Rapport -julkaisun 9/6/2020 -irtonumeron sisällysluettelo

Johan Eybers Hy het vir niemand gesê van sy familie se planne om hulself om die lewe te bring nie, want hy het nie gedink hulle is ernstig nie, sê Adriaan Visser, wie se ma, pa en broer vroeër die week in ’n oënskynlike selfmoord-pakt in Bloemfontein dood is. Adriaan het Donderdag voor die huis van vriende met Rapport gepraat oor die gebeure Dinsdag wat gelei het tot die dood van sy pa, die 68-jarige Johan Visser; sy ma, Magriet (65); en sy tweede oudste broer, Louis (40). In ’n bisarre kinkel is die Visseregpaar se oudste seun, Jaco (42), kort daarna in hegtenis geneem vir die moord op sy gesin. Die polisie vermoed dat Jaco die laaste skoot in die familiedrama getrek het nadat sy ma se moed haar…

Die SAUK het waarskynlik duisende rande aan advertensie-inkomste verloor nadat sy uitsendings op RSG en nog ses radiostasies Donderdagaand vir meer as ’n uur van die lug af verdwyn het. Die onderbrekings het gebeur toe Eskom se beurtkrag begin het en die noodkragopwekker by die SAUK se Radio Park-gebou in Johannesburg nie gewerk het nie. Die gebou moes agt maande gelede ook ontruim word nadat 25 000 liter diesel uit ’n stukkende, ou kragopwekker gelek het. Radio-omroepers en tegniese personeel moes Donderdagaand rondskarrel toe die gebou skielik in donkerte gehul is en RSG, SAfm, Radio 2000, MetroFM, 5FM en Channel Africa van die lug af verdwyn het. Die krag het ná meer as ’n uur weer aangekom, maar radio-omroepers moes toe musiek van CD’s af speel omdat dit tyd gevat…

Terwyl die onwettige besetting van openbare grond in Kaapstad skerp styg, kry die metroraad al hoe minder hulp van die polisie om sulke beset-tings te keer, het Dan Plato, burgemeester, Vrydag in die parlement gesê. Plato is voor die parlement se portefeuljekomitee oor polisie gedaag nadat ’n naakte Bulelani Qolani op 1 Julie uit sy plakkershut in Empolweni, naby Khayelitsha, verwyder is. Die voorval is wyd veroordeel. Plato het gesê die stadsraad sit met sy hande in die hare – en dat dit arm mense is wat die spit afbyt wanneer openbare grond beset word wat vir laekostebehuising toegewys is. Meer polisiehulp is dringend nodig. “Met ons beperkte hulpbronne pro-beer ons ferm staan teen grondbesettings, maar ons kan dit nie meer alleen doen nie,” het Plato gesê. “Ons kort steun…

Meer as die helfte van Suid-Afrika se landdroste voel onveilig weens hul werk op die regbank. ’n Opname deur die Universiteit van Kaapstad (UK) toon landdroste beskou hul persoonlike veiligheid en infrastruktuur by die hof as onvoldoende. Hul hoë werklading en onvoldoende salarisse vererger hul stres. Altesame 53% van die landdroste het gesê hulle is dikwels bekommerd oor hul veiligheid in en buite die hofgebou. Dis dié wat voorheen gedreig of leed aangedoen is wat onveilig voel. Hul vrees om iets oor te kom is nie ongegrond nie, want verskeie landdroste is al geskiet, lui die studie wat einde Julie gepubliseer is. ’n Tweede Kaapse streeklanddros, Wilma van der Merwe, het einde Augustus besluit om aan die Landdrostekommissie te skryf oor landdroste se swak salarisse vergeleke met dié van die…

Ontwapende stropers is in die Krugerwildtuin doodgeskiet of by helikopters uitgestamp. Swart veldwagters wat van stropery verdink is, is gemartel soos in die apartheidstyd, terwyl wit veldwagters onaantasbaar was, word in ’n nuwe boek beweer. ‘Swart veldwagters wat van stropery verdink is, is gemartel soos in die apartheidstyd, terwyl wit veldwagters onaantasbaar was.’ Die skrywer van Untold Stories about the Dark Side of the Kruger National Park, Risenga Matelakengisa, was self van 1996 tot 2010 ’n senior menslikehulpbronbestuurder in die Krugerwildtuin. Sanparke het hom in 2013 afgedank. Matelakengisa sê die re-de vir sy afdanking was omdat hy gewaag het om “diskriminerende praktyke uit te daag”. Sanparke het adv. Boyce Mkhize verlede jaar opdrag gegee om soortgelyke bewerings deur swart veldwagters te ondersoek, maar sy bevindings en aanbevelings is nog nie…

Teken in: 087 353 1300. SMS “Rapport” na 31069. Intekenare-navrae: 087 353 1300. (Maandag tot Vrydag: 07:00-16:30. Saterdae, Sondae en openbare vakansiedae: 07:00-11:00.) SMS “diens” na 31069. E-pos: intekenare@media24.com WhatsApp: 087 353 1333 Waar kry ek Rapport? 087 741 3137 Nuuswenke: 011 713 9633 of 021 406 3228 E-pos: nuus@rapport.co.za Klagtes oor stories: Alet Wichmann 011 713 9682. alet@media24.com Redakteur: Waldimar Pelser 011 713 9633 of 021 406 3228 waldimar.pelser@rapport.co.za Nuus- en Sakeredakteur: Erika de Beer 011 713 9633 of nuus@rapport.co.za Sportredakteur: Albert Weideman 011 713 9671 of albert.weideman@ rapport.co.za Beleef: Alet Wichmann 011 713 9682 of alet@media24.com Weekliks en briewe: Pieter Malan 021 406 3514 of pmalan@rapport.co.za…

Eers was dit die skitterende Ndlovujeugkoor en nou het nog Suid-Afrikaanse talent die televisiebeoordelaar Simon Cowell se hart gesteel. Belinda Davids van Kaapstad, gebore in Port Elizabeth en bekend vir die Whitney Houston-huldeblykkonsert waarmee sy die wêreld plat toer, is een van 40 finaliste wat deur is na die halfeindronde van Britain’s Got Talent. Daar is gister begin met opnames en die program sal later vanjaar uitgesaai word. Benewens die titel sal die wenner ook beloon word met prysgeld van £250 000 (meer as R5 miljoen). Die ma van twee seuns het met haar eerste vertoning Houston se “One Moment in Time” gesing en daarna aan Cowell vertel hoe senuweeagtig sy was. Cowell het op sy beurt met ’n breë glimlag laat hoor dat sy niks het om oor bekommerd…

In 2012 kon Jacques Faul dit regkry om SA krieket te hou uit die hande van die kapers van ongeveer alles, die Guptas. “Ou Atul Gupta was die eerste ou wat vir my gesê het kyk man, ek run eintlik die land, nou wil jy nie eens hê ek moet krieket bestuur nie. “Ek het vir hom gesê my mooi jong vrou dink ook sy regeer die land; ons almal dink ons is ’n bietjie magtiger as wat ons is. “Die Guptas was daai tyd nog nie so bekend nie, en ek het agterna soos ’n aap gevoel dat ek hulle so onderskat het! Lékker my naam weggegooi met dié lot!” Die vrees wat Faul in 2012 oor die Guptas gehad het, het hy nou weer. “SA krieket is besig…

André Esterhuizen kan uiteindelik sy buiging vir sy nuwe Engelse klubspan, Harlequins, maak. “Ek is van môre af vir hul beskikbaar. Ek het gewag dat die visumkantore oopmaak. Toe vat dit net langer as drie weke.” Dié 26-jarige Springbok-binnesenter van die Haaie meen die skuif kan net goed wees vir hom. “My skuif na Japan het my rugby, en baie ander aspekte in die lewe, verbeter. Ek sou seker nog baie kon leer by die Haaie, maar dit is ’n goeie tyd vir ’n skuif.” Dié boorling van Potchefstroom het van 2017 af in die tydperk van die Curriebekerreeks vir die Japanse klubspan Munakata Sanix Blues gespeel. Hy was van 2013 tot onlangs ’n Haai. Dit was in wedstryde vir die Barbarians dat Esterhuizen vir Paul Gustard, sy nuwe afrigter…

Suid-Afrika se rugbyondersteuners staan vierkant agter dié sport. Dit is duidelik uit die groot getal Suid-Afrikaners wat reeds geregistreer het om kaartjies vir die Britse en Ierse Leeus se toer van agt wedstryde te bekom. Die lotingsproses waardeur kaartjies gekoop kan word, het Woensdag geopen. Teen die einde van die dag het meer as 200 000 Suid-Afrikaners reeds die amptelike webblad by www.lionstour2021.co.za besoek. Sowat 50 000 was reeds geregistreer toe die lotingsproses geopen het. Dié proses sluit om 23:59 op Woensdag 16 September. Lourens Oberholzer, toerdirekteur, het Suid-Afrikaners geprys vir hul entoesiasme om deel te wees van die wêreld se grootste rugbygeleentheid. Hy het Suid-Afrikaners bedank vir hul steun van die wêreldkampioen-Bokke. Volgens hom is daar groot belangstelling om kaartjies te bekom vir al agt wedstryde en Suid-Afrikaners neem…

Die Britse skrywer William Hickey (1749-1830) het in 1775 skaars in Kalkutta, Indië, aangekom, toe word hy ’n okkapyp as gasvryheidsgebaar aangebied. Sy boek Memoirs (geskryf in 1808-1810 en gepubliseer in die vroeë 1900’s) beskryf hoe die lewe in die 18de eeu onder meer in Kalkutta en Madras in Indië daar uitgesien het. Só het hy geskryf: “Die mees ongelooflike okkapyp met ’n magdom tierlantyntjies is vir my gereed gemaak. Ek het dit probeer, maar nie daarvan gehou nie. Aangesien ek ná verskeie probeerslae dit steeds nie geniet het nie, het ek met groot erns versoek of dit inderdaad vir my no-dig was om ’n roker te word. My vraag is met net soveel erns beantwoord: Ongetwyfeld, ja, jy kan net so wel nie ’n aardbewoner wees nie, eerder as…

21 Bridges Nadat M-Net Chadwick Bose-man se Black Panther verlede Maandagaand gewys het ter ere van die ontslape ster, kan jy nou ook na sy 21 Bridges (2017) op televisie kyk. Al is dit op die oog af ’n doodgewone skietskop-en-doodbloeifliek, verhef Chadwick se spel dit tot ’n drama met ’n stewige held wat nie net met harde karateskoppe en vuishoue reg en orde handhaaf nie, maar ook met breinkrag. As jy Boseman net as Black Panther ken, is dit jou kans om met hom as gesaghebbende akteur kennis te maak. Op Netflix. Ava Waar Boseman met oorredingsvermoë sy bomenslike taak uitvoer om New York te red, skop Jessica Chastain as ’n uitgeslape sluipskutter en moordenaar haar pad oop na oorwinning in hierdie uitermate aksiebelaaide fliek waarin sy nie net…

Trump en Biden. As ek dié twee op TV sien, word ek weer bewus, tot my skaamte, van die een vooroordeel waarmee ek regtig sukkel: ouderdomsdiskriminasie. Ek probeer my bes om nie ageist te wees nie. Maar dan ry daar weer ’n tannie voor my teen 30 km/h, yl grys haarkroon net-net sigbaar in die karretjie. Of die prewelende ooms in die boekwinkel met baadjies wat na motballe ruik, ewiglik aan ’t slof na die biografie-rakke. Vergewe my. En nou, ai, is die Amerikaanse politiek, die een dinamiese televisie-sepie waarop ek nog altyd kon staatmaak, finaal vasgeval in ’n gerontiese voortgesukkel. Die gonswoorde in Amerika is cognitive decline. Biden (77) én Trump (74) word hiervan beskuldig. Geheueglipse. Mompelary. Hardkoppigheid afgewissel met verwardheid. ’n Gestruikel deur sinne soos deur hindernisbane –…

Die Covid-19-pandemie het universiteite wêreldwyd soos ’n tsoenami getref en hulle sal nooit weer dieselfde wees nie. Die Suid-Afrikaanse universiteite word besonder swaar getref. Miskien is hierdie skokgolwe juis nodig om die besef tuis te bring dat die huidige stelsel ondoeltreffend en nie volhoubaar is nie. Toenemende staatsbeheer met aandrang om voorsiening vir steeds groter getalle studente te maak sonder gepaardgaande verhoging in finansiering en volgehoue aandrang op vinnige transformasie het die universiteite geknak en op hul knieë gedwing. Dit is egter verblydend dat ’n paar vlagskip-universiteite sentrums van uitnemendheid is met internasionale aansien en in geheel uitnemend in moeilike omstandighede presteer. In teenstelling met baie universiteite in die wêreld het die Suid-Afrikaanse universiteite in die algemeen die inperkingstydperk nie as baie gesonde instellings ingegaan nie. Nieteenstaande die feit dat…

Dan Plato, Kaapse burgemeester, skryf: Ek verwys na die berig “Hier kom die grondgrypers” in Rapport verlede week oor uitsettings in Kaapstad. Sommige mense interpreteer die uitspraak verkeerdelik as ’n eenvoudige verbod op Kaapstad om uitsettings tydens die inperking te doen. Dit is verkeerd omdat die uitspraak veel wyer implikasies inhou. Teen-spoliasie is ’n reg wat ’n eienaar ingevolge die Suid-Afrikaanse gemenereg het om sy eiendom te beskerm terwyl iemand besig is om dit van hom te ontneem. Die reg is van kardinale belang om grondeienaars (soos die Kaapse munisipaliteit) te help om grond te beskerm omdat dit ons toelaat om onbesette strukture so vinnig as moontlik en sonder ’n hofbevel te verwyder tydens grondbesettings. Sedert 1 Julie het Kaapstad meer as 55 000 onwettige strukture op ongeveer 30 verskillende…

Besorgde burger skryf per e-pos: Ek verwys na die berigte oor die beesboer Vuyani Zigana wat sy boerdery verloor het nadat die staat die grond gegee het aan ’n skatryk sakeman met klaarblyklike politieke bande. Om ’n suksesvolle veeboerdery op die been te bring vereis baie harde werk. Die regering het klaarblyklik aan die regte persoon uitverhuur. Dit is skandalig om so ’n boerdery te vernietig en dan die grond aan ’n per-soon met ANC-bande toe te ken. Dit is die ou storie wat hom die soveelste keer herhaal. Wat verder die wenkbroue laat lig is dat dieselfde persone wat Zigana se kontrak beëindig het, gestuur word om die klagte te ondersoek. Hoe gaan dit moontlik wees om ooit ’n betekenisvolle landbousektor op te bou as boere konstant aan sulke…

Johanna skryf uit die Noorde: Piet Pyl het dit verlede week op dié blad vol oor “julle ouens daar in die noorde” wat ’n slag moet ontspan. Ek dog ons is al lank oor die noord-suid-ding. Weet nie waar ons gaan rugby speel in die Kaap nie, maar kyk uit vir my as ons daar kom. Blou hempie met horinghelm en 2-liter-Coke onder die blad. En o ja, ’n vuvuzela. Wenners van Blokraai 435 ■ James V. Thomson van Montagu ontvang R500 met sy posinskrywing. ■ Johanna J. Robertson van Somerset-Wes kry R500 met haar SMS-inskrywing. ■ Marga Holtzhausen (11, foto) van Green-side ontvang R250 in die Junior Blokraai.…

My tienersussie het nette bietjie son gesien en toe besluit sy om aan haa groentetuin te gaan wek – ’n projek wat sy self tydens lockdown begin het om food secure en apokalips-ready te wies. It het gevoel soese ware lentedag; die butterflies en bye het rondom haa blomkool gevlieg ennie voëltjies het omtrent bokant die lukwatboem perform. Alles was lekke rustig – totdat my sussie begin gil. Sy’t binne gehaloep en mette hies stem vi my gesê, “Ek kannie, die jaar is alreeds soe moelik.” Toe ek haa vra wat’s fout, wys sy mette biewerige vinge narie moerse bobbejaan wat cool en kalm innie lukwatboem sit en annie geel vruggies kou. Die bobbie wys vi ôs sy skep tanne. “Is Planet of the Apes!” Tjank my suster en sy…

A Poor Season for Whales deur Michiel Heyns. Uitgewer: Jonathan Ball. Prys: R270. Michiel Heyns se agste roman open met ’n onheilspellende aanhef wat die leser inlig dat Margaret Crowley in haar 56ste lewensjaar ’n man met ’n kombuismes gaan doodmaak. En met dié stukkie aas verseker Heyns dat hy sy leser van bladsy een af aan die hoek het. Die titel verwys nie om dowe neute na walvisse nie: Dié diere verkry op ironiese wyse deur die herhaalde opmerkings oor hul afwesigheid ’n aanwesigheid in die teks wat mettertyd simbolies word van Margaret se onderbewuste. Heyns het al met Lost Ground (2011) – bekroon met die Herman Charles Bosman- én Sunday Times-fiksieprys – sy eerste misdaadroman geskryf en die jongste boek kan, onder meer, baie losweg beskryf word as…

Talle waarnemers van die Demokratiese Alliansie (DA) het die afgelope week die skielike bedanking van John Moodey, Gautengse leier, voorgehou as ’n “bewys” dat wit partyleiers saamsweer om van swart en bruin kollegas ontslae te raak. Die teorie dat Moodey uitgestoot is oor sy ras kry heelwat steun te midde van klagtes dat Moodey hom aan “intimiderende, oneerlike, valse en onbehoorlike gedrag” skuldig gemaak het. Hy het na bewering druk op twee junior kollegas uitgeoefen om Mike Waters, ’n stigterslid van die DA, van onbehoorlike seksuele gedrag te beskuldig – iets wat die twee junior wyksraadslede sê niks meer is as fiksie nie. Die bestaan van dié klagtes word egter nie beskou as ’n aanduiding dat Moodey dalk iets het om te verduidelik nie; dit word eerder ingekleur as ’n…

’n Herrie het losgebars om pres. Donald Trump van Amerika nadat ’n nuustydskrif beweer het hy het soldate wat vir hul land sterf suckers en losers genoem. The Atlantic het Vrydag be-rig Trump het in 2018 ’n besoek aan ’n Amerikaanse begraafplaas by Aisne-Marne in Frankryk gekanselleer waar 1 800 Amerikaanse soldate in 1918 begrawe is. Hulle het in die Slag van Belleau-woud in die Eerste Wêreldoorlog gesneuwel – ’n sleutelgeveg wat help keer het dat Duitsland Parys kon verower. Trump se een beswaar was glo dat losers daar begrawe lê. Sy ander beswaar, volgens vier van The Atlantic se bronne, was dat die reën en wind sy hare deurmekaar sou maak. Op dieselfde reis het Trump glo die Belleau-woudsoldate as suckers afgemaak. The Atlantic se bronne het op voorwaarde…

Nadat ’n soldaat ’n depressiewe 13-jarige in 3 Militêre Hospitaal in Bloemfontein verkrag het, het sy haar graad gedruip, baie dagga gerook en gedrink. “Ek sal nooit weer gemaklik voel in hospitale of rondom ouer mans nie. Ek kan nie meer die spuitgoed dra wat ek gedra het toe dit gebeur het nie. Ek het ook gereeld selfmoordneigings gehad,” lui ’n verklaring van die meisie aan die streekhof in Bloemfontein. Elrich Jason Daniels, wat steeds in die weermag is, het op 21 Augustus opgeskorte tronkstraf gekry weens die statutêre verkragting van dié meisie en ’n 14-jarige asook omdat hy op WhatsApp naakfoto’s van homself aan die jonger meisie gestuur het. “Hy het geweet sy was 13 jaar oud,” lui ’n pleit-en-vonnisooreenkoms wat die staat met Daniels aangegaan het. Hy het…

Die Amerikaanse sentrums vir siektebeheer en -voorkoming (CDC) se bevinding dat 94% van Covid-19-sterfgevalle in dié land ook ander siektetoestande onder lede gehad het en dat net 6% van sterftes slégs aan Sars-CoV-2 toegeskryf kan word, moet nie verkeerd geinterpreteer word nie, waarsku kenners. Die CDC se navorsing het wyd op veral sosiale media versprei, veral onder kritici van streng inperkingsmaatreëls. Tot pres. Donald Trump van Amerika het ’n twiet herhaal dat die CDC “stilletjies erken het” net ’n klein aantal sterftes kan aan die pandemie toegeskryf word. Twitter het intussen die twiet en hertwiets verwyder. Die VSA het verreweg die meeste aangemelde Covid-19-gevalle en sterftes ter wêreld, hoewel talle ander lande se per capita-sterftesyfer heelwat hoër is. Volgens Worldometer is bykans 6,4 miljoen Amerikaners teen die naweek reeds positief…

Al knou die Covid-19-inperking baie verbruikers finansieel, het bitter min mediesefondslede dié dekking tot dusver verloor omdat hulle nie daarvoor betaal het nie of dit laat vaar het. Dis onder meer te danke aan spesiale reëlings soos dat lede die geld in hul mediese spaarrekeninge vir premies kan gebruik. Discovery Health Medical Scheme (DHMS), Medshield en Momentum Health Solutions sê mense wil in die onsekere tye eerder hul mediese voordele behou, al druk die ekonomie. Medshield het volgens sy hoofamptenaar, Thoneshan Naidoo, einde Augustus 76 230 hooflede gehad, teenoor 78 179 einde Maart. Damian McHugh, uitvoerende hoof van Momentum Health Solutions, sê omdat mense fondse om verskeie redes verlaat, is dit onmoontlik om te sê hoeveel beëindigings weens bekostigbaarheid was. “Die fonds, en waarskynlik die bedryf in geheel, het ’n…

Hy het al baie wonderwerke gesien en is daarvan oortuig dat hy nog sy R5 miljoen gaan kry wat die Kingdom Grant-program hom beloof het, sê ’n kleinboer en lekeprediker van Polokwane in Limpopo. Dolf Botha is een van die 4 360 mense wat elkeen ’n “registrasiebedrag” van R3 500 aan ’n Pretoriase finansiële raadgewer betaal het wat beloof dat ’n internasionale weldoener gereed staan om elkeen van dié mense R5 miljoen pasella te gee. Rapport het verlede week berig oor dié “toelaeskema” wat op “Christelike beginsels” bedryf word. In ’n nuusbrief wat Universal Holdings Capital (UHC), die Pretoriase maatskappy wat die skema bedryf en waarvan Stephen Slaughter die enigste direkteur is, in April aan lede gestuur het, word die Kingdom Grant-program beskryf as ’n private toelaeprogram wat gegrond is…

Ses Poemas toets positief Die Rugbykampioenskap-reeks vir 2020 hang aan ’n nog dunner draadjie nadat ses Argentynse spelers positief vir die koronavirus getoets is. Met sowel Australië as Nieu-Seeland se regerings wat nie gretig is om enige kanse met Covid-19 te waag nie, omdat die pandemie daar taamlik onder beheer is, kan die nuus ’n demper wees op rugbybase se lus om met die reeks voort te gaan. Die Argentynse Rugbyunie het gister gesê die spelers is asimptomaties en is reeds in voorkomende isolasie. Hulle is Juan Cruz Mallía, Emiliano Boffelli, Bautista Delguy, Rodrigo Fernández Criado, Bautista Pedemonte en Lucas Bur. Argentinië het reeds verlede week bekend gemaak dat Javier Ortega Desio ook positief getoets en in isolasie is. Die Nieu-Seelandse regering het intussen weer inperkingsmaatreëls ingestel tot ten minste…

Marizanne Kok, bekroonde sportskrywer en ’n gereelde medewerker van Rapport, is die afgelope week by die Momentum-gsports-toekenningsgeleentheid as hul Vrou in Gedrukte Media vereer. Die gsports-pryse, wat die werk en sukses van Suid-Afrikaanse vroue in sport vereer, is vanjaar vir die 15de keer gehou. Weens die beperkinge van die koronavirus-pandemie was dit ’n kleiner makietie as gewoonlik. Die surfski-wêreldkampioen Hayley Nixon het met die aand se grootste prys as die Atleet van die Jaar weggestap. Banyana Banyana se breier, Desiree Ellis, was die Afrigter van die Jaar en die rolstoeltennisspeler KG Montjane was vir ’n rekord vyfde keer die Gestremde Atleet van die Jaar. Die netbalspeler Karla Pretorius is vereer met gsports se eerste Vrou in Wêreldsport-prys en die Protea-krieketster Laura Wolvaardt se skitterspel by vanjaar se Wêreldbekertoernooi in Australië…

Jy het tot 23:59 op 16 September kans om jou naam in die hoed te gooi vir die kans om kaartjies te koop. Registreer op www.lionstour2021.co.za. Dis belangrik om te onthou dat die lotingsproses jou nie van ’n kaartjie verseker nie, maar dit waarborg wel dat jy ’n gelyke en regverdige kans sal kry om een te koop. Die suksesvolle aansoekers word lukraak deur ’n rekenaarproses gekies en op 25 September in kennis gestel.…

■ Plek: De Vette Mossel Parys Die spyskaart bestaan uit nege gange van 16 disse wat ná mekaar voorgesit word. Van alles (kreef en heel garnale kos ekstra) kan jy soveel eet as wat jy wil – of kan! Feitlik al die disse word net daar voor jou op oop vure voorberei, dit waarborg van-die-rooster-af-vars seekos. Moenie handgesnyde kristalglase of silwer eetware verwag nie, hier is jy op die “strand” en dinge word gedoen asof jy langs die Weskus sit. Eet sommer met ’n mosselskulp. Maak seker jy bespreek vroegtydig. ■ Plek: O’s Restaurant O’s op die Vaalrivier bied ’n verskeidenheid disse op die spyskaart. Dis die tipe plek waar jy die perfekte romantiese wegbreekdag kan afsluit met aandete.…

From Parow to Parowfest: The Jack Parow Story. Regisseur: Charlenè Brouwer. Op BoxOffice. Om Zander Tyler (Jack Parow) in enkele paragrawe op te som is soos om ’n tsoenami in ’n strandemmertjie te vang. Hy flankeer uitbundig tussen die planete wat om sy pet draai. Hy praat die taal van soveel vooruit denkende en gatvolle Afrikaners vreesloos. Hy laat vierletterwoorde soos Shakespeare-sonnette klink. Hy swaai sy bibberboude en lekkerbranderplank-heupe deur te kletsrym oor niks, maar tog so baie. Wat werk is sy nonchalante selfversekering! Niks pla hom nie, want hy het sy lirieke se subteks by die padkafee bestel saam met slaptjips, ou. Hy bevry Afrikaans met flambojante vloekwoorde wat soos bokdrolletjies hop. Hier is ’n ander klank en siel in Afrikaans, en of jy van hom hou of nie,…

Ons het verlede Sondag vir die eerste keer sedert die begin van die inperking weer by ’n restaurant gaan eet. Dit was saam met die sjef Jenny Morris en haar wederhelfte, David. Sy het voorgestel ons sit aan by Mozambik in die Waterfront. Ek moet sê, ons kon nie vir beter kos of ’n uitsig gevra het nie. Dit was ’n lieflike, windstil dag: besoekers het luilekker rondgedrentel, die rob-be het in die see baljaar en die bote het hul aankoms luid aangekondig. Mozambik sit by die kaai van waar die toeristebote vertrek en sy naam sê reeds alles: Jy kry die lekkerste seekos, bier en genoeg peri-peri! Mozambik in die Kaapse Waterfront Ons het begin met ’n gulhartige tafelslaai en ek het besluit ek’s vir die dag pesketarier (hulle…

Rynhardt J. van Rensburg, Somerset-Wes, skryf: FW de Klerk was bereid om die belange van die land bo sy party te stel, skryf Pieter Malan in sy lagwekkende artikel waarin hy steeds probeer om De Klerk as ’n superheld uit te beeld. De Klerk en sy “manne” het by Kodesa onderhandel volgens die ANC se Vryheidsmanifes, ’n dokument wat radikale transformasie teen wit mense en die res van die burgers uitspel. Soos Jaap Marais van die HNP gesê het: “Toe De Klerk die knie buig vir die ANC, het hy hom aanhou buig!” Ná am-per 30 jaar van sogenaamde demokrasie hou De Klerk, sy stigting, die ANC en media aan belowe dat Suid-Afrika op pad is na ’n goue utopie. Waar is dit vandag, mense? Waar is FW se wigte…

Die twee ANC-amptenare wat al vir langer as ’n maand weier om uit hul poste te bedank weens hul betrokkenheid by die VBS Mutual Bank-skandaal, se kierangs gaan hierdie week braai. Maphefo Mogale-Letsie, uitvoerende burgemeester van die Merafongmunisipaliteit in Carletonville, en Boyce Maneli, ANC-LP, weier sedert 10 Augustus om in opdrag van die Gautengse provinsiale uitvoerende komitee (PUK) uit hul poste te bedank. Maneli, wat Vrydagoggend nog as voorsitter gedien het van ’n portefeuljekomiteevergadering oor kommunikasie, was burgemeester van die Wes-Rand-distriksmunisipaliteit toe dit wederregtelik R81 miljoen by die omstrede en nou bankrot VBS belê het. Die Merafong-munisipaliteit het op Mogale-Letsie se wagbeurt R50 miljoen by VBS belê. ‘Hulle is deur ANC ontplooi.’ Meer as R2 miljard is van dié bank geplunder. Die Wet op Munisipale Finansiële Bestuur laat nie toe…

Gwen Ngwenya, ’n voormalige LP, het in Januarie 2019 as die party se beleidshoof bedank omdat die DA-bestuur volgens haar beleid nie ernstig opgeneem het nie. Sy is destyds skerp gekritiseer deur die partyleierskorps nadat sy haar teenkanting teen SEB in ’n rubriek in Business Day uitgespreek het omdat dit volgens haar nie werklik arm mense help nie. Mai-mane het oplaas in Julie 2019 in ’n parlementêre debat vir pres. Cyril Ramaphosa gevra om SEB te skrap. Hy het ’n kommissie oor groei en regstelling aangestel wat ’n nuwe beleidsvoorstel hieroor moes formuleer wat voor die party se federale raadsvergadering in Oktober 2019 moes dien. Die kommissie het egter nie een keer vergader nie. Nadat Maimane kort ná verlede jaar se federale raadsvergadering bedank het, is Ngwenya weer in November…

‘President Ramaphosa, hoeveel meer moet sterf???” Dít was gister die boodskap op ’n banier wat bo-oor ’n pad in die noorde van KwaZulu-Natal gespan is in ’n optog teen plaasmoorde. Trekkers, motors, bakkies, motorfietse, vragmotors en ’n tweemotorige vliegtuig was onder die sowat 500 voertuie wat in ’n 10 km-konvooi vanaf Newcastle na Normandien gery het, verby die plaas van ’n egpaar wat verlede week in ’n plaasaanval vermoor is. Glen (63) en Vida Rafferty (60) en hul hond is verlede Saterdagnag by hul plaashuis doodgeskiet. Darryl Brown, ’n boer en sake-man, sê die optog is gereël om saam te val met die Move One Million-optogte gister waaraan betogers in Suid-Afrika en ander lande deelgeneem het. Op pad terug van die Raffertys se begrafnis af het Liana Dicks stilgehou en…

Een van Europa se grootste bordele is op sy knieë gedwing weens Duitsland se verbod op prostitusie te midde van die Covid-19-pandemie. Prostitusie is wettig in Duitsland, maar is die afgelope vyf maande verbied ingevolge die inperkingsmaatreëls. Pascha in Keulen het die afgelope week bankrotskap verklaar. Die bordeel het sy finansiële reserwes uitgeput om sy tienverdiepinggebou in stand te hou en salarisse aan sowat 60 personeellede te betaal. “Dit is nogal ondenkbaar, maar ek het vandag die versoek om bankrotskap by die hof ingedien. Ons is klaar,” het Armin Lobscheid, Pascha se besturende direkteur, Dinsdag gesê. Volgens hom sou hulle kon oorleef as die regering die pandemie beter hanteer het. Die verbod is elke twee weke verleng. “Ons kan nie só be-plan nie. As hulle ons kon belowe dat dinge…

Verbruikers moet in hul pasoppens wees vir rekeninge wat wederregtelik in hul naam geopen word. Só waarsku Manie van Schalkwyk, uitvoerende direkteur van die Suider-Afrikaanse Bedrogvoorkomingsdiens (SAFPS), nadat dit geblyk het miljoene Suid-Afrikaners se persoonlike inligting, wat by die kredietburo Experian gesteel is, het moontlik op die “donker web” beland. Die “donker web” is ’n weggesteekte deel van die internet wat veral deur misdadigers gebruik word. Ferdie Pieterse, hoof van Experian, het verlede week nog aan Rapport gesê hulle is redelik seker daar is nie ’n afskrif van die data wat in die hande van ’n bedrieër beland het wat hom voorgedoen het as een van hul kliënte nie. “Ons stelsel wys ás daar ’n afskrif gemaak word,” het Pieterse gesê. “Ons is gemaklik dat hy (die bedrieër) geen inligting…

Likwideer die Padongelukkefonds (POF), vra ’n Johannesburgse prokureursfirma. “Die POF is feitelik en kommersieel bankrot,” sê Maponyaprokureurs in hofstukke vir die aansoek wat hy volgende maand gaan indien om die fonds te laat likwideer. Maponya sê die POF skuld hom byna R20,6 miljoen, maar weens wanbestuur oor dekades kan die fonds nie sy skuld betaal nie. Douw van der Merwe, ’n Pretoriase prokureur, meen egter die fonds is redbaar omdat dit ’n konstante maandelikse inkomste van ’n paar miljard rand uit die brandstofheffing kry. Sy firma oorweeg om tussenbeide te tree in die likwidasie-aansoek. “Ons dink die fonds moet eerder in sakeredding geplaas word.” Van der Merwe het van Woensdag af op goedere van die POF se Menlyn-kantoor in Pretoria beslag laat lê om dit op te veil. Die balju…

As jy jou kleintoontjie teen die bank stamp, wat skree jy: Flippit, deksels of &%$#? Maar watter woorde is erger as ander? Dis presies waarop ’n navorsingsprojek en podsending met die tema “Wat de vloekwoord!” gerig is. Prof. Gerhard van Huyssteen, ’n taaldosent aan die Noordwes-Universiteit, lei die projek waar ondersoek word hoe mense oor verskillende vloekwoorde voel. “Daar is baie min multidissiplinêre navorsing gedoen oor vloek in die Suid-Afrikaanse konteks. Dit is ’n leemte wat hierdie projek poog om te vul. Ons wil meet hoe taboe watter Afrikaanse vloekwoorde werklik vir mense is,” sê hy. ’n Vloekmeter is as deel van die projek opgestel en is beskikbaar by vloek.co.za. Mense kan die vraelyste voltooi en vergelyk hoe aanstootlik ’n vloekwoord vir hulle is teenoor ander mense se response. Dit…

Gholf TOERNOOI VAN KAMPIOENE (Atlanta, VSA) Voorste tellings ná eerste ronde: -6 Abraham Ancer (Mex) 64, Rory McIlroy (N-Ier) 64, -5 Jon Rahm (Sp) 65, -4 Marc Leishman (Aus), Justin Thomas (VSA) 66; -3 Lanto Griffin (VSA) 67, Tyrrell Hatton (Eng) 67, Dustin Johnson (VSA) 67, Xander Schauffele (VSA) 67, Brendon Todd (VSA) 67. ANDALUSIESE MEESTERS (Valderrama, Spanje) Voorste tellings ná die derde ronde: 211-John Catlin (VSA) 69 70 72, 213- Martin Kaymer (Duits) 72 72 69; 214- Jamie Donaldson (Wal) 72 69 73, Lorenzo Gagli (It) 74 69 71; 215-Sami Valimaki (Fin) 77 69 69; 216-Wil Besseling (Ned) 75 72 69, Adrian Otaegui (Sp) 77 71 68; 217-Justin Harding (SA) 71 75 71, Søren Kjeldsen (Dene) 71 72 74, Guido Migliozzi (It) 69 74 74, Connor Syme (Skot) 69…

D it was ’n week van trane vir Hennie Otto. Nee, erger . . . élf weke van trane en vrae, in die nadraai van ’n Woensdag op George wat hy nooit heeltemal sal verstaan nie. Terwyl hy die Pretoria-buiteklub die afgelope week bewandel het, moes Otto elke nou en dan veg teen die prikkels in sy traankliere. Dáár, sou hy homself vang onthou, het sy eens geloop. Onder dáái boom het sy gestaan en kyk hoe hy set. Op dáái setperk vir hom ’n vet druk gegee nadat hy ’n dekade gelede die naasbeste toernooi-telling in die Sonskynreeks se geskiedenis aangeteken het. Op dáái kol gras saam met sy vriende gejubel oor sy sukses. Tien jaar terug se mooi herinneringe is vandag se dolk in Otto se hart. Want…

Uitslae Mansenkelspel: TWEEDE RONDE: Borna Coric (Kro) k Stefanos Tsitsipas (Griek) 6-7(2/7) 6-4 4-6 7-5 7-6(7/4); Novak Djokovic (Ser) k Jan-Lennard Struff (Duits) 6-3 6-3 6-1; Alexander Zverev (Duits) k Adrian Mannarino (Fr) 6-7(4/7) 6-4 6-2 6-2; Denis Shapovalov (Kan) k Taylor Fritz (VSA) 3-6 6-3 4-6 7-6(7/5) 6-2; Pablo Carreno Busta (Sp) k Ricardas Berankis (Lit) 6-4 6-3 6-2; Jordan Thompson (Aus) k Mikhail Kukushkin (Kaz) 7-5 6-4 6-1; Corentin Moutet (Fr) k Daniel Evans (Brit) 4-6 6-3 7-6(7/5)7-6(7/1); David Goffin (Bel) k Filip Krajinovic (Ser) 6-1 7-6(7/5) 6-4; Alejandro Davidovich Fokina (Sp) k Cameron Norrie (Brit) 7-6(7/2) 4-6 6-2 6-1; Andrey Rublev (Rus) k Salvatore Caruso (It) 6-0 6-4. Mansdubbelspel: TWEEDE RONDE: Rohan Bopanna (Ind)/Denis Shapovalov (Kan) k Ernesto Escobedo (VSA)/Noah Rubin (VSA) 6-2 6-4. Vroue-enkelspel: TWEEDE RONDE:…

Die Springbokke het behoorlik die drieë ingeryg in die reeks van 1980 teen die Britse en Ierse Leeus. Suid-Afrika het die Britte met 10 drieë teen vier oorskadu in die eerste drie toetse om die reeks toe reeds te beklink. Gerrie Germishuys was tops met drie in drie toetse, terwyl die Bokke se ander drieë gedruk is deur Rob Louw (2), Willie du Plessis (2), Moaner van Heerden, Divan Serfontein, Theuns Stofberg en die sensasionele Gysie Pienaar. Maar nie ’n enkele een deur Ray Mordt nie? Haas ondenkbaar, nie waar nie? Dié kragvleuel van Zimbabwe, wat die daaropvolgende jaar die All Blacks byna sou kelder met ’n ongelooflike rekord-driekuns in Auckland, was nietemin een van die Bok-helde in 1980, en voortdurend ’n doring in die Leeus se vlees met sowel…

Verskeie lede van Krieket Suid-Afrika (KSA) se lederaad – wat bestaan uit die uniepresidente en die hoogste krieketgesag in die land is – glo dis nie vir hulle die moeite werd om die plofbare forensiese verslag na bestuurspraktyke by KSA te gaan besigtig nie, omdat daar baie streng reëls daaraan verbonde is. KSA klou verbete vas aan dié verslag, wat tot die ontslag van die uitvoerende hoof, Thabang Moroe, gelei het. Dié verslag is glo bykans 500 bladsye lank, en bevat 20 oorhoofse bevindinge, wat “wyd en verreikend” is. Die minister van sport, Nathi Mtethwa, het vandeesweek eers toegang tot die verslag gekry, maar Saskok, die sambreelliggaam waaronder KSA val, is glo Vrydag ingelig dat hy nog nie die verslag mag sien nie. Vir die lederaad, wat die verslag in…

’n Deel van die verweer wat Chiliboy Ralepelle voorgehou het as redes oor waarom hy nie opsetlik die verbode middel Zeranol ingeneem het nie, is dat hy ’n Christen is. Ralepelle is verlede maand vir agt jaar uit rugby geskors nadat hy vir die tweede keer aan die gebruik van ’n verbode middel skuldig bevind is. Dit was sy derde positiewe toets, maar hy is vrygespreek van die eerste voorval. Die gewese Bok-haker, wat glo daar is ’n sameswering teen hom en dat daar moontlik met sy monster gepeuter is, het onsuksesvol teen die uitspraak geappelleer. Die uitspraak, wat nou op die SA Instituut vir Dwelmvrye Sport (Saids) se webwerf verskyn, maak melding daarvan dat Ralepelle in sy verdediging “bespiegel het dat hy moontlik geteiken is deur die toetsing wat…

Kersfees kom dalk vroeg vir SA Rugby. Onderhandelinge wat SA Rugby se geldelike posisie dramaties kan verbeter met ’n transaksie van honderdmiljoene rand, word tans in die geheim gevoer. Jurie Roux, SA Rugby se uitvoerende hoof, het verlede Vrydag op ’n virtuele vergadering die sluier effe gelig toe hy oor Project Elegance met die unies se presidente en uitvoerende hoof-de gepraat het. Die private aandeelhouerkapitaal-maatskappy CVC is tans in gesprek met SA Rugby oor die moontlikheid om as ekwiteitsvennoot tot die SA rugbytoneel toe te tree. Die unies se rugbybase hoop nou om op einde September se vergadering van die beheerliggaam se hoofraad meer oor die fyner besonderhede van die moontlike transaksie te hoor, asook hoe groot die belang sal wees wat CVC in SA Rugby se kommersiële arm sal…

■ Peter King (80) was een van die top-altsaxofoniste in die Britse jazzwêreld. Hy het oor grense heen naam gemaak met fynproewer-albums soos New Beginning en East 34th Street. Sy musiek is ook deur Quincy Jones in die rolprent The Italian Job gebruik. As jong man wou hy ’n lugdinamikus word, maar weens ʼn senuwee-ineenstorting kon hy nie sy eksamens aflê nie. Hy het begin luister na Charlie Parker se musiek en homself geleer om eers die klarinet en daarna die saxofoon te speel. Volgens The Telegraph was sy eerste optrede in ’n kroeg se “binnekamer” saam met ʼn amateurorkes. In ’n stadium was hy verslaaf aan kokaïen en heroïen. Hy het op straat beland, maar herstel. Hy was ’n puik musikant, maar ook ʼn uithalerontwerper van modelvliegtuie. Hy het…

Suid-Afrika se landelike streke is gebiede van ewige verwaarlosing. Gevolglik moet mense wat ver van stede woon hul eie probleme oplos, want daar is min aansporing vir politici om dit te doen. Dit is waarom die kwessie van plaasmoorde steeds nie ernstige aandag geniet nie, behalwe mooiklinkende woorde by geleentheid – soos toe adj.pres. David Mabuza die afgelope week die moord op Glen en Vida Rafferty op hul plaas Normandien in Newcastle veroordeel het. Woorde is egter nie genoeg terwyl plattelandse gemeenskappe misdaad op hul eie moet trotseer nie. Plaasmoorde en veediefstal is ekonomiese misdade. In die eerste geval verloor die land onvervangbare mensekapitaal – mense wat die kuns en wetenskap bemeester het om ’n boerdery produktief te maak, mense wat hard werk en die tipe mense is wat ons…

Die Wysigingswetsontwerp op die Wet op Burgerlike Verbintenisse is ’n voorbeeld van die parlement se versuim om die grondwetlike implikasies van wetswysigings in ag te neem. Die wetswysigings het ’n groot impak op amptenare van die departement van binnelandse sake en ook landdroste wat uit magte van hul amp ook huweliksbevestigers is. (Godsdienstige huweliksbevestigers word nie deur die wysigingswetsontwerp geraak nie). Die wysigingswetsontwerp herroep artikel 6 van die Wet op Burgerlike Verbintenisse – algemeen bekend as die “gewetensbeswaar-klousule”. Hierdie artikel het bepaal dat huweliksbevestigers wat vir die staat werksaam is die minister in kennis kan stel indien hulle geloofsof gewetensbesware het om paartjies van dieselfde geslag in die eg te verbind. Dit beteken dat alle staatsamptenare wat huwelike mag bevestig nie meer enige besware kan opper nie en gedwing kan…

C. Ferreira skryf per e-pos: Sport was nog altyd vir die Suid-Afrikaners ’n groot geleentheid. Waar is die dae toe volgepakte paviljoene kon skree en feesvier oor ons sporthelde wanneer hulle presteer? So waarom moet politiek altyd ’n sê hê en alles wat mooi en aanskoulik is, vernietig? Nou word spelers wat aangesê word om te kniel op die veld marionette wie se toutjies deur politieke agendas getrek word. En dié wat nie wil kniel nie, word uitgekryt as rassiste. Daar word gekniel vir ’n swart man wat swak behandel word deur ’n wit polisieman in ’n ander land. Dit is reg so, maar waarom word niks gesê van die wit boere wat op hul plase afgemaai word nie? In ons eie land. Meneer die president, dit is ’n skande…

Albert Greeff, Oudtshoorn, skryf: Ek wil ernstig beswaar aanteken teen die opskrif “Tierwyfie sal moet tande wys vir Trump” by Leopold Scholtz se artikel drie weke gelede oor Kamala Harris, Joe Biden se kandidaat as vise-president. Om na Harris as ’n “tierwyfie” te verwys, is uiters seksisties en onvanpas. Dit is ’n ou, uitgediende manier om na ambisieuse vroue te verwys. “Tierwyfie” in Afrikaans word nooit in ’n opbouende konteks gebruik nie en Harris verdien dit nie.…

rooihaartjie s.nw. Fynbosplant met trossies pofferige, buisvormige rooi blomme wat taai, fyn haartjies op kort takke dra. – Woordeboek van die Afrikaanse Taal. Hoofredakteur: W.F. Botha. Dit is lente. Ek het weer Madine Swart se insiggewende boek, Flora se geheime taal (Strandveldboeke), nadergetrek. Sy praktiseer as sielkundige. Haar liefde vir plante het haar genoop om navorsing te doen oor die emosionele waarde wat plante vir mense het. Daar is ook staaltjies oor waar van die plante hul naam kry. Watter pragtige plantname het ons nie in Afrikaans nie. Waternooientjie, ploegtydblommetjie, spogviooltjie – sy vertel oor baie name wat jou in ʼn nuwe lig na hulle laat kyk. ʼn Mens wonder hoeveel van ons wat verstedelik het ken nog hierdie nomenklatuur. Sy skryf volgens ʼn legende was die Skepper klaar met…

Bruidzilla deur Marion Erskine. Uitgewer: Queillerie. Prys: R260. Bruidzilla is een van daardie boeke wat ’n mens liefs nié op sy (voor-) b(l)aadjie moet takseer nie. Daar is hoofsaaklik twee redes waarom ’n potensiële leser kan besluit om eerder nié hierdie roman te lees nie – en hierdie resensent is soms aan albei skuldig. Eerstens: Literêre snobisme. Van die titel tot die voorblad tot die agterbladteks lyk Bruidzilla soos ’n springmieliefliek eerder as ’n kunsrolprent. Maar as jy nooit aan springmielies peusel nie, sal jy ook nie weet hoe lékker iets kan wees wat ámper net uit wind bestaan nie. Die tweede rede: Die storie speel af in die oënskynlik oppervlakkige Instagram-wêreld waar skyn belangriker is as realiteit, “likes” meer tel as vriendskap en gesprekke deur middel van hutsmerke soos…

Toe ons oneindig was deur Zelda Bezuidenhout. Uitgewer: Pan Macmillan. Prys: R210. Om jong mense aan die lees te kry (en hou!) is ’n uitdaging: In dié fase van hul lewe waar hulle verstaan en aanvaar wil word, is die beste lokaas boeke wat hul lewenservaring eerlik weerspieël. Almal wat dié ouderdomsgroep ken, weet dat hulle teen 15 al baie beleef het en erkenning daarvoor verdien. In hierdie verband tiek Toe ons oneindig was as’t ware al die regte boksies, maar sonder om enigiemand in ’n boks te druk. Dié jeugroman word deurgaans in die eerste persoon vanuit Kara se perspektief vertel en skep ’n eerstehandse en intieme atmosfeer. Die karakters Eduard en Samantha se komvandaan- en grootwordverhale word egter ewe duidelik oorgedra. Nadat Kara se broer oorsee gaan studeer,…