SARIE KOS -julkaisun Jan/Mar 2022 -irtonumeron sisällysluettelo

Nou hier is iets oor my wat julle nie geweet het nie, ’n geheim: Ek is mal oor gewone witbrood uit ’n supermark – goewermentbrood, met baie botter bo-op, goudgeel alledaagse cheddarkaas en tamatie! Ek bou my broodjie en dan gee ek hom twee draaie in die mikrogolfoond sodat die kaas smelt en die brood so sag stoom en die botter wegsmelt in die brood. Dan maak ek tee, soet tee. Soms gooi ek selfs kondensmelk in as daar ’n oop blik in die yskas is. Dan gaan soek ’n sonkol in die tuin . . . Net ek, my tee en my warm broodjie. Dis my oomblik van niksdoen en stilraak. Só ’n broodjie troos my en laat my verlang. Geen dieet of intense dissipline om reg te eet…

LEER KEN JOU TEE JASMYN ’n Chinese tee wat in die 17de eeu in die res van die wêreld begin bekend raak het. Die plante groei in die berge, wat die blomme ’n sagter, soeter geur gee. Die basis van die tee is meestal groentee, wat geoes en gestoor word totdat die jasmynblomme geoes kan word. Die blomme en die tee word dan in lae op mekaar geplaas sodat die tee die blomme se geur aanneem. Die blomme kan ook direk met die groentee gemeng word, maar dan het jy ’n laer graad tee. Jasmyntee is veral lekker in gebak en saam met groente met ligte kleure of visgeregte. BOEGOE Uniek aan Suid-Afrika se fynbos-koninkryk. Die geur is baie kenmerkend met ’n sterk soet ondertoon. Die fynbos word gedistilleer en…

Daar is in geskiedkundige kringe al baie geskryf en gegis hoekom kerrievis hier by ons, en veral in die Kaap, so ’n gevestigde gebruik is. Uit ’n praktiese oorweging is dit ’n baie goeie metode van bewaring uit ’n tyd wat die mense meesters was om kos te bewaar – natuurlik voor koelkaste ons lewens soveel makliker gemaak het. Ek wou hoor by die mense wat groot kerrievismakers is hoekom dit so ’n gevestigde gebruik is. My haarkapper, Ronel von Grunen, vertel dat sy daarmee grootgeword het, en wat moontlik as ’n godsdienstige gebruik vir een groep begin het, het mettertyd kultuur geword waaraan almal nou deel. “Almal in ons gemeenskap eet kerrievis hierdie naweek, Moslems en Christene.” Sy reken dit kom deels van die Rooms-Katolieke verbod baie lank gelede…

LEER KEN JOU FYNBOS HEUNINGBOS Geurprofiel: soet met delikate heuningnote. Daar is nie ’n ekwivalent vir heuningbos nie, maar jy kan dit meestal met rooibos in geregte vervang. Heuningbos is wel vrugtiger en rooibos soeter. Dis heerlik in melktert, rooifluweel-kolwyntjies se versiersel, sagopoeding en saam met sout oor soetpatat-tjips. Heuningbos is delikaat en daarom het South African Fynbos nie ’n heuningbossout as deel van hul produkte nie. ROOIBOS Geurprofiel: vrugtig, blomme, karamel. Rooibossout het ’n baie sterker smaak as heuningbos en het heerlike karamelnote. Daar is nie ’n alternatief vir rooibos nie, maar jy kan tog rooibos in die meeste geregte met heuningbos afwissel – die smaak verskil net baie. Rooibostee help teen maagkrampe en kan tussen voedings vir babas gegee word wat geneig is tot koliek. Rooibossout is heerlik…

“Suurdeegaartappelbrood het ’n heerlike smaak, is effens klam binne met groter holtes en ’n wonderlike kors – veral as dit in ’n houtoond gebak is. Vir ’n heerlike, luukse, tradisionele braaibroodjie probeer die volgende: Botter ’n sny suurdeegaartappelbrood aan die buitekant. Smeer blatjang op die binnekant. Versprei ’n meer as gesonde hoeveelheid goeie, gerasperde cheddarkaas eweredig oor die blatjang. Die gerasperde kaas sal verseker dat die kaas eweredig smelt. Voeg skywe tamatie en ekstradun skywe uie na smaak by. Sprinkel sout en witpeper oor, dit gee ’n voller smaak as swartpeper. Plaas ’n tweede sny brood bo-op met botter aan die buitekant. Nou is hy reg vir die toeknyprooster oor matige kole. Soos Jan Braai sê: ‘Braaibroodjies is draaibroodjies.’ Draai gereeld om tot die kaas smelt en die brood goudbruin…

1 Hoekom is dit vir jou so belangrik om in die seisoen te kook? Dis hoe die natuur dit vir ons bedoel het. As jy seisoenaal eet of kook, dan kan jy die ketting van die plaas na die tafel korter maak omdat jy bestanddele kies wat tans naby aan jou en op ’n natuurlike manier verbou word. Die produkte hoef nie lank verkoel of gestoor te word nie, dus is dit varser en het optimale voedingswaarde wanneer jy dit koop. Jy ondersteun ook plaaslike produsente in die proses, en baie keer ook kleineres. 2 Waar soek jy inspirasie wanneer jy kook? Ek word maklik geïnspireer deur mooi, vars groente en vrugte in winkels of by markte, maar is ook ’n groot kookboekversamelaar en put groot inspirasie uit die boeke…

MOENIE MY VERKEERD OPVRYF NIE Funky Ouma se African Rub word van natuurlike bestanddele gemaak en is ’n lekker geurmiddel vir steak, hoender of skaaptjops. Dit word verpak in ’n mooi blikkie wat dit die ideale bederf vir enige tuiskok maak. Vanaf R89 vir ’n 185 g-blikkie by funky-ouma.co.za TROTS SA Van Tafelberg en proteas tot die Wêreldbekerrugbytrofee is op dié Sodastream-bottels te sien. Elke bottel het ’n leeftyd van drie jaar, daarna moet dit vervang word. R299 vir ’n pak met drie bottels. Beskikbaar by Yuppiechef. TOTSIENS, PLASTIEK Hierdie oortreksels met die lieflike protea-ontwerpe van Spaza Store is van 100%-katoen en omgewingsvriendelik. Dit word plaaslik met die hand gemaak en pas op verskillende groottes bakke en bekers. Jy kan dit oor en oor gebruik om kos te bedek. R459…

Voorbladresep Tuisbedryfvlakoek My ma het haar eie tuisbedryf gehad en niemand se vlakoek was lekkerder as Susan Lensing s’n nie. Hierdie is haar geheime resep en hy smaak nog beter op dag twee. genoeg vir een 20 cm-koek KOEK 240 g (430 ml) koekmeel 80 g (142 ml) mielieblom 10 ml bakpoeier 2 ml sout 10 eiers, geskei 420 g (500 ml) strooisuiker 200 ml yswater VULSEL 500 ml melk 40 g vlapoeier 1 ml sout 125 g (135 ml) sagte botter 210 g (250 ml) strooisuiker 5 ml vanieljegeursel vanieljekoekiekrummels Koek Verhit oond tot 180 °C en spuit twee ronde koekpanne met ’n deursnee van 20 cm goed met kleefwerende kossproei. Sif meel, mielieblom, bakpoeier en sout saam in ’n groot mengbak. Klits eiergele en strooisuiker in ’n aparte…

SAMPIOENPASTA Hierdie is een van daardie geregte waarvan ek nooit genoeg kan kry nie. Dis ’n heerlike alternatief vir gaste wat nie vleis eet nie. genoeg vir 4 1. 400 g-sak pasta van jou keuse 2. 2 knoffelhuisies, fyngekap 3. 45 ml botter 4. 400 g gemengde sampioene, gehalveer 5. 100 g-sak pekanneute, grofgekap 6. 250 ml aangesuurde room (crème fraîche) 7. 50 g parmesaankaas, fyngerasper + olyfolie, sout en varsgemaalde swartpeper Kook pasta volgens aanwysings op pak. Maak intussen die sous: Verhit ’n braaipan tot warm en voeg ’n groot skeut olyfolie by. Braai knoffel tot geurig in olie, sowat 1 minuut. Voeg botter en sampioene by en braai vir 3-5 minute of tot amper gaar. Voeg pekanneute, aangesuurde room en 125 ml water by en meng deur. Geur…

’n Gesonde dieet gaan nie oor streng beperkings, om onrealisties maer te wil wees, of om jouself te ontneem van die kos waarvoor jy lief is nie. Dit hoef ook nie ingewikkeld te wees nie. Die hoeksteen daarvan is om verwerkte kosse sover moontlik met die “regtes” te vervang. Eet jou kos so na as moontlik aan die manier hoe die natuur dit gemaak het – en dit kan ’n groot verskil maak aan hoe jy dink, lyk en voel. 1 Vis is koning Veral olieryke vis (soos salm, sardientjies, makriel en snoek). Dit is ’n gonswoord in die gesondheidsbedryf, grootliks vanweë die “towerbestanddeel” omega 3-vetsure. Dit is essensieel – jou liggaam kan dit nie self vervaardig nie – en belangrik vir amper elke deel en vele funksies van jou…

GOUD IN DIE MOND Hierdie versnit van cabernet sauvignon en merlot, met geure van donker bessies en pruime, kan sy plek by enige ete volstaan. Die wyn is ryk, vol en sysag. Sowat R130 vir 750 ml LIG EN VARS Geniet jou somer vanjaar met ’n glas Diemersdal Estate Sauvignon Blanc Reserve. Op die neus is groot blomgeure, met grenadella op die palet. Veral heerlik saam met visgeregte en somerslaaie. Sowat R140 vir 750 ml GLAS VOL VUUR Elke nou en dan verdien jy daai bederf wat jou ekstra spesiaal laat voel, soos die KWV XXO 20 jaar oue potketelbrandewyn. Dit is verouder in Franse eikehout en so goed soos van die beste Franse konjak. Jy drink hom net so op ys. Sowat R1 900 vir 750 ml…

Ons praat teetafel-happies Bekende aanbieders van Afrikaanse kykNET-programme deel hul herinneringe en ervarings van koek en tee. ERNUSTA MARALACK Op seer se spoor-aanbieder en joernalis Op Bonnievale waar ek grootgeword het, het ons nie iets soos high tea geken nie, wel “koek en tee”. Ek het nooit van koek gehou nie, seker omdat baie van die koeke wat ek as kind geëet het, nogal droog was. Maar Kersfeestye was daar áltyd ’n vlakoek by en ek was mal daaroor. Ek het daai lagie vla altyd so met my vinger opgetel en smaaklik afgelek. Toe ek Kaapstad toe trek vir werk, het ’n ander (soet) wêreld vir my oopgegaan, want daar was altyd koek op kantoor as iemand verjaar het, en rooifluweel-, caramel mint gâteau- en sjokolademousse-koeke het van…

Tradisionele piekelvis (bl. 74) Daar is baie maniere om piekelvis te maak. Ek rol nie die vis in meel nie, maar jy kan. genoeg vir 6-8 1,75 kg ferm wit vis 45 ml olyfolie sout en varsgemaalde swartpeper 100 g (125 ml) suiker 50 ml kerriepoeier 15 ml borrie 15 ml vinkelsaad 15 ml koljandersaad 3 ml rooipeper 500 ml wit asyn 125 ml water 4 uie, in ringe gesny 6 lourierblare Verhit oond tot 200 °C. Plaas vis op bakplaat met velkant na onder. Sprinkel olyfolie oor en geur goed met sout en peper. Bak vir 8-10 minute of tot vis goudbruin en gaar is. Plaas intussen die res van die bestanddele in ’n groot pot en bring tot kookpunt. Laat kook vir 5 minute. Plaas vis in ’n…

Meer oor die ICA Geleë in die mooie Banhoekvallei op Stellenbosch, is die ICA bekend vir die bekroonde sjefs en leiers in die kosbedryf wat al hier opleiding ontvang het. Die gevorderde sjefsdiploma van drie jaar word internasionaal erken, met studente wat in hul finale jaar kan kies uit drie spesialiteitsvelde – produkontwikkeling, mediakommunikasie, en professionele wynstudies en geleentheidskoördinering. Die ICA bied nie net wêreldklas-sjefsopleiding nie, maar gee ook opleiding in kosverwante loopbane. Dis deel van ICA-hoof, Letitia Prinsloo, se visie om sjefs op te lei wat hul plek volstaan in professionele kombuise wêreldwyd, maar ook in die groter koswêreld. Besoek icachef.co.za vir meer. Meer oor die veld Die ontwikkeling van verfynde proevaardighede, asook die wat, waar, hoe en wanneer van wynkennis is belangrik om ’n professionele wynlys vir ’n…

Daar is inderdaad ’n manier vir elke geit en gier. Corle Venter sê op SARIE.com sy hou van kaas en tamatiekonfyt. Haar man verkies grondboontjiebotter en uie. (Ek sê mos daar’s aliens!) Ashley Liebenberg is puntenerig: “Botter van hoek tot hoek gesmeer, binne en buite. Gerasperde cheddar van hoek tot hoek. Dan die tamatie met sout en witpeper en dan die uie.” Charmaine van Wyk wil “groot asseblief” botter binne en nie buite hê nie. Helen McPherson en Suzanne Potgieter wil weer hul brood aan albei kante gebotter hê. Soos Bartho, glo Elmarie Müller Ward aan “goeie brood, verkieslik tuisgebak”. As vulsel kies sy tamatie, uie en knoffel (vooraf gebraai), goeie beleë cheddar, stilton of gorgonzola, of ’n mengsel van al drie. En varsgemaalde peper en sout met die botter…

“Jy sal dit ontgroei wanneer jy ouer is, glo my!” is die woorde wat ek herhaaldelik as tiener gehoor het. Veral in antwoord op my onwrikbare oortuigings dat, byvoorbeeld, ouerskap “nie vir my is nie”; soja nie vir menslike gebruik bedoel is nie; oopskoene barbaars is; jy slegs behoort te hardloop indien jou lewe in gevaar is; ’n verjaarsdag en Kersfees spesiaal moet wees ongeag jou ouderdom; boeke as vaste beleggings beskou moet word; asook my oortuigings dat enigiemand bo veertig wetlik verbied moet word om in die openbaar te dans, skinny jeans te dra of om dialoog vir tienerkarakters in sepies te skryf. Om maar net ’n paar van die kwessies te noem wat my as kind snags wakker gehou het. Wel, die tyd het aangebreek en “ouer” is…