Rapport -julkaisun 7/12/2020 -irtonumeron sisällysluettelo

Die hele gesondheidstelsel beleef nou ’n krisis. Hospitale in Gauteng steier weens ’n “massiewe toename” in Covid-19-gevalle en gesondheidswerkers waarsku dat daar binne die volgende week reeds ’n akute tekort aan beddens kan wees wat toegerus is om hoëdruksuurstof aan die siekste pasiënte te voorsien. Dokters, verpleegsters en paramedici sê aan Rapport hulle moet reeds “kies” wie se lewe om te red en daar heers groot verwarring oor waar bed-dens beskikbaar is. Teen gister het Gauteng 57 995 aktiewe Covid-19-gevalle gehad, waaronder 1 000 gesondheidswerkers wat die afgelope week positief getoets is. Nuwe gevalle verdubbel elke tien dae. Die altesame 87 033 Covid-19-gevalle wat sedert Maartmaand in Gauteng aangeteken is – insluitende 29 038 mense wat reeds van die virus herstel het – is ’n bietjie minder as die 115…

’n Bruidegom wat sy bruid die dag van hul troue soos ’n warm patat gelos het, wil haar nie vergoed vir haar hartseer en uitgawes vir die glansgeleentheid nie. Martin Strydom (35) het die afgelope week nog foto’s van hom en Trudie Swanepoel (27) saam op sy Facebookblad gehad. Maar nou sê dié twee mekaar die stryd in die Bredasdorp-landdroshof aan, waar sy hom vir skadevergoeding van sowat R115 000 dagvaar. Volgens haar prokureur, Stefan Fourie, het Strydom die spertyd gemis waarteen hy moes aandui of hy die eis gaan teenstaan. Hulle het toe by die hof aansoek gedoen dat ’n verstekvonnis teen Strydom verleen word. Die landdros sou dit in sy kantoor oorweeg. Strydom se kennisgewing dat hy die eis wil teenstaan, het toe wel daar aangekom. Nou gaan…

ANC-ontplooides is verantwoordelik en nederig en sal nooit korrupsie wegsteek nie. En die land se mense weet die ANC sal nooit korrupsie duld nie, sê Ace Magashule, die ANC se sekretaris-generaal. Hyself sal nooit sy posisie ontruim op grond van beweringe wat nie in ’n “bevoegde geregshof” bewys is nie. Magashule is in ’n uurlange onderhoud met Newzroom Afrika uitgevra oor verskeie onderwerpe, onder meer een verkiesing vir alle regeringsvlakke waaroor die ANC tans besin. “Daar is diegene wat redeneer as jy elke twee jaar verkiesing hou – eers munisipale en dan provinsiale en nasionale verkiesings – sal dit die party op sy tone hou. Ander meen weer dat een verkiesing elke vyf jaar tyd en koste sal bespaar.” Magashule ontken die vrot munisipale ouditverslae spruit uit swak ontplooiing van…

Vyf rand nege-en-sestig. Dis die opbrengs wat Natasha Beukes (30), ’n verkoopsagent van Kraaifontein in die Kaap, in drie maande verdien het vir haar belegging van R1 800 in die Crowd1-skema. “Hulle het my verseker ek hóéf niemand te werf nie, ek gaan mos iets verdien uit die aanlyn speletjies en dobbelary,” sê Beukes. Maar toe dit by die betaalslag kom, kry sy €0,3. Dis minder as R6. Die R1 800 het sy nog nie weer gesien nie. Sy kan dié glo eers terugeis wanneer die maatskappy sy “voorbekendstellingsfase” afgehandel het. Johan Staël von Holstein, uitvoerende hoof, het op ’n aanlyn geleentheid verlede Saterdag gesê hoewel die maatskappy al 18 maande oud is, fokus hulle eers nog op groei deur meer lede te werf. Dit is die “voorbekendstellingsfase” waarna Beukes…

137 mense werk by gedeelde lessenaars in ’n oproepsentrum. 79 (57,6%) het Sars-CoV-2 opgedoen weens lang kontak in ’n beperkte ruimte. Bronne: El País; Business Insider 90 mense eet in ’n restaurant sonder natuurlike ventilasie. 9 mense by tafels A, B en C kry die virus. Pasiënt zero was aan tafel A. Almal was vir ’n uur of langer saam met pasiënt zero in die restaurant. 23 van die 67 passasiers op ’n bus na ’n Boeddhiste-seremonie kry Sars-CoV-2. Almal was net minder as twee uur lank op die bus.…

’n Onafhanklike kerk in Midrand hou nou inry-nagmaaldienste om ’n gevoel van samesyn onder gemeentelede te skep en terselfdertyd ’n sosiale afstand tussen gemeentelede te verseker. Die Lewende Woord-kerk het verlede Sondag sy eerste inrynagmaal by die Heartfelt-arena in Pretoria se parkeerterrein gehou. Past. Zelvin Botha, hoofpastoor by die kerk, sê hulle het spesiaal geseëlde kapsules, wat uit brood en druiwesap bestaan, aan gemeentelede in hul motors uitgedeel om sodoende Jesus se kruisdood en opstanding gemeenskaplik te kan vier. Die kapsules, wat bekend staan as miracle meals, is in twee verdeel. Wanneer jy die eerste lagie aftrek, kry jy ’n broodjie en die tweede lagie is vir druiwesap. Botha sê die kerk het reeds sedert die begin van die inperking tegnologie gebruik om gemeentelede te bedien. “Ons het al die…

Nog net die Wes-Kaapse gesondheidsdepartement het ’n ooreenkoms met private hospitale gesluit sodat staatspasiënte met Covid-19 daar opgeneem kan word as staatshospitale vol raak. Dít kom meer as ’n maand nadat dr. Zweli Mkhize, minister van gesondheid, gesê het die nasionale gesondheidsdepartement het só ’n ooreenkoms beding. Die diensvlakooreenkomste moet egter op provinsiale vlak be-ding en onderteken word. Dit blyk hoewel hospitaalbeddens in die brandpunte besig is om skaars te raak, is die kontrakte in agt provinsies nog nie onderteken nie. Jacques du Plessis, direkteur van Netcare se hospitaalafdeling, het by navraag gesê die onderhandelinge vorder goed. “Ooreenkomste sal voorsiening maak vir Covid-19-pasiënte op ’n vlak dat koste verhaal sal kan word.” Dr. Stefan Smuts, kliniese hoof by die Mediclinic-hospitaalgroep, sê hul ooreenkomste is gereed om onderteken te word. Met…

Die Covid-19-pandemie het talle Suid-Afrikaners wat aanvanklik skrikkerig was vir aanlyn inkopies, die sprong laat maak om meer van hul benodigdhede aanlyn aan te skaf. Die maatskappy Rogerwilco het in samewerking met bedryfskenners ’n peiling onder 2 000 verbruikers oor hul aanlyn inkopie-ervaring gedoen. Altesame 61% van die respondente het gesê die handhawing van fisieke afstand is die vernaamste rede dat hulle oorbeweeg het na aanlyn inkopies. Die gewildste aanlyn handelaars was kruidenierswinkels, gevolg deur winkels wat fiksheid- en gesondheidsprodukte verkoop. Sowat 31% het gesê hulle het voor Covid-19 reeds kruideniersware aanlyn gekoop, terwyl 15% dit vir die eerste keer gedoen het sedert die inperking begin het. Altesame 22% het gesê hulle sal voortgaan om hul kruideniersware aanlyn te koop. Duur afleweringskoste, lae of geen voorraad, beperkte produkreekse en probleme…

Bryson DeChambeu kan sy handtekening in spieëlbeeld-formaat – van links na regs – maak. Hy was ses jaar oud toe hy basiese algebra onder die knie gehad het. Op 15 het hy ’n fisikahandboek van voor tot agter oorgeskryf sodat sy ouers dit nie vir hom hoef te koop nie. En toe hy weg is by die Southern Methodist-Universiteit in Dallas was dit met ’n graad in (wat anders?) fisika. Vir die afgelope vier jaar is die 26-jarige DeChambeu een van die mees verdelende figure in wêreldgholf. Aan die een kant van die draad staan ’n menigte wat hom uitkryt as Mal Wetenskaplike. Met rede ook: Elke yster in sy sak is dieselfde lengte, sodat hy op een vlak (gebaseer op meetkundige berekeninge wat hy as 17-jarige gedoen het) kan…

Die Valke-maatskappy het sy uitvoerende hoof, Jurie Coetzee, voorlopig geskors weens beweerde finansiële ongerymdhede. ’n Ondersoek is verlede maand na Coetzee, wat ook ’n direkteur van die maatskappy is, begin om agter die kap van die byl te kom rakende die unie se geldsake. Daar is ook gissings dat die Maleisiese Rugbyunie, met wie die Valke in ’n vennootskap is in die Global Rapid Rugby-kompetisie, by die saak betrek word. Daar is glo dringende navrae van hul kant af oor dié bewerings. Unie se vennootskap met Maleisië kan ook in gedrang kom Die Valke en die Maleisiese rugbyspan speel as die Maleisiese Valke in dié nuwe reeks, wat vroeër vanjaar afgeskop het, maar wat weens die Covid-19-pandemie gestaak is. Coetzee is ook die uitvoerende hoof van die maatskappy wat gestig…

Die finansiële hoof van die Universiteit van Kaapstad (UK) sal kommissie van meer as R2 miljoen ontvang as tussenganger in die Westelike Provinsie Rugbyunie (WPRU) se leningsooreenkoms met Dreamworld Investments. Ashley Francis het die president van die WPRU, Zelt Marais, aan die groep voorgestel en sal minstens R2,24 miljoen uit die ooreenkoms as “makelaarsgelde” verdien. Oor die vier jaar van die leningstermyn beteken dit ook dat die kommissie die WPRU meer as R750 000 aan rente kan kos. Die totale lening bedra R112 miljoen. Die WPRU beplan om Nuweland te herontwikkel in samewerking met Flyt Investments, ’n sustermaatskappy van Dreamworld. Marais het aan Rapport bevestig dat makelaarskommissie betaalbaar is aan die Safricang Property Trust. Rapport het vasgestel dat Francis ’n trustee van Safricang Property Trust is. By navraag het Francis…

Vir my is een van die mooiste woorde in Afrikaans broekielace (of broekieslace). Dis weliswaar nie eg Afrikaans soos ander woorde wat sag op die hart en tong val nie – dink maar aan pampoen, komkommer, wispelturig, pantoffels, bollemakiesie, spookasem, babelas, warrelwind, lékker en holderstebolder. Broekie(s)lace of dan broekiekant soos hy (sy?) in die woordeboek staan, is egter eg Suid-Afrikaans en deel van ons landskap. Van Victoriaanse woonhuisargitektuur tot Karoo-dorpshuise en van enkel- tot dubbelverdiepinggeboue spog met hierdie stoep-, veranda-, daknok- en balkonversiering van hout of gietyster gemaak. Dikwels het trap- en balkonrelings traliewerk, lyswerk ( fretwork), fyn saagwerk of gesnyde houtpatrone gehad wat die broekiekant aangevul het. Patroontjies wat op mekaar herhaal, wissel van Gotiese motiewe tot blommetjies, blaartjies en blomsteeltjies en swierige krulletjies en draaitjies. Tradisioneel is broekiekant…

Die wêreldbekende glasontwerper Ann Wolff het al er-ken sy’s jaloers op David Reade se seldsame kombinasie van kreatiwiteit en tegniese vernuf. Sy kleurryke ontwerpe is die perfekte harmonie van skoonheid en funksionaliteit en pryk in versamelings van New York tot Parys en China tot Kanada. Uit die blaaspyp in sy ateljee op die Bolandse dorp Worcester ontstaan van die kleinste objets d’art tot meters hoë installasies. Hy was maar 16 jaar oud toe hy ingeloer het by ’n glasateljee op die eiland Wight, waar hy gebore is. “Ek kon nie glo wat ek sien nie. Dit was net eenvoudig magies. Dit het my aangegryp en tot vandag toe is ek mal oor die proses.” Hy het daar en dan vir Mike Harris, eienaar van die ateljee, om werk gesoebat en…

Ernie Duffield sou waarskynlik die regte kommentator gewees het om F1 ’n week gelede in die Oostenrykse GP van die lyn te help. Op sy dag het oorle’ Ernie die frase “And away they go!” sinoniem met perdewedrenne gemaak, maar synde sewe maande sedert F1 se 20 vuurwaens laas in gelid aangetree het, sou dit ’n gepaste manier wees om die hervatting te vier. Dit alles nou op die Red Bull Ring, net buite Spielberg, in die Oostenrykse provinsie Stiermarke, waar 2020 se tweede ren juis vandag beslis word. Hoekom dan twee Grands Prix binne agt dae op dieselfde baan? Wel, Covid-19. Soos die res van die planeet moes selfs die wêreld se geldmagtigste sport die knie voor die koronavirus knak en wag dat die virus bedaar – terwyl Renault…

Pa. Hi, Pa. Is Pa oukei? Ek sien op Face-book hulle gaan omtrent 510 van julle dalk afdank. Raak dit Pa ook? Ek’s baie bekommerd. My jongste seun het gelees van die groot afleggings by Media24 weens die nagevolge van Covid-19 – daarom dié WhatsApp-boodskap. Ek stel hom gerus en sê: “Pa is nog veilig, vir nou, net baie hartseer oor die kollegas wat nou onder ’n valbyl leef.” Die seun moes verlede Sondag ook lees hoe die gepeupel in die kuberruim luidrugtig sy pa se kop geëis het – als oor ’n berig waarin boereverenigings, asook skaap-, bok- en volstruisboere, beweer dat ’n barmhartige samaritaan, wat vir honderde boere droogtehulp verleen, geld vir geskenkte voer sou vra. Allerhande name is deur man en muis aan die joernalis toegesnou en…

Dis Johnny Depp, herken jy my nie? Kon die ou nie maar klaar gebad het voordat julle sy shack om hom afgebreek het nie? (Bulderende lag) Jammer ek lag, maar dis klassiek! Drie amptenare neem altyd video’s van die uitsettings, uit verskillende hoeke, want dit kan in ’n hof draai. My inligting wys Bulelani Qolani het van struktuur tot struktuur saam met die wetstoepassers beweeg. Hy is toe betrap op video’s waar hy later by sy struktuur ingaan, homself uittrek en toe kaal, met ’n papier in sy hand, voor sy huis gaan staan het. So, Qolani het beplan om verneder te word? Die klere uittrek was ’n stunt wat hy gegooi het om wetstoepassers van hom weg te hou. Dis nie ’n nuwe ding dié nie, aanvanklik het vroue…

As ’n leuen genoeg herhaal word, begin mense glo dit is die waarheid. Dis presies wat gebeur het toe pres. Cyril Ramaphosa sy berugte “Geen boere word vermoor in Suid-Afrika nie”-uitlating in 2018 gemaak het. Onmiddellik kon die ontkenners uitbasuin: Sien, dis alles leuens! En honderde Suid-Afrikaners moes stilweg antwoord: Maar my pa is steeds dood . . . Nadat Thabo Mbeki die Suid-Afrikaanse Nasionale Weermag (SANW) se kommando-eenhede gesluit het, is die kwessie van landelike veiligheid verloor in die politiek. Hierdie eenhede se vermoë om aanvallers in die diep platteland vas te trek was uitstekend. Aanvanklik is daar belowe dat ’n beter eenheid geskep sou word. Dié belofte is opgevolg met verdere leë beloftes. Sedertien het plaasmoorde geensins afgeneem nie, en jaar ná jaar krimp die getal boere wat…

Meer as 270 000 mense is tot dusver in Suid-Afrika in hegtenis geneem omdat hulle die inperkingsregulasies na bewering oortree het. Bheki Cele, minister van polisie, het in antwoord op ’n parlementêre vraag van die ANCLP Shahidabibi Shaikh bevestig dat 276 607 mense tusen 28 Maart, toe die inperking begin het, en 19 Junie in hegtenis geneem is. Van hulle het 22 815 reeds ’n skulderkenningsboete betaal, terwyl 199 677 die opsie gegee is om in die hof te verskyn of ’n boete te betaal. Enigiemand wat ’n skulderkenningsboete betaal, kry outomaties ’n misdaadgeskiedenis. Boetes het gewissel van R500 vir diegene wat hul huis tydens die aandklokreël verlaat het tot R3 000 vir mense wat onwettige byeenkomste gereël het. Die departemente van justisie en korrektiewe dienste het in Mei gesê…

Sestig motorfietse en spesiale motors het gister by Aldrich Kruger se huis in Mosselbaai verby gery om hom te help om sy 12de verjaardag behóórlik te vier. Dié kankerlyertjie kon sy oë nie glo nie. Al wat hy vooraf geweet het, is hy kry ’n partytjie by die voorhek. “Ek het gedink dit gaan my maatjies en familie wees. Nie al die karre en goed nie. Die bikes was my gunsteling. “Ek sal daarvan hou as ek eendag vir die Leeus kan speel en motorfiets kan ry,” het hy gister kort ná sy partytjie gesê. Sy ander gunsteling was ’n Chevrolet Lumina. “Hy het baie goed geklink.” En dan was daar die verjaardagkoek. “Ek het drie verjaardagkoeke gekry. Dis te veel vir ons om alles op te eet, maar ek…

Vermy sover moontlik plekke met swak ventilasie en waar groot groepe mense vir geruime tyd in beknopte ruimtes byeenkom. Só waarsku prof. Francois Venter, kenner in die ontwikkeling van medisyne aan die Universiteit van die Witwatersrand, nadat die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO) die afgelope week toegegee het Sars-CoV2 kan deur die lug versprei. Die WGO het nuwe riglyne aangekondig om die pandemie hok te slaan nadat die instelling tot nou toe volgehou het die nu-we koronavirus versprei deur druppels wanneer ’n besmette persoon hoes, nies of praat. Die groter deeltjies of druppels sak vinnig af en kleef aan oppervlakke – vandaar die klem daarop om dit gereeld te ontsmet. Lidia Morawska, ’n lugwetenskaplike aan die Queenslanduniversiteit van tegnologie, het die afgelope week saam met nog 237 kenners, onder wie epidemioloë en ander…

Die pakkies varsgebakte eetgoed wat moeë dokters en personeel ná uitmergelende skofte by die Groote Schuur-hospitaal in Kaapstad kry, is vir hulle soos ’n stywe drukkie op die regte tyd. Elke pakkie dadelballetjies, hawermoutkoekies of fudge kry ook ’n geskrewe boodskap van bemoediging, of word aan iemand spesiaals opgedra. Een van die hardwerkendes, prof. Ross Hofmeyr, sê die gevoel wat hy kry as die eetgoed in die teekamer op hulle wag “is baie dieper as net die verligting om iets te kry om aan te peusel. Dis ’n onverwagte drukkie op ’n tyd dat ons almal net ’n drukkie nodig het. “Ons almal voel tot die uiterste beproef in ons taak as versorgers in hierdie Covid-19-marathon, dus laat klein gebare van sorg vir versorgers ons gewaardeer en deel van die…

Die stigterslede van Suid-Afrika se eerste satanistiese kerk wil binne die volgende jaar ’n Afrikaanse weergawe van die sataniese bybel uitreik. Riaan Swiegelaar (39), medestigter van die Suid-Afrikaanse Satanistiese Kerk, wat amptelik as kerk geregistreer is, sê die vertaling is deel van hul pogings om “veral Afrikaanse mense” op te voed oor wat satanisme behels. “Die morele paniek oor satanisme is meestal onder Afrikaners. “Ek kry daagliks minstens 15 dreigoproepe en dit is meestal van Afrikaanse mense.” Meer as 1 300 mense het teen gister ’n aanlyn petisie onderteken dat dié kerk onwettig verklaar word. “Dit behoort onwettig te wees, want hulle sal waarskynlik aaklige, vreemde en walglike goed doen wat nie by die woord mens pas nie,” lui die petisie. Daar is geen offerande. Die satanistiese bybel is in…

‘Jy probeer nie, jy doen dit net!” Só sê die 11-jarige Stiaan Scheepers van Rustenburg wat verlede week sy sóveelste hoofrekenetitel vir Suid-Afrika verower het. Dis vir hom een van die lekkerste dinge – om vir sy land deel te neem. Stiaan het ’n Kampioen van Kampioene-prys in sy ouderdomsgroep in die eerste Abakus-en-hoofrekenee-kampioenskap gewen. Hy het kinders van Egipte, Jordanië, die Verenigde Arabiese Emirate, Saoedi-Arabië en Oezbekistan uitgestof. Dinge was nie altyd maklik vir Stiaan nie, sê sy ma, Elmarie. Toe hy drie jaar oud was, is akute bloedkanker by hom gediagnoseer. Hy moes intensiewe chemoterapie kry om gesond te word. “Wiskunde is al wat ek gedoen het! Ek kon nie skool toe gaan nie,” sê Stiaan. Hy is reeds van tweejarige ouderdom ingeskryf by A+ Students, waar kinders…

Betroubare en bekostigbare kragvoorsiening is die belangrikste faktor om ’n deel van die geraamde $10 000 miljard beskikbare beleggingskapitaal van alternatiewe bronne na Suid-Afrika te lok. Dis een van die uitdagings wat die regering en sakegemeenskap in Suid-Afrika saam sal moet takel, sê Business for South Africa (B4SA). Dié groep, wat gestig is om die regering in die stryd teen Covid-19 te help, sê die meeste van dié buitelandse kapitaal van soewereine welvaartfondse, alternatiewe batebestuurders en ontwikkelingsfinansiers sal Suid-Afrika net as beleggingsbestemming oorweeg as die land aantrekliker is vir beleggers. Dit was deel van B4SA se dringende boodskap Vrydag oor samewerking tussen die regering en sakegemeenskap om holisties aandag te gee aan wat vir voornemende buitelandse beleggers belangrik is omdat Suid-Afrika met ander ontluikende markte om beleggings meeding. B4SA –…

Kleinsakeondernemings in die gasvryheidsbedryf wat op die rand van ondergang is weens Covid-19, kan ’n kans op oorlewing hê nadat die gedragsowerheid vir die finansiële sektor (FSCA) korttermynversekeraars aangesê het om polishouers se kwalifiserende eise sonder omhaal uit te betaal. Die FSCA het in ’n skerp bewoorde verklaring gesê korttermynversekeraars kan nie aanvoer dat die nasionale inperking ’n grondige rede is waarom regmatige eise afgewys word nie. As ’n polishouer in die gasvryheidsbedryf byvoorbeeld kan toon hy het verliese gely omdat besprekings gekanselleer is weens die voorkoms van die virus in ’n spesifieke radius van die sakeperseel, is só ’n eis geldig. Insgelyks sal ’n onderneming wat sy deure moes sluit weens die inperkingsmaatreëls wat ingestel is om die virus te probeer stuit, ook ’n grondige eis hê, het die…

Plaaslike voertuigverkope kan vanjaar tot 30% laer wees as verlede jaar en voertuiguitvoer 25% laer, maar dis goeie nuus dat geen vervaardigers nog werkers afgelê het nie en geen groot werksverliese in die voertuigvervaardigingsektor word vanjaar voorsien nie. Só sê Mike Mabasa, uitvoerende hoof van die nasionale vereniging van voertuigvervaardigers van Suid-Afrika (Naamsa), oor die impak van Covid-19 op die plaaslike voertuigbedryf. Suid-Afrika het verlede jaar ’n rekordgetal van 387 125 voertuie uitgevoer en het verwag om vanjaar nóg beter te vaar, maar voertuiguitvoer sal nou na verwagting vanjaar 25% laer wees as in 2019, sê hy. Vir die eerste helfte van die jaar was uitvoer 40,3% laer as in die eerste ses maande in 2019. Volgens Mabasa kan uitvoer momentum begin kry noudat produksie sedert Junie algaande na normaal…

Ek stap een Vrydag by Dok Craven se kantoor by Jannie Maraishuis op Coetzenburg in. “Doktor, waarom lyk u so moeg vandag?” vra ek. Dok kyk my so ’n rukkie aan en antwoord: “Gerhard, I can’t suffer fools anymore.” Dis omtrent hoe ek vandag voel nadat die nuwe proefreël oor die dooddruk van die bal in Australië toegepas is toe die Reds Michael Hooper, die Waratah-losvoorspeler, in sy doelgebied duik en Hooper noodgedwonge moes dooddruk. Volgens die bestaande reël kry die Reds as aanvallende span in so ’n geval ’n 5 m-skrum. Dit is in ooreenstemming met die beginsel dat die span wat die bal doodmaak, die besit verloor. Volgens die nuwe proefreël kry die verdedigende span wat die bal dooddruk, ’n skepskop reg oor die plek waar die bal…

Daar is nie ’n groter toets vir ’n renjaer as om in die reën op ’n sopnat baan die beste moontlike rondtetyd te probeer behaal nie. Al 20 jaers het hierdie toets gister tydens kwalifisering vir vandag se Stiermarkse Grand Prix met vlieënde, hoewel druipnat, vaandels geslaag. Maar niemand so goed soos verdedigende kampioen, Lewis Hamilton, in sy Mercedes-Benz nie. Die ren, genoem na die streek in Oostenryk waar dit plaasvind, is die gevolg van die verkorte 2020-kalender en vind op dieselfde baan plaas waar Valtteri Bottas (ook in ’n Mercedes-Benz) verlede Sondag geseëvier het. Die voordeel dat hulle ná verlede naweek die baan besonder goed behoort te ken, is gister weggespoel toe swaar reën uitgesak het. Die derde oefensessie is gekanselleer en uiteindelik het die kwalifiseringsessies ’n driekwartier laat…

Jy dink nog vir ’n oomblik jy het die Crusaders teen die toue net om ’n regter-haakhou te kry wat jou plat op jou agterent laat be-land. Dis wat die Blues gisteroggend in Christchurch oorgekom het, toe die Superrugby-kampioen hulle in ’n uiters opwindende Superrugby Aotearoa-wedstryd met 26-15 geklop het. Vir die Blues sal dié nederlaag veral seermaak omdat hulle ná die senter Rieko Ioane se drie 17 onbeantwoorde punte afgestaan het. Met die telling op 15-9 was hulle in beheer van sake – maar die Crusaders het met die luidkeelse ondersteuning van hul tuisskare in hul ore stelselmatig die bordjies verhang. Hulle het die doelskop ná die Ioane-drie afgestorm, en sommer dadelik daarna ’n tweede asem gekry. Met die afskop ná Ioane se drie het die Crusaders-losskakel Richie Mo’unga…

Dis pyn wat ek nog‘‘ nooit beleef het nie. Die dokter het gesê as ek nog ’n dag langer gewag het, het my blindederm gebars. Die Wêreldbeker-wenner Willie le Roux moes die week ’n onverwagse blindederm-operasie in Somerset-Wes se Mediclinic ondergaan nadat hy ’n erge maagpyn gehad het. Le Roux het Dinsdagaand, toe hy die eerste tekens van sy maagpyn ervaar, gedink dis dalk in reaksie op die pasta wat hy vroeër geëet het. Die 30-jarige Le Roux het nie dadelik die erns van sy toestand besef nie en het die Woensdagoggend nog 10 km gaan hardloop in die hoop dat die pyn sou verdwyn. Min het hy geweet dat hy die gevaar loop dat sy blindederm kan bars. “My agent, Reghard van Dyk, het my Woensdag na ’n shoot…

Die plaashuis op dié foto staan in die historiese gehuggie Philadelphia, noord van Kaapstad, en is in 1860 gebou. Van die pragtige Victoriaanse broekiekant dateer uit 1923, toe opknappings aan die huis gedoen is. Dit het verweer. Die nuwe eienaar het ’n jaar gelede begin om die huis te omskep, met behoud van die Victoriaanse stylelemente, wat vereis het dat die broekiekant vervang of gerestoureer word. Dele van die broekiekant wat gered kon word, is gesandstraal en met ’n roeswerende middel behandel om dit splinternuut te laat lyk. Nu-we segmente is gegiet in aluminium deur Heritage Castings in Kaapstad, wat in handgemaakte Victoriaanse gietwerk spesialiseer (www.heritagefoundry.co.za).…

Noem dit wat jy wil, emmerskoplyste, kluitklaplyste, hulle is so vol warm lug soos Nuwejaarsvoornemens – jy maak hulle en vergeet hulle. Behalwe as jou naam Alba Brandt is. Nege jaar gelede, terwyl dié geoktrooieerde rekenmeester snags haar jongste dogter geborsvoed het, het sy na Ted Talks oor volhoubaarheid en ’n groen lewenstyl begin luister. Skielik het ’n nuwe wêreld vir Alba, wie se werklewe as bestuurskonsultant by PwC om balansstate gewentel het, oopgegaan. “Ek was verstom oor hoeveel volhoubaarheidsgroepe daar op Linked-In is en die gehalte-artikels wat jy daar kan raaklees.” Een van dié middernagtelike aha!-oomblikke was tydens die juwelier-miljoenêr John Hardy se Ted Talk oor sy Green School in Bali. Dié wêreldberoemde skool word as model gebruik vir ’n manier waarop onderwys en ’n volhoubare lewenstyl saamgesnoer kan…

Die ergste moontlike straf wat jy ’n gevangene kan oplê, is om hom in isolasie te hou. Tog is dit waaraan talle bejaardes in die tyd van die koronavirus onderwerp word. Dit klink wreed, maar die werklikheid is: Hoe beskerm ons hulle sonder om die rede vir hul bestaan weg te neem? Dís hoe dr. Hanna du Preez van Riviersonderend, ’n algemene praktisyn wat nou saam met die personeel en susters van die Overberg-tehuis vir bejaardes in dié dorp werk, die situasie opsom. Sy vertel inwoners wat voor Covid-19 gereeld op Sondae besoek van familie en vriende ontvang het, ervaar die inperking die ergste. Sy hoor gereeld goed soos: “Julle sal my nog dood in my kamer aantref. Dit kan nie langer só aangaan nie. Dit raak nou te erg.”…

Die reine waarheid Pollux kry die week ’n uitnodiging na ’n geleentheid waar die premier van KZN ’n nuwe breëbanddiens vir die koninkryk van die Zoeloes gaan bekend stel. Volgens die uitnodiging gaan die mense van KwaZulu-Natal in die “NABYE TOEKOMS” bly in “SLIM-GEKONNEKTEERDE STEDE, PLASE EN HUISE, OMRING MET GEOUTOMATISEERDE, GEÏNTEGREERDE TRANSPORT, AANGEDRYF DEUR VOLHOUBARE ENERGIE”. Ensovoorts, ensovoorts vir nog omtrent 69 6969 woorde. Soos ’n kollega van Pollux opmerk: Dis alles in hoofletters, so dit moet waar wees. Bevolkingsinploffing Die Gautengse regering het dié week aangekondig dat hy besig is om 1,5 miljoen grafte in gereedheid te bring vir verwagte Covid-19-sterftes. Pollux en somme is gevaarlike maats, so wees gewaarsku, maar volgens sy somme verwag die goewerment dus dat 10% van die Gautengse bevolking uiteindelik gaan sterf. Geen…

‘Hoe die ANC-regering korrupsie be-veg,” lui die onderskrif van ’n video wat die afgelope week op sosiale media rondgeswerf het. Dit wys ’n rietskraal mannetjie wat ’n slaansak bydam met sulke pap, halfhartige houtjies. Met maer bene wat verdrink in ’n oorgroot paar stewels mik hy ook twee of drie beteuterde skoppies na die slaansak. Dié beweeg skaars. Anders as die ANC dóén dié ou darem iets, antwoord ek die kollega wat dit aangestuur het. En die party sál ook nie; nie nou nie en nooit in die toekoms nie. Hou dus gerus maar op glo Cyril Ramaphosa wag sy kans af om een of ander tyd die ANC se korrupsietrein te ontspoor, aldus die beloftes waarmee hy in 2018 die presidents-amp betree het. Selfs al wil hy, sal hy…

James Young, Constantiapark, skryf: Ek verwys na die berig “Chili: ‘Stelsel verraai swart spelers’ ” op die sportblaaie verlede week. Chiliboy Ralepelle was inderdaad ’n gawe jong man met groot potensiaal en almal het met lof van hom gepraat. Waarom het hy alles gaan bederf deur met ongure verbode middels deurmekaar te raak? Nou dat hy vir ’n tweede keer uitgevang is en hy geen wegkruipplek meer het nie, is die beste wat hy kan doen om die stelsel te blameer. Die stelsel het nie misluk nie – dit is persone binne die stelsel wat misluk. Oor die afgelope 26 jaar is daar al soveel vermag om swart spelers ’n gelyke kans op sukses te gee dat die woord transformasie nie meer in ons woordeskat behoort te wees nie. Dit…

Die akteur Neil Sandilands het Vrydag ’n musiekvideo van sy liedjie “Die ballade van Frik & Dot oftewel ‘Goue Graal’ ” uitgereik. Sy ma, Vicky, het sy kop geskeer en die lirieke daarop geskryf, en sy suster, Rae-Dawn, het die video met sy selfoon geskiet. Sandilands woon in Los Angeles, maar is nou in Suid-Afrika. Hy is later vanjaar te sien in die rolprent News of the World, waarin hy teenoor Tom Hanks speel. Die video kan afgelaai word by AIG.lnk.to/GoueGraalMB.…

Die laaste keer toe Suid-Afrika bedreig is deur ’n oorlog op eie bodem was 81 jaar gelede, op 4 September 1939, toe Jan Smuts die Unie in die oorlog met Duitsland gelei het. ’n Week gelede het die radikale groep Al Soennah wa Djama’ah, ’n afsplintering van die Islamitiese Staat (Isis) wat hulleself ook Al-Sjabaab noem (“die jeug”), kennis gegee dat hulle ’n gevegsfront in Suid-Afrika sal open indien die Suid-Afrikaanse Nasionale Weermag (SANW) die Mosambiekse regering sou help om hul “geregverdigde rebellie” te verslaan, volgens Isis se jongste nuusbrief, Al-Naba. Kaapstad, Port Elizabeth en Durban word almal genoem as moontlike setels van dié stryd. Al drie stede het groot Moslemgemeenskappe en radikale elemente is teenwoordig, selfs ná die ondergang van die radikale People Against Gangsterism and Drugs (Pagad), wat…

’n KwaZulu-Natalse sakeman het sy afskeidsbrief op Facebook laat plaas nadat hy sy eie lewe geneem het. Dit het “goed gegaan” met Gavin Saville (48) – totdat die inperkingsmaatreëls vir Covid-19 sy onderneming, Broad Horizons Hospitality Solutions, getref het. Saville was die afgelope tien jaar die eienaar van dié onderneming, wat die werwing en plasing van kandidate by vooraanstaande restaurante, lodges en vakansieoorde wêreldwyd gedoen het. Hy het Woensdag in Ballito sy lewe geneem nadat hy dit fyn beplan het. Hy het ’n brief onder die voordeur gelos met ’n naam en nommer wat gebel moet word. Volgens sy broer, Clifford, het die tuinier dit gevind. ‘Hy was ’n vreeslike positiewe mens.’ In sy woonstel het hulle ’n lys gekry van spesifieke mense wat ingelig moet word, asook notas en…

’n Brand het Vrydagaand die huis van die miljardêr Richard (Dick) Enthoven op sy Bolandse plaas naby Stellenbosch in puin gelê. Farm France is geleë in Kylemore in die Banhoekvallei, halfpad tussen Stellenbosch en Franschhoek. Enthoven is die Suid-Afrikaanse eienaar van Nando’s, die versekeringsreus Hollard en die Spier-wynlandgoed. Hy was, na verneem word, oorsee toe die brand uitgebreek het. Dick Enthoven se drie kinders is almal betrokke by dié ondernemings. Een seun, dr. Adrian (Adi) Enthoven, is boonop ondervoorsitter van die Solidariteitsfonds, wat gestig is om Suid-Afrikaners te steun wat deur die Covid-19-pandemie geraak word. Dit is bekend dat Dick Enthoven ’n groot versamelaar van gesogte Suid-Afrikaanse kuns is. Dit was gister nog nie bekend wat alles in die brand verwoes is nie. Enthoven se skoonseun, Angus Mc-Intosh, was ontwykend…

Suid-Afrika se private laboratoriums het ’n beroep op dokters gedoen om pasiënte net in uiterste omstandighede vir Covid-19-toetse te verwys. Die yslike vraag na toetse te midde van ’n internasionale tekort aan toetsstelle bring mee dat laboratoriums oorweldig word en kritieke pasiënte te lank op uitslae moet wag. Pathcare, Lancet en Ampath sal voortaan in veral Gauteng net polimerasekettingreaksie (PCR)-toetse doen op gesondheidswerkers, hospitaalpasiënte en hoërisiko- simptomatiese pasiënte wat onderliggende siektes het. Dischem het Vrydag aangekondig hy gaan voorlopig nie meer monsters vir sulke toetse by sy apteke neem nie. Die Nasionale Gesondheidslaboratoriumdiens (NHLS), wat verantwoordelik is vir die staat se Covid-19-toetse, voer sedert April ’n stryd om agterstande uit te wis. Teen Donderdagaand het private laboratoriumdienste al 54% (1 087 573) van die land se 2 miljoen toetse gedoen.…

Die Bolandse sanger Wynand Breedt en sy lewensmaat was besig om hul plaashuis in die Nuy-vallei buite Worcester te beveilig ná ’n huisbraak ’n week tevore, toe hy verlede Vrydag doodgeskiet is. Breedt was ’n musiekonderwyser by die Lanner House Independent School en baie geliefd. Hy en John Sinclair, die plaas se eienaar, het verlede Vrydagaand ná 22:00 tuisgekom toe hulle aangeval is. Die huis is sowat 100 m van die R60 tussen Worcester en Robertson. Die swaaihekke by die hoofingang het nie slotte nie en een van die hekke is boonop stukkend. Volgens ’n familielid van Breedt het Sinclair die huis gaan oopsluit terwyl Breedt die motor in die motorhuis gaan parkeer het. Toe Sinclair die deur oopmaak, het hy glo iemand in die huis gesien. Hy het gaan…

As die Suid-Afrikaanse Lugdiens (SAL) se krediteure Dinsdag sy omstrede reddingsplan goedkeur, moet die regering binne ’n week ’n skriftelike onderneming gee dat hy die plan sal finansier. Só ’n onderneming sal egter weinig meer wees as politieke oëverblindery wat kwesbaar is vir litigasie, sê kenners. Buiten die meer as R16 miljard wat die regering reeds in sy begroting opsy gesit het om die SAL-lenings te betaal wat hy gewaarborg het, moet nog meer as R10 miljard gevind word om die reddingsplan te finansier. Dít sluit in R2,2 miljard vir personeel se ruim skeidingspakkette, R600 miljoen vir skuldeisers, R1,7 miljard vir vliegtuighuur, R2,8 miljard om die “nuwe” SAL weer aan die vlieg te kry en R3,2 miljard om passasiers te vergoed vir vliegkaartjies waarvoor hulle betaal het, maar nie gebruik…

Die berigte die afgelope twee Sondae in Rapport oor die sogenaamde beleggingskema Crowd1 het my gedagtes teruggeneem na ’n gesprek wat ek destyds gehad het met Adriaan Nieuwoudt, kubuskoning van Garies, toe sy vrotmelk-piramideskema in duie gestort het. En nadat baie mense baie geld verloor het. Hy het twee dinge gesê wat my tot vandag toe bybly. “As ek straat-af stap,” het hy gesê, “en ek sien ’n sent daar lê, dan tel ek dit op.” En die tweede ding: “Ek forseer niemand nie, dis mense se eie gierigheid wat hulle na my toe bring.” Crowd1, so lyk dit vir my ná so ’n bietjie leeswerk en oplet na hoe die Reserwebank en die Gedragsowerheid vir Finansiële Dienste (FSCA) hieroor voel, is ’n piramideskema, nie veel anders as Adriaan Nieuwoudt…

D it was “ingryping van Bo” wat vir ’n sprokiesbegin van Kobus van Wyk se Nieu-Seelandse Superrugby-avontuur gesorg het, want die opbou tot sy droombuiging vir die Hurricanes was allermins sonder drama. “Voor my eerste wedstryd teen die Sunwolves het ek my enkel op die Donderdag se oefensessie gerol,” het Van Wyk (28) die afgelope week aan Rapport gesê. Dié gewese Haaie- en Stormers-vleuel het einde 2019 na Nieu-Seeland verhuis nadat die ’Canes hom ’n kontrak van ’n jaar aangebied het. Sy eerste wedstryd vir sy nu-we span was op 29 Februarie in Napier teen die Sunwolves. “Ek het die Donderdag by die huis gekom met ’n moonboot aan. My vrou (Juné) was baie terneergedruk: ‘Ons het al hierdie pad gekom en nou gaan jy lank uit wees en nie…

Corra Dirksen was iemand wat nooit nee gesê het vir sy familie en medemens nie. ‘As Corra jou getackle het, het hy jou gevát.’ So het ’n emosionele Hansie Dirksen, Corra se jonger broer en voormalige Vrystaat- en Blou Bullosskakel, gereageer op sy ouboet se afsterwe die afgelope week. Corra Dirksen, wat die Springbokke in tien toetse op vleuel verteenwoordig het van 1963 tot 1968, is op 82-jarige ouderdom oorlede nadat hy die koronavirus in sy spreekkamer opgedoen het. “Wanneer mense gevra het wanneer hy gaan ophou praktiseer, was Cor se antwoord altyd: ‘Die dag wanneer my hande begin bewe’, ” vertel Hansie, wat self die virus opgedoen het, maar ’n paar weke gelede ten volle herstel het. “Cor het volgehou dat die Here hom ’n talent gegee het om…

Die land se top-rugbyspelers kan in die Kersvakansie in minstens drie wedstryde speel as toetsrugby weens die koronaviruspandemie taboe bly. SA Rugby oorweeg dit om drie State of Origin-wedstryde én moontlik selfs volwaardige Bokproewe in Desember te laat plaasvind. Spanne vir die State of Origin-konsep kan onder meer op grond van spelers se provinsies van geboorte of waar hulle op skool was, gekies word. Dié wedstryde sal broodnodige inhoud aan SA Rugby se uitsaaivennoot, SuperSport, bied en help om die gate in SA Rugby se eie finansies toe te stop. Die voorlopige datums vir die State of Origin-wedstryde wat vir Kaapstad, Johannesburg en Durban beplan word, is volgens ’n verslag van SA Rugby onderskeidelik op 19 en 26 Desember en 2 Januarie 2021. “SA Rugby wil al lank State of…

Ná 106 donker dae is daar nou weer lig. ’n Leeus-speler en drie ander persone verbonde aan die Leeus is die afgelope week positief getoets vir die koronavirus. Behalwe vir die speler is ’n lid van die Leeus se bestuurspan ook positief getoets. Die ander twee is personeellede van die franchise. Die Leeus het aan Rapport die positiewe gevalle bevestig, maar sê ook dat nie een van die persone akuut siek is nie. Die Leeus wou nie die name van die vier bekend maak nie. “Nie een van die mense wat positief getoets is vir die koronavirus is akuut siek nie. Hulle is óf asimptomaties of het net baie ligte simptome,” het die Leeus se spandokter, dr. Rob Collins, aan Rapport in ’n verklaring gesê. Die speler en die bestuurslid…

Doolhowe word gekenmerk deur hoë heinings of mure. Doolhof van ontdekking Einde Januarie, toe grendeltyd nog nie eens ’n woord was nie, dwaal ’n groepie vriende op ’n middaguitstappie in die grootste heining-doolhof in die Suidelike Halfrond. In dié doolhof met sy hoë, groen plantheinings en skynbaar ingewikkelde netwerk van gangetjies, skarrel en dwarrel jy rond om ’n herkenbare patroon in die beplanning en uitleg raak te stap. Mettertyd besef jy egter intuïtief dat reëlmaat nie noodwendig die enigste oplossing is nie en dat daar dikwels ’n uitkoms uit skynbaar deurmekaar en moeilik ontsyferbare situasies is. In die skadu van die Outeniekwaberge op die Geelhoutboompad in Blanco lê Redberry Farm se doolhof – nog een van George se aantreklikhede. Hierdie grootste aangeplante doolhof in die Suidelike Halfrond is gemaak van…

O, die liewe Martatjie, Martatjie, Martatjie. O, die liewe vabondjie het my laat staan. Geld is weg . . . Met dié liedjie het die joernalis Martie Swanepoel se suster haar kleintyd getreiter. Maar toe haar inkomste onlangs opdroog nadat die sluiting van die vrouetydskrif Rooi Rose aangekondig is, was dit ook haar inspirasie. Die nuwe onderneming wat Martie tydens die inperking begin het onder einste naam – maar “Martaki” geskryf – het reeds weer haar sakke begin vul. En Martaki se toekoms lyk rooskleurig. Die pot begin kook Martie en haar geesgenoot, Giel Joubert, woon saam met Giel se dogter Desiree op die pragtige plaas Hebhzibah, anderkant Bronkhorstspruit. Tussen ritselende bome, neffens ’n systroompie van die Wilgerivier, en met ’n asemrowende uitsig op ’n krans wat op die oorkantste…

Die komponis Ennio Morricone, bekend vir sy onvergeetlike klankbane vir rolprente soos Cinema Paradiso en The Mission, is in die ouderdom van 91 in sy geboortestad Rome oorlede. Hy het gesterf nadat hy sy been gebreek en sy gesondheid agteruitgegaan het. Morricone het die musiek vir nagenoeg 500 flieks gekomponeer, onder meer vir The Good, the Bad and the Ugly, La Cage aux folles, Once Upon a Time in America en The Untouchables. Ten spyte van sy gewildheid en uitstekende musiek het hy eers in 2007 ’n Oscar ontvang – nie vir ’n spesifieke klankbaan nie, maar vir sy bydrae tot die bedryf. In 2016 het hy sy eerste “ware” Oscar gewen vir Quentin Tarantino se The Hateful Eight. Kekkelaars vermoed hy is al die jare oor die hoof gesien…

Ten minste praat en wroeg die NG Kerk oor die menswaardigheid en aanvaarding van die gemeenskap bekend as LGBTI+, oftewel queer persone (’n sambreelterm vir die meeste seksualiteit- en gendervariasies). Dis meer as wat gesê kan word oor die Gereformeerde Kerk of Dopperkerk – die kerk waarin ek grootgeword het. My naamgenoot-oupa was ’n professor in teologie aan die Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys (PU vir CHO) en ’n geliefde prediker in dié kerk. Sy oupa, die bekende Jan Lion Cachet, was ’n prominente eerste prediker van die Gereformeerde Kerk en, saam met prof. Jacob Daniël du Toit (Totius) en ds. Dirk Postma, stigterslid van die Gereformeerde Kerk se kweekskool op Burgersdorp. Ná ’n skuif na Potchefstroom sou die PU vir CHO in 2004 die Noordwes-Universiteit (NWU) word, waarvan…