Tabla de contenidos para 7/30/2020 en Finweek - Afrikaans

in middel Julie moes ek’n Covid-19-toets ondergaan as deel van ’n voortoelatingsiftingstoets vir’n roetine-buitepasiëntprosedure. Terwyl die toets self net so bisaren ongerieflik was as wat ek gelees het, was die bedrywighede van die toetsstasie en die werkers in die frontlinie – medies sowel as administratief – ’n ware werklikheidstoets. Ek moet egterwaarsku dat ek’n groot aanhangervan apokaliptiese en postapokaliptiese fiksie is. My ervaring by die toetsstasie was dus beslis hierdeur beïnvloed. Terwyl ons daar in ’n afgebakende gebied van ’n parkeerterrein met die nodige afstand van mekaar op stoele gesit en wag het om een-een by die vraghouertoegelaat te word (en vlugtig en onseker na mekaargekyk het) is dit ’n toneel wat ’n voormalige letterkundige student met ’n neiging tot die distopiaanse heeltemal in ’n verbeeldingryke (lees dramatiese) rigting sal…

Waarnemende redakteur Jana Jacobs Adjunkredakteur Jaco Visser Medewerkers Simon Brown, Jacques Claassen, Andrew Duvenage, Peter Fabricius, Johan Fourie, Moxima Gama, Mariam Isa, Glenneis Kriel, Schalk Louw, David McKay, Timothy Rangongo, Petri Redelinghuys, Melusi Tshabalala, Glenda Williams Subredakteur Maarten Roos Redaksionele assistent Thato Marolen Uitleg David Kyslinger, Beku Mbotoli Advertensieverkope Paul Goddard 082 650 9231/paul@fivetwelve.co.za Clive Kotze 082 335 4957/clive@mediamatic.co.za Tanya Finch 082 961 9429/tanya@fivetwelve.co.za Uitgewer Sandra Ladas sandra.ladas@newmedia.co.za Hoofbestuurder Dev Naidoo Produksie Angela Silver angela.silver@newmedia.co.za Besoek ons by: @finweek finweek finweekmagazine…

suid-Afrika het in die eerste kwartaal van 2020 vir die eerste keer in 17 jaar ’n surplus op sy lopende rekening gehad danksy ’n handelsoorskot van sowat R208 miljard. ’n Handelsoorskot is in wese die verskil tussen ’n land se invoer en uitvoer. ’n Oorskot dui daarop dat die land meer uitvoer as wat hy invoer of meer verdien as wat hy bestee. Die ekonomiese teorie is dat ’n verswakkende geldeenheid uiteindeliktot ’n hoërvlak van uitvoer kan lei, want vir buitelanders met sterkergeldeenhede en laer invoervlakke is die uitvoerprodukte relatief goedkoop. In teorie is dit positief, want dit steun die ekonomiese bedrywighede en groei in ’n land, wat weer ’n positiewe invloed op indiensneming en welvaartskepping het en oor’n tydperk selfs die land se geldeenheid sal steun. Dit is wat…

suid-Afrika stuur op ’n “outargie” af, ’n toename in ekonomiese onafhanklikheid deur onder meer ’n proteksionistiese handelsbeleid te handhaaf. Die regering het nog voordieCovid-19-krisis die ekonomie “huis toe” begin bring, maar die proses het sedertdien klaarblyklik versnel. Dis die mening van minstens party van die land se handelsvennote. Hulle is bekommerd oor pogings om waardekettings vir die vervaardigingsektor verder af in die streek of na Afrika te laat krimp, om vervaardiging veel meerte lokaliseeren om die staat groter beheer oor die ekonomie te gee. Dit sal in stryd wees met globalisering en vryhandel, en sal buitelandse vervaardigers en verskaffers buite Afrika sodoende ’n aandeel in die SA ekonomie ontsê. Westerse diplomate merk tekens van dié neigings op in onlangse beleidsuitsprake deur die ANC en deur die regering, veral by monde…

South32, wat in 2015 uit BHP ontknoop is, het in ’n onlangse kwartaalverslag gesê hy verwag sy mangaanbates virdie fiskale jaar geëindig Desember 2020 sal met $109 miljoen (R1,8 miljard) verswak. Dit is in reaksie op die Covid-19-pandemie wat die wêreld-ekonomie teister. Mangaan word gebruik as ’n versterkingsbestanddeel in die vervaardiging van staal. Hy verwag ook om ’n eenmalige voorbelaste herstruktureringskoste by sy Metalloys-legeringsmelter in Vereeniging van ongeveer $7 miljoen aan te kondig. Die aandeelprys is onveranderd, terwyl dit steeds op die boonste helling van sy langtermynbeerkanaal verhandel. Met ’n markkapitalisasie van R124 miljard is South32 ’n globaal gediversifiseerde metaal-en mynmaatskappy met bedrywighede in Australië, Suider-Afrika en Suid-Amerika. Hy het hom bewys as ’n konsekwent kontantskeppende onderneming, met die sterkste balansstaat in die sektor en ’n dividendopbrengs van 3,25%. Hy…

in die vroeë 1980’s was goud baie gesog. Amerika het van die goudstandaard afgestap en die goudprys het van onderkant $100 per ons in die vroeë 1970’s begin styg totdat dit in September 1980 op $682 gestaan het. Ons plaaslike beurs het gefloreer, met dosyne genoteerde goudmyne wat hand oor hand geld gemaak het. Dié koors het minstens ’n klompie jare lank geduur, selfs terwyl die goudprys begin skietgee en goud die1980’s op sowat $400 perons afgesluit het. Selfs teen daardie prys het myne nog goeie winste gemaak, deels danksy hul vastekostegrondslag. Die meeste genoteerde goudmyne was destyds enkelskagondernemings, nie die groot konglomerate wat ons vandag sien nie. Die plan was om die skag teen ’n wins te myn, stewige dividende uit te keer en dan toe te maak wanneer…

baie is al geskryf oor die onsamehangendheid tussen Wall Street (die markte) en Main Street (die verbruiker) met werkloosheid in Amerika wat bokant 10% boer, terwyl markte hoër galop en die Nasdaq onlangs nuwe hoogtepunte aangeteken het. Soos ek al voorheen geskryf het, is daar twee dinge wat die onsamehangendheid aandryf. Die eerste is dat markte vooruitskouend is en 12 tot 18 maande die toekoms in kyk, en daarom belê hulle vir die tweede helfte van 2021. Mens kan natuurlik ’n stewige argument uitmaak dat die ekonomie dan steeds druk sal ervaar, maar dalk minder as nou. Dit bring my by die tweede rede: Die Amerikaanse Federale Reserweraad (Fed). Die Fed pomp honderde miljarde dollar in die stelsel in en dié geld vind ’n heenkome in die markte, wat die…

Keillen Ndlovu, hoof van genoteerde-eiendomsfondse by Stanlib, deel ’n paar wenke vir potensiële beleggers in die genoteerde-eiendomsektor: 1. Verdeelbare inkomste (winste) sal waarskynlik oor die volgende jaar of twee daal weens die uitdagende omgewing. 2. Fokus op totale opbrengste, nie net op inkomste nie. Reits behou nou van hul winste om hul balansstate te versterk. 3. Reits bied 50% blootstelling aan SA en 50% aan die buiteland (hoofsaaklik Europa, die Verenigde Koninkryk en Australië). 4. Fisieke eiendomwaardes sal waarskynlik met 10% tot 20% daal. Dit word meestal ingeprys omdat reits tans teen 50% onder netto batewaarde verhandel. 5. Wisselvalligheid kan op kort termyn voortduur en dit kan langtermyn-koopgeleenthede skep.…

Die voogdyskap van kinders word deur artikel 18 van die kinderwet beheer, terwyl die rol van trustees deur die gemenereg en die wet op trusteiendomsbeheer gereël word, sê Elmarie Neilson van Neilsons Prokureurs. Die trustakte sit trustees se magte uiteen met verwysing na die wet op trusteiendomsbeheer. “Dit behels gewoonlik die koop, verkoop of beswaring van vaste eiendom, kontantbelegging, om skoolgeld te betaal en die kinders te onderhou,” sê sy. Terwyl ’n voog óf in ’n testament óf op versoek deur die hooggeregshof aangestel kan word, sê Claire Thomson van Witz Inc. dat ’n trustee ’n wetlike voog kan wees, maar die twee (trustee en wetlike voog) is nie dieselfde ding nie.…

an die begin van Julie het ’n groep sosiaal-wetenskaplikes, waarvan die meeste, soos ek, die gemak van die akademiese lewe geniet, ’n ope brief aan die minister van finansies geskryf. Hul versoek was duidelik: bestee meer. Hulle was bekommerd oordie omsigtigheid van die aanvullende begroting en wou hê hy moet besteding verhoog om die miljoeneSuid-Afrikaners te ondersteun wat werkloos is weens die wêreldwye pandemie en die inperkings wat die nekslag vir’n reeds wankelrige ekonomie was. Maarondanks die briefskrywers se goeie voornemens om arm Suid-Afrikaners te help, toon die brief swak ekonomiese denke. Kom ek verduidelik. Eerstens, hoewel hulle meer besteding aanmoedig, beantwoord hulle nie die belangrikste vraag nie: Wat is die perk van hierdie besteding? Die brief lys ’n reeks van behoeftes: basiese onderwys, geslagsgebaseerde geweld, vervoer, hoër onderwys, ensovoorts.…

“MEER AS 95% SEKER.” – Britse minister van veiligheid, James Brokenshire, oor Britse sekerheid dat Russiese kuberkrakers wat deur die staat geborg word, Britse, Amerikaanse en Kanadese organisasies betrokke by die ontwikkeling van ’n koronavirus-entstof geteiken het. Op 16 Julie het Brittanje se nasionale kuberveiligheidsentrum (NCSC) in ’n gesamentlike aankondiging met Amerika en Kanada gewaarsku ’n Russiese kuberkrakergroep sit agter’n vlaag kuberaanvalle op mediese navorsingsentrums wat die entstof virCovid-19 soek. Brokenshire het aan BBC Radio 4 gesê die NCSC en sy eweknieë is sekerdat Russiese intelligensie-agentskappe verantwoordelikwas vir aanvalle op mediese navorsingsgroepe. Die Russiese ambassadeur na die Verenigde Koninkryk, Andrei Kelin, het die bewerings op BBC verwerp as “onsin”. “Leierskap is alles, dis nou president Ramaphosa se verantwoordelikheid.” – Colin Coleman, voormalige uitvoerende hoof van Goldman Sachs in Afrika suid…

clicks-groep se aandeelprys het die afgelope vyf jaar meer as verdubbel, maar is nou byna dieselfde as ’n jaar gelede. Clicks het in April gesê hy gaan sy dividend opskort, al het die wins gestyg, in ’n poging om kontant te midde van die onsekerheid van die koronaviruspandemie te bewaar. Vooruitsigte: Hoewel sy aandeelprys teruggesak het tot die steunvlak van 20 250c per aandeel, verhandel hy steeds in sy primêre bulneiging en presteer steeds beter as die FTSE/JSE se indeks vir alle aandele. Clicks het ’n gesonde balansstaat en genereer sterk kontantvloei, en omdat hy ’n indrukwekkende sakemodel en goeie uitbreidingsplanne vir sy voetspoor van apteke het, is hy ’n goeie defensiewe aandeel. Hy is egter nie sonder uitdagings in sy bedryfsomgewing nie. Op die grafieke: Clicks se aandeelprys het…

RICHEMONT Dowwe vooruitsig vir glansgoed Richemont se handelsverklaring virdie kwartaal tot Junie het die volle streng inperking wêreldwyd gedek, en soos verwag, was dit flou. De Beers se diamantverkope het ook basies in die eerste helfte van die jaar ineengestort, soos Anglo American aangekondig het. Richemont wys daarop dat baie van sy verkope aan toeriste is, en die inperking en huidige verbod op reis beteken geen toeriste nie en daarom ’n ineenstorting van verkope. Wanneer lande en grense weer oopgestel word, kan ’n mens verwag dat die verkope van luukse goedere sal toeneem. Dit sal egter stadig wees, terwyl ekonomieë en verbruikers finansieel bly sukkel, en verbruikersvertroue sal laag wees. Die groot vraag is wat die langtermyn-uitwerking op die verkope van luukse artikels sal wees, al sal hulle beslis oorleef.…

ons langtermynaandeelkeuse is ’n maatskappy in Kalifornië wat pas bankrotskap net-net vermy het. Die maatskappy was in bankrotskapbeskerming omdat hy verantwoordelikgehou is virveldbrande in Kalifornië weens kragdrade wat nie onderhou is nie en die dood van 85 mense veroorsaak het. Die hof het die nutsmaatskappy gelas om $25 miljard te betaal. Die maatskappy is PG&E (PCG), en sy planne om uit bankrotskapbeskerming te kom, is onlangs goedgekeur. PG&E werk in ’n gereguleerde omgewing, en die meeste van sy inkomste word deur Kalifornië se kommissie vir openbare nutsmaatskappye beheer. Die kommissie bepaal die prys wat PG&E vra. Die koers wat die maatskappy tans op sy ekwiteit mag verdien, is 10,25%. Hierdie ooreenkoms verval in 2022, met ander woorde die maatskappy het gewaarborgde gebruikers, aangesien die elektrisiteitsverbruik stabiel is, en hy het…

wat maakdat iemand ’n uitvoerende hoof wil wees? “Een rede is dat daar ’n reusegeleentheid is om ’n invloed te hê,” sê Natascha Viljoen, sedert April uitvoerende hoof van Anglo American Platinum (Amplats). Daar is ook ’n stil “vertroue in jou eie vermoëns”, sê sy. Dié vraag kan gerus gevra word, want baie mense was dalk onseker vanweë Viljoen se toetrede. Sy was nog nie eens daar nie toe ’n volslae krisis ontstaan het. Dit was in Februarie, toe die maatskappy se verwerkingsgeriewe in Rustenburg – fyn ingestelde tegnologie wat konsentraat na geaffineerde metaal omskakel – ontplof het. Die rugsteuneenheid het ook onklaar geraak. Die gevolg was ’n vermindering van ’n vyfde in vanjaar se produksie van die platinumgroepmetale – sowat 900 000 onse. Amplats se boekjaar was maar agt…

ons het minder staatsregulering in hierdie land nodig. Dis veral die geval indien ons die verbrokkelende ekonomie weeraan die brand wil skop. Twee onlangse gebeure noop ’n mens om te oorweeg of landsburgers, ondernemings en die regering die lewensvatbare koers inslaan in gesprekke oor hoe om die ekonomie weer aan die groei te kry – en daarby teen ’n sneller pas. Eerstens was daar ’n gesprek oor of wit-beheerde ondernemings toegelaat moet word om die township-mark deur spazawinkels te betree. Die tweede was die ANC se Ekonomiese Transformasie Komitee se 31 bladsy-gespreksdokument oor die heropbou, groei en transformasie van die Suid-Afrikaanse ekonomie. Albei dié voorbeelde het iets in gemeen: oproepe om groter staatsinmenging. Die regerende party het so vergegaan as om staatsbeheerde broeiplekke voorte stel ten einde investering in die…

brett Meyerowitz het ná tien jaar as die tegnologiehoof van ’n dobbelonderneming in Londen na Suid-Afrika teruggekom en vir ’n bank begin werk. Met meer tyd beskikbaar het hy as ’n vrywilliger-ambulansassistent begin werk – wat hom blootgestel het aan die ernstige ondoeltreffendheid van die noodreaksiestelsels in die land. “Die stelsels was verouderd, met hoë onderhoudskoste, gebruikersonvriendelik en uiters ondoeltreffend, wat onder meer veroorsaak het dat noodreaksiespanne in onbekende omgewings op kaartboeke staatgemaak het – in situasies waartyd dikwels die verskil tussen lewe en dood beteken,” sê Meyerowitz. In reaksie daarop het hy ’n mobiele platform begin ontwikkel om hom en ander vrywilligers te help om die probleem te oorkom. Die eienskappe is uitgebrei namate al hoe meer maatskappye van die stelsel bewus geword en bykomende eienskappe versoek het, soos…

Die diamantmark is in ’n diep gat en kan tot twee jaar vat om daaruit te kom, sê Jack O’Brien, ’n ontleder van Goldman Sachs. Voorheen is gemeen China sou die vraag begin stimuleer met verkope van juweliersware vir verlowings en troues, eers in Vlak-1-stede en dan in Vlak-2-en Vlak-3-stede. Dit sou deur volgehoue bestaande vraag in Amerika, wat sowat 49% van die mark uitmaak, en dalende aanbod onderskraag word. Min nuwe diamantmyne is in die vooruitsig, terwyl Rio Tinto se groot myn, Argyle, onvermydelik kort voor lank sal toemaak. Volgens O’Brien het die middelstroommark van slypers en poleerders egter in duie gestort in Indië weens ’n gebrek aan krediet, wat ’n aansienlike opgepotte voorraad agterlaat. Alrosa, die groot Russiese diamantprodusent, verwag om vanjaar met ’n diamantvoorraad van sowat 30…

Op bl. 23 van hierdie uitgawe, skryf ek oor goudmynmaatskappye in die algemeen en Pan African Resources in die besonder (bl. 20). Pan African is verreweg die laagstekoste-produsent van goud, en sy nuwe hoëgraadse vonds by Barberton sal verderdaartoe bydra om die groep se koste te verminder. Dit is vanweë die hoër opbrengs van die metaal, wat ’n hoër goudopbrengs beteken vir hoofsaaklik dieselfde hoeveelheid werk en dus koste. Met goud wat uiteindelik nou tot sy reg kom, lyk dit of die prys gereed is om te styg. Maar, selfs teen die huidige prys van ongeveer $1 800 perons is Pan African besonderwinsgewend met alomvattende volhoubare koste (AISC) van minderas $1 000 per ons. Daarbenewens is die riglyn vir middeljaarbedryfskoste dat AISC laer as dié vlak moet bly. Hy kry…

hulle sê ’n mens moet jou nie oor kleinighede kwel nie. Wel, dis miskien baie waar, maar na my mening steek daar groter waarheid in die feit dat jy sukses kan behaal as jy die klein dingetjies reg doen. James Kerr, skrywer van talle topverkopers, het in sy boek Legacy probeer uitpluis hoekom die Nieu-Seelandse rugbyspan (die All Blacks) jaar tot jaar soveel sukses behaal. Een van die dinge wat nogal ’n groot indruk op my gemaak het wat sy bevindings betref, is die feit dat al die spelers in die span na afloop van elke wedstryd die spankamer opruim. Dit maak nie saak wie jy is nie, elke spanlid doen sy deel deur te vee en skoon te maak om te verseker hulle laat die spankamer in ’n betertoestand…

Die “VIX” is ’n term wat dikwels in die beleggingswêreld voorkom, hoewel sy betekenis dikwels nie ten volle verstaan word nie. Daarom gaan ons kyk wat die VIX is. Ons sal dit weliswaar nie in te veel detail bespreek nie, want dit raak taamlik ingewikkeld. Sodra ons die basiese beginsels van die VIX verstaan, kan ons begin kyk hoe dit gebruik kan word om ’n portefeulje te beskerm of om dit regstreeks te verhandel as ’n instrument om voordeel uit te trek. Die VIX is deel van ’n ingewikkelde formule wat gebruik word om die waarde van ’n opsie te bepaal. Die formule staan onder die name van sy skeppers bekend, naamlik die Black-Scholes-formule. Daar is verskillende komponente van die Black-Scholesformule, maar die een waarin ons belangstel, is die wisselvalligheidskomponent.…

op 18 Julie, het die minister van gesondheid, Zwele Mkhize, ’n beroep op Suid-Afrikaners gedoen om gehoor te gee aan die gedragsveranderinge wat nodig is om die verspreiding van Covid-19 te bekamp en gewaarsku dat Suid-Afrikaners besig is om hul waaksaamheid te verslap op ’n tydstip wat die infeksies in die land skerp toeneem. Sy opmerkings is geneem uit ’n identiese versoek wat drie weke tevore gemaak is en wat verbasend genoeg nie aandag getrek het nie. Min Suid-Afrikaners was daarvan bewus dat die land se sterftesyfer so pas die 5 000-merk verbygesteek het of dat honderde mense om hul lewens in hospitale veg wat deur ’n skielike toestroming van ernstige Covid-19-gevalle oorweldig is. Die feit dat SA so pas een van die grootste daaglikse toenames in aangemelde infeksies geregistreer…

’n Trust word opgerig wanneer iemand die eienaarskap van hul eiendom oordra, of “dit in trustsit” – watdan’ninstrumentmet afsonderlike regspersoonlikheid word. Die eiendom wat oorgedra is, word tot voordeel van gespesifiseerde kinders geadministreer en bestuur, ingevolge dieWet opTrusteiendomsbeheer, 57 van 1988 – die wet wat trusts in Suid-Afrika beheer. Dié wet bepaal dat trustees aangestel moet word wie se hoofverantwoordelikheid dit is om die trust se bates tot voordeel van die bevoordeeldes te administreer en bestuur – wat in dié geval die stigter se kinders sal wees. Die trust ontstaan nadat dit by die meester van die hooggeregshof geregistreer is – wat ’n magtigingsbrief aan die aangestelde trustees moet uitreik wat hulle die mag gee om om namens die bevoordeeldes op te tree. In gevalle waar ’n minderjarige geld erf…

Toets jou algemene kennis met hierdie uitgawe se vasvrawedstryd, wat van 27 Julie aanlyn op fin24.com/finweek beskikbaar sal wees. 1. Waar of onwaar? Suid-Afrika se invloei van buitelandse direkte beleggings het in die eerste kwartaal van 2020 tot R29 miljard gedaal. 2. Vul die ontbrekende naam van die stad in: __________is alom bekend as Suid-Afrika se winderigste stad. 3. Waar of onwaar? Die Nasionale Bevelsraad is onder die voorsitterskap van president Cyril Ramaphosa en die minister van handel, nywerheid en mededinging, Ebrahim Patel. 4. Die kleinskaalse Tanzaniese myner, Saniniu Kuryan Laizer, het onlangs ’n multi-miljoenêr geword nadat hy twee van die grootste tanzaniet- edelstene nog gevind het. Aan watter mineraalgroep behoort tanzaniet? ■ Klei ■ Hematiet ■ Epidoot 5. Waar of onwaar? Die Suid-Afrikaanse Lugdiens (SAL) is in 2006 van…

Khaya Dlanga @khayadlanga Eersgeborenes verdien belastingverligting en ’n toelaag. David Scott @TheKiffness Het regtig gehoop Eskom gebruikdié 3-maande vakansie om diep na te dink en ’n beter mens te word. Sarah Cooper @sarahcpr My raad aan die jonger geslag: Maak jou foute nou. Want wanneer jy 40 is, sal jy hulle skaars kan onthou! En dan kan jy dieselfde foute weer maak. Dis rêrig pret. Monica Lewinsky @MonicaLewinsky uhhhmmmmmm. Delphine Govender @Delphine_DG FOVID-20: Waaraan mense in die jaar 2020 ook ly; “Fatigue Of VIDeo calls” van enige aard; webinare; virtuele konferensies; en nog webinare; het ek webinare al genoem.... Dean @Herne_TheHunter • Ek is 39 jaar oud.• Ek het twee grade.• Ek is ’n dokter.• Ek is lid van ’n Royal College.• Ek het, sonder dat ek dit geweet het,…