Rapport -julkaisun 10/11/2020 -irtonumeron sisällysluettelo

As deel van Rapport se 50ste verjaardagvieringe maak die beroemde Rapport-toer in 2021 sy terugkeer tot die wêreldfietsryverhoog. Die plan was om die toer vanjaar te laat herleef om saam te val met Rapport se verjaardag op 29 November, maar soos met soveel ander gebeurtenisse wêreldwyd moes dit uitgestel word weens Covid-19. “Rapport vier sy 50ste verjaardag deur die Rapport-toer te laat herleef, wat vir jare sinoniem met fietsry in Suid-Afrika was,” sê Waldimar Pelser, Rapport se redakteur. “Sedert 2000 het baie verander – fietsry het eksponensieel gegroei en Rapport het ’n volbloed druk-endigitale-koerant geword. “Maar party dinge bly dieselfde, soos ons drang om uit die huis uit te kom en ons land se natuurskoon te geniet, veral ná maande van abnormale inperking. Ons hoop ook dat die toer die…

• Die Rapport-toer In die elite-mans se kategorie neem altesame 30 spanne met 6 ryers elk aan die vyfdagtoer deel. Suid-Afrikaanse spanne sal vir 25 plekke oorweeg word met 5 plekke vir internasionale spanne. Sou ’n verbod op internasionale reis geld, sal dié 5 plekke aan plaaslike spanne gegee word. Die inskrywingsgeld is R24 000 vir ’n span van ses ryers oftewel R4 000 per ryer. Die vyfdagtoer bied ook rykans vir elite-vroue, veteraanmans ouer as 30, veteraanmans ouer as 40 en veteraanmans ouer as 50 wat in bondels ná die elite-mans wegspring en elk om hul eie geel trui meeding. In die bondels skryf jaers as individue in teen R4 000 per ryer. Spanne moet die inskrywingsvorm op cycleevents.co.za voltooi, maar nog nie die inskrywingsgeld betaal nie. Dié organisasie…

Die Padongelukkefonds (POF) sê hy kan kragtens wet nie gelikwideer of ontbind word nie. Net die parlement kan hom uitwis – nie sy krediteure of eisers nie. Die Johannesburgse regsfirma Maponya se aansoek om die POF te laat likwideer, word dié week in die hooggeregshof in Pretoria aangehoor. Die fonds se uitvoerende hoof, Collins Letsoalo, sê in hofstukke Maponya wil die indruk wek dat die fonds onlangs insolvent geraak het. Die fonds se laste oorskryf sy inkomste egter al sedert 1981. Die brandstofheffing gee ’n wisselvallige inkomste, wat buite die POF se beheer is. “(Maponya) skets ’n prentjie van ’n ontvouende apokalips waarin die fonds so desperaat min geld het en so swak bestuur word dat dit op die rand van ineenstorting is. Dis eenvoudig nie waar nie.” Omdat die…

Unisa-studente sit met die hande in die hare nadat eksamendatums skielik tot vandeesmaand vervroeg is. Talle studente het gevolglik baie minder tyd om vir die eksamen voor te berei as waarvoor hulle beplan het. “Die nuwe datums is so ver teruggeskuif dat die semester met amper tien weke verkort is,” sê ’n vierdejaar-BCom-student wat anoniem wil bly. “Waar ek eers meer as ’n week tussen vraestelle gehad het, het ek nou nie eens ’n dag tussen die meeste van my vakke nie.” Nog ’n BCom-student, van Rustenburg, wat besig is met haar derde jaar, sê studente doen gewoonlik twee tot vier opdragte per module, waarna hulle terugvoering kry van hul dosente. Dit help hulle om behoorlik vir die eksamen te kan voorberei, wat gewoonlik so twee maande later geskryf word.…

’NAfrikaanssprekende vrou van Port Elizabeth wat langer as 16 jaar getroud is met ’n man wat sy van geen kant af ken nie, probeer nou haar ongetroude status terugkry. Die 41-jarige vrou het op voorwaarde van anonimiteit aan Rapport gesê sy het heel toevallig in Maart 2016 uitgevind ene Chao Chen het haar op papier sy eggenoot gemaak. “Ek was nog nooit in my lewe getroud nie. Ek het nog nooit ’n pa-pier onderteken om te trou nie. Ek was baie verbaas en confused toe ek hoor ek is getroud, want ek het nog nooit van hierdie persoon gehoor nie. Blykbaar is hy van China. “Ek het gedink: Wat moet nou nog in my lewe verkeerd loop? Alles het net te veel geword.” Baie dinge het al in haar lewe…

Die regering gaan voort met die beoogde opveiling van spektrum in Maart 2021 al word sekere frekwensiebande steeds in beslag geneem deur analoog-televisie-uitsendings. Die Onafhanklike Kommunikasieowerheid van Suid-Afrika (Okosa) het aan Rapport erken dat spektrum in die 700 MHz-en 800 MHz-band eers volledig beskikbaar sal wees as die migrasie van analoogna digitale aardtelevisie in al nege provinsies afgehandel is en die sein afgeskakel is. Die spertyd vir die digitale migrasie was in Junie 2015, maar is mettertyd uitgeskuif na Desember 2021. Die 700 MHz- en 800 MHz-band is dus net in teorie beskikbaar om opgeveil te word, aangesien dit nog gebruik word vir analooguitsendings. “Dit is soos om ’n huis te verkoop wat beset is, maar jy verkoop hom asof hy leegstaan,” het Cameron Mackenzie, DAwoordvoerder oor kommunikasie, gesê. Die…

Ubique Afslaers van Potchefstroom betree vandeesmaand die digitale era met die aanbied van ’n reuseveiling van nuwe en tweedehandse meubels, kantoormeubels, huishoudelike toerusting en nog vele meer. Die veiling word van 16 Oktober om 08:00 aangebied en sluit op 26 Oktober om 11:00. Aanlyn registrasie vir die veiling is verpligtend met ’n minimale terugbetaalbare deposito van R500. Die veiling is reeds oop vir registrasie en alle kopers moet aan Fica-vereistes voldoen. ■ Ubique Afslaers bied ook ’n veiling aan van ’n lieflike gerestoureerde eiendom in Hartbeesfontein in Noordwes. Die veiling word op 16 Oktober om 10:00 by die perseel by Eenheidstraat 58 gehou. Die eiendom bestaan uit twee gedeeltes van ongeveer 2 900 m². Die woning is ten volle gerestoureer na sy volle toe-stand met unieke oregon-denne-houtvloere, -deurrame en -vensterrame.…

Eskom en die Maluti-A-Phofungmunisipaliteit in Harrismith is oënskynlik in ’n stryd om lewe en dood om beheer van die munisipale bankrekening. Dít kom nadat die hooggeregshof in Bloemfontein Eskom Vrydag beveel het om die raad se beheer oor die bankrekening terug te gee. Eskom het egter onmiddellik aangedui hy gaan verlof vra om te appelleer, wat die bevel opskort. Maluti gaan nou Dinsdag dringend terug hof toe om te vra dat hy sy bankrekening terugkry totdat dié proses afgehandel is. Eers dan kan Maluti-A-Phofung ná drie maande weer dienste aan sy inwoners begin lewer. Eskom het in Julie op die munisipaliteit, wat ook Qwa-Qwa bedien, se bankrekeninge beslag gelê omdat dié hom glo R5,4 miljard skuld. Dít is meer as al die inkomste uit alle bronne wat die munisipaliteit die…

Gure weersomstandighede het Formule Een se kaarte vir die naweek heeltemal deurmekaar gekrap. Reën het daartoe gelei dat geen oefensessies Vrydag op die Nürburgring in Duitsland gehou kon word nie. Spanne moes wag tot gister en sonskynweer om vir vandag se Eifel-Grand Prix in Duitsland te oefen en om die wegspringvolgorde tydens kwalifisering te bepaal. Dit was nie die reën as sodanig wat die sessies gekelder het nie, maar die feit dat die noodhelikopter nie sou kon opstyg nie en die baan is verder as die vereiste 20 minute se ambulansrit van ’n hospitaal af. Gevolglik het die spanne net gisteroggend se oefensessie gehad om hul motors reg in te stel. Boonop is dit die eerste keer sedert 2013 dat ’n Grand Prix op die Nürburgring plaasvind, wat dit onbekende…

Stem ek verlede week op ’n News24-opname en is ek nogmaals nie verstom deur die gemiddelde Suid-Afrikaner se insig nie. Daar was darem 38% van ons wat gereken het nee, ’seblief nie, om die Bokke in die Kampioenskap te laat speel sal ’n ramp afgee wat ons van al die onlangse glorie sal laat vergeet. Maar 41% het gereken die Bokke makeer oefening en moet geld huis toe bring. En ’n stewige 21% glo enigiets sal beter wees as om nie weer vanjaar die Bokke te sien speel nie. O, ja? Enigiets, nogal? Wat van twee afgedankste loesings teen die All Blacks, wat reeds vier maande meer wedstrydoefening het as die Bokke, wat oor presies ’n maand veronderstel is om af te skop in dié toernooi? Om alles te kroon,…

Tennis FRANSE OPE (Roland Garros, Parys) Mansenkelspel: HALFEINDRONDE: Novak Djokovic (Ser) k Stefanos Tsitsipas (Giek) 6-3 6-2 5-7 4-6 6-1; Rafael Nadal (Sp) k Diego Schwartzman (Arg) 6-3 6-3 7-6(7). Vroue-enkelspel: EINDSTRYD: Iga Swiatek (Pole) k Sofia Kenin (VSA) 6-4 6-1. Krieket INDIESE PREMIERLIGA (Abu Dhabi) Kolkata Knight Riders 164/6 in 20 bbe. (Dinesh Karthik 58, Ravi Bishnoi 1/25, Arshdeep Singh 1/25). Kings XI Punjab 162/5 in 20 bbe. (KL Rahul 74, Mayank Argawal 56; Prasidh Krishna 3/29). ■ KKR wen met 2 lopies. (Dubai) Royal Challengers Bangalore 169/4 in 20 bbe. (Virat Kohli 90*; Shardul Thakur 2/40). Chennai Super Kings 132/8 in 20 bbe. (Ambati Rayudu 42; Chris Morris 3/19). ■ RCB wen met 37 lopies. Motorsport EIFEL F1-GRAND PRIX (Nürburgring) Wegspringrooster: 1 Valtteri Bottas Mercedes 1:25.269, 2. Lewis…

Te oordeel aan Vrydagaand se Superrugby Unlocked-wedstryd tussen die Haaie en Leeus op Kingspark in Durban is Suid-Afrika se steelkantflank-spens propvol. Die Haaie se nr. 7, Phepsi Buthelezi, en Vincent Tshituka, sy eweknie van die Leeus, was albei skitterend. Die 21-jarige Buthelezi het nie net die bal goed gedra in sy span se oorwinning van 19-16 nie, hy het ook met ’n onderarm-aangee ’n leidende rol gespeel in Werner Kok se drie vroeg in die kragmeting. ‘Tshituka is gewis ’n speler vir die toekoms.’ Tshituka (22) was ’n oorlas in die vastelos en het veld gewen elke keer dat hy die bal gedra het. Hy en Buthelezi lyk albei na moderne losvoorspelers – hulle is nie bloot net stormram-steelkantflanke nie. “Phepsi is ongelooflik vinnig, net so vinnig soos enige van…

Curwin Bosch: Hy wys vroeg reeds dat die Haaie weer, soos in die Superrugby-reeks, hangskoppe gaan opstuur in ’n poging om chaos by die teenstanders te skep en sodoende toe te slaan. Sy skopwerk was puik en veral in die eerste helfte het hy die toutjies na willekeur getrek. Werk lekker in tandem met Manie Libbok, wat uit die heelagterposisie gereeld by die lyn aansluit. 7 Elton Jantjies: Tipiese Elton Jantjies-vertoning: Oomblikke van briljantheid gemeng met eenvoudige flaters. Hy wys sy vaardighede en vlymskerp rugbybrein met die dwarsskop van ’n strafskop af, wat tot Jamba Ulengo se drie in die hoekie lei. Hy skop wel ’n maklike strafdoelpoging teen die paal vas, wat sy span gelyk sou laat trek. Kies soms om liewer ’n lynstaan af te dwing as om…

Jake White soek reeds volstoom na ’n toekomstige plaasvervanger vir die 36-jarige Morné Steyn. Johan Goosen en Damian Willemse is die name wat die meeste in Loftus Versfeld se kantore genoem word wanneer die onderwerp bespreek word. Jaco van der Walt se naam het ook al opgeduik, maar sy Skotse droom kan in die pad van ’n terugkeer na Pretoria staan. White, afrigter van die Bulle, is baie tevrede met Steyn se spel en die waarde wat hy met sy ervaring op en van die speelveld toevoeg, maar hy besef ook Vader Tyd is nie aan die Springbok-losskakel se kant nie. Die Bulle het wel die talentvolle Chris Smith (26), wat hom as Steyn se adjudant vestig, maar hulle sal groter diepte in die posisie met hul deelname aan die…

■ ’n Groot naam in die plaaslike advertensiebedryf Brian Searle-Tripp is in die ouderdom van 80 in Kaapstad oorlede. Hy was stigterslid van Rightford, Searle-Tripp & Makin asook die Red & Yellow School of Logic and Magic. Sy vrou Marina was jare lank die kosredakteur van die destydse Femina-tydskrif. “Hy het elke oggend ʼn klein titsel brandewyn in sy koffie gegooi,” het sy eenkeer vir hierdie grafskrifskrywer vertel. “Dan was hy reg vir die dag.” ■ Ewald Fourie (56) wat ook ’n suksesvolle loopbaan in die advertensiewese gehad het, is aan ’n longembolisme in Witbank oorlede. Hy het by Caltex en as hoof van die Jo Public-advertensieagentskap gewerk. Daarna het hy nuwe lewe in Philippolis in die Vrystaat geblaas en moeite gedoen om Emily Hobhouse se nalatenskap weer te laat…

Die regering sê een ding maar doen ’n ander. Dit beduiwel grondhervorming, eiendomsreg en landelike veiligheid. Die regering sê hy is ernstig oor grondhervorming: Op 1 Oktober het Thoko Didiza, minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, daarom aangekondig staatsplase op 700 000 ha word aan swart boere beskikbaar gestel om vir 30 jaar te huur. Maandag voeg pres. Cyril Ramaphosa in sy nuusbrief by: “In die lig van ons geskiedenis is die verbreding van toegang tot landbougrond vir kommersiële produksie en bestaanslandbou ’n nasionale prioriteit.” Dan merk hy op dat die Wet op Naturellegrond van 1913 steeds “patrone van plaasgrondbesit” beïnvloed. “Die voortgesette monopolisering van ’n sleutel-produksiemiddel soos grond is nie net ’n struikelblok wat ’n meer gelyke samelewing keer nie, dit is ook ’n resep vir maatskaplike onrus.”…

Die ANC se plan vir ekonomiese heropbou en herstel is “verskriklik, argaïes en ontstellend”, meen ontleders. Dit lyk volgens hulle of die regering nie ’n samehangende ekonomiese program het wat tot ekonomiese herstel sal lei nie, maar eerder “ ’n lys van items sonder enige strategiese denke”. Die plan is Woensdag aan die kabinet voorgelê en Rapport se susterkoerant City Press het dit onder oë gehad. Luidens die voorlegging het die plan twee oogmerke – onmiddellike optrede om ekonomiese herstel te midde van die Covid-19-pandemie te bewerkstellig; en om die ekonomie te laat groei om volhoubaarheid, veerkragtigheid en inklusiwiteit te verseker. Voorsiening word gemaak vir ekonomiese ingrypings wat die land se algehele ekonomiese prestasie sal verbeter deur inklusiewe groei te genereer. Alex Mashilo, SAKP-woordvoerder wat die vergadering bygewoon het, sê:…

Die DA het in 2018 amper in die bed geklim met Cambridge Analytica (CA), die skakelmaatskappy wie se truuks op Face-book gehelp het om pres. Donald Trump in 2016 verkies te kry en vroeër daardie jaar Britte help oortuig het om vir Brexit te stem. CA het groot sukses in verkiesings behaal deur miljoene Facebook-gebruikers se persoonlike data op onregmatige wyse te bekom. Luidens dokumente wat in Rapport se besit is, het Mmusi Maimane, destyds DA-leier en nou hoofaktivis by die One South Africa Movement, in 2017 met CA se uitvoerende hoof, Alexander Nix, vergader oor hoe dié maatskappy die DA in sy verkiesingsveldtog in 2019 kon help. Dit was twee jaar nadat die eerste onvleiende berigte oor CA se bedrywighede verskyn het. Eers toe Jonathan Moakes, destyds verkiesingsbestuurder van…

Ace Magashule het die Valke gewaarsku om nie ’n “mediasirkus” daarvan te maak as hulle hom wil aankeer of aankla nie. Magashule, sekretaris-generaal van die ANC, se prokureur, Victor Nkhwashu, sê in ’n brief aan die Valke en die nasionale vervolgingsgesag (NVG) hy is nie oortuig dat die gerugte vals is dat die Valke op sy spoor is nie. Hy waarsku hulle daarom dat hy nie gelate enige planne sal aanvaar om hom te onderwerp aan verleentheid en vernedering deur ’n georkestreerde inhegtenisneming nie. “Ons instruksies is dat u ’n mediasirkus beplan wanneer u ons kliënt in hegtenis neem. Ons kliënt mag nie uitgesonder word vir ’n inhegtenisneming soos u beplan om te doen nie. Hy behoort ook nie verneder te word soos u volgens ons inligting be-plan nie,” lui…

Onbehoorlike verhoudings tussen onderwysers en leerlinge is aan die toeneem, meen kenners. “Waar ons vier, vyf jaar terug dalk een so ’n geval per jaar sou gehad het, het ons in die afgelope jaar alleen sewe gehad,” sê Marius Botha van Marius Botha Konsultante, ’n groep onderwysbestuur- en regskonsultante wat skole met dissiplinêre probleme bystaan. Dis volgens hom meestal jong mansonderwysers wat seksuele verhoudings met meisies aanknoop. “In die laaste voorval was dit ’n geval van hulle ry ná skool en gaan koop Kentucky en dan gebeur dit.” Die Suid-Afrikaanse Raad vir Opvoeders (Saro), wat die gedrag van onderwysers landwyd reguleer, het die afgelope week bevestig sy ondersoek na die bewerings teen Fiona Viotti is klaar. Daar word beweer Viotti, wat sedertdien as waterpolo-afrigter en geskiedenisonderwyseres by Bishops College in…

Byna die helfte van die Suid-Afrikaanse onderwysers wat aan ’n internasionale onderwysstudie deelgeneem het, sê hulle ervaar soveel spanning hulle oorweeg dit om binne die volgende vyf jaar te bedank. Die tweede volume van die 2018-peiling oor onderrig en leer (Talis) deur die Organisasie vir Ekonomiese Samewerking en Ontwikkeling (Oeso) wat onlangs bekend gemaak is, toon ’n kwart van Suid-Afrika se onderwysers is “baie” gespanne. Dis sewe persentasiepunte hoër as die peiling se gemiddelde. Die meeste van dié 25% werk by stedelike skole. Altesame 12% van onderwysers in Suid-Afrika het aangedui hul werk beïnvloed hul geestes- en fisieke gesondheid “baie”, teenoor die gemiddelde van onderskeidelik 7% en 6%. “In Suid-Afrika is dit 40% meer waarskynlik dat onderwysers wat gesê het hulle is ‘baie’ gespanne by die werk die beroep binne…

Die eerste keer toe Schalk Bezuidenhout as klein seuntjie sy ma in die tuin gehelp het, was ook sy laaste keer . . . want in plaas van onkruid, het Schalkie al die blommetjies uitgetrek. “Ek het hom probeer leer, maar toe besluit ek ek sal maar liewer self die taak aanpak. Hy het dit net nie in sy gene gehad nie. Nes sy pa (ook Schalk),” sê Greta Bezuidenhout. ‘Selfs ’n potplant is salf vir die siel.’ Maar of die kind van haar nou groen vingers het of nie, sy ma se liefde vir tuinmaak het hom wel geleer dat groenigheid goed is vir die siel. Vandag op Nasionale Tuindag kan aanhangers van die komediant om 11:30 op Tuindag Live (Facebook) sien hoe hy sy eie blomkroon maak. “Schalk…

’NBelangrike stukkie van Suid-Afrika se toekomstige kraglegkaart het pas in sy plek geval toe die Transnet Nasionale Hawe-owerheid ’n lisensie aan DNG Energy toegestaan het vir ’n drywende bergingseenheid vir vloeibare aardgas (VAG) in die Koega-hawe. Dít sal die groep goed posisioneer vir die regering se planne om binnekort 3 000 MW se gasopwekkingsvermoë aan te koop. Dit is die eerste lisensie in sy soort wat die invoer van groot hoeveelhede vloeibare aardgas moontlik maak. Die kragkenner Chris Yelland beskou dit as ’n belangrike stap om gas beskikbaar te stel vir kragopwekking. Gasopwekking speel ’n belangrike rol in die land se toekomstige kragverskaffing om die wisselvallige wind- en sonkrag aan te vul. Daarsonder sal die kragnetwerk onstabiel wees, wat kragvoorsiening kan belemmer. Aldworth Mbalati, uitvoerende hoof van DNG Energy, sê…

In reaksie op die loongeskil in die staatsdiens: Daar is ’n algemene indruk van ’n té groot staatsdiens met ’n oordrewe salarisrekening en staatsamptenare wat nie ’n salarisverhoging verdien nie. Dit moet erg negatief inwerk op die mo-reel van vaardige en hardwerkende staatsamptenare wat wel ’n verhoging verdien. Die salarisverhogingstryd lê ongelukkig nie tussen die goeie werknemers en die bankrot staat nie, maar is eerder ’n politieke en ideologiese geveg tussen kamerade. Soos die regering weet dat die staatsdiens se salarisrekening reeds voor Covid-19 onbekostigbaar was, weet die populistiese staatsdiensvakbonde – wat in die strate en deur regstappe vir staatsamptenare se verhogings veg – ook dat die staatskas weens Covid-19 se impak leeg is. Die voortgesette stryd maak uit dié vakbonde se oogpunt wel sin. Eerstens is ’n vakbond ’n…

Suid-Afrikaanse mynhuise skiet hulself in die voet omdat hulle nie genoeg verslag doen oor en doelwitte stel vir die uitwerking wat hul bedrywighede op die omgewing en gemeenskappe het nie. PwC se jongste verslag oor die stand van mynbou in Suid-Afrika toon Suid-Afrikaanse mynhuise stel nie daadwerklike teikens om te voldoen aan die sogenaamde omgewings-, maatskaplike en goeie-bestuursvereistes (ESG-verantwoordelikhede) wat aan maatskappye gestel word nie. Mynhuise doen ook nie voldoende verslag oor of hulle die teikens wel haal nie. PwC stel voor dat die mynbousektor meer daarop fokus om ESG-verantwoordelikhede deel van hul besluitnemingsprosesse te maak. Wêreldwyd begin beleggers daarop aandring dat die maatskappye waarin hulle belê aan ESG-beginsels voldoen. Dit sluit in dat maatskappye se watergebruik en koolstofdioksiedspoor nie skadelik vir die omgewing is nie. Beleggers hou maatskappye ook…

Op ’n dag in 1956, toe hy vir Maties se o.19’s se tweede span gespeel het, het die slot Avril Malan besluit om een van sy minder gebruikte deugde ten toon te stel. Die legendariese Danie Craven was immers langs die kantlyn en Malan was ’n jong knaap met trots in sy skopskoen. “Ek het probeer beïndruk deur die bal so ver as moontlik uit te skop,” vertel Malan. “Dis toe dat Dok my nader roep en aan my uitwys dat, in die eerste plek, ’n slot nooit die bal skop nie. “Tweedens het hy verduidelik dat ’n rugbyveld oor grense beskik, en dat ’n mens te alle tye tussen daardie lyne moet probeer speel. Jy moet dus so min as moontlik die bal uitskop. “Dis ’n les wat my…

Phepsi Buthelezi: Die 21-jarige losvoorspeler is so vinnig soos ’n agterspeler, sê sy breier, Sean Everitt. In die aanloop tot Werner Kok se drie vroeg in die wedstryd, wys hy ook vaardighede soortgelyk aan ’n agterspeler met ’n onderarm-aangee. Hy deins egter nie weg van die fisieke botsings nie en wen gereeld veld as hy die bal dra. Tweestryd met Tshituka was verwoed, maar Buthelezi eindig aan die wenkant. 9 Vincent Tshituka: Gebruik al 1,95 m en 107 kg van sy lyf om skade in die vastelos aan te rig. Hy wen veld elke keer dat hy die bal dra, maar wys ook sy “sagter vaardighede”. Elke keer dat hy kontak maak, soek hy ’n aansluitende speler om in besit te stel. Toon ’n akute bewustheid van wat rondom hom…

Streng kwarantynvereistes kan die finale doodskoot vir die Springbokke se deelname aan vanjaar se Rugbykampioenskap in Australië wees. Al lyk dit of die Bokke reeds die bus vir deelname verpas het, volhard SA Rugby daarmee dat hy eers volgende week ’n besluit sal neem. ’n Groot vraag is of al die Bokke tydens kwarantyn in dieselfde hotel sal opeindig, omdat nie almal van risikovrye Covid-19-lande kom nie. Duidelikheid moet boonop verkry word oor of die Bokke tydens kwarantyn enigsins as ’n span saam mag oefen. Dit is onwaarskynlik. Omdat die Bokke 14 dae in isolasie in Australië moet deurbring, sal dit beteken dat hulle hul kwarantyntydperk reeds volgende Sondag moet begin as hulle in 7 November se kragmeting met Argentinië in Brisbane wil speel. Die Bokke is geskeduleer om van…

Nyati Safari Lodge is sowat 35 km buite Hoedspruit op die R40 in die Maseke Game Reserve. Dis deel van die Groter Krugerwildtuin, wat beteken daar’s geen grense nie en jy kan die Groot, Klein, Skaam, én Lelike Vyf te siene kry. Daar kan altesame 98 gaste slaap in verblyf wat wissel van luukse tente vir twee mense tot villas waar families saam kan tuisgaan. Elke eenheid het ’n uitsig oor die rivier. Vir die res van die jaar kan jy teen R1 750 per persoon per nag die luukshede van Nyati geniet. Dit sluit alle etes, drankies en twee wildritte elke dag in. Sydney beloof dat hulle sover moontlik aan elke groep hul eie gids toeken, so jy hoef nie te bekommer dat jou kinders ander gaste sal steur…

Ons voorgeslagte het in die 1800’s ons huiskoskookstyl met net basiese bestanddele en ’n paar geurmiddels tot hul beskikking ontwikkel. Dit is boerekos, grootwordkos, huiskos en trooskos vir baie van ons. Met beperkte geurmiddels, soos ’n bietjie sout, peper, asyn en suiker, het hulle getoor met groente en vleis. Wat is huiskos? Vir my is huiskos die kostradisies van ons voorouers wat deur die boeremense op plase gemaak is. Die resepte is dan aan hul nageslag soos my ma oorgedra. Trotse kos, ons kos. As ek aan huiskos dink, dink ek aan ’n gebakte hoender of skaapboud wat net met sout en witpeper gegeur is. Ja, witpeper. Ek het nie met swartpeper grootgeword nie (so ook nie ons voorouers nie), en ek gebruik vandag nog net witpeper wanneer ek huiskos…

Military Wives **** As jy bedruk voel, sal dié ware verhaal, wat vroue aangemoedig het om ook kore te stig, jou op satynsagte wolke laat krul van lekkerkry. Nadat ’n groep vroue se mans na die front gestuur word, besluit ’n bevelvoerder se vrou (die briljante Kristin Scott Thomas) om ’n amateurkoor te stig om hul hartseer en verlange uit te sing. Sommige sing uitbundig vol geloof en hoop, maar ander hart-seer omdat hul mans op die slagveld dood is. Maar ervaar dit in ’n teater om die klank en sang ten volle in Dolby Stereo te waardeer. Nou in fliekteaters. Neem sakdoeke saam! The Secret Garden *** Hierdie is die soveelste weergawe van Frances Hodgson Burnett se roman. Maar dié slag is dit getemper en word pragtige…

The South African epidemiological modelling team also produced figures of between 89 000 and 351 000 deaths and a requirement for between 236 000 and 944 000 hospital beds. How useful were these predictions? Anyone who’s ever hosted a dinner party knows that it’s very difficult to plan accurately when you’re being told that either 23 or 94 guests will be coming. – Uit “Five Reasons People Stopped Listening to Covid-19 Modellers” deur Pandemic Data and Analytics. Bart Nel van Benoni skryf: Ek het gisteraand vir die eerste keer sedert Maart in ’n restaurant geëet. Daar sit ek en my vrou en klets in kort, gevatte sinne – so vry soos twee karakters pas uit op parool in ’n boek deur Elmore Leonard. Dit het so anders gevoel, maar ook…

Talle mense meen die keuse van die Amerikaanse visepresident in vanjaar se verkiesing is belangriker as ooit. Donald Trump was, met sy inhuldiging net minder as vier jaar gelede, reeds die oudste man wat president van Amerika geword het. (Hy was 70 jaar en 220 dae oud teenoor Ronald Reagan, wat president geword het 17 dae voor sy 70ste verjaardag.) Joe Biden vier volgende maand, 17 dae ná die verkiesing, sy 78ste verjaardag. Sou hy verkies word, sal hy dus lag-lag die oudste Amerikaanse president tot nog toe wees – selfs ouer as wat Reagan was toe sy tweede termyn in Januarie 1989 geëindig het. Dit is dus nie ondenkbaar nie dat Mike Pence of Kamala Harris in die volgende vier jaar agter die Oval Office se lessenaar sal moet…

Johan Myburgh skryf per e-pos: Ek verwys na Hanlie Retief se verbatimverslag oor haar pogings om by die SA Rugbyunie (Saru) ’n verduideliking te kry oor waarom hulle die Cheetahs onder die bus gegooi het. Baie dankie vir haar dapper poging om die ondersteuners van Cheetahs-rugby iets te gee om vanuit sin te maak. Dit is die taak van leiers om soms ongewilde besluite te neem ter wille van die voortbestaan van hul organisasies. Maar dit is ook belangrik vir leiers om verantwoordelikheid te aanvaar vir hul besluite. ’n Goeie leier sal die proses kan verduidelik en selfs later kan erken as die besluit verkeerd was. Dit blyk dat Saru se grootmenere hul probleem eenvoudig aan die “lede” van die organisasie oorhandig het in plaas daarvan om self die verantwoordelikheid…

Pieter Booyzen, Elarduspark, skryf: ’n Skip se grootste vyand is water. Ons geliefde land vaar dus op gevaarwater wat ons kan kelder as ons nie drasties iets aan ons huidige sosio-ekonomiese situasie doen nie. Die ANC-regering bevind homself in ’n netelige situasie en pres. Cyril Ramaphosa is soos ’n hondjie op ’n hoofweg. Ons skip se grootste gevaar is ook dat, met die einde van ’n ystydperk op ons planeet, massiewe blokke ys nou op die oseane ronddryf en dat ons skip soos die Titanic gekelder kan word deur ’n “Ace-berg”. Die ANC skuif die stoele op ons skip se dek rond, wat nie veel gaan help nie. Oudpres. Jacob Zuma se faksie in KwaZulu-Natal hou ’n groot bedreiging vir ons in, sou Ramaphosa onttroon word en Ace Magashule in…

Steve Theron, Garsfontein, skryf: Die geagte minister van polisie moet maar sy hoed van sy kop afhaal – dalk gee dit hom die geleentheid om vars te dink, want hy is hoegenaamd nie in staat om helder te dink nie. Hy braak gal oor die boere wat onwettig opgetree het en skade aangerig het in Senekal, maar vergeet hy dat daar elke dag betogings is waar derduisende rande se skade aangerig word? Daagliks word daar voertuie aan die brand gesteek en geboue geplunder en erg verniel, maar nou is die boere se optrede onaanvaarbaar? Daar het skynbaar iemand ’n skoot afgevuur en daardie persoon moet aangetree en gestraf word, terwyl die EFF se Julius Malema in die openbaar met ’n geweer skote afvuur, maar geen haan kraai daarna nie. Nou…

Mike Reyneke, Stellenbosch, skryf: Amie van Wyk se skrywe verlede week, dat dit tyd is dat Christene die land regruk, is ’n edele gedagte, maar sê die Bybel dan nie dat die mens wik en God beskik nie? Wil die Christene nou God se werk vir Hom doen? Is Christene nie veronderstel om te vas en te bid nie en dan sal God self die land regruk nie? Probeer gerus eerder hierdie strategie, want ek verseker jou hierdie land is so ver oor die afgrond dat geen Christen dit meer op sy eie kan red nie. Ek dink selfs God gaan sukkel. Theunie Kirsten, Pretoria, skryf: Hester van der Merwe skryf verlede week dat Jesus nie by kerke gevind sal word waar gays en moordenaars nie belydenis van sonde hoef…

Jeanette Serdyn, Parktown, skryf: Hierdie koerant stel die bleker skakering onder ons al vir ’n handvol jare bloot aan die verwarmende sonnetjie van Kaapse Afrikaans en die duwweltjies van kodewisseling. In sy rubriek verlede week neem Chase Rhys ons weer op sy dig geweefde storietapyt mee (sodat ons ook kan sê ons kaapityt?). Hy skryf oor die vermaaklik onbeholpe Sandy van Scarborough wat die “fair” na sy deur toe bring. ’n Klompie skote in die verte sit haar egter op die hasepad: Sy’t na haar wagtende motortjie “gehaloep”. Hoe beter sou ’n mens in Afrikaans Sandy se spoed (dié van wit lig), haar verdwaasde bangheid en die teneerval van haar groot planne kon verwoord? My vraag aan die Kaapse jonkers-enjongleurs: Sou dit kulturele appropriasie, soos Sandy s’n, wees as die…

Die Suid-Afrikaanse Rugbyunie (Saru) sing dieselfde deuntjie, ondanks duisende rugbyondersteuners se klagtes oor die beskikbaarheid van toetskaartjies vir volgende jaar se drie toetse tussen die Springbokke en die Britse en Ierse Leeus. Saru hou voet by stuk: “Te veel aansoeke en te min kaartjies.” Kaartjies vir die reeks van agt wedstryde – wat die drie toetse insluit – is in ’n loterystelsel verkoop. Dit beteken dat voornemende kaartjiekopers vooraf oor die internet moes registreer met ’n aanduiding van hoeveel kaartjies hulle wil hê. Die uitslag van die lotery is op 25 September bekend gemaak en Rapport is sedertdien oorval deur teleurgestelde aansoekers, wat sê dis onmoontlik dat soveel aansoekers onsuksesvol kon wees. Saru sê 80% van “beskikbare kaartjies” is vir Suid-Afrikaanse ondersteuners gereserveer. Die stadions waar die toetse gespeel word…

Nagenoeg 10% van die NG Kerk se meer as 1 100 gemeentes is in ’n finansiële dilemma en sommige moes personeel aflê weens die impak van die inperking. Ds. Nelis Janse van Rensburg, NG moderator, sê ’n verslag oor die kerk se finansiële posisie toon gemeentes wat voor die Covid-19-pandemie finansieel swaargekry het, se posisie het benard geword. Die verslag is verlede maand op ’n aanlyn saamtrek van die algemene sinodale moderamen (ASM) bespreek. “Dit lyk of dié kerke so swaarkry dat hul voortbestaan in gedrang is,” sê Janse van Rensburg. “Ons gaan nie net kerke sluit wat erg sukkel nie. Sulke gemeentes sal onder meer vennootskappe met buurgemeentes aangaan waar personeel of predikante gedeel word. “Gemeentes sal ook by mekaar inskakel waar demografiese veranderings onder meer plaasgevind het. Daar…

Boere se frustrasie met die strafregstelsel is die afgelope week grafies geïllustreer toe die klagte teen vier vermeende plaasaanvallers in Noordwes laat vaar is twee dae nadat hulle glo ’n plaasvoorman met ’n mes aangeval het. Die voorman – wat nie geïdentifiseer wil word nie – is Dinsdag, op dieselfde dag dat gefrustreerde boere die hofgebou in Senekal bestorm het, met ’n mens aangeval toe hy vermeende veediewe op ’n plaas sowat 60 km van Stella gekonfronteer het. Riaan van Zyl (57), bestuurder van die Ratlou-plaaswag en self ’n boer in die omgewing, sê gelukkig kon hulle, met die hulp van plaaslike boere, die vier verdagtes blitsvinnig vastrek. Donderdag is die aanklagte teen hulle egter in die plaaslike landdroshof laat vaar en hulle is vrygelaat. Van die mans het vorige…

Die moorde op die Rafferty-egpaar in KwaZulu-Natal einde Augustus en dié op die Vrystaatse plaasvoorman Brendin Horner wek groot opspraak, maar daar is ook verskeie ander mense wat doodgemaak is in onlangse plaasmoorde. Van die voorvalle sedert einde Augustus sluit in: 27 Augustus: Hilton Dowdall (52) word doodgesteek op sy plaas naby Durban. 29 Augustus: Glen (63) en Vida Rafferty (60) word op hul plaas in Normandien in die noorde van Kwa-Zulu-Natal doodgeskiet. ’n Verdagte is in hegtenis geneem. 29 Augustus: Stan Jackson word gewond in ’n rooftog op ’n hoewe in Gerhardsville naby Centurion. Hy beswyk op 1 Oktober aan sy wonde. 6 September: Die plaasvoorman Andries (Pote) Venter (56) van Welkom in die Vrystaat word doodgeskiet nadat hy gekaap is toe hy werkers in die Thabong-township gaan oplaai…

“Maar soos die tyd aangedraal het, het Mielie elke oggend as hy sy oë oopmaak, begin sê: F*k kan ons net begin werk, dit moet nou end kry, dis ’n klug om ’n restaurant te bedryf waar mense so ver van mekaar sit, gemonitor met ’n ou simpele termometertjie.” Renette Vosloo, die geliefde Rooitamatie-televisiesjef, het haar man aan Covid-19 verloor sonder dat hy ooit die virus gehad het. “My man het geknak onder die streng inperkingsregulasies. Maande sonder ’n inkomste het hom finaal gebreek.” Op Vrydagoggend 11 September het Emile Vosloo hamburger-frikkadelle gestaan en voorberei vir die Hangkliphotel se kroegspyskaart. “Hy het vir my gesê hy wil kyk of ons nie daarmee bietjie kontant kan inkry nie. “Daar was nie ’n enkele bestelling nie. “Laatmiddag het hy sy haelgeweer uit…

Munisipale verbruikers betaal deur hul nek vir dienste omdat hulle moet vergoed vir ’n “skrikwekkende groot” getal wanbetalers, sê Mike Schüssler, ekonoom van economists.co.za. Volgens syfers van die nasionale tesourie is munisipaliteite redelik seker hulle sal R138 miljard (of 72%) van die R191 miljard wat verbruikers hulle skuld, nie kan invorder nie. Dit beteken hulle sal net R53 miljard daarvan kry. Die nasionale tesourie is nog meer pessimisties en sê net die R33 miljard wat minder as 90 dae uitstaande is, is realisties gesproke invorderbaar. Daarbenewens het munisipaliteite reeds R75 miljard heeltemal afgeskryf. Munisipaliteite trek dié bedrae af van hul inkomste deur voorsiening te maak vir waardedalings (impairments). Om die boeke te laat klop moet hulle tariewe verhoog en die krimpende groep gewillige donkies wat steeds betaal, word net al…

Die afgelope week was byna 353 000 mynwerkers weer terug by die werk – 78% van die totale arbeidsmag, blyk uit die Mineraleraad se syfers oor hoe die bedryf die uitbreking van Covid-19 hanteer het. Dis die afgelope week op die Johannesburgse mynbou-indaba bekend gemaak. Teen 5 Oktober het die ganse mynbedryf 53 000 Covid-19-toetse gedoen, waarvan 17 155 positief was. Daar was tot dusver 184 sterfgevalle. Die bedryf sif daagliks sowat 400 000 mense. Dié wat die sifting “druip”, word onmiddellik vir Covid-19 getoets. Die raad verwag mynbouproduksie sal in 2020 tussen 10% en 20% laer as in 2019 wees weens die aanvanklike hoëvlak-inperking.…

’n Ongeëwenaarde vierde titel in ’n uiters ongewone netbalseisoen. Dit is wat die Noord-Gautengse netbalspan die Jaguars in hul visier het wanneer die Nasionale Liga Woensdag in Bloemfontein begin. Nadat die Vrystaatse Crinums in 2015 en ’16 die voorste span was, is die Jaguars die volgende drie jaar as die kampioene gekroon. Daar was groot planne vir vanjaar se kompetisie. Wedstryde sou oor ses weke in drie provinsies aangebied word en die spanne is van 10 na 12 vermeerder, met die Wes-Kaap en KwaZulu-Natal wat elk ’n span bygekry het. Gauteng het reeds twee spanne – die Jaguars en die Golden Fireballs. Weens Covid-19 is die kompetisie, wat in Mei moes begin, uitgestel. Met die maande wat verbygevlieg het, het dit al hoe onwaarskynliker gelyk dat die doelnette sal raas.…

Die laagste gekeurde Franse Opekampioen sedert die wêreldranglys se ontstaan 45 jaar terug. Die jongste vroue-wenner by Roland Garros sedert Monica Seles in 1992. En die eerste vrou wat nie eens een stel by die kleibaan-Slam verloor nie sedert Justine Henin in 2007. Die 19-jarige Pool Iga Swiatek het gister in diep, diep spore getrap toe sy die Amerikaner Sofia Kenin in die Franse Ope-eindstryd op ’n drafstap verslaan het. Die tiener, ’n kwalifiseerder wat net 54ste op die wêreldranglys is, het haar 21-jarige teenstander met 6-4, 6-1 oorrompel. Swiatek – oor wie die meeste tennisliefhebbers een of ander tyd in die afgelope weke ‘Swiawie?’ gesê het – het gister geen gras onder haar voete laat groei nie en in ’n oogwink ’n voorsprong van 3-0 geneem. Kenin, die heersende…

Morris gryp kollig ná AB, Faf misluk Die kollig was gister in Dubai op die tweestryd tussen AB de Villiers (Royal Challengers Bangalore) en Faf du Plessis (Chennai Super Kings) in die Indiese Premierliga, maar toe misluk albei met die kolf en vestig Chris Morris eerder die aandag op hom met sy boulwerk. RCB (169/4) het die kragmeting met 37 lopies gewen nadat Virat Kohli met 90* die grondslag gelê het. De Villiers is vir ’n nulletjie uitgehaal. In Chennai se beurt (132/8) was Ambati Rayadu (42) die beste kolwer met Morris wat 3/19 platgetrek het. Du Plessis kon net 8 lopies aanteken. Dit was Morris se eerste IPLverskyning vanjaar en hy het sy plek nou behoorlik vasgemessel. – espncricinfo.com Grunewald neem Namibiese leisels Die Namibiese Rugbyunie het Theo Grunewald,…

“Sy is ’n totale ‘loose cannon’.” Dr. Eugenia Kula-Ameyaw se dae as onafhanklike raadslid by Krieket Suid-Afrika (KSA) is moontlik getel nadat dié beheerliggaam ’n onafhanklike regsmening ingewin het oor haar geskiktheid om in sy raad te dien. Rapport verneem KSA het die regsfirma Edward Nathan Sonnenbergs (ENS) om ’n regsmening genader om vas te stel of daar regsgronde is om Kula-Ameyaw van die raad te verwyder. Die regsmening is verkry nadat KSA op 16 September aangekondig het dat hy Kula-Ameyaw na sy sosiaal-en-etiek-komitee verwys omdat sy die vorige dag die borg Momentum in ’n laatnag-twiet beledig en subtiel gedreig het. “Momentum vergeet dat ons honderdmiljoene in Momentum belê deur ons staatsbeheerde ondernemings en pensioenfondse. Ek onthou dat ek gevra het vir hul breedgebaseerde swart ekonomiese bemagtiging-sertifikaat in my ander…

The Boys in the Band. Met Jim Parsons en Zachary Quinto. Regisseur: Joe Mantello. **** Hierdie “gewaagde”, ongebreidelde en skerpsinnige produksie, wat tans positiewe opspraak op Netflix verwek, word beskou as een van die eerste openhartige gay-stories wat destyds in die 1970’s vertel is. Mart Crowley, wat die oorspronklike verhoogstuk geskryf het en wat toe as rolprent verwerk is in die wrede The Exorcist- en Cruising-hande van William Friedkin, het betogings tot gevolg gehad. Maar ten minste is ’n dapper deurbraak gemaak, en daarvoor moet Crowley en Friedkin geloof word. (Crowley is terloops op 7 Maart vanjaar oorlede sonder dat hy die voltooide nuwe weergawe van die produksie kon sien.) Wat ’n mens aanvanklik ’n rapsie bevooroordeeld gemaak het (en ’n resensent durf nie vooroordele of vooropgestelde idees hê nie!)…

“Go home and get a nice, quiet sleep,” het die Britse eerste minister, Neville Chamberlain, in 1938 gerusstellend buite Downingstraat 10 gesê. Dit was deel van sy “Peace for Our Time”-toespraak, waarin hy die Britte verseker het dat sy sending na Duitsland durende vrede verseker het. Minder as ’n jaar later het die Tweede Wêreldoorlog uitgebreek. Chamberlain was nie die eerste leier wie se valse optimisme in sy gesig ontplof het nie en hy sal ook nie die laaste wees nie. Vanjaar het pres. Donald Trump Amerikaners vertel dat Covid-19 teen Paasfees iets van die verlede sou wees. Pres. Cyril Ramaphosa het beloof dat daar nooit weer beurtkrag in Suid-Afrika sal wees nie. Alles variante van die politici in Etienne Leroux se kultusroman Magersfontein, o Magersfontein! wat, selfs terwyl hulle…

Suid-Afrika is ’n misdaadnes. Niemand is veilig nie. Almal loop die gevaar om ’n slagoffer van misdaad te word. Boere en hul werkers op plase loop deur. Misdadigers skroom nie om hulle te beroof en wreed te vermoor nie. Landelike gemeenskappe en dié in stedelike gebiede soos die Kaapse Vlakte en in die townships leef in vrees. Onskuldige slagoffers beland dikwels in die spervuur van bendegeweld. Oues van dae en enigiemand anders wat weer-stand probeer bied, word aangeval en op die wreedaardigste wyse vermoor. Om nie eens te praat van die hoë vlakke van geslagsgeweld, verkragting, aanranding van lewensmaats en moord op vroue nie. Niemand word ontsien nie. Dis ’n stryd tussen misdadigers aan die een kant en wetsgehoorsame burgers aan die ander. Eersgenoemde het geen ander agenda as om…

Dis ’n feit soos ’n koei: Ons breine is geprogrammeer vir slegte nuus. Ons voorgeslagte het net oorleef as hulle gevare vinnig kon identifiseer en hulself betyds uit die voete kon maak. Dié wat blasé was as ’n leeu of ’n kryger van ’n nabye stam te naby kom se nageslagte is nie meer met ons nie. Dis hierdie menslike aptyt vir negatiewe nuus wat koerante nog aan die gang hou. En dis selfs erger op sosiale media, soos Netflix se The Social Dilemma mooi verduidelik. Ons word aanlyn gepeper met nuus wat op ons evolusionêre vatbaarhede inspeel. En ons koop dit, al is dit nie eens naby die waarheid nie. ’n Onlangse studie toon dat daar ’n negatiewe verband is tussen misdaad en die beriggewing daarvan: Hoe minder misdaad…