Rapport -julkaisun 7/26/2020 -irtonumeron sisällysluettelo

Honderde vroue oor die land heen is die josie in vir ’n Pretoriase aanlyn winkel nadat hulle vir leerhandsakke en -skoene betaal het en dit jare later nog nie gekry het nie. Petro en Frank Botha se Benna Bok-winkel is intussen voorlopig deur die hooggeregshof gelikwideer. Verskeie vroue het aan Rapport gesê hulle het hul geld afgeskryf, terwyl sowat 200 ’n prokureur gebruik om hul bedrogsaak by die polisie in Johannesburg te dryf. Klagte is ook deur klante van George, Witbank, Piet Retief, Worcester en die Strand ingedien. In ’n Facebook-groep waar klante aandring op terugbetalings deur Benna Bok, sê sommige hulle het tydens die inperking nog by die winkel bestel en betaal en wil weet wanneer kom hul pakkies. Die winkel se webtuiste en Facebook-blad is intussen gesluit. Die…

Meer as 60% van volwassenes het in ’n onlangse meningspeiling gesê skole moet tot die einde van die jaar toe bly. Meer mans (63%) as vroue (57%) steun dié standpunt. Navorsers aan die Universiteit van Johannesburg (UJ) en die Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing (RGN) het die peiling vanaf 3 tot 17 Julie onder 2 500 Suid-Afrikaners gedoen. Van hulle het 13,1% gesê die skole moet vir alle grade heropen, 21,1% meen skole moet slegs vir gr. 12- en gr. 7-leerlinge oop wees en 5,4% weet nie. Dit blyk ryker mense is meer geneë om hul kinders terug te stuur skool toe. Van dié wat tussen R1 001 en R2 500 per maand verdien, het net 9% gesê hulle wil hê skole moet vir alle grade heropen, teenoor 37% van dié…

■ Vanderkloof spring self in sodat munisipaliteit nie hul elektrisiteit afsny nie Die inwoners van die aftreedorpie Vanderkloof in die Noord-Kaap weier om verder vir munisipale dienste te betaal omdat die Renosterberg-munisipaliteit nie sy agterstallige skuld aan Eskom betaal nie. Die inwoners moes in Maart hul eie beurtkrag instel om te keer dat Eskom hul kragtoevoer afskakel wanneer die dorp te veel krag gebruik. Dis nadat Eskom in Februarie ’n uitskopskakelaar aan die dorp se kragtoevoerpunt gekoppel het wat die kragtoevoer na die dorp onderbreek sodra die verbruik 500 kVA oorskry. Die Renosterberg-munisipaliteit se ooreenkoms met Eskom bepaal dat die toevoerpunt na Vanderkloof net 500 kVA se krag mag lewer en dat die stadsraad beboet word wanneer dit oorskry word. (Die ooreengekome afsnypunt word die aangemelde maksimum vraag, AMV, genoem.)…

Die Covid-19-inperking het die energiereguleerder Nersa se planne vertraag om die reëls vir die aangemelde maksimum vraag na krag te verander. Dié reëls is volgens munisipaliteite onregverdig en laat hulle in ’n Eskom-skuldput beland waaruit die meeste nooit weer kan kom nie. Hul agterstallige skuld aan Eskom beloop reeds R30 miljard en groei fluks. Die aangemelde maksimum vraag (AMV) is die maksimum gebruik van Eskom se opwekkingsvermoë by ’n spesifieke invoerpunt waarop ’n munisipaliteit en Eskom ooreengekom het. Dit word gemeet aan die halfuur van hoogste gebruik in ’n maand. ’n Munisipaliteit kry grasie om dit drie keer te oorskry. Die vier-de keer tree ’n boetestelsel in werking wat eksponensieel toeneem vir elke daaropvolgende oorskryding. Die munisipaliteit moet vir die volgende 12 maande betaal of dié hoër vermoë aan hom…

Job Mokgoro, premier van Noordwes, sê die rede waarom hy nie in sy eie provinsie behandel is nadat hy Covid-19 opgedoen het nie, het niks te make met ’n gebrek aan vertroue in Noordwes se hospitale nie. Hy is aanvanklik in Mahikeng positief getoets, maar “iets” is in sy een long nagespeur en hy is na die Klerksdorp-Tshepong-hospitaal verwys. “Sy kinders en hul ma (wat in Gauteng gevestig is) het met die medici ooreengekom dat hy eerder na ’n Gautengse hospitaal kom omdat dit nader aan hulle is,” sê Vuyi Ngesi, Mokgoro se woordvoerder. “Hoewel hy in Gauteng behandel is, het Noordwes se medici steeds na hom omgesien.” Die 72-jarige Mokgoro het Woensdag ná sy kwarantyntyd in ’n Johannesburgse hospitaal gesê hy het tyd gehad om oor sy rol as…

SA Rugby se hoofraad wat op 28 Augustus stem, is: • Leeus: Neville Jardine, Altmann Allers. • Bulle: Willem Strauss, Edgar Rathbone. • Haaie: Lulu Bodla, Eduard Coetzee. • Cheetahs: Jerry Segwaba, Harold Verster. • Griekwas: Monte Engelbrecht, Arni van Rooyen. • Griffons: Randall September, Jan Marais. • WP: Zelt Marais, Nog een. • OP: André Rademan, Nog een. • Pumas: Andries Visser, Nog een. • SWD-Arende: Hennie Baartman, Veda Manie. • Boland: Ivan Pekeur, Nog een. • Valke: Jan Wiegand, Jurie Coetzee/Ettienne de Lange. • Luiperds: Mervyn Taylor, Eugene Fourie.…

Gerald Bosch was Suid-Afrika se oorspronklike skopkoning. Reeds vyf jaar voordat Naas Botha op die toneel verskyn het, het hy in 1972 Transvaal tot Curriebeker-glorie gesool met ’n rekordgetal drie skepdoele. In 1975 het hy ’n Springbok-rekord van 22 skoppunte in ’n toets opgestel, en die jaar daarna het “Boschie” die All Blacks se “harte gebreek” met sy skopstewel. Gerald en Jackie Bosch het 22 jaar gelede na Australië geïmmigreer, en onlangs ingetrek in die moderne Aveo-aftreeoord in Brisbane. Die oord pas Gerald (71) se aktiewe leefstyl. “Dit beskik oor ’n gimnasium, swembaddens, tennisbane en oorgenoeg ruimte om fiets te ry. Ek is een van die weinige oues van dae wat daagliks van dié geriewe gebruik maak. “Ek moes in 2004 ’n massiewe operasie ondergaan om ’n groeisel op my…

Om kort ná ’n opwindende kragmeting in die Nieu-Seelandse Aotearoa-rugbyreeks na een tussen twee spanne van Australië te kyk, kan jou geduld beproef. Vir die rekord: Die Brumbies het die Force gister met 24-0 in die Australiese Superreeks in Sydney geklop. In die tweede helfte het dit gereën en daar was baie hanteerfoute. Maar die Force se agterspelers het nooit gelyk of hulle weet wat om met die bal te maak, of dat hulle ’n bedreiging vir die Brumbies se verdedigers inhou nie. ■ Puntemakers: Brumbies 24 (12): Drieë: Tom Wright, Irae Simone, Will Miller, Connal McInerney. Doelskoppe: Bayley Kuenzle (2).…

Die Westelike Provinsie het ’n kontrak van drie jaar met die seun van die voormalige Springbok en Cheetah-flank André Venter gesluit. Die belowende André-Hugo Venter is deur die WP nadergetrek nadat die unie die laaste tyd drie van sy hakers verloor het. Die 19-jarige Venter studeer van die begin vanjaar B.Rek aan die Universiteit Stellenbosch. Hy het verlede jaar vyf onderskeidings in matriek aan Grey Kollege in Bloemfontein behaal. Venter het in 2019 vir die SA skolespan gehaak en was verlede jaar en in 2018 deel van Grey Kollege se onoorwonne eerste span. Hy en sy spanmaat by die Maties se Young Guns, JJ Kotzé, word as twee van die WP se talentvolste hakers beskou. Nadat die WP vanjaar vir Schalk Erasmus aan die Bulle en Dan Jooste aan die…

Das Boot met Tom Wlaschiha en Vicky Krieps. Geskep deur Johannes W. Betz en Tony Saint. Hierdie reeks gaan oor ’n reuse- elektriese paling, ’n Duitse duikboot, ’n groep bloeddorstige en testosteroon-belaaide Duitse -seebemanningslede, die Franse weerstandsbeweging in La Rochelle, Franse en Jode wat sinloos vermoor word en Nazi-propaganda in sy ergste graad. “Oorlog maak geld, maar beteken ook geld,” lag ’n offisier, en ek parafraseer nou. Maar dit is hierdie elemente wat in dié Duitse TVreeks oppervlak toe bars en jou soos brandnetels skroei en teen jou rusbank vasgenael hou. Dit is ’n skouspelagtige produksie wat die tragiek van nuttelose oorlogvoering beklemtoon, want die stryd het twee kante. Sowat 40 000 Duitse seemanne is in duikbote in die see-niemandsland gewerp. Slegs 10 000 het lewend maar emosioneel geskend teruggekeer.…

Is die koronavirus besig om jou te tap? Wel, dit tap my tot in my diepste wese! Só wanneer ek heeltemal moedeloos en verlore voel, sit ek die ketel aan, trek Ma Babs se mooiste blou Sondagteekoppies nader en gaan sit in die sonnetjie met ’n koppie rooibostee. Ek geniet dit veral op Sondae met die Rapport in die hand. Rooibos is kalmerend Ek glo ’n koppie lekker sterk rooibostee is die antwoord op baie van ons probleme. Rooibos het ’n kalmerende uitwerking op die liggaam, wat kan help om spanning te verlig en sodoende beter slaap te bevorder, wat noodsaaklik is om kop bo water te hou met die huidige gesondheids- en ekonomiese wêreldkrisis. Ek glo ’n paar koppies per dag is wat ek nodig het om my gemoed…

Dit verlaag jou kanse om osteoporose te ontwikkel: Kalsium kan nie geabsorbeer word sonder vitamien D nie en kalsium is noodsaaklik vir sterk bene. Spiergesondheid: Jy’t vitamien D no-dig om jou skeletspiere te laat saamtrek en ontspan. Dit keer ook die afbreek van proteïen in spiere. ’n Gesonder vel: Vitamien D word gebruik in die behandeling van inflammatoriese velaandoenings soos dermatitis, psoriase, ekseem, rosaseë, skilfers en aknee. Voorkom diabetes: Luidens ’n studieverslag wat in 2017 in die vaktydskrif Endocrinology gepubliseer is, verlaag ’n gesonde vitamien D-vlak jou risiko om diabetes te ontwikkel. Voorkom kanker: Dit kan veral longkanker voorkom, omdat ’n hoë vlak van vitamien D ’n ensiem vervaardig wat dié gewasse teëwerk. Verlig asma-simptome: ’n Studie aan die Universiteit van Colorado het aangedui dat vitamien D-aanvullings help om jou…

’n Vriend stuur die afgelope week vir my ’n skakel na ’n gay-webblad. Dis vol Speedo’s en spiere. Of, leser, sal ek dit duideliker stel? Dis ’n roetepunt vir gay ouens wat hulself nog stelselmatig opwerk na ’n regte porn site. Op die landingsblad egter dié aankondiging: “Woofd stands united in solidarity with the Black community against the systemic and structural racism that plagues and corrupts our society. We encourage you to do what you can to help each other. Do not remain silent.” Dan ’n skakel na die BLM-webtuiste. Uhm, van wanneer af verskyn politieke boodskappe op pec pic sites? Gaan daar ook boodskappe oor werkersregte in China wees? In elk geval, oor na ’n ander balsport. Krieket. Ook dáár is ’n Black Lives Matter-boodskap onlangs gestuur. Sporthelde is…

Suid-Afrika is ook besig met selfondersoek as deel van die wêreldwye neiging ontketen deur die Black Lives Matter (BLM)-beweging. Dié frase is een van daardie waarmee slegs die slegste onder ons sal verskil. Maar dit is ’n slagspreuk wat verskillende dinge vir verskillende mense beteken. In enige kritiese ondersoek na die beweging is dit egter belangrik om dit nie per se te verwerp nie – net soos ’n mens dit ook nie onkrities hoef te besing nie. Vra ’n mens of swart lewens saak maak of belangrik is in Suid-Afrika is die teenvraag onmiddellik: Vir wie? Om te verstaan of swart lewens belangrik is vir die huidige Suid-Afrikaanse staat moet ’n mense ook probeer verstaan waar die probleem lê. Lede van die regerende party spreek gereeld hul voorneme uit om…

Dié verhaal is nie ’n geskiedkundige verhaal nie, net die persoonlike ondervinding van ’n jong meisie van 14 jaar. “Ek is nou 76 jaar oud en skryf maar bewerig en skryf dus net wat ek werklik onthou van my jong dae.” So skryf Maggie Jooste in 1962 in die inleiding tot haar oorlogsherinneringe. Dié manuskrip het vir byna 60 jaar op ’n boekrak bly lê totdat haar familie dit onlangs herontdek het. Dit word nou vir die eerste keer deur Tafelberg gepubliseer as Maggie: My lewe in die kamp . Dié artikel is ’n geredigeerde uittreksel.…

Catrien Botes, Vanderbijlpark, skryf: Daar is dinge omtrent die koronavirus wat ek graag wil weet. Wat word van die virus as ’n persoon aan Covid-19 sterf? Sterf die virus ook of leef hy voort en vermeerder in die weefsel van die lyk? As die lyk in drie lae plastiek toegedraai word, kan die virus uitkom en in die grond en grondwater beland? Sal die verbranding of verassing van lyke nie ’n beter opsie wees nie? Dr. Angelique Coetzee, voorsitter van die Suid-Afrikaanse Mediese Vereniging, antwoord: ’n Virus oorleef nie lank in ’n liggaam nie. Dit kan ook nie in dooie weefsel vermeerder nie. Diegene wat ’n lyk voor ’n begrafnis of verassing hanteer, moet egter steeds beskermende drag dra en voorsorg tref. Die virus sal egter nie op die lange…

Reinhold Swart, Bellville, skryf: Leon van Nierop se resensie van Charlize Theron se jongste fliek steek mens dwars in die krop. Die afgelope ruk word Theron in die media geprys vir haar rol as Andy, lei-er van ’n onsterflike huursoldaatgroep, in die aksiefliek The Old Guard. Daar word reeds bespiegel dat dit een van Netflix se tien gewildste flieks tot nog toe gaan wees. Haar spel as aksieheldin is uitstekend en haar vervaardigingsvernuf is bewese. Van Nierop se resensie is ongevraagd en afbrekend. Sommer met die intrapslag: “Selle ou storie, selle moeë karakters, soveelste probeerslag.” Hy verwys ook na ons glansmeisie se aandeel as dié van ’n “opgewonde skooldogter” en gee vir die “pappery” van ’n fliek net ’n “fokuslose” twee sterre. Dis skandalig, veral die amper sarkastiese “gaap-gaap”-trant waarin…

Dr. Len Joubert, Volksrust, skryf: Indien dr. Nkosazana Dlamini-Zuma na drank verwys as daardie duiwelse alkoholiese produk wat in die volksmond bekend staan as lawaaiwater, wat deur misbruik tot gevolg het dat mans hul vroue slaan, hul kinders verwaarloos en met hul vriende baklei, dan stem ek saam met u dat ons die euwel moet verbied, ongeag of dit die pandemie versprei of nie. Aan die ander kant, indien u na drank verwys as daardie goue produk van eeue oue Franse en Skotse tradisie wat goudkleurig in jou glas skyn en sag in jou maag gaan lê met ’n gevoel van vergenoegdheid en jou insigte in die wêreld se probleme gee, dan kan ek nie saam met u stem dat ons die nektar van die gode moet verbied nie. Net…

Die kabinet se besluit om skole te sluit is onwetenskaplik, regressief, en verkeerd. Dit posisioneer opnuut die ANC-regering as ’n vriend van vakbonde maar ’n vyand van die kind. Die besluit is onwetenskaplik want dit is nie op skool waar Covid-19 versprei nie – dis eerder by die huis, waar ouer mense vir ure om mekaar maal, en natuurlik in taxi’s, wat vir kort ritte 100% vol gelaai mag word al het wetenskaplikes soos dr. Angelique Coetzee van die SA Mediese Vereniging uitdruklik gewaarsku dat dit selfs mét ’n masker gevaarlik sou wees. Dis reg – die gevaar dat ’n kind Covid-19 opdoen is kléiner op skool as tuis, nie groter nie. Prof. Shabir Madhi, die entstofkundige van die Universiteit van die Witwatersrand, het Vrydag verduidelik dat kinders die virus…

Woede en frustrasie oor probleme met die regering se R350-toelae teen hongersnood het ’n aanlyn parlementsitting Vrydag in chaos gedompel. Opposisie-LP’s het Vrydagoggend soos bye op Lindiwe Zulu, minister van maatskaplike ontwikkeling, toegesak toe haar aangepaste begroting bespreek is. Haar departement het R40 miljard vir die toelaes bygekry. Zulu se probleme het begin toe Liezl van der Merwe van die Inkatha Vryheidsparty (IVP) gesê het die IVP steun die R350-toelae, maar dit het vir baie mense smart pleks van verligting gebring. Toe begin Van der Merwe name opnoem van mense wat al sedert Mei wag vir hul geld. “Mev. Naidoo, mnr. Dick en mnr. Koekemoer . . . Talle ander se aansoeke is afgekeur sonder dat enige sinvolle redes verstrek is en sonder enige aanduiding van hoe die fout reggestel…

D it gaan ’n Paralimpiese atleet nie sy been teruggee of “Frankenstein se vrou” weer soos ’n normale mens laat lyk nie. ‘Dit het my selfbeeld vergruis.’ Maar tog is albei oorstelp van vreugde dat die “slagtersnydokter van Benoni” sy skalpel ná ’n regstryd van byna tien jaar permanent moet wegpak. Die Raad vir Gesondheidsberoepe van Suid-Afrika (RGB) het Luke Gordon verlede week skuldig bevind op nege aanklagte van nalatigheid tydens kosmetiese chirurgie en het hom van sy register van praktiserende dokters verwyder. Heugene Murray (45), ’n professionele liggaamsbouer en ’n Paralimpiese atleet van Pretoria, het sy linkerbeen verloor nadat Gordon op 29 Desember 2007 ’n kuitinplantingsoperasie op hom uitgevoer het. “Hy het my vooraf belowe dat hy ’n 100%-sukseskoers het.” Murray sê komplikasies het drie dae ná die operasie…

Die Openbare Beskermer (OB) gaan die moontlikheid ondersoek dat kabinetaanstellings deur die ANC se kaderontplooiingskomitee beïnvloed is. Dr. Leon Schreiber, DA-LP, het Woensdag bevestiging gekry dat die bestuur-enintegriteitstak van die OB sy klag sal ondersoek. Schreiber het die klag op 16 Julie aanhangig gemaak nadat hy ’n memorandum van die kantoor van die ANC se sekretarisgeneraal bekend gemaak het. In die memorandum, wat aan “alle ontplooide kaders” gerig is, sê die komitee die aanstelling van “direkteurs-generaal, voorsitters, uitvoerende hoofde en raadslede van staatsondernemings” moet eers deur die ANC-komitee goedgekeur word. “Die kantoor van die adjunk-sekretarisgeneraal (Jessie Duarte) moet van alle poste ingelig word voordat dit geadverteer word,” lui die memorandum verder. “Dit is sodat kamerade wat in die data-basis is en aan die kriteria voldoen, toegelaat kan word om aansoek…

D it skep baie meer spanning by kinders om nié skool toe te gaan nie as om wel skool toe te gaan terwyl die Covid-19-pandemie woed, sê talle kenners. Kinders het juis die struktuur, stabiliteit en veiligheid wat skole bied nodig, sê ’n Oos-Kaapse sielkundige wat baie nou met skole saamwerk en daarom eerder anoniem wil bly. “Ek behandel baie tieners wat sukkel met depressie en angs en dit het beslis toegeneem in die inperkingstyd. Hulle is baie onseker oor wat aangaan en hoe dit hul toekoms beïnvloed, maar veral ook omdat hulle agterraak met skoolwerk.” Inge Nieuwoudt, ’n opvoedkundige sielkundige van Gauteng wat twee dae per week by ’n hoërskool werk, sê toe skole twee weke gelede verder her-open het, het sy die kinders gevra om vraelyste oor die…

’n Paneelbespreking vir onderwysers deur Solidariteit se Skoleondersteuningsentrum (SOS) waarin die evolusieleer as “duiwels” beskryf is, sal opgevolg word deur nog ’n aanlyn seminaar oor evolusie mits geen ateïs daarby betrokke is nie, het die SOS aan Rapport gesê. Die SOS het in Junie ’n webinaar oor skeppingsleer op sy Facebook-blad uitgesaai as deel van Solidariteit se projek om leermateriaal te ontwikkel wat as “alternatief tot ateïstiese evolusieleer aangebied gaan word”. Dit sal video’s, apps en ander hulpbronne met ’n Christelike inslag insluit sodat onderwysers “met min moeite alternatiewe aan Christen-leerlinge kan bied in gevalle waar evolusie in die kurrikulum as enigste moontlikheid aangebied word”. Die paneelbespreking, onder leiding van Basie Basson, is in die middel van Junie op die SOS se Facebook-blad uitgesaai, maar later verwyder. Die ander sprekers…

In die 40 jaar sedert die eerste koeksisters en Kaapse melktert met skilferkors soos Ouma s’n in ’n skoongeskropte troeteldierwinkel verkoop is, het Koljander nie ge-oe en ge-aa vir bekende klante soos Verna Vels en Amanda Strydom nie. Dit het meer oor lekkernye as oor klinkende munt in die kasregister gegaan. Maar nou is dié ikoniese tuisnywerheid in Melville, Johannesburg, ook ’n slagoffer van die ekonomiese insinking. Daar is egter wel hoop vir die lekkerbekke wat oor die jare heen hul troos daar gevind het. Koljander is nie op die been gebring om geld te maak nie, vertel Elize Lamprecht, wat 40 jaar in die direksie gedien het en die kreatiewe skepper is van talle handwerk- en lapwerk-items wat in die winkel verkoop is. Die dryfveer was om besig te…

Op 14 moet ’n Pretoriase meisie weer van voor af leer loop ná ’n groot operasie. Maar Beandri Booysen is geen gewone tiener nie. Sy is die oudste progerielyer in die land. Kinders met dié siekte, wat ook as “vroegbejaardheid” bekend staan, toon al van ’n jong ouderdom simptome van bejaardheid. In November verlede jaar het Beandri nog breed geglimlag toe Rapport op haar 14de verjaardag by haar gaan kuier het. Maar weens die vroegbejaardheid het haar een heup in Februarie uit sy potjie gehaak. “Haar lyf is oud. Haar arm is oud. Haar heup was net glad nie meer sterk nie,” sê haar ma, Bea. Beandri is geopereer om albei haar heupe te versterk, maar weens die streng inperkingsmaatreëls van vlak 5, kon sy nie gou daarna fisioterapie ontvang…

Die uur het geslaan vir die Suid-Afrikaanse ekonomie, sê Johann Els, hoofekonoom van die Old Mutual Investment Group (OMIG). Vir twee jaar al predik die minister van finansies en die sakeleiers dat die ekonomie dringend hervorm moet word, maar daarvan het min gekom. Nou sit die land met ’n begrotingstekort van 15% en staatskuld hoër as 80% van die bruto binnelandse produk, en dis steeds nie duidelik óf en wanneer die dringende strukturele veranderinge deurgevoer sal word nie. Dit sluit in die ontbondeling van Eskom, die beskikbaarstelling van breëbandspektrum, die deregulering van die arbeidsmark en maatreëls wat dit goedkoper en makliker sal maak om hier sake te doen. Els het vandeesweek in ’n aanbieding deur OMIG gesê die feit dat ’n lening met bestraffende voorwaardes by die Internasionale Monetêre Fonds…

Covid-19 se ekonomiese bloedspoor kan selfs groot en bekende handelsname óf onherkenbaar verander óf geheel en al laat verdwyn. Die internasionale handelsmerkkonsultant Brand Finance raam Suid-Afrika se 50 top-handelsname kan tot R65 miljard minder werd wees – selfs nog lank voordat die virus homself uitgewoed het. Die sektore wat tot dusver die grootste knou toegedien is, sluit in lugrederye, toerisme en ontspanning, restaurante en kleinhandel. Wêreldwyd moes winkels van handelsname soos Gap, J.Crew en Victoria’s Secret hul deure sluit, terwyl internasionale afdelingswinkels soos Macy’s en JCPenney vir bankrotskapbeskerming aansoek gedoen het. In die VSA alleen word geraam dat tot 25 000 winkels hul deure sal sluit, berig CNBC. In Suid-Afrika het Edcon die valbyl gedeeltelik vrygespring toe 100 Edgars-winkels deur ’n private groep gekoop is en 371 Jet-winkels deur TFG,…

■ Vervolg van bl. 20. Die onafhanklike direksielede is glo ook “te wit”. Vyf van die ses onafhanklike direksielede is wit. “Dit duik telkens op dat ons transformasie in die direksie nie reg is nie,” het ’n Marais-vertroueling aan Rapport gesê. “Ons het te veel wit lede en daar is ’n gesprek aan die gang dat, wanneer ’n termyn verstryk, ons dit moet regstel.” Die planne om van hulle ontslae te raak, is Vrydag as deel van die raadsvergadering bespreek en Van der Veen en Van Niekerk is gevra om hulself te verskoon. Marais het glo telkens oor sy planne vir WP met hulle gebots omdat hulle dit volgens sakebeginsels bevraagteken het. Volgens Rapport se inligting is Van der Veen en Van Niekerk vroeër gevra om vir nog ’n termyn…

Twee vergaderings wat die toekoms van Suid-Afrikaanse rugby vir die volgende vyf jaar gaan bepaal, word binne die volgende maand gehou Wanneer SA Rugby se uitvoerende raad volgende week byeenkom, en sy hoofraad einde volgende maand, sal hulle oor ’n rits brandpunte moet uitsluitsel gee. Een van die belangrikste kwessies is watter vier Suid-Afrikaanse spanne voortaan in die Pro16-reeks speel. Die nie-franchises sal tydens die stemproses van die algemene raad op Augustus se vergadering net so ’n groot sê oor die pad vorentoe hê as die opkomende franchises en die ses grotes. Die nuwe befondsingstelsel sal ook duidelik word. Die nu-we befondsing sal reeds van volgende jaar tot 2025 vir die land se 14 unies geld. SA Rugby se Plan A Toe die Cheetahs en Kings in 2017 uit Superrugby…

Nieu-Seeland se rugbybase het meer vyande as vriende gemaak met hul uitlatings oor Superrugby ná Covid-19. Die Kiwi’s se hunkering om eerder sonder Suid-Afrika en Argentinië klaar te kom, is deur Australië as arrogant en agterbaks afgemaak. Nieu-Seeland se siening het nou ook die deur opgemaak vir Suid-Afrika om sy rugbyheil in die Noordelike Halfrond te gaan soek. “Die Nieu-Seelanders is op gevaarlike terrein,” het ’n Sanzaaringeligte aan Rapport gesê. “Alhoewel hulle Sanzaar die heeltyd ingelig het oor hul navorsing en opnames, kan hulle nie eensydig net besluit Superrugby in sy huidige vorm is klaar nie. Daar is ooreenkomste wat nog geldig is.” Nieu-Seeland se rugbybaas, Mark Robinson, se onverwagse aankondiging dat die land ’n Superreeks beoog sonder Suid-Afrika en Argentinië het skokgolwe deur die alliansie gestuur. Met uitsaai-ooreenkomste wat…

Swaar reën wat vir vandag en môre voorspel word, kan die Engelse krieketspan pootjie in die derde toetswedstryd teen die Wes-Indiese Eilande wat in Manchester beslis word. Die Windies se Jason Holder (24*) en Shane Dowrich (10*) hervat vanoggend op die derde dag die toerspan se kolfbeurt op 137/6, ’n agterstand van nog 232 lopies nadat Engeland gisteroggend vir 369 uitgehaal is. As die Windies die opvolgbeurt afweer, kan hulle dalk die toets red, andersins is daar net een wenner.…

Ai, daai vierde putjie! Niemand sal die Suid-Afrikaanse gholfspeler Justin Harding kan verkwalik as hy nagmerries gaan kry oor die vierde putjie van Close House-buiteklub se gholfbaan in Newcastle nie. Harding het gisteroggend in die laaste ronde van die Britse Meesters-toernooi net een hou agter Italianer Renato Paratore afgeslaan. Harding het ’n voëltjie op die derde putjie behaal om saam voor te loop, maar hy het op die vierde ’n hou aan baansyfer afgestaan terwyl Paratore ’n voëltjie behaal het om met twee houe voor te loop. Harding het homself reggeruk en die voorsprong tot net een hou laat krimp met nog ’n voëltjie op die vyfde, maar Paratore se voëltjie op die sewende het die wind uit die seile van Harding geneem. Harding het ook op die negende en…

Vir die volhoubaarheid van rugby in die Suidelike Halfrond is dit van noodsaaklike belang dat die Rugbykampioenskap vanjaar moet plaasvind, sê Andy Marinos, uitvoerende hoof van Sanzaar. Die plan is dat die toernooi oor agt weke in November en Desember in Nieu-Seeland gehou word. Sanzaar is desperaat om die reeks te laat plaasvind, omdat die afgelaste Superrugbyreeks ’n groot verlies aan inkomste meegebring het. Marinos erken dit is belangrik dat Suid-Afrikaanse en Argentynse spelers in die opbou tot die toernooi rugby kan speel. Hy er-ken ook die speelveld gaan nie gelyk wees nie en dat Nieu-Seeland en Australië ’n voordeel gaan hê vanweë die bekende toestande én groter rugbyfiksheid. “Dit is belangrik om na Suid-Afrika en Argentinië te kyk, sodat hulle ’n goeie vyf of ses weke se rugby agter…

Lei alkoholgebruik tot oorvol hospitale? Dit is wat die regering sê, ja. Stem jy saam met die totale alkoholverbod? Geensins. Nêrens ter wêreld werk ’n verbod nie. Dit lei tot sluikhandel en wetteloosheid. Jy is ’n wynman. Waar kry jy jou wyn tydens die inperking? Soos ander Suid-Afrikaners het ek wyn wat ek voor die skokaankondiging kon kry, en dit is dit. Wat moet die arme drommels doen wat nie ’n tuiskelder vol wyn het nie? Dit is waarom daar soveel ongelukkigheid is. Weet jy van enige wynplase waar ek wyn kan koop? Nee. Daar is nié sulke kelders nie? Nee. ’n Rit deur die wynland kan jou dalk verkeerd bewys. Die navorsing moet jy self doen. Hoekom dink jy doen hulle dit? Die bedryf is nie in ’n krisis…

Die US het nie die reg om sulke inligting geheim te hou nie. Deursigtigheid is een van die belangrikste kernwaardes van die universiteitswese, van goeie korporatiewe bestuur, en van enige suksesvolle openbare instelling. Dit is vanweë ons toewyding aan hierdie beginsel dat die DA verlede week amptelik met ’n hofsaak begin het teen die bestuur van die Universiteit Stellenbosch (US) oor hul weiering van ’n roetineversoek vir inligting ingevolge die Wet op die Bevordering van Toe-gang tot Inligting. Die versoek vir inligting is ingedien deur die DA-LP en US-alumnus dr. Leon Schreiber om die getuienis te sien wat aan oudregter Burton Fourie voorgelê is in die loop van sy ondersoek na beweringe van onbehoorlike optrede deur die rektor, prof. Wim de Villiers, tydens die konstitusionele hofsaak oor die US se…

Suid-Afrika het pas Mandeladag gevier. Soos gewoonlik was dit ’n geleentheid vir kwasireligieuse uitbeeldings van die ou man met engelvlerke, ’n stralekransie en ’n groot klomp vrome wollerigheid oor hoe ons almal harder moet probeer om sy voorbeeld na te volg en deur hom geïnspireer te word. Dit verskil baie van wat op 12 September gebeur – die dag waarop die moord op Steve Biko herdenk word. Dan kry ons ’n dieet van “wat Steve Biko sou gesê het as hy vandag nog geleef het”. Die geskiedenis leer ons twee dinge van Biko: dat hy Robert Sobukwe se vermaning dat hy te veel drink vrolik afgemaak het en dat hy ’n uiters suksesvolle rokjagter was wat kinders by verskeie vroue verwek het. As Biko vandag nog gelewe het – en…

Hardus Pretorius, Pretoria, skryf: Faf, AB, Francois, Graeme en al die ander knielende sportsterre, baie dankie dat julle voor die hele wêreld kant gekies het. Julle is 100% reg, hierdie kwessie het nie plek vir draadsitters nie. Ieder en elk van ons moet besluit wat ons glo en wat vir ons belangrik is. Professionele spelers soos julle, besef ek daagliks meer en meer, het geen benul wat in die werklike wêreld aangaan nie. Julle is uit voeling met die wêreld waarin ons gewone mense leef. Dankie daarom dat ons werkendes nou weet waar julle staan. Elke keer as jy eet van daardie supergebalanseerde dieet van jou, met al die groente en vrugte wat so belangrik is, mag jy verstik aan die boerebloed wat dit in jou bord besorg het. Want…

Jan-Piet Bosman, Randburg, skryf: Die splinternuwe politieke beweging wat Herman Mashaba in die vooruitsig stel, klink belowend. Dit sal natuurlik ook afhang van wie hy by sy stigtingsplan betrek. ’n Ekonoom soos prof. Jannie Rossouw van Wits kan ’n voor die hand liggende kandidaat wees, maar daar is ook verskeie ander gekleurde ekonomiese, politieke en maatskaplike kundiges van faam, asook leidende sakelui van verskeie etniese en geloofsgemeenskappe wat hul hande sou kon opsteek. As ek mag waag om in hierdie verband twee name van buite die sakewêreld te noem, sal dit hoofregter Mogoeng Mogoeng, asook die voormalige openbare beskermer adv. Thuli Madonsela wees. Miskien kan iemand soos Mashaba die katalisator wees vir ’n groeiende aantal landsburgers wat sê: “Genoeg is genoeg. Die huidige stelsel werk nie, en kan nie langer…

Elmarie Claassens, Eldoglen, skryf: Nathan Trantraal se rubriek “Check dat daai pulse nie nét in jou kop is”, het my wind uitgeskop. Nathan bespiegel oor die (foutiewe?) opvattings wat wit en swart oor mekaar se pyn het en haal dan Ronelda Kamfer se gedig “Dis vroeg winter in die Kaap die jaar” aan wat ons herinner dat pyn universeel is: “as die eerste reën geval het / en alles oorstroom / sal ek onthou dat pyn vir almal dieselfde is”. Dankie Nathan vir die ongemaklikheid wat jy veroorsaak en die spieël wat jy vashou. Jy skryf met jou hart buite jou lyf – alles so oop en waar. Soos lewendige kragdrade.…

Annemarie Meyer, Somerset-Wes, skryf: By die artikel “Sonde en sorg van ’n setlaar” is die kunstenaar Thomas Baines se van as “Bains” gespel. Sal julle asseblief toesien dat dit reggestel word. Jy is natuurlik reg, Annemarie. Ons beskou onsself tereggewys. – Redakteur Wenners van Blokraai 429 ■ Yvonne Geldenhuys van Durbanville kry R500 met haar posinskrywing. ■ Simon Eygenraam van Bloemfontein kry R500 met sy SMS-inskrywing. ■ Annebelle Conradie (8, foto) van Stellenbosch kry R250 in die Junior Blokraai.…

uilspieël s.nw. Persoon wat verspotte dinge doen of sê. – Etimologiewoordeboek van Afrikaans (G.J. van Wyk) Hoe saai sal ons kulturele wêreld wees sonder die pittighede wat sommige sangers kwytraak. Met simpatie word daar verneem Karlien van Jaarsveld is positief vir Covid-19 getoets. Sy het waardevolle raad vol deernis gedeel met haar aanhangers op haar Instagram-blad terwyl een van die kinders in die agtergrond gehoor kan word. Dit sorg vir daai titsel outentieke familievideo-gevoel wat die hart warm laat klop. In ʼn berig oor hoe sy haar tyd in kwarantyn deurbring, vertel haar ma, Ronel Brink, sy bestee die meeste daarvan aan Bybelstudie. Sy vertel haar dogter lees nie tydskrifte of boeke nie, dit is dus ’n ideale tyd om Bybel te lees. ’n Mens wil in hierdie dae nie…

’n Kar mette tartan scarf oppie dashboard display stop voo my hys, is my niefie L.A.-Kyle. Hy het in 2012 vi twie wieke na ’n sokkerkamp in Amerika gegaan, maa hy praat vedag nog steeds mette heavy Amerikaanse twang. L.A.-Kyle klim yt sy kar, wys narie huiswinkel oorie pad, “Verkoop hulle nog sigarette by daai bodega?” Ek skut my kop, verbaas om hom ná jare te sien. Daai kant van my familie het ytie skiem yt getrek en nie much contact gehou nie. L.A.-Kyle vra vi my nomme, sy ma wil my innie hanne kry. Jocelyn bly my gunsteling-antie, haa onversadigbare drang om vannie werklikheid te ontsnap was nog altyd vi my soe beautiful en tragies. Sy was oppe mission om Skotland toe te trek vannie dag toe sy êrens…

Dit maak ’n sterk saak uit vir die andersheid van die Khoi. Bientang deur Jolyn Phillips. Uitgewer: Human & Rousseau. Prys: R220. Jolyn Phillips se nuwe epiese gedig, Bientang, is aanvanklik taamlik duister. Die titel is duister en só ook die subtitel: ’n !naugedig. Op die eerste bladsy begin iemand praat; iemand op ’n klipplaat voor ’n grot in “sandberge”, maar ons weet nie wie of wat dit is nie. Dié persoon identifiseer haar sterk met die see (“skoon en koud soos my bloed”). Die grot is Bientang se grot op Hermanus. Die koue water is ook ’n belangrike sleutel tot die gedig. Die verhaal wat geleidelik ontvou, beskryf Bientang, die laaste strandloper, in ’n !nau-toestand – ’n toestand van afsondering, gevaarlik en taboe, wat deel vorm van die oorgangsritueel…

Sassa het sedert Mei sowat 3,4 miljoen bankrekeninge by die Posbank geopen in die naam van mense wat die spesiale Covid-19-oorlewingstoelae moet kry. Maar die Posbank kry nou soveel navrae van mense wat om dié toelae aansoek gedoen het dat die bediener van die Posbank se inbelsentrum die laaste paar dae verskeie kere oorlaai is. “Die Posbank se inbelsentrum het vroeër sowat 200 oproepe per uur hanteer. Dit het nou weens die Covid-toelae toegeneem tot 20 000 oproepe per uur. Dis geen wonder dat hulle dit nie kan hanteer nie,” het Totsie Memela, uitvoerende hoof van Sassa, gister gesê. Sassa se eie inbelsentrum het voor die instel van dié toelae sowat 10 000 oproepe per dag hanteer. Dit is nou 40 000. “Ons kan dit nie hanteer nie en het…

’n Bekende in modelkringe het Donderdag in die hof verskyn op ’n aanklag van statutêre verkragting nadat hy glo met ’n 12-jarige seun orale seks gehad het. Die man van iets in die twintig is Woensdag deur die polisie se eenheid vir gesinsgeweld, kinderbeskerming en seksuele oortredings (GKS) in hegtenis geneem. Hy en die seun het mekaar glo ’n paar weke gelede op Grindr, ’n afspraak-app, ontmoet en die seun het later by die man, ’n assistentonderwyser, se woonstel in Gauteng gaan kuier. Die man mag nie geïdentifiseer word voordat hy gepleit het nie. Grindr is baie gewild in die gay, biseksuele en transseksuele gemeenskap en word dikwels gebruik om iemand vir terloopse seks te ontmoet. Die seun se ma het die owerheid genader nadat sy glo “vulgêre foto’s” op…

Die Oos-Kaapse regering bestee meer as R500 miljoen om vir 55 000 matrieks Samsung-tablette te huur en 13 klaskamers vir e-leer in te rig in ’n provinsie waar 1 598 skole nog puttoilette gebruik. Die driejaarkontrak vir die huur van dié peperduur toerusting is toegestaan aan Sizwe Africa IT Group, ’n filiaal van die sakeman Iqbal Survé se maatskappy Ayo Technology Solutions. Survé was ’n prominente ondersteuner van oudpres. Jacob Zuma deur sy mediagroep, wat die dagblaaie The Star en Cape Times insluit. Boonop berig Daily Maverick die departement betaal veel meer vir die huur van talle van die toestelle aan Sizwe Africa as wat dit sou gekos het om splinternuut van die rak af te koop. Pryse wat na bewering kunsmatig hoog is, sluit in R224 560 vir ’n…

Die Gautengse gesondheidsdepartement sê die agterstand in Covid-19-toetse by die Nasionale Gesondheidslaboratoriumdiens (NHLS) is uitgewis, maar mense wat deur die staat getoets word, wag steeds tot ’n week op hul uitslae. Kwara Kekana, woordvoerder vir die Gautengse gesondheidsdepartement, het Donderdag bevestig dat daar geen agterstand meer is in toetse by die staat se laboratoriumdiens nie. Dit volg nadat nóg die NHLS nóg die nasionale gesondheidsdepartement die laaste twee weke inligting daaroor wou bekend maak. “Ons sit steeds met staatspasiënte wat vyf tot sewe dae wag vir toetsuitslae, so ek verstaan nie hoe die agterstand uitgewis kan wees nie,” sê Jack Bloom, gesondheidswoordvoerder van die DA in Gauteng. “Private pasiënte wag ook nog meer as drie dae vir uitslae, so daar is definitief nog agterstande. Die agterstand in Gauteng staan seker…

‘Ek sê vandag vir my vrou dis soos ’n klip waaraan jy heeltyd kap as jy beeldhouwerk doen, tot dit naderhand kraak en verbrokkel. Elke plaasmoord was vir my ’n kap op die klip. Kap. Kap. Kap. Ek was die klip. En nou bedank ek, voor ek verbrokkel.” Ian Cameron het 3 000 plaasaanvalle in sewe jaar as hoof van gemeenskapsveiligheid by AfriForum hanteer. Of jy nou ’n boer is of ’n joernalis, Cameron het sy foon enige tyd van die nag geantwoord, altyd gereed om uit te ry na die volgende grieselrige plaasaanval. Cameron was die slagoffers se stem, die karweier van skoknuus. Plaasmoordstatistieke is vir hom die beelde en reuke van aanvalstonele, en as hy elke maand voor sy sielkundige gaan sit, tuimel die detail uit hom soos…

Suid-Afrikaners wat sedert die in-perking met Jan Tuisbly se karretjie ry, kan die onkoste vir tuiswerk in sekere omstandighede terugeis wanneer hulle hul jaarlikse belastingopgawe indien. Maar hokaai as jy gedink het jou eetkamertafel of kombuistoonbank deug as ’n tuiskantoor. Die vergunning is aan streng voorwaardes gekoppel. ’n Spesiale ruimte moet in jou huis ingerig wees wat uitsluitlik vir tuiswerk gebruik word. ‘Weeg op wat die voordeligste gaan wees.’ “Die SAID (Suid-Afrikaanse Inkomstediens) is baie spesifiek hieroor,” sê Yolandi Esterhuizen, ’n geregistreerde belastingpraktisyn en voldoeningsbestuurder by Sage vir Afrika en die Midde-Ooste. Die vertrek waar jy werk, kan nie veeldoelig wees nie. As jy dus nie ’n afsonderlike vertrek soos ’n studeerkamer het nie en jy moet jou kombuistoonbank of eetkamertafel as ’n werkruimte gebruik, is die belastingverligting jou nie…

As ’n kuiertjie by prinses Charlene van Monaco en ’n ontmoeting met die Ierse gevegsman Conor McGregor nie genoeg is om jou te oortuig dis lekker om rugby in Frankryk te speel nie, is daar wraggies niks wat sal nie. Boonop is die Springbokke se vuurvreter-slot Eben Etzebeth op en weg van die veld gewild by sy klubspan Toulon. Die gevoel is wederkerig en dit het dus nie baie oorreding geverg vir hom om sy kontrak met dié Top14-span tot 2024 te verleng nie. Nou, terwyl hy kliphard aan die oefen is vir rugby se hervatting ná die Covid-19-pandemie, word hy egter deur nóg ’n uitdaging in die gesig gestaar: Om die oui’s en qua’s van die Franse taal baas te raak. “As ’n man braaihout wil hê om te…

Die nagmerrie-seisoen van die Wolves se sokkerspan is vandag ’n jaar oud, maar nog nie verby nie. Die Wolves speel hul 57ste wedstryd van die seisoen wanneer hulle Chelsea in een van die laaste wedstryde in die Engelse Premierliga pak. Wolves, wat reeds meer as 73 000 km afgelê en in agt lande gespeel het, speel op 6 Augustus teen Olympiakos in die Europa-liga se laaste ronde van 16 spanne. As Wolves die eindstryd haal, speel hulle op 21 Augustus in hul 61ste wedstryd van die seisoen.…

Klaus Hierdie vrolike animasieprent, wat op die silwerdoek onder die radar deurgevlieg het, sal jou ergste vrese en depressie ontvries tussen al die swaarwigtige en strak films en TVreekse wat tans gestroom kan word. Die prent is nie so bekend nie, dus sal jou kinders iets oorspronkliks meemaak. Wanneer Smeerensburg se oulike posman, Jesper, alles wil opgee, ontmoet hy die speelgoedmaker Klaus, en ’n ou vriendskap ontwikkel weer. Vol vrolike, onverwagse en prettige gebeure wat veral die kleingoed opgewonde sal maak. ■ Op Netflix. Das Boot Wolfgang Petersen se vernuftige oopvlekking van wat in 1942 in Duitse duikbote onder die see gebeur het, wyk af van die TVreeks (elders op die bladsy) omdat daar slegs een benouende storie vertel word oor Nazi’s wat Franse en Britse oorlogskepe torpedeer, maar self…

■ Andrew Mokete Mlangeni was die laaste lewende lid van die Rivonia-verhoor. Hy is in die ouderdom van 95 dood. Hy was vir 26 jaar in die tronk en ’n parlementslid tussen 1994 en 2014. Mlangeni het, soos oudpres. Nelson Mandela, geglo in versoening en nie in wraaksugtigheid nie. Hy is in Bethlehem gebore en het polities bewus geword omdat hy as fabriekswerker en later as busbestuurder uitgebuit is. Nadat hy by die ANC aangesluit het, is hy vir twee jaar vir militêre opleiding na China gestuur en is met sy terugkeer in 1963 in hegtenis geneem. ■ Paul Dobson (83), gewilde rugbyskeidsregter, skrywer en joernalis, is oorlede nadat hy positief vir Covid-19 getoets is. ■ Die president van die Kaapse Maleierkoorraad Shafick April (83), het ’n hartkwaal gehad en…

In jou gedagtes deur Herman van Veen, met illustrasies deur Alida Bothma en in Afrikaans vertaal deur Zandra Bezuidenhout. Uitgewer: Protea Boekhuis. Prys: R185. Danksy ’n toevallige ontmoeting 14 jaar gelede tussen die Nederlandse sanger en woordkunstenaar Herman van Veen en die bekroonde kinderboekillustreerder Alida Bothma is die Afrikaanse kinder-enjeugboekliteratuur ’n betowerende hardeband-prenteboek ryker. In jou gedagtes is gegrond op flardes verse en skryfsels wat Van Veen aan Bothma gegee het nadat hy van die dood van haar dogter gehoor het. Dit is ’n verheffende, wonderskone boek oor hoe ons in ons gedagtes ’n wêreld kan skep waarin ons oral net mooi sien, kan doen wat ons nie kan doen nie, kan begryp wat ons nie verstaan nie en kan wees wat ons wil: in jou gedagtes kan jy alles…