Rapport -julkaisun 8/30/2020 -irtonumeron sisällysluettelo

Die getal bevestigde koronavirusgevalle in Suid-Afrika is onder die hoogste ter wêreld, maar die sterftekoers is heelwat laer as in talle ander lande. Teen die naweek is 620 123 Suid-Afrikaners al positief getoets vir die Sars-CoV-2-virus – die sesde meeste ter wêreld. Altesame 13 734, oftewel 2,2%, van dié is dood aan Covid-19. Suid-Afrika se sterftekoers onder bevestigde gevalle is veral baie laer as in Europa. In Italië, waar die pandemie vroeg reeds uitgebreek het, is die sterftekoers 13,4% en in Brittanje 12,6%, terwyl dit 11,8% in Frankryk en België is. Amerika se sterftekoers is 3,1%. Dr. Angelique Coetzee, hoof van die Suid-Afrikaanse Mediese Vereniging (Sama), sê die streng inperkingsmaatreëls in die eerste vyf weke van die epidemie het gehelp om die verspreiding van die virus te vertraag. “Dit het…

Druk neem toe op die Suid-Afrikaanse Lugdiens (SAL) se sakeredders om op te tree omdat die regering nie te voorskyn kom met die meer as R10 miljard om die bankrot lugdiens te red nie. Dít belemmer die uitvoering van die reddingsplan waarvoor krediteure meer as ’n maand gelede reeds gestem het. Daarvolgens het die regering onderneem om meer as R10 miljard te “mobiliseer” vir die beta-ling van onder meer ruim skeidingspakkette vir personeel, klein uitbetalings aan die SAL se diensverskaffers en aanvangskapitaal vir die “nuwe” SAL. Luidens berigte het die regering reeds ’n bloutjie geloop toe hy verskeie banke om finansiering genader het. Die sakeredders, Siviwe Dongwana en Les Matuson, het glo Woensdag in ’n brief aan die departement van openbare ondernemings gevra vir duidelikheid oor of die geld nog…

Dr. Danny Titus, wat ná ’n operasie op 28 Julie in ’n koma verval het, is glo na ’n rehabilitasie-afdeling verskuif om hom gemakliker te maak. Volgens bronne na aan die familie word die soort koma waarin Titus (63) tans verkeer beskryf as “fase 3” oftewel ’n baie diep koma. Die hoogste telling op die Glasgow-komaskaal is 15 en beteken die per-soon is wawyd wakker. Die bronne sê ’n trageabuis (om asemhaling te vergemaklik) asook buisvoeding is aangebring. Rapport het gister hierdie gegewens aan ’n familielid van Titus gestel en gevra om kommentaar van Titus se dogters, Dalene en Neriska. “Ons respekteer maar die kinders se besluite,” was al wat hy wou sê. Dalene het ná haar pa se operasie in Julie ’n kort verklaring uitgereik, maar haar nog nie…

Hierdie keer is dit anders; hierdie keer kan die dood van ’n kind in ’n bruin gemeenskap nie, voorspelbaar, aan enige van die gewone oorsake toegeskryf word nie. Dit was nie bendes nie, nie dwelms nie, nie gemeenskapsmisdaad of armoede nie. Hierdie keer word die vinger van beskuldiging na die polisie gewys, dieselfde polisie wat die orde moes kom herstel ná diensleweringsproteste in Johannesburg se Eldorado Park. Maar die bende-stereotipering is só diep ingebed dat dit wel aanvanklik uit polisiegeledere (en herhaal deur die Gautengse premier, David Makhura) as ’n verduideliking aangebied is vir die dood van die 16-jarige Nathaniel Julies: dat hy kwansuis Woensdagaand in kruisvuur tussen die polisie en bendes vasgevang was. Die ander weergawe word as meer geloofwaardig bejeën. Teen die aand sou hierdie downsindroom-kind buite toe,…

Hoewel die Nasionale Energiereguleerder (Nersa) in Junie kleinkoppie getrek het, wil hy steeds die tariewe wat munisipale eindverbruikers vir krag betaal in pas bring met die veel laer Eskomkleinhandeltariewe. Munisipaliteite verwelkom die standaardisering, maar meen Eskom moet sy laer tariewe verhoog tot op die vlak van die munisipale tariewe, eerder as dat die munisipaliteite hul tariewe moet verlaag tot by dié van Eskom. Rapport het vroeër berig dat die prys wat verbruikers betaal vir elektrisiteit baie verskil tussen Eskom-verspreidingsgebiede en ook tussen munisipaliteite. Dít speel dikwels ’n groot rol in waar nywerhede gevestig word. ’n Groot fabriek wat dag en nag vir vyf dae per week werk en R44,5 miljoen sou betaal vir krag wat direk by Eskom gekoop word, sal in Johannesburg meer as R64 miljoen vir dieselfde krag…

Geoktrooieerde rekenmeesters (GR’s) kan spesialiseer in bestuursrekeningkunde, finansiële bestuur, belasting, korporatiewe beheer en interne oudits, om enkeles te noem. Een uit elke vier uitvoerende hoof-de van die topmaatskappye op die JSE is GR’s. Voorts is 76% van die finansiële hoofde van die JSE se topmaatskappye GR’s. Volgens die Suid-Afrikaanse Instituut vir Geoktrooieerde Rekenmeesters (Saica) is die minimum vereiste vir universiteitstoelating om jou nasionale senior sertifikaat-eksamen met matriekvrystelling te slaag en ’n punt van 60% of meer vir wiskunde te behaal. Leerlinge wat ’n loopbaan as ’n GR oorweeg, moet ’n goeie grondslag in Engels hê. Rekeningkunde as skoolvak kan help. Maak seker die universiteit waar jy aansoek doen, bied Saica-geakkrediteerde kwalifikasies of programme aan. ’n Volledige lys van waar jy ’n Saica-geakkrediteerde BCom-graad kan verwerf, is op Saica se webblad…

’n Telematika-stelsel is ’n geïntegreerde opsporingstelsel wat inligting van ’n voertuig deur ’n sellulêre netwerk of enige ander satellietstelsel na ’n sentrale bediener toe versend. Vanaf die sentrale bediener word die data deur telematika-sagteware verwerk en dan weer via ’n webwerf of deur middel van ’n app na ’n selfoon of tablet gestuur waar die eindgebruiker (waarskynlik ’n vlootbestuurder) dit sal besigtig. Die voertuig-spesifieke inligting sluit in ligging, spoed, luiertyd, versnelling- of remwerking, petrolverbruik en meganiese foute. Hierdie inligting bied aan vlootbestuurders ’n geheelbeeld van al die voertuie en die gedrag van bestuurders in ’n maatskappy se vloot.…

Kings-uittog al hoe groter Bobby de Wee, Lusanda Badiyana en Thembelani Bholi kan deel word van ’n grootskaalse uittog van spelers wat by die Kings dreig. Elrigh Louw en JC Astle se skuiwe na onderskeidelik die Bulle en die Franse klubspan Rouen Normandie is reeds bevestig nadat die Oos-Kaapse franchise aan alle verdere rugby vanjaar onttrek het. Bholi vorm deel van Griekwas se toekomsplanne. Die 30-jarige losvoorspeler kan Sias Koen vervang, wat ’n goeie aanbod in Frankryk gekry het. De Wee (24), wat nie altyd die erkenning in Suid-Afrika gekry het wat hy verdien nie, oorweeg ook ’n Europese opsie. Badiyana (23) het al voor die afgelope week se gebeure met ’n Franse klub onderhandel. – Hendrik Cronjé Novak gooi handdoek in Novak Djokovic, die wêreld se voorste manstennisspeler, het…

Alle krieketliefhebbers behoort nou druk op die regering en Saskok uit te oefen sodat ’n behoorlike ondersoek gedoen kan word na die gemors waarin Krieket Suid-Afrika hom bevind. Dit is die pleidooi van Omar Henry, gewese Suid-Afrikaanse draaier en keurderbaas. Henry het gister sy stem gevoeg by die koor van mense wat eis dat die hele KSA-raad be-dank. Ook dr. Ali Bacher, voormalige grootbaas van KSA, het aan Rapport gesê die era van soustreinryers in die KSA-raad moet nou dringend tot ’n einde kom (berig op bl. 20). Henry vra dat die raadsverkiesing op 5 September – waaroor daar reeds verskeie prosedure-vrae is – uitgestel word. “Dis tyd dat daar druk op die regering, die minister van sport en sy departement en Saskok (die Suid-Afrikaanse Sportkonfederasie en Olimpiese Komitee) geplaas…

Wes-Kaap Dis byna-byna vroeë lente en aan die Weskus het tussen berg en dal en vlakte die grys landskap oopgebreek in spatsels veelkleurige en geurige blomme. Tot nou toe was dit net die Wes- en Noord-Kapenaars beskore, maar met die opheffing van reisregulasies te midde van die Covid-19-pandemie mag almal nou gaan kyk – en jy mag boonop oorslaap. So, klim in jou kar of koop ’n vliegtuigkaartjie. Die Kaapse blommeryk spog met van die hoogste konsentrasie plantspesies. Sowat 70% van die nagenoeg 9 500 spesies kom slegs hier voor. Van Kaapstad af is blommekyk ’n maklike daguitstappie. Oornag gerus, daar is volop eetplekke en bekostigbare verblyfplekke. Swartland Volgens Kiewiet van Rooyen, toerismebeampte by Swartland-toerisme, is die blomme nou op hul mooiste en die Darlingstreek een van die beste plekke…

Tenet. Met Robert Pattinson en John David Washington. Regisseur: Christopher Nolan. Christopher Nolan is ’n fenomenale slimkop vol sielvolle idees. Geniaal indien jy na Interstellar (2014) en Inception (2010) kyk, maar tog: Hy het sy eie standaard so hoog gestel, hy raak sy eie slagoffer. Tenet (2020) is te oorweldigend om te geniet, want elke fliek moet tegnologies meer gevorderd en slimmer as die voriges wees. Die probleem is: Met hierdie epos het Nolan die kluts kwytgeraak en in sy eie genialiteit verdrink. Tenet, wat tyd verbuig, het die paspoort geword tot die heropening van fliekteaters. (Onthou, as dit eindig moet jy vanaf die laaste ry een vir een uitloop. Hmm. En as jy na die slottitels wil kyk en jy sit agter? Oeps.) In elk geval. Nolan het volgehou…

My Ier is altyd lief om my naweke met ontbyt in die bed te bederf. Daar sal dan altyd ’n sagte goudgeel, geposjeerde eier (hy maak die heel beste), ’n snytjie volgraanroosterbrood, tamatie (ek eet mos nie as daar nie iets van ’n tamatie op die bord is nie) en ’n blom op die bord wees. Kyk na die foto met die sonneblom en die perfekte geposjeerde eiers! In my huishouding is eiers koning Eiers sit nederig op my kombuistoonbank, altyd daar as ek ’n vinnige aandete bymekaar wil slaan of as ek tannie Pop-pie se piesangbrood, my een-koppieplaatkoekies of Antonio Carluccio se spaghetti carbonara wil maak. Ons koop net eiers wat deur vrylopende hoenders gelê word, want ek dink die wêreldwye hoenderpraktyke is skokkend. Suid-Afrikaners het volgens SA Poultry…

“This happened once before / when I came to your door / no reply . . .” Dit was my en Jannie Herbst se groet. Dis hoe ons gesprekke met mekaar begin het. En dit sou Beatles-lirieke moes wees, want ons was albei mal oor die Fab Four. Jannie, op sy eie, was die Fab One. Een aand in Italië, nadat die wyn gevloei het, het hy ’n pen gegryp en prentjies op die pizzeria se spierwit tafeldoeke begin teken. Almal het gedog die restaurateur gaan ’n beroerte kry. “Mama mia!” het hy uitgeroep, die Italiaanse oom. En toe saam begin teken. Dit was Jan. Sy entoesiasme en energie het almal om hom voltyds aan die brand gesteek. Net die vonkel in sy oog was genoeg om dit te doen.…

Hoekom het Hitler selfmoord gepleeg? Omdat hy nie sy gasrekening kon betaal nie. Wat ’n onsmaaklike grap. Bepaald nie een wat mens in ordentlike geselskap vertel nie. Maar is dit so gruwelik dat dit gesny moet word uit ’n reeds gitswart roman, wie se tienjarige hoofkarakter ’n morbiede fassinasie met Hitler ontwikkel? Die Britse uitgewer Faber & Faber dink só. Hy het dit verwyder uit die Engelse vertaling van ’n roman wat pas met die Internasionale Bookerprys bekroon is. Só wil die uitgewer voorkom dat lesers “ongemaklik” voel, sê die Engelse vertaler van De Avond is Ongemak, ’n boek wat nou ook as The Discomfort of Evening groot lof inoes. In ’n onderhoud met de Volkskrant beskryf sy die Britse leserspubliek as “gevoeliger vir diskriminasie” as hul Nederlandse eweknieë. Sy…

‘Ons is basies die likwidateurs van die firma,” het FW de Klerk blykbaar in Desember 1989 aan Roelf Meyer gesê kort nadat die kabinet op ’n bosberaad besluit het dat De Klerk binne enkele maande vir Nelson Mandela sal vrylaat en die ANC ontban. Oor wat De Klerk presies met die woorde bedoel het, is sedertdien baie bespiegel. Meyer self het geglo dit beteken dat De Klerk die stryd teen meerderheidsregering laat vaar het. Ander sê dat hy bloot bedoel het dat hulle besig is om die ou “firma van apartheid” toe te maak. Hoe jy ook al daarna kyk, dit bly ’n kragtige metafoor, gelaai met onheilspellende moontlikhede. Want wie kon in 1989 voorspel hoe die “likwidasieproses” sou verloop? Dis moeilik om te sien hoe Ramaphosa sy Rubicon kan…

Jacob Zuma is terug op die politieke verhoog as segsman vir ’n siniese ANC wat lankal ophou voorgee het dat hy alle Suid-Afrikaners verteenwoordig. Met ’n brief van 12 bladsye het Zuma Vrydag namens ’n oorwegend swart nasionalistiese ANC en sy koalisie van gegriefdes oorlog verklaar teen die “korporatiewe” ANC van Cyril Ramaphosa, wat vir twee jaar al probeer om versigtig uitgesoekte aspekte van die Nasionaal-Demokratiese Revolusie (NDR) in die taal van die JSE te verpak terwyl hy nét genoeg doen aan korrupsie om hom van Zuma se ANC te onderskei. Zuma se ironiese oorlogsverklaring dek die tafel vir ’n geveg tot die dood toe wat niks te doen het met die siel van die ANC nie – dit is lankal verdorwe – maar wat wentel om die naamregte van…

Die ANC-faksie wat lojaal is aan pres. Cyril Ramaphosa het gister ’n skerp aanval op vermeende korruptes in die party gedoen en geeis dat Bongani Bongo, wat verhoorafwagtend is op aanklagte van omkopery, sy posisies as parlementslid, voorsitter van die portefeuljekomitee oor binnelandse sake en lid van die ANC se nasionale uitvoerende komitee (NUK) prysgee tot die party se integriteitskommissie besluit of hy die party in oneer gebring het. Ramaphosa se faksie, wat onder beleg is deur lojaliste van oudpres. Jacob Zuma, eis dat Bongo in die spore volg van Zandile Gumede, verhoorafwagtende voormalige burgemeester van eThekwini en vroeër een van Zuma se invloedrykste ondersteuners in KwaZulu-Natal (KZN). Sy word van korrupsie en bedrog aangekla. Gumede en Mike Mabuyakhulu, ANC-ondervoorsitter in KZN en ’n Ramaphosa-vertroueling, wat ook van korrupsie beskuldig…

■ SA kan meer as R300 m. se inkomste per dag verloor Die land se grense moet – soos ons buurland Namibië s’n – onmiddellik vir internasionale toeriste oopgestel word, anders staar werkverliese nog honderdduisende in die land in die gesig. ‘Waarvoor is ons bang?’ Tshifhiwa Tshivhengwa, uitvoerende hoof van die Toerismesakeraad van Suid-Afrika (TBCSA), sê Suid-Afrika loop die gevaar om meer as R300 miljoen per dag aan inkomste te verloor as internasionale toeriste nie gou toegelaat word om na Suid-Afrika te reis nie. Boonop is daar 325 000 werkgeleenthede wat staatmaak op internasionale toerisme wat almal in gedrang is as grense nie betyds vir die somerseisoen oopmaak nie. Die TBCSA is nie alleen in hul aandrang dat die land se grense weer oopgemaak word nie. David Maynier, Wes-Kaapse LUR…

Die gebruik van teenliggaamtoetse vir die koronavirus Sars-CoV-2 is onder streng voorwaardes vir gebruik in Suid-Afrika goedgekeur. Die toetse kan nié gebruik word om Covid-19 by pasiënte te diagnoseer nie, maar speel ’n rol in navorsing en epidemiologiese studies, sê dr. Boitumelo Semete-Makokotlela, hoof van die Suid-Afrikaanse Beheerraad vir Gesondheidsprodukte. Serologiese oftewel bloedtoetse vir teenliggame kan aandui of iemand vroeër Covid-19 gehad en teenliggame vir die virus ontwikkel het. Die polimerase-kettingreaksie (PKR) -toetse dui weer aan of ’n pasiënt Covid-19 het op die tydstip wanneer die toets gedoen word. In navorsing oor entstowwe word die serologiese toetse gebruik om byvoorbeeld te bepaal of deelnemers aan kliniese toetse reeds met die virus in kontak was en ’n immuunrespons ontwikkel het, sê ’n Gautengse spesialis. Nadat die entstof toegedien is, kan serologiese…

Die land se sowat 2 000 landdroste is wanhopig en voel ondergewaardeer omdat hulle steeds soveel minder verdien as die staatsaanklaers wat voor hulle verskyn. “Onverklaarbare ongeregtighede” word teen landdroste gepleeg wat hul vergoeding betref, het streeklanddros Victor Gibson (64) van Kaapstad op die vooraand van sy aftrede in ’n brief aan die Landdrostekommissie gesê. Hy is al bykans 45 jaar op die regbank. Die brief het onder Rapport se aandag gekom. Hy het op 21 Augustus aan regter Aubrey Ledwaba, voorsitter van die kommissie, geskryf landdroste se salarisse behoort jaarliks hersien te word en ten minste in pas met inflasie te wees. Hul salarisverhogings behoort betyds in werking te tree. “Dit behoort skokkend te wees om op te merk dat byna geen van die bogenoemde minimum vereistes wat betref…

Onder die honderde Suid-Afrikaners wat weens Covid-19-reisbeperkings in Afrika en die Midde-Ooste gestrand was, is nege mense wat weke lank ’n tweeslaapkamerwoonstel in Irak moes deel en soms nie genoeg kos gehad het nie. Was dit nie vir ’n noodbystandsvlug nie sou hulle nog maande in Irak gestrand gewees het, sê Miles van der Molen, uitvoerende hoof van CemAir, ’n klein plaaslike lugdiens wat Suid-Afrikaners gedurende die in-perking in onder meer Irak en Jordanië, asook oor Afrika heen, gaan haal het. Die vlugte is deur CemAir en Suid-Afrikaanse diplomate gereël nadat die land se grense einde Maart gesluit en kommersiële vlugte opgeskort is. Humanitêre vlugte was op vlakke 5 en 4 van die inperking die enigste manier waarop plaaslike lugdienste ’n inkomste kon verdien voordat plaaslike vlugte van 1 Junie…

Die Suid-Afrikaanse Instituut vir Geoktrooieerde Rekenmeesters (SAICA) het met kommer die Ouditeur-Generaal se verslag oor oudituitkomste vir munisipaliteite gelees. Die verslag wat op 1 Julie 2020 uitgereik is, toon dat slegs 8% van alle munisipaliteite skoon oudits vir die 2018/2019 finansiële jaar gehad het, ten spyte van die R1,26 miljard wat aan finansiële bestuurskonsultante spandeer is. Die verslag toon verder hoe broodnodig interne beheermaatreëls, die regte vaardighede en etiese gedrag is om te verseker dat munisipaliteite hul prioriteite en verantwoordelikhede op ’n doelmatige, doeltreffende en ekonomiese manier kan uitvoer. SAICA beveel aan dat die minimum vaardighede en kwalifikasies wat vir sleutelfinansiële bestuursposte in die openbare sektor vereis word, hersien word. “Die 2018/2019 munisipale ouditresultate is kommerwekkend en toon dat daar ’n tekort aan finansiële vaardigheid en verantwoordelikheid in ons munisipaliteite…

Maak seker jy kry bevredigende antwoorde op die volgende vrae: ■ Is die diensverskaffer bestendig en beskik dit oor ’n nasionale diensnetwerk? ■ Is die tegnologie wat gebruik word modern genoeg? ■ Wat is die oorsprong van die tegnologie en dienste? ■ Kan die stelsel aangepas word wanneer my behoeftes verander, soos wanneer ek my onderneming uitbrei of inkort? ■ Sal die telematika-stelsel uiteindelik lei tot groter besparings, produktiwiteit en doeltreffendheid? ■ Is die tegnologie versoenbaar met Suid-Afrikaanse padreëls? ■ Kan die tegnologie ’n verskeidenheid apps en rekenaarprogramme hanteer asook geïntegreer word met ander sagteware? ■ Kan die diensverskaffer die privaatheid van my inligting waarborg?…

‘Katastrofies” is die akkuraatste beskrywing van die Springbokke se rampspoedige en rekord-reeksnederlaag van 0-3 in 1974. Dit was ongetwyfeld die grootste ramp wat Suid-Afrikaanse rugby in die amateur-era getref het. Terselfdertyd kan ’n mens nie anders as om daardie “trop” Britse & Ierse Leeus te bewonder as nie net die beste Leeu-span van alle tye nie, maar vermoedelik ook die mees “volmaakte 15-tal” wat ooit ’n rugbyveld betree het. McBride sê fisieke oorheersing was al raad vir Leeus Jan ‘Boland’ Coetzee: Die bekroonde keldermeester van die Vriesenhof-wynlandgoed in Stellenbosch het, nes ’n goed verouderde pinotage, op die rype ouderdom van 29 sy toetsdebuut gemaak in die eerste toets op Nuweland. Sy insluiting as flank het gevolg ná ’n indrukwekkende vertoning vir WP teen die Leeus skaars ’n week vantevore. McBride…

As iemand met ’n kristalbal Brad Binder ’n maand gelede tromp-op geloop het met die nuus dat hy sy eerste seisoen as MotoGP-jaer later vanjaar in die top-10 van die kampioenskap sou afsluit, sou hy van dié vreemde ontmoeting weggestap het met ’n huppel in sy stap. Maar dit was voordat hy ’n vol-le Grand Prix gewen het, in net die derde MotoGP-ren van sy le-we – en amper onmiddellik besef het: Glorie maak gulsig. “Toe ek laas Sondag in Oostenryk agtste eindig, het dit gevoel soos die einde van die wêreld,” erken Binder die afgelope week met ’n skewe glimlag. “Ewe skielik is dit nie meer goed genoeg nie.” Binder het drie weke gelede (twee dae voor sy 25ste verjaarsdag) die grootste hoogtepunt van sy jong lewe beleef toe…

Ivan Pekeur, president van Bo-land-rugby, weier glo om sy pligte aan sy adjunkpresident oor te gee terwyl hy tuis ná ’n hartoperasie herstel. Pekeur is twee weke gelede geopereer. Hoewel Boland se grondwet daarvoor voorsiening maak dat die adjunkpresident die president se take in so ’n geval kan oorneem, is dit nie gedoen nie. Die saak is die afgelope week op die spits gedryf toe twee van Pekeur se vertrouelinge – Melvin Davids en Wilfred Herman – SA Rugby se hoofraadsvergadering namens Boland bygewoon het. Pekeur se adjunk, Bennie van Rooi, was nêrens te sien nie. Davids en Herman is raadslede van die unie. Van Rooi het volgens ingeligtes ’n uitval met Pekeur gehad oor hoe hy die unie beheer. Pekeur se woordvoerder, Mark Ward, het aan Rapport gesê Pekeur…

In 1995 was dit André Joubert en sy gebreekte hand. In 2019 het nóg ’n Springbok-heelagter, Willie le Roux, die pyngrens ter wille van die Groen-en-goud op die grootste verhoog geïgnoreer. Le Roux het in die kwart-, half-en -eindstryd van die Wêreldbeker-toernooi in Japan onbewustelik met ’n gebreekte bladbeen gespeel. Hy het sy besering vroeg in die kwarteindstryd teen Japan in die Tokiostadion opgedoen toe sy spanmaat Pieter-Steph du Toit hom per abuis hard met sy heup en knie op die skouer getref het toe albei om ’n losbal meegeding het. Le Roux (31) het onmiddellik ná die voorval erge pyn in sy skouer gehad. Sy skouer was selfs vir lank in die eerste helfte lam. Die Bok-bestuurspan het hom rustyd gevra of hy vervang wou word, maar Le Roux…

Neem ’n foto van jouself met ’n masker op tussen die Weskus-blomme om verblyf of lekker wyn te wen. Deel die selfie met die hutsmerk #weskusflowers2020 op sosiale media om in aanmerking te kom, verduidelik Melonese Raman van Weskus-toerisme. Die eerste prys is twee nagte vir twee persone by Wamakersvlei Beach Farm. Die tweede prys is een nag vir twee persone by Cederberg Ridge. Die derde prys is ’n kis rooiwyn van Ceder-berg Wines en die vierde prys is ’n koepon van House of Rooibos. Die kompetisie sluit 30 September 2020. Vir meer inligting besoek www.weskustourism.org.…

Modes en leefstylneigings is nie iets wat uit niks verskyn nie – elke gier word deur ander gebeure, neigings en mense beïnvloed. En lanklaas het een enkele gebeurtenis so ’n ingrypende verandering veroorsaak soos die pandemie. Mense die wêreld oor se le-wens het binne ’n paar weke drasties verander – en daarmee saam het modes en neigings, van klere tot kos, ook verander. “Die pandemie het verbruikers van alle agtergronde en ouderdomsgroepe, met enige belangstellings, geraak – met gevolge in elke bedryf,” sê Nicola Cooper, ’n tendensanalis van Kaapstad. Dis mense soos Nicola se werk om die nuus, bekendes en maatskaplike sielkunde te bestudeer om modes en neigings te voorspel. Groot maatskappye gebruik dan dié inligting om hul vinger op die pols te hou en byvoorbeeld aankope en bemarking te…

■ Adv. Hishaam Mohamed, ’n prominente juris en menseregteaktivis van Kaapstad, is op 55 aan ’n hartaanval dood. Hy was ’n ANC-lid van die parlement wat veral geveg het vir vroue wat sukkel om onderhoud vir hul kinders van hul vervreemde mans te kry. ■ Luidens ’n verklaring van die Universiteit Stellenbosch (US) is hulle diep bedroef oor die nuus van die afsterwe van twee vooraanstaande Namibiese US-alumni, dr. Japie van Zyl, een van die wêreld se voorste ruimtewetenskaplikes, en die politikus en vredebemiddelaar, dr. Dirk Mudge (sien grafskrif). “Die feit dat Van Zyl en Mudge op Heldedag in Namibië (26 Augustus) oorlede is, mag nie ongesiens verbygaan nie,” sê hulle. Van Zyl het ’n hartaanval gehad. ■ Prof. Revil John Mason, ’n gerekende argeoloog, is in die ouderdom van…

Daar bestaan veel meer boeke en dagboeke en meer dieptestudies is gedoen oor mans en generaals se ervarings gedurende die Anglo-Boereoorlog (ABO). Hoewel die mans die wapen optel, is dit baie keer die vroue wat die stukke optel, en hulself en hul kinders aan die lewe moet hou. Hul vertellings van oorlog verskil aansienlik van dié van mans. Hulle het nooit weer gaan blomme pluk nie. Veral in dié oorlog het vroue en kinders besonder swaar aan die las van oorlog gedra. Emily Hobhouse verwys spesifiek hierna in die titel van haar eerste boek: The Brunt of the War and Where It Fell. (’n Briefie wat die 14-jarige Maggie Jooste destyds vanuit die kamp aan haar oudonderwyseres in Stellenbosch geskryf het, is ook in Hobhouse se boek opgeneem). In 1962…

Piet Pyl van Parow skryf: Liewe jimmel. Julle ouens daar in die noorde moet hoop en bid dat Nkosazana hierdie korona-ding op sy kop slaan sodat julle weer hier in die Kaap kan kom ontspan. Tot tyd en wyl moet daai ouens in Silver Lakes wat so aan mekaar se kele is dalk net ’n tjil-pil onder die tong sit. Byt vas, kêrels. Nog net ’n maand of twee dan kan julle van daai bure ontsnap wat so met hul Porsche Cayennes in Silver Lakes se strate jaag en eerder jul frustrasie kom uithaal op ons Kaapse bestuurders wat teen 30 km/h in die vinnige baan ry. Tog vermoed ek dat selfs die sussende Kaapse slaperigheid nie genoeg gaan wees om die oorspanne adv. Francois Botes se balloon bietjie te…

Gys Kriel, Bloemfontein, skryf: Daar is baie dinge wat deesdae onverstaanbaar is in die politiek. Een raaisel is die geval Ace Magashule. Pieter-Louis Myburgh het ná baie navorsing die boek Gangster State die lig laat sien waarin daar verdoemende aantygings teen Magashule gemaak word – alles sekerlik met die besef dat as hy nie die bewerings kan staaf nie, hy hom blootstel aan baie ernstige naamskending. Nou is my vraag: Waarom gebruik ons geagte president nie die boek om vir Ace aan die pen te laat ry nie? Die gesprek behoort só te verloop: “Mnr. Magashule, daar word heelwat verdoemende aantygings teen jou gemaak. As jy die aantygings ontken, verwag ek van jou om die skrywer aan te kla van naamskending, want dan het jy alle rede daartoe. “As jy…

Ters Groenewald, Struisbaai, skryf: Wilfred September skryf verlede week hoe sy “geliefde ANC” hom teleurstel. Hy is korrek. Sy party is vrot van die korrupsie en sal ook nooit verander nie. Vir hom en miljoene ander wat soos hy voel, het ek goeie raad: Stem in die vervolg vir ’n ander party en maak ’n einde aan die eenpartystaat, want die mag van die ANC moet gebreek word. Die ironie is egter dat September en miljoene ander met die volgende verkiesing maar weer ANC gaan stem. Ek wil dus vir hom sê: Kry vir jou. Wat jy saai, sal jy maai.…

Zimbabwiërs is welkom in Suid-Afrika, maar geen lid van Zimbabwe se regerende Zanu-PF sal sy voete in Suid-Afrika sit wanneer sy nuwe party, AksieSA, aan be-wind is nie, sê Herman Mashaba, entrepreneur en voormalige DA-burgemeester van Johannesburg. “Zanu-PF het ’n krisis in ons subkontinent veroorsaak en dis tyd dat ons iets daaraan doen,” het Mashaba gister gesê op die eerste virtuele bekendstelling van sy politieke party, wat vanuit Sandton landwyd gevolg is. Hy voer aan AksieSA het dubbel soveel steun as wat Cope met sy stigting in 2008 gehad het. “In ons marknavorsing in die People’s Dialogue-veldtog het 2,4 miljoen mense in ons aanlyn kommunikasie gesê hulle steun die stigting van ons nuwe party. Uit daardie 2,4 miljoen het 125 000 voorleggings van 10 tot 12 bladsye elk gedoen oor…

Teken in: 087 353 1300. SMS “Rapport” na 31069. Intekenare-navrae: 087 353 1300. (Maandag tot Vrydag: 07:00-16:30. Saterdae, Sondae en openbare vakansiedae: 07:00-11:00.) SMS “diens” na 31069. E-pos: intekenare@media24.com WhatsApp: 087 353 1333 Waar kry ek Rapport? 087 741 3137 Nuuswenke: 011 713 9633 of 021 406 3228 E-pos: nuus@rapport.co.za Klagtes oor stories: Alet Wichmann 011 713 9682. alet@media24.com Redakteur: Waldimar Pelser 011 713 9633 of 021 406 3228 waldimar.pelser@rapport.co.za Nuus- en Sakeredakteur: Erika de Beer 011 713 9633 of nuus@rapport.co.za Sportredakteur: Albert Weideman 011 713 9671 of albert.weideman@rapport.co.za Beleef: Alet Wichmann 011 713 9682 of alet@media24.com Weekliks en briewe: Pieter Malan 021 406 3514 of pmalan@rapport.co.za…

Die langtermynimpak van die Covid-19-pandemie sal die swaarste gevoel word in die eiendomsektor met die vraag na kantoorruimte – veral in die dienstesektor – wat skerp behoort te daal. Die getal mense in dié sektor (wat bedrywe soos finansiële dienste, inligtingstegnologie, media en gesondheid insluit) wat voortaan van die huis gaan werk, gaan egter ook ’n reuse-invloed op ander sektore en werksgeleenthede hê, waarsku Mike Schüssler, ekonoom van economists.co.za . Hy meen veral groot winkelsentrums en ontwikkelings soos Sand-ton City en Waterfall Park, sakedistrikte soos Rosebank en die Kaapse middestad sal erg geraak word, veral as die tendens dat mense van die huis af werk permanent voortduur. Die dienstesektor gee werk aan meer as 80% van die land se arbeidsmag. As meer mense van die huis af werk, gaan dit…

Behoeftige studente sit al meer as vyf maande lank sonder skootrekenaars omdat nie een van die 150 verskaffers wat ’n bod ingedien het om dit te verskaf glo aan die tendervereistes voldoen het nie. Dr. Blade Nzimande, minister van hoër onderwys en opleiding, het luidens ’n verklaring op 4 Junie die nasionale finansiële hulpskema (NSFAS) vir studente ingelig dat die departement die verkrygingsproses van die rekenaars sal bestuur. Die studente moes skootrekenaars kry omdat hulle al maande lank weens die Covid-19-pandemie nie kampusse toe kon gaan nie. Die tender is op 26 Junie geadverteer en teen 13 Julie toe dit gesluit het, het 150 verskaffers daarvoor aansoek gedoen. Luidens die verklaring is al die aansoeke geëvalueer ingevolge die kriteria en vereistes. “Daar is vasgestel dat nie een aanvaarbare bod ontvang…

Die departement van basiese onderwys (DBO) sal nie toegee aan vakbonde se eise dat die begin van die matriekeindeksamen met drie weke uitgestel word nie. Drie van die land se vyf onderwysersvakbonde vra dat die begindatum vir die Nasionale Senior Sertifikaat (NSS) van 5 November na 26 November aangeskuif word, maar die ander twee vakbonde skop hierteen vas. Hulle vra ook dat die eksamenvraestelle, wat vroeg vanjaar reeds opgestel is, heropgestel moet word om voorsiening te maak vir verminderde kurrikuluminhoud. Die Suid-Afrikaanse Demokratiese Onderwysersunie (Sadou), die grootste onderwysersvakbond met meer as 250 000 lede, die National Teachers’ Union (Natu) en die Professional Educators’ Union (PEU) sê leerlinge sal benadeel word as hulle op 5 November moet begin eksamen skryf. Sadou sê baie leerlinge, veral dié in agtergeblewe gemeenskappe, sal nie…

Om met ’n alkoholvlak van 0% in jou bloed te bestuur, is dalk makliker gesê as gedaan. Baie medisyne, soos sommige hoesstroop, bevat alkohol, sê dr. Stephan Steyn, senior lektor in farmakologie aan die Noordwes-Universiteit. Produkte wat alkohol bevat, soos hoesstroop, is maklik bekombaar. En daar is ook middels soos kodeïen, wat geen alkohol bevat nie, wat net sulke ernstige gevolge kan hê vir ’n mens se vermoë om veilig te bestuur, sê Steyn. Alle medikasie wat alkohol bevat is egter duidelik met ’n waarskuwing gemerk. “So, die probleem word reeds tot ’n mate uit die gesondheidsektor hanteer. Talle mense gebruik reeds die verskoning van medikasie wanneer hulle oor die limiet is,” sê Steyn.…

Die direkteure van die kredietburo Experian moet aanspreeklik gehou word vir die “ernstige nalatigheid” wat veroorsaak het dat 24 miljoen Suid-Afrikaners se persoonlike inligting in die verkeerde hande beland het. Prof. Basie von Solms, direkteur van die Universiteit van Johannesburg (UJ) se sentrum vir kuberveiligheid, sê die maatskappy het moontlik verskeie regulasies oortree toe dit miljoene Suid-Afrikaners se persoonlike inligting aan ’n individu verskaf het wat hom voorgedoen het as ’n bestaande kliënt van Experian. “Dit is ondenkbaar dat ’n kredietburo wat soveel mense se hoogs vertroulike inligting besit so ’n groot flater kan begaan.” Von Solms sê daar is ’n sterk moontlikheid dat Experian onder meer die Wet op die Beskerming van Persoonlike Inligting (Popia) oortree het wat streng vereistes stel vir die beveiliging, insameling, gebruik, berging en vernietiging…

Terwyl Suid-Afrika sukkel om uit die greep van die Covid-19-pandemie te kom, kyk al hoe meer van die land se rykes na maniere om buiteland toe te trek. Die internasionale regsfirma Harvey sê veral in die tweede kwartaal was daar ’n groot toename in navrae deur Suid-Afrikaners wat na onder meer Kanada, Brittanje en Australië wil emigreer. Bastien Trelcat, besturende direkteur van Harvey, sê die pandemie het internasionale reise belemmer, emigrasie- en visumaansoeke laat ophoop en reëls laat verander, maar dit keer Suid-Afrikaners nie om planne te beraam om oorsee te gaan nie. Daar is verskeie redes waarom mense in die hoërinkomstegroep Suid-Afrika wil verlaat, maar die grootste is misdaad en ’n gebrek aan veiligheid, asook beter sakegeleenthede oorsee, beter onderwys en ’n beter lewensgehalte. Trelcat raam minstens 25 000…

Toe ’n polisieman hom bel twee dae nadat sy seun se motor buite sy werkplek in Brits gesteel is, het ’n man van dié dorp in Noordwes gedink dis goeie nuus. Maar toe die “polisieman”, wat hom as “kapt. Khomo” voorgestel het, vir geld vra, het die man geweet daar is ’n slang in die gras. Dié 57-jarige pa, wat om veiligheidsredes nie wil hê sy naam moet gepubliseer word nie, sê sy seun se koningsblou Toyota Tazz is Maandag voor sy werkplek gesteel. ‘Die polisie sal nooit geld vra nie.’ Hy wou Maandagmiddag skuins voor 15:00 sy kantoorsleutels in die motor gaan haal, toe lê daar net twee rye spore onder die koelteboom naby die Brits-hospitaal waar hy dit vroeër geparkeer het. Hy het die saak by die polisie…

Rekordlae rentekoerse en lae huispryse lei saam met verslapte inperkingsregulasies tot ’n groot oplewing in aansoeke om huisverbande, meestal vir 100%-lenings. Maar nie almal is ewe optimisties oor of dit sal voortduur nie. Drie van Suid-Afrika se grootste handelsbanke het aan Rapport bevestig daar is ’n merkbare toename in sulke aansoeke. Geoff Lee, Absa se besturende hoof van huislenings, kleinhandel- en sakebankdienste, het gesê meer as twee-derdes van die bank se aansoeke was vir 100%-huisverbande. ’n Raps meer as die helfte was van mense wat vir die eerste keer huis koop. Aansoeke om die verlenging van huidige verbande was in die minderheid. “Aan die begin van die Covid-19-pandemie was daar ’n skerp afswaai in die getal aansoeke,” het Lee gesê. Van Junie af het die prentjie egter verander en aansoeke…

Om meer as vier franchises in Suid-Afrika te hê, is ’n luuksheid wat die land se rugby nie meer kan bekostig nie. Dié boodskap is Vrydag op die vergadering van SA Rugby se hoofraad aan die provinsiale rugbyunies oorgedra. SA Rugby voorsien vorentoe ’n stelsel met net vier professionele spanne, terwyl die res van die unies óf amateur óf semiprofessioneel sal wees. Rapport het ’n gedeelte van die voorlegging gesien wat aan rugbyunies gegee is. Dit sluit die volgende punte in: ■ 74% van borginkomste kom van die SA nasionale spanne; ■ 85% van TV-inkomste kom van Springbok- en franchise-mediaregte; ■ Lede-unies van SA Rugby het ’n opgehoopte verlies van R344 miljoen oor die afgelope vyf jaar gely; ■ Bywoning en kyksyfers toon die afgelope vyf jaar ’n afname, en…

Ná die teleurstelling dat vanjaar se Eerste Liga van die Curriebeker-reeks afgestel is, het SA Rugby die week ’n geelwortel van deelname aan volgende jaar se Premierliga aan die rugbybase van die land se sogenaamde kleiner unies uitgehou. Jurie Roux, uitvoerende hoof van SA Rugby, het op Vrydag se virtuele vergadering van die beheerliggaam se hoofraad bekend gemaak dat ’n nuwe SA Bekertoernooi vir volgende jaar beplan word. Al 14 unies in Suid-Afrika sal in die toernooi meeding. “Dit sal vroeg in 2021 begin en teen die middel van die jaar eindig,” het ’n lid van die hoofraad gesê. “Agt van daardie spanne sal deurdring tot die Curriebeker. Dit sal ’n verkorte Curriebeker wees wat oor sowat twee maande gehou word.” “Die twee voorste spanne in die Curriebeker sal in…

■ Dit moet ’n lekker warm dag wees, minstens 18 °C. ■ Blomme is op hul beste tussen 11:00 en 15:00. ■ Blomme wys altyd na die son, so maak seker dat jy ry of staan met jou rug na die son. ■ Om uit die voertuig te klim, bly die beste manier om blomme te waardeer. ■ Kyk mooi waar jy trap en moenie die blomme pluk nie. Dis onwettig. ■ Pak antihistamienpille, insekweerder, sonbrandroom, ’n sonhoed en stapskoene in. ■ Dra ’n masker en hou jou fisieke afstand. ■ Sorg dat jou selfoon vol gelaai is. ■ Indien jy ’n plaas wil betree om blomme te kyk, vra asseblief eers toe-stemming by die eienaar. ■ Onthou: As jy ’n hek kry wat toe is, maak hom weer toe.…

Interstellar As jy nog nooit ’n Christopher Nolan-fliek gesien het nie en jy wil jou regmaak vir Tenet, sy nuutste riller, word Interstellar (2014) nou deur Netflix gestroom. Nie sedert Stanley Kubrick met 2001: A Space Odyssey (1968) het ’n regisseur sy gehore met soveel ontsag ruimte toe geneem nie. Die dikwels klanklose tonele in die onmeetbare donkerte van die uitspansel is weergaloos en intimiderend. Hier moet ruimtevaarders deur ’n wurmgat tuimel om ’n planeet op te spoor wat as alternatiewe heenkome vir mense kan dien. Dit laat die kyker verwonderd en verdwerg jou dikwels met sy manjifieke en asemrowende ruimtetonele. Bombshell Showmax stroom nou een van Charlize Theron se nuutste rolprente, oor Roger Ailes, die vatterige vroetelpappie van Fox News wat sy joernaliste en personeel gedwing het om hom…

Jannie Walker van Welkom skryf: Die ander aand gebeur iets wat my tot diepe selfondersoek dwing. Dit was heel onskuldig – ’n WhatsApp-boodskap aan ’n groep ou skoolvriende. Ek het geskryf: “Wat gister by die betogings in Wisconsin gebeur het gaan Trump weer laat wen, dink ek.” Toe ek dit herlees, klink dit só: “WAT GISTER BY DIE BETOGINGS IN WISCONSIN GEBEUR HET GAAN TRUMP WEER LAAT WEN, DINK EK.” So alwetend en finaal – soos die stem van my oupa, en ek is nog nie eens 50 jaar oud nie. Sjoe, die onbedoelde dreigende toon, soos wanneer my ma per ongeluk haar Caps Lock aan vergeet: “GESEËNDE KERSFEES! LEKKER DAG VIR JULLE ALMAL!” Wat weet ek tog van die Amerikaanse politiek? Het ’n joernalis my gebel vir kommentaar? Gaan…

Hoe is dit moontlik dat ons ná die duur lesse wat ons in die Zuma-tydvak moes leer, nog steeds verlam word deur korrupsie? Dat ons besteel word juis in ons uur van nood, toe ons gesondheidstelsel bykomende geld en bronne no-dig het en dit dringend beskikbaar gemaak is? Soos ons almal weet, is dit nie arm mense wat die sowat R5 miljard gesteel het waarna die verskillende wetstoepassers nou naarstiglik soek nie. Dis ryk mense met kontakte in die ANC en die regering. Maar die ANC is al 26 jaar aan bewind. En in daardie 26 jaar was daar nog geen enkele verkiesing waarin die voormalige bevrydingsbeweging enige vrese vir die opposisie gehad het nie. ’n Politieke party wat vir 26 jaar aan bewind is sonder ’n mededingende opposisie gáán…

Gustaf Claassens, Bloemfontein, skryf: As daar ’n veertjie toegeken moet word vir die beste politieke artikel (vir selfs die laaste dekade) behoort dit te gaan aan R.W. Johnson vir sy bydrae verlede week oor pres. Cyril Ramaphosa en die ANC-regering in die algemeen. Ek dink nie Johnson sal daarop aanspraak maak dat hy geniaal is in sy vermoë om politieke situasies en tendense te ontleed nie. Hy is bloot ’n eerlike, objektiewe, logiese denker en skrywer met eie, selfstandige denke. Hy het nie agendas nie en probeer niemand ter wille wees nie. Hy’s die antitese van die meeste linkse akademici, joernaliste, politieke kommentators en individue wat as “kundig” voorgehou word, maar geensins is nie. Rapport kan gerus meer van Johnson gebruik maak. James Young, Pretoria, skryf: R.W. Johnson se rubriek…

Rochelle Kivedo, Worcester, skryf: Ek verwys na die berig “Honderde in staat se diens vra: ‘Waar is ons pensioen?’” verlede week. Ek is self ’n slagoffer van hierdie mislike, hopeloos onbevoegde en patetiese toedrag van sake. In my geval spook die GEPF al agt jaar om my pensioen uitbetaal te kry. Ná honderde probeerslae is hulle nog by sin 1 van bladsy 1. In Julie 2013 is aan my gesê dat hulle reeds my keusevorm ontvang het en daaraan begin werk en dat uitbetaling binne 60 dae sal geskied. Hierna het alles net doodgeloop. Die GEPF het daarna ’n voedingsbron vir die regering se vraatsugtigheid en korrupsie geword. Ek wil die regering ernstig waarsku dat indien my saak nie binnekort afgehandel word nie ek geen keuse sal hê as om…

Dries Sonnekus, Centurion, skryf: Verlede week se hoofberig, “Ryk man kry ’n arm boer se plaas”, het my herinner aan ’n prentjie uit my jongdae: My pa wat met al sy gereedskap by die huis op Paul Roux (in die Vrystaat) instap en met trane in sy oë vir my ma en ouma en die kinders sê ’n amptenaar het hom van die plaas af weggejaag. Hy moes onmiddellik oppak en alles los, want die regering het die plaas aan iemand anders toegeken. Ek was nog baie klein, so vier jaar oud (ek is nou 82), maar daardie prentjie van ’n moedelose pa is in my geheue ingegrif – hy wat so alles kon doen en so lief was vir sy diere. En nou was “ons plaas” net ’n droom!…

Johan Wagner, Port Elizabeth, skryf: As oud-koerantman wat op 12 al in Bloemfontein die Volksblad begin verkoop het, wil ek julle bedank vir die heerlike artikels oor die afgestorwe papier-Volksblad. Ek sien steeds elke week uit na jul briewe-en-meningsblad. Moenie ophou nie. Wenners van Blokraai 434 ■ Jacobus N. Steyn van Saldanha kry R500 met sy posinskrywing. ■ Susanna Gaybba van Oos-Londen ontvang R500 met haar SMS-inskrywing. ■ Janika Wessels (9, foto) van Bloemfontein kry R250 in die Junior Blokraai.…