum en rosyne so ’n goeie kombinasie is, het ek die resep ’n bietjie verander. Ons noem die variasie sommer skeepsjongens. Dan is daar Kaapsche jongens, wat verwys na vars druiwe wat in ’n mengsel van suiker en brandewyn (of witblits) ingelê word. Jy kan skeepsjongens net soos boerejongens eet, maar dit is ook die beginpunt van die beste rum-en-rosyntjie-roomys. ■ 500 g pitlose rosyne■ 500 ml suiker■ 500 ml water■ 2 kaneelstokkies■ 1 vanieljepeul, in die lengte gehalveer■ 750 ml donker rum van goeie gehalte Verhit die rosyne, suiker, water, kaneelstokkies en vanieljepeul saam tot die suiker opgelos is. Verhoog die hitte tot…

Hoe het Rederberg onstaan? My pa, Louis, het in 1980 uit die Kaap op Hoedspruit aangekom. As kind het hulle hul familieplaas verloor. Hy het later vir ander mense geboer, maar toe besluit hy wil eerder vir homself boer. Hy was destyds op pad Zimbabwe – toe nog Rhodesië – toe, want hy het gehoor daar is grond beskikbaar teen billike pryse. Op pad het hy by sy oom in Pretoria oorgeslaap, en sy oom wys hom toe ’n artikel in die koerant waar hulle baie grond en water op Hoedspruit adverteer. Die oom het hom oortuig om hier om te ry, en toe hy om die draai kom en die groot berge en die rivier sien, het hy geweet hy moet hier bly. Hy het nie geld gehad om…

AARTAPPEL-EN-SPEK-CHOWDER Chowder is die naam vir ’n dik, ryk en romerige sop waarvan aartappels meestal een van die bestanddele is. ■ 6 repe spekvleis, fyngesnipper■ 45 ml botter■ 1 ui, fyngekap■ 3 knoffelhuisies, fyngekap■ 45 ml koekmeel■ 1 kg aartappels, geskil en in baie klein blokkies gesny■ 1 liter goeie hoenderaftreksel■ 125 ml room■ 400 ml melk■ Sout en witpeper na smaak■ Ektra spek (brosgebraai), gesnipperde grasuie, suurroom en gerasperde beleë cheddar, om voor te sit Braai die spek in ’n groot swaarboomkastrol in die botter tot gaar. Voeg die ui en knoffel by en braai verder tot die ui baie sag is. Sprinkel die koekmeel oor en roer, terwyl die mengsel borrel. Voeg die aartappels en hoenderaftreksel by. Verhit tot kookpunt en prut tot die aartappels amper sag is,…

Watter soort kaas maak jy? Ons maak cheddar-en goudakase wat ons op verskillende maniere geur en só nismarkte probeer bereik. Die Suid-Afrikaanse kaasmark het taamlik ontwikkel en mense is meer bereid om interessante kase te koop, dus was daar ’n geleentheid vir gegeurde kase op die mark. Aangesien ons ’n klein kaasmakery is, kan ons nie met groot maatskappye meeding nie, daarom was ’n nismark vir ons belangrik. Ek doen ons produkontwikkeling. Gewoonlik sien ek iets raak – soos ’n nuwe spesery op die rak wat interessant lyk – en dan eksperimenteer ek daarmee tot ek ’n produk kry wat kommersieel volhoubaar is. Die bekende geure, soos peper, rissie, olywe en gerookte kase, bly die gewildste, want dit is wat mense goed ken. Ons kase is by verskeie Checkers-en Sparwinkels…

Is die Merino nie eintlik ’n wolskaap nie? Deesdae is Merino ’n dubbeldoelskaap en ons kan puik slaglammers bied met matige vetverspreiding. Ons Merino’s én Tuli’s is uitstekend aangepas vir ons omgewing en is vrugbare diere met goeie moedereienskappe. Ons hou van Merino-skape wat benewens die goeie temperament en karkas ook ’n wolopbrengs gee. Die Merino stel ons in staat om by te hou met die ekonomiese eise en versprei ons risiko omdat wol ’n uitvoerproduk is. Merino-vleis is fantasties en die verhouding tussen vet en vleis is presies waarna ons soek om vir die verbruiker ’n produk van uitmuntende gehalte te kan verskaf. Waarom is die Karoo sulke goeie skaapwêreld? Dit is danksy die tipe plantegroei — karoobossies én gras — wat hier voorkom. Dit is warm en droog,…

LENSIE-EN-BOTTER-SKORSIEBOBOTIE Jy sal ver moet soek vir ’n meer ekonomiese aandete wat so lekker proe soos hierdie een. ■ 375mllensies■ 45 ml olie■ 1grootui, fyngekap■ 5 ml garam masala■ 10mlkerriepoeier■ 3 ml borrie■ 1middelslag-botterskorsie, geskil, ontpit en in blokkies gesny■ Water■ 5 ml botter■ Skeut melk of room■ Sout en varsgemaalde swartpeper na smaak Bolaag ■ 3 eiers■ 500 ml melk■ Lourier-ofkerrieblare Voorverhit die oond tot 180 °C. Kook die lensies in ’n kastrol water (sonder sout) tot dit baie sag is. Terwyl die lensies kook, verhit die olie in ’n ander kastrol en braai die ui en speserye stadig daarin tot die ui sag is. Voeg die botterskorsieblokkies by en braai verder vir ongeveer 2 minute. Gooi net genoeg water in die kastrol om die botterskorsie te bedek en…

RIAAN LOURENS KRUIEBOER VINNIGE VRAE Wat is hidroponika? Dit verwys na grondlose produksie en is omgewingsvriendeliker. Ons gebruik gruis as ’n plantmedium. Die water, met al die nodige voedingstowwe, sirkuleer deur die beddings en word opgevang om weer gebruik te word. Die water se pH-waarde en elektrisiteitsgeleidingsvermoë word daagliks getoets. Wat is jul vernaamste voordele? Ons kan in ’n kleiner gebied meer gewasse produseer. Dit is dus doeltreffender. Aangesien jy volle beheer oor die plantvoeding het, is jou plante gesonder en groei vinniger. Die oes is gewoonlik ook groter. Dit is ook makliker om onkruid uit te skakel en die plante is minder vatbaar vir plae en siektes. Is jul produksie steeds seisoensgebonde? Ons kan regdeur die jaar produseer, maar ons basilie, tiemie en salie sukkel in die hidroponiese stelsel.…

My ma, Marie Vorster, is geneig om impulsief op te tree, en as sy ’n bevlieging kry, is daar nie te keer nie – iets was sy op die ouderdom van 83 steeds nie kon afleer nie! Sy was baie bewus van die jaarlikse Sarie-gasvroukompetisie, veral omdat haar vriendin die koskenner Rina Pont die vorige jaar gewen het as Sarie se Gasvrou van die Jaar. Rina het destyds die voorste kookskool in Pretoria bedryf. Ma lees toe in Beeld dat daar nog drie dae oor is voor die sluitingsdatum van die kompetisie. Die inskrywings moes ’n sekere Saterdag, sy dink dit was in Julie 1983, voor 12:00 by Beeld se kantoor wees. Die organiseerders sou van heinde en ver Kaap toe ry met elke streek se inskrywings vir die eerste…