Rapport -julkaisun 4/26/2020 -irtonumeron sisällysluettelo

Die opheffing gister van die omstrede verbod op die verkoop van warm kos gee restaurante kans om met wegneemetes darem ’n deel van hul verlore inkomste te herwin. Restaurante sal egter die kos moet aflewer – klante sal dit nie by die restaurant kan gaan haal nie. “Die ervaring elders in die wêreld het gewys dat dit die beste manier is om die beweging van mense te be-perk,” het Ebrahim Patel, minister van handel en nywerheid, gesê toe hy die maatreël bekend gemaak het. In die res van die kleinhandel kan boekwinkels en verskaffers van skryfbehoeftes weer aan die gang kom. Klerewinkels en tekstielwerkers kan heropen om warm klere vir die winter te vervaardig en verkoop. Hierbenewens sal die verskaffers van rekenaartoerusting, kantoortoerusting en selfone ook weer toegelaat word om…

Die regering gaan weekliks bepaal of die inperking verslap of verskerp moet word. Dr. Nkosazana Dlamini-Zuma, minister van samewerkende regering en tradisionele sake, het gister gesê die Bevelsraad sal fyn kyk na onder meer die verspreiding van die virus, die sterftesyfer en die vermoëns van hospitale. In vlak 3 sal ’n groter groep ondernemings mag sake doen, alkohol te koop wees en ’n paar binnelandse vlugte hervat word. Dr. Anban Pillay, waarnemende direkteur-generaal van die departement van gesondheid, het gesê elke distrik se risikoprofiel sal afsonderlik oorweeg word om streeksinperkings in te stel. “Ons sal kyk na die hoeveelheid van hospitaalbeddens vir elke distrik, asook hoeveel hospitaalbeddens opgeneem is deur pasiënte wat Covid-19 het,” het Pillay gesê. Slegs 3% van Suid-Afrika se Covid-19-pasiënte is tans in waakeenhede, volgens Pillay –…

Televisiekanale is verlig hulle kan weer in fase 4 van die in-perking nuwe programme maak vir die stygende getal kykers. “Hoewel ons nog nie weet presies wat ons mag en nie mag doen nie, klink dit na goeie nuus,” het Izelle Venter, kanaalhoof van die Afrikaanse leefstylkanaal VIA (DStv-kanaal 147), gister gesê nadat die regering toe-stemming gegee het dat “produksies vir plaaslike uitsending” voortgaan. “Omdat ons nie toegelaat is om produksiespanne tydens die inperkingstyd uit te stuur nie, het ons baie oorsese programme aangekoop wat oorgeklank word in Afrikaans.” Net soos by ander kanale kyk meer mense tussen 17:00 en 18:00 na VIA as voor die inperking. “Ons vermoed dis omdat mense nie meer ná werk deur die verkeer moet worstel huis toe en dan eers teen sewe-uur in die…

Die vlak 4-inperkingsregulasies wat van 1 Mei geld om ’n mate van ekonomiese aktiwiteit te bewerkstellig, is uitstekende nuus vir die landbousektor. Dr. John Purchase, uitvoerende hoof van die landbousakekamer Ag-biz, sê die aankondiging dat warm maaltye en wegneemkos weer beskikbaar gaan wees, beteken die hele voedselverskaffingsketting sal oop wees en behoorlik aan die gang kan kom. “Ons verstaan dat jy nie alles kan oopmaak nie, maar ons is baie opgewonde dat die regering wel vir ons geluister het. Die aanvraagkant sal nou baie verbeter wees weens die jongste inperkingsregulasies.” ‘Tot 50% van armes’ in spervuur. Purchase sê kosvoorsiening was tot nou toe ’n groot fiasko. Die huidige regulasies het oneindige probleme geskep om kos by arm mense uit te kry. Daar was volgens hom ’n geweldige afname in die…

Die weermag het R4,5 miljard gekry om die verswakte gesondheidsorgstelsel aan te vul wanneer die volle mag van die Covid-19-pandemie toeslaan. Soldate sal onder meer hospitale oprig, toegang tot water en klinieke verbeter en help om dooies te begrawe. So het die parlement se gesamentlike verdedigingskomitee Woensdag gehoor toe pres. Cyril Ramaphosa se kennisgewing aan die parlement bespreek is dat hy die hele weermag van 74 000 le-de wil ontplooi. Die grootste deel van dié R4,5 miljard sal aangewend word om die departement van gesondheid te help, het lt.genl. Lindile Yam, stafhoof van die weermag, aan die komitee gesê. Met dié geld gaan die militêre gesondheidsdiens vier volledige, eerstevlak-veldhospitale oprig op die terreine van die militêre hospitale in Pretoria, Kaapstad, Bloemfontein en ook die KwaZulu-Natalse bevelsentrum op die Bluff in…

Verskeie Suid-Afrikaners het tydens die staat van inperking al onder hardhandige polisiebeamptes deurgeloop en selfs agter tralies beland oor beweerde oortredings. Werner Smit, ’n bestuurder by die KwikSpar in Bellville, het ses uur in die polisieselle deurgebring nadat hy by die werk in hegtenis geneem is omdat hulle glo onwettig “warm kos” by die winkel verkoop het. Hy moes R1 000 borgtog betaal en die nasionale direkteur van Spar, Conway Nesbitt, moes ingryp. “Daardie KwikSpar verkoop net koue pakkies wat jy by die huis kan warm maak,” sê Nesbitt. Nadat Nesbitt met die polisie gepraat het, is die klagte teen Smit teruggetrek. “Die polisie sê vir my ek sal my duisend rand eers ná die inperking weer kan terugkry,” sê Smit. ‘As daar ’n kind honger is, moet ek kies.’…

Eskom se finansiële hoof, Calib Cassim, beskuldig die Nasionale Energiereguleerder (Nersa) daarvan dat hy die inperking gebruik om te verdoesel hoe ondeurdag hy verlede jaar oor die land se huidige kragtariewe besluit het. Nersa se besluit het Eskom meer as R69 miljard gekos, maar die kragverskaffer veg verbete om minstens dié bedrag terug te kry. Slaag dit, kan dit ’n skerp verhoging in kragtariewe tot gevolg hê. Cassim se uitlatings is vervat in ’n aanvullende eedsverklaring wat by die hooggeregshof in Pretoria ingedien is ter ondersteuning van ’n aansoek om Nersa se bepaling van Eskom se tariewe vir 2019-’20 tot 2021-’22 tersyde te stel. Eskom het in Desember 2018 aansoek gedoen vir inkomste uit kragtariewe van R219 miljard, R252 miljard en R291 miljard vir die driejaartydperk. Dit sou neerkom op…

Dis-Chem is een van verskeie ondernemings in die farmaseutiese sektor wat hul rieme by die mededingingswaghond styf geloop het weens prysverhogings van tot 261% vir sekere gesigmaskers. Die Mededingingskommissie het die genoteerde maatskappy Dis-Chem Donderdag vir vervolging na die Mededingingstribunaal verwys en vra vir die maksimum boete van 10% van omset. ’n Apteek in Boksburg wat ’n winsgrens van meer as 100% op gesigsmaskers gehad het, moet as deel van ’n ooreenkoms met die kommissie noodsaaklike items van sowat R25 000 aan twee ouetehuise in sy omgewing skenk. Vrydag het die Mededingingstribunaal die eerste geval van buitensporige pryse sedert die Covid-19-uitbreking aangehoor. Volgens die kommissie het Babelegi Workwear and Industrial Supplies BK van Pretoria stofmaskers se prys meer as verdubbel in die aanloop tot die inperking. Babelegi sê die prys…

Desperate blomkwekers hoop die verslapping van inperkingsmaatreëls asook Moedersdag kan hulle van ondergang red. Die land se plant-en-blomkwekersbedryf verskaf werk aan sowat 35 000 en genereer jaarliks ’n inkomste van sowat R4 miljard. Die afgelope vier weke het die bedryf miljoene rande verloor. Tonne blomme en plante moes weggegooi word omdat dit nie verkoop kon word nie. Ingevolge fase 4 van die inperking, wat van 1 Mei geld, sal blomme en plante weer verkoop mag word. Dis nog net nie seker waar oral nie. Louise Scholtz van die rooskweker Uniflo sê sy is verlig oor die toegewing en hoop dit sal hul onderneming red. “Ons het die afgelope vier weke ’n potensiële inkomste van sowat R45 miljoen verloor. Ons het ses plase landwyd en verskaf rose aan Woolworths. “Dis ’n…

Hy het sy liefde vir die gestoei en gewroeg op die krieketveld begin verloor en dit is toe dat Rory Kleinveldt besluit het om halt te roep en sy krieketstewels op te hang. Ná 17 jaar op krieket se plaaslike verhoog en ’n handvol wedstryde vir die Proteas in al drie formate, het die 37-jarige Kapenaar nou sy visier op afrigting gestel. Want, sê hy, dit gaan bitter moeilik vir hom wees om sommer net so weg te stap van sy geliefde sport. Hy wil ook die kennis wat hy oor die afgelope am-per twee dekades op die groot verhoog opgedoen het, terugploeg. Hy is besig met sy vlak 3-afrig-tingskwalifikasie en sluit hom binnekort as boulkonsultant by die Maties-krieketspan aan. “Verlede seisoen het ek ’n stadium bereik waar oefening my…

Hy’s by die Griekwas gekontrakteer, speel vir die Cheetahs as ’n leenspeler in die Pro14-reeks en nou is Anthony Volmink op pad Durban toe om hom by die Haaie aan te sluit. Volmink se kontrak met die Haaie is luidens Rapport se inligting al ’n paar weke gelede gesluit. Die 30-jarige boorling van Bredasdorp in die Overberg sal hom waarskynlik later vanjaar by die Haaie aansluit. Die Haaie se besluit om Volmink te werf is klaarblyklik daarop gerig om reeds na ’n plaasvervanger te soek vir JP Pietersen en Lwazi Mvovo, wat nou effens lank in die tand begin raak. Pietersen en Mvovo , albei 33, nader die einde van hul loopbane as beroepspelers. Aphelele Fassi se goeie spel op heelagter vir die Haaie kan ook nog deur Jacques Nienaber…

Wêreldrugby het besluit om nie die reëls by die afbreekpunte te verander nie, maar blasers op-drag te gee om die reëls strenger toe te pas. Richie Gray, ’n gewese Skotse flank wat as ’n wêreldkundige by die afbreekpunte beskou word, glo dit sal ’n positiewe uitwerking op die spel hê. Gray was in 2015 ’n lid van Heyneke Meyer se afrigtingspan by die Wêreldbekertoernooi. Gray is ’n lid van Wêreldrugby se kundiges wat die afbreekpuntreël bestudeer het en aanbevelings daaroor gemaak het. “Ons sal spelers beter moet afrig om die bal meer akkuraat te dra, die baldraer te ondersteun en besit by die afbreekpunt te probeer bekom. “Dis geen nuwe reël nie, dit sal net beter toegepas word,” het Gray aan Rapport gesê. “Akkuraatheid sal voortaan die sleutel tot sukses…

Sy tweede naam kon net sowel Plettervatter gewees het, want almal wat in die jare sewentig rugby gespeel of gekyk het, het geweet plettervatte en Joggie Jansen is sinoniem met mekaar. En dit sluit die gevreesde All Blacks in. Dit is 50 jaar gelede dat die jong Vrystaatse senter soos ’n missiel onder die All Black Wayne Cottrell ingeseil het. Die impak van die duikslag het nie alleen die All Black-losskakel in twee gevou nie, maar ook aan die Bokke die vonk verskaf wat hulle in staat gestel het om sowel die eerste toets op Loftus as die reeks van vier in 1970 te wen. “Daai tackle het sy oorsprong gehad by die Cravenweek van 1965,” onthul Joggie, wat in 1964 op 16-jarige ouderdom reeds aan sy eerste Cravenweektoernooi deelgeneem…

Die Blou Bul-senter Johnny Kotze is die eerste Suid-Afrikaanse speler wat sy kontrak met sy unie gekanselleer het weens die Covid-19-salarisverminderings. Ná die besluit oor die salarisverminderings wat die afgelope week geneem is, het spelers 21 dae om hul kontrakte met hul franchises te kanselleer. Kotze gaan nou vir ’n Japanse klub speel. Die naam van die span is nog nie bekend nie. Die Blou Bul-stut Lizo Gqoboka het ook beplan om sy kontrak te kanselleer, maar Jake White, die Bulle se nuwe direkteur van rugby, het hom oortuig om dit nié te doen nie, het Rapport betroubaar verneem. White kon die 30-jarige Gqoboka oorreed dat die Bulle weer op koers is om ’n wenkultuur te vestig. Die 27-jarige Kotze speel sedert 2017 vir die Bulle. Hy was tot voor…

Die een ding wat Alfons miskien gekort het, was rugbyondervinding. Die besturende direkteur van die Ellispark-stadion, Edgar Rathbone, is die gunsteling om Alfons Meyer as die Blou Bulle se uitvoerende hoof op te volg nadat Meyer eergister uit die bloute uit sy pos be-dank het. Die Blou Bulle gaan nie die pos adverteer nie, maar self na geskikte kandidate soek. Pieter Uys, voorsitter van die Blou Bulle Maatskappy se direksie, sê ’n subkomitee is reeds aangestel om na ’n geskikte plaasvervanger vir Meyer te soek. “Elkeen van die drie aandeelhouers dien op die komitee,” sê Uys. “Ons soek iemand soos Alfons wat goeie kommersiële ondervinding het. Die een ding wat Alfons miskien gekort het, was rugbyondervinding, want hy het uit die oudit-omgewing gekom. “As ons iemand kan kry met goeie…

Noudat baie mense tydens die inperking tyd op hande het, is dit dalk net mooi die tyd vir paartjies om te leer om te tango. Ná grendeltyd kan jy al jou vriende op jul volgende danspartytjie of troue beïndruk. Op YouTube sal jy oorgenoeg skakels vind om jou te help. Maak seker dat jy na die Argentynse tango eerder as na die baldanstango (ballroom tango) kyk. Soek onder “Beginner Argentine Tango Class Notes (Figures)” op YouTube.com om te sien hoe die voetwerk stap vir stap gedemonstreer word. As jy sukkel om reg te kom, volg die stadige voetwerk in die video getiteld How to do the Tango 8-Step Basic. Die agt basiese tangobewegings word deur die ervare dansinstrukteurs Ana Padron en Diego Blanco gedemonstreer. Kyk ook na hul ander skakels…

Die inperkingsregulasies is vir almal op een of ander manier uitdagend, maar vir rokers is die noodgedwonge nikotienwegraping een van die heel moeilikstes. Skielik was jou laaste pakkie Stuyvesant, Camel of Marlboro jou kosbaarste besitting... Zuniké dos Ramos (23) het gedink sy het genoeg sigarette vir die inperkingstyd, maar teen dag 17, met verlenging op die horison, het sy haar laaste een aangesteek. “Dit was nie my keuse om op te hou rook nie. Ek het genoeg sigarette gekoop vir die eerste gedeelte van grendeltyd, maar ek was nie voorbereid vir die ekstra twee weke wat oom Cyril vir ons gegee het nie,” sê sy. Sy rook al vir ses jaar en brand deur omtrent ’n volle pakkie per dag. Nog ’n roker, ’n 55-jarige man van Boksburg wat al…

Die regstreekse televisie-uitsendings van pres. Cyril Ramaphosa se toesprake die afgelope maand is boeiend om meer redes as die veelbesproke geworstel met sy masker Donderdagaand. Geweldig openbarend is onder meer die enorme seggingskrag van gebaretaal wat, danksy die klein venster op jou TV-skerm, vir almal toegankliker geraak het. Dit is treffend om Ramaphosa se toesprake oor gewigtige sake op een skerm te volg en op die ander hoe daar met gelaat en gebaar, met knik en blik, uitdrukking gegee word aan wat die president besig is om onder woorde te bring. Selfs sonder kennis van gebaretaal hou mens onwillekeurig vir Ramaphosa en die tolk saamsaam dop. Só raak die twee skerms deel van ’n samespraak en raak dit duidelik dat die tolk ook segspersoon, interpellant, verteller, vertolker en voordragkunstenaar is.…

Suid-Afrika is soos ’n diabeet te midde van die Covid-19-pandemie: Onderliggende gesondheidsprobleme in ons ekonomie en staatsadministrasie beteken ons risiko’s is hoër in ’n krisis. Ongelukkig word dit nou duidelik dat Afrika nie ’n wonderbaarlike uitsondering in die Covid-19-pandemie gaan wees nie. Tot dusver was ons sterfgevalle minder as byvoorbeeld in New York en Italië, grootliks omdat die siekte laat hier aangekom het. Ons kon leer uit ander se foute, en vroeg inperkings instel wat die verspreiding van Covid-19 vertraag het. Afrika se jeugdige bevolking beteken dat die kontinent dalk minder sterfgevalle kan ervaar. In Duitsland is minder mense dood omdat die siekte grootliks onder jong mense versprei het. Maar dit is nog te vroeg om te sê hoe die virus met die ander unieke omstandighede hier sal omgaan. Baie…

Schalk de Beer, Pretoria, skryf: Egmont Sippel se artikels in Rapport, hoofsaaklik oor motors, was nog altyd vir my ’n toonbeeld van briljante verslaggewing en skryfwerk. Sy artikel “As ’n virus regeer” in Weekliks is egter werklik ’n bitter teleurstelling. Om na die Amerikaanse president te verwys as iemand wat “soos ’n krimpvarkie verskrompel” of as ’n “Big Chief Lying Bull”, ’n “mal gek”, ’n “hofnar” en ’n “hartelose vark” en na een van sy ondersteuners (Rush Limbaugh) as ’n “haatspuwende korrelkop uit die spelonke van onkunde”, behoort benede Sippel se waardigheid te wees. Die waarheid is dat die Covid-19-pandemie maar sowat tien weke oor die wêreld woed en dat pres. Donal Trump se “laat” reaksie glad nie so onredelik was as wat sy haters voorgee nie.…

Ebrahim Patel, minister van handel, nywerheid en mededinging, het gister geraam meer as 1,5 miljoen mense sal van 1 Mei kan terugkeer werk toe wanneer vlak 5-inperking deur die minder streng vlak 4 vervang word. In die vervaardigingsektor is daar geringe verligting aangesien net 20% van die totale arbeidsmag Vrydag weer mag begin werk. In sommige sektore, soos die motorbedryf, is dit 50% en in ander tot 100%. Suid-Afrika het verlede jaar motors en onderdele van R18,6 miljard uitgevoer. Volgens die Nasionale Vereniging van Motorvervaardigers het die verkope van nuwe voertuie in Suid-Afrika verlede maand met 29,7% afgeneem tot net 33 545 eenhede teenoor dieselfde tydperk verlede jaar. Vervaardigers van die volgende produkte sal weer ten volle kan werk: ■ papier en papierprodukte; Aandreël geld, en géén kuiers. ■ verpakking,…

Die Nasionale Lotery het gedurende een van die strengste inperkings ter wêreld na hartelus voortgegaan om Lotto-kaartjies te verkoop, al is dié gedobbel nooit as ’n noodsaaklike diens verklaar nie. Ebrahim Patel, minister van handel en nywerheid, het egter gister ’n stok in die wiel gesteek. “Lotto-kaartjies is nie ’n noodsaaklike produk nie. Dus mag dit nie verkoop word nie.” Vroeër die week het die Nasionale Loterykommissie en Ithuba, die Lotto-operateur, nog aangevoer dit is “uiters belangrik” dat die organisasie in die kritieke inperkingstyd voortgaan om “ons mandaat te bly handhaaf om maksimum geld vir sosio-ekonomiese ontwikkeling in te samel. Ons spelers het die Nasionale Lotery vir jare ondersteun en ons wil hul lojaliteit beloon deur vir hulle toeganklik te bly.” Die DA en Cope het albei gesê die partye…

Die afname van tot 6% in koolstofdioksiedvrystelling weens die wêreldwye inperking is maar ’n druppel aan die emmer in die stryd teen besoedeling. Prof. Petteri Taalas, sekretarisgeneraal van die Wêreld- Meteorologiese Organisasie (WMO), het Woensdag gesê die afname is ongelukkig net op kort termyn goeie nuus. Wanneer die wêreld van Covid-19 herstel het, sal kweekhuisgas soos voorheen vrygestel word. Die WMO se nuutste data toon koolstofdioksied (CO2) en ander kweekhuisgas in die atmosfeer het verlede jaar nuwe rekordvlakke bereik. Volgens die WMO se wêreldklimaatsverslag vir 2015 tot 2019 was CO2-vlakke 18% hoër as in die vorige vyf jaar. Dr. Roelof Burger van die Noordwes-Universiteit se eenheid vir omgewingswetenskappe en -bestuur het aan Rapport gesê: “Die drastiese afname is nie ons redding nie. Dis maar ’n druppel aan die emmer.” Koolstofdioksied…

Suid-Afrika doen steeds heelwat minder as die beoogde 36 000 toetse per dag, wat die nasionale gesondheidslaboratoriumdiens (NHLS) se mikpunt vir einde April is. Dr. Kamy Chetty, NHLS-hoof, het op 25 Maart gesê Suid-Afrika poog om teen middel April 15 000 toetse per dag te doen en die vermoë verder te verhoog tot 36 000 toetse per dag teen die einde van die maand. Die afgelope week is 37 626 toetse gedoen – gemiddeld 7 525 per dag. Hoewel dit meer is as die daaglikse gemiddelde in die week van 12 tot 19 April (4 957), en meer as dubbel soveel as in die week van 5 tot 11 April (3 527), bly Suid-Afrika se getal toetse per miljoen mense laag. Suid-Afrika het teen Vrydagaand reeds 2 569 per miljoen…

En toe ruik sy haar pa. ’n Paar weke terug het Yulandi, die oudste dogter van die “monster” van die gruwelhuis in Springs, weer die huis waarin hulle wreed mishandel is, besoek. “Die huis het skielik vir my kleiner gevoel. Ek het rondgestap deur die vertrekke vol herinneringe en gevoelens . . . en die soet reuk van my pa gekry.” Yulandi Kroukamp en haar vier broers en susters is op 28 Mei 2014 deur die polisie gered. Die kinders was erg verwaarloos. Hulle het nie skoolgegaan nie en mag die erf nooit verlaat het nie. Ingeperk. Die pa het 35 kameras geïnstalleer om hulle heeltyd dop te hou. Net die rotte het vry daar rondgehardloop. Sy het geen foto’s van haarself voor sy uit die huis verwyder is nie.…

Al sê die regering hy het nie meer geld vir die Suid-Afrikaanse Lugdiens (SAL) se sakereddingspoging nie, sê Pravin Gordhan, minister van openbare ondernemings, hy is “ondubbelsinnig daartoe verbind” om die lugdiens te red. Gordhan het gister met die SAL-vakbonde vergader en ’n ooreenkoms is bereik. Laatmiddag het Gordhan die vakbonde per brief ingelig ingevolge ’n ooreenkoms met die sakereddingspraktisyns hoef werknemers die kollektiewe ooreenkoms oor skeidingspakkette nie voor Vrydag te onderteken nie. Die spertyd was aanvanklik eergister en toe gister. Dit kom nadat Numsa en Sacca, die twee grootste vakbonde, aangedui hulle gaan hof toe om die praktisyns te laat verwyder. Hulle wou hê die departement moes die aansoek saam met hulle indien. Grant Back, voorsitter van die Suid-Afrikaanse Lugdiens-vlieëniersvereniging (Saapa), het aan Fin24 gesê hulle oorweeg dit ook…

Kolpak-spelers kan broodnodige ervaring na Suid-Afrikaanse krieket bring, maar hulle sal nie sommer net by die Protea-krieketspan kan instap nie. Hulle sal op franchisevlak eers hul deel moet doen om sodoende weer in die nasionale prentjie te kan kom. Dís die mening van die voormalige Protea- en Cape Cobraspeler Rory Kleinveldt oor dié netelige Kolpak-kwessie wat tans wyd reaksie ontlok. Alle Kolpak-kontrakte in Engeland val aan die einde van 2020 weg weens Brexit. Kleinveldt, wat self op sy dag ’n uitblinker in Engelse graafskapkrieket was, sê om ouens soos ’n Kyle Abbott en Duanne Olivier te kry om op franchisevlak saam met jong boulers te boul, kan baie vir die juniors en die land se krieket beteken. Stiaan van Zyl, Dane Vilas en Rilee Rossouw is van die voormalige Protea-kolwers…

Skrap klubrugby vir die seisoen en gee spelers die kans om ’n behoorlike voorseisoen te hê om ernstige beserings te voorkom. Dít is die pleidooi wat dr. Wilbur Kraak, een van Suid-Afrika se voorste sportwetenskaplikes, aan besluitnemers in die Westelike Provinsie en Boland-rugbyunies rig weens die impak wat die koronavirus tans op Suid-Afrikaanse sport het. Risiko van ernstige beserings is nou hoër Vir die afsienbare toekoms is daar op professionele en amateurvlak geen rugby op die horison vir Suid-Afrikaners nie, en die kans raak al hoe skraler dat ’n normale klubreeks vanjaar in die WP en Boland sal kan plaasvind. Daarom het Kraak voorgestel dat mededingende klubkompetisies geskrap word en daar in die rigting van sewes- en tienstoernooie gekyk word om klubspelers aktief te hou vir wanneer rugby in die…

Afgesien van die lede van hul WB-groep wat verlore is, is die volgende Kiwi-spelers die afgelope 24 maande oorsee: V Luke Whitelock (Pau) V Liam Squire (Japan) V Waisake Naholo (London Irish) V Julian Savea (Toulon) V Jerome Kaino (Toulouse) V Nehe Milner-Skudder (Toulon) V Tim Nanai-Williams (Clermont) V Lima Sopoaga (Wasps) V Ma’a Nonu (San Diego Legion) V Stephen Donald (Japan) V Owen Franks (Northampton) V Dominic Bird (Racing 92) V Liam Messam (Toulon) V Charlie Ngatai (Lyon) V Brad Shields (Wasps) V Ihaia West (La Rochelle)…

‘Ek het ook besef dat ek ’n tweede kans gekry het’ In 2017 het ’n 15-jarige skoolseun se lewe onherroeplik verander toe hy ernstige beserings in ’n motorongeluk opgedoen het – maar hy het dit as ’n tweede kans beskou wat na sy kant toe gekom het om die lewe met albei hande aan te gryp. Deesdae borrel Jordan Venter (18), ’n leerling en belowende rugbyspeler aan Paul Roos Gimnasium in Stellenbosch, van lewenslus. Hy praat ook gemaklik oor daardie dag wat sy lewe op sy kop gedraai is. Hy, sy ma, Gillian Clarke, haar verloofde, Heinrich Kieser, en dié se twee seuns, Christian en Aldin, was in Julie 2017 op pad terug van Mosambiek toe hul voertuig in ’n botsing reg van voor met ’n vragmotor op die N4-snelweg…

■ Vervolg van bl. 20 Volgens die spelers moes MyPlayers se provinsiale verteenwoordigers eers ingelig word, waarna hulle aan die spelers die inligting sou oordra vir ’n finale besluit. Die provinsiale verteenwoordigers van spelers is glo op die vergadering gedwing om vir of teen die plan te stem, en spelers is net oor die uitkoms ingelig “Die verteenwoordigers is met ’n geweer teen die kop gedwing om te stem,” het een speler aan Rapport gesê. “Dit was ’n vat-of-los-ditsituasie. As hulle nie ingestem het nie, is gedreig dat hul geld ten opsigte van beeldregte ter sprake sou kom.” MyPlayers word selfs deur sekere spelers en agente daarvan beskuldig dat hulle in SA Rugby se belang gewerk het en nie die spelers s’n nie. Harde woorde het glo op Donderdag se…

How to Steal a Country. Met Susan Comrie, Ferial Haffajee en Thanduxolo Jika. Regisseur: Rehad Desai. Op Showmax. ’n Kamera is een van die magtigste en mees genadelose wapens wat daar is. En in ’n objektiewe, vreeslose regisseur se hande raak dit sielsopenbarend. Dit ontbloot soms die waarheid sonder dat ’n woord gepraat word. Die lang skoot van Jacob Zuma wat hoor dat Cyril Ramaphosa die nuwe staatspresident van die land is, spreek boekdele. So ook die indringende lens wat op politici se reaksies fokus wanneer moeilike vrae gevra word. Die uitdrukking in Duduzane Zuma se oë nadat ongemaklike vrae oor vervolging gevra is, en of hy korrup is, is ook tekenend van die rede vir die sukses van hierdie meevoerende dokumentêr. Rehad Desai het reeds met sy dokumentêr Miners…

Ek verlang na ma Babs. My hele wese smag daarna om my klein moeder weer te sien, vas te hou en haar ’n groot druk te gee. Dit breek my hart dat ons haar nie kan besoek nie. Ma Babs is ’n rukkie gelede gediagnoseer met Alzheimer se siekte en wonder seker wat van ons geword het. Gewoonlik sou ek elke tweede dag gaan kuier, nou is dit weke terug wat ek die middag voor grendeltyd gaan groet het. Wanneer die verlange te erg raak, kook en bak ek geregte wat Ma altyd vir ons uit haar bêreboekies gemaak het. Dis daardie gemeenskapsresepteboekies wat nog met ’n tikmasjien aanmekaargeslaan is en wat ons kosgeskiedenis vasvang. Wat het ek en my Ier dié week geëet? Ma het een keer ’n week…

Jan Alleman van Allanridge skryf: Ek is nie juis ’n toonbeeld van wilskrag nie – ek is die soort mens wat as ’t ware verplig moet word om op te hou rook deur ’n regering wat sy bes doen om my welstand te bevorder. Daarom het dit bloot sin gemaak om dié belaglike gewoonte te staak in die tyd van inperking toe my voorraad opraak en dit verbode is om nog te koop. Ja, ’n ferm hand is soms nodig – soos ’n ouer van ’n vorige generasie wat al die kinders pak gee as een van hulle stout is. “Arrest and impound!” soos wat minister Mbalula, pilaar van krag en rede, sou sê. (Ek het aanvanklik die onwettige roete probeer volg, maar dit was presies soos toe ek 30…

Die sekurokrate is nou in beheer. So ken jou plek. En salueer as dit jou bas kan red. Toe pres. Cyril Ramaphosa op 26 Maart soldate by Doornkop in Soweto toegespreek het op die vooraand van ’n inperking waartydens selfs braaihoenders voëlvry verklaar sou word, het hy dit in weermaguniform gedoen. Daar was “niks fout daarmee nie”, het Nosiviwe Mapisa-Nqakula, minister van verdediging en militêre veterane, gesê. “Daai uniform word gedra wanneer jy werk toe gaan. Die president is die opperbevelvoerder van die gewapende magte.” Ramaphosa self het die soldate gevra om nie geweld te gebruik nie en gesê die uniform is sy manier om sy “totale steun” vir hul sending uit te druk. “Gaan uit en maak oorlog teen ’n onsigbare vyand, die koronavirus,” het hy gesê. Dit het…

Pres. Cyril Ramaphosa se aankondiging dat die kinderondersteuningstoelae aangevul gaan word en dat ’n spesiale Covid-19-toelae vir maatskaplike noodhulp ingestel gaan word, was welkome nuus vir miljoene arm Suid-Afrikaners. Maar hoewel dit ’n stap in die regte rigting is, is dit nie genoeg nie. Eerstens skiet dit te kort, omdat die werklike finansiële behoefte soveel groter is. Tweedens is geld op sigself nie genoeg nie: Ons moet ook sorg dat hierdie geld in ons arm gemeenskappe sirkuleer en help om werksgeleenthede en werk te skep. Derdens is die Covid-19-krisis slegs die laaste strooi in ’n rampspoedige 25 jaar vir diegene wat sukkel om te oorleef langs die kantlyne van ons formele ekonomie. Daardie krisis kan nie meer ontwyk of ontken word nie. In krisistye probeer mense gewoonlik saamstaan: Hulle wil…

Hendrik Pretorius, Bloemfontein, skryf: Covid-19 en sy vernietigende tog oor die wêreld het almal bekommerd. Hierdie is nie net jou alledaagse seisoensgriep nie, dit is dodelik. Elke oggend word ’n mens wakker en jou eerste gedagte is wat jy vandag moet doen. Dan tref die werklikheid van die inperking jou. Jy moet by die huis bly, jy is ingehok, in gevaar. Elkeen van jou vriende, bure en familie het ’n bedreiging vir jou voortbestaan geraak en die ergste is, alles voel so onwerklik. Die virus kom met ’n aanslag teen die mensdom, ’n stil aanslag wat ekonomieë vernietig, menselewens eis en die wêreld soos ons dit geken het tot stilstand gedwing het. Nou moet die terugkeer na normaal begin, maar die normaal gaan nooit weer lyk soos ons dit geken…

Die aankondiging dat bykans 40% van Suid-Afrikaners van 1 Mei weer mag werk; dat jy kan gaan draf sonder dat ’n polisieman jou agternasit; dat restaurante maaltye mag aflewer; en dat rokers tabak kan koop, is goeie nuus vir elkeen wie se salaris nie deur belastingbetalers betaal word nie en wat glo húlle moet self oor sulke goed kan besluit. Maar selfs die regulasies wat van krag is in vlak 4 maak van Suid-Afrika se inperking een van die strengste ter wêreld. Waarom? Die inperking is Donderdagaand in pres. Cyril Ramaphosa se toespraak aan die nasie onbepaald verleng, met ’n waarskuwing later deur dr. Nkosazana Dlamini-Zuma dat vlak 4 binne ’n oogwink weer tot vlak 5 verskerp kan word indien die getal nuwe gevalle van Covid-19 dit vereis. Maar dit…

Beweging Jy moet ’n masker dra Sifting by werk- en openbare plekke Higiëne & fisieke afstand Aandklokreël: 20:00 - 05:00 Vervaardiging 100%: vlak 4-produkte, insette en papier 100%: insette vir noodsaaklike dienste 100%: pretroleumsmelters, raffinaderye en oonde 50%: skryfbehoeftes, sement en boumateriaal 50%: motorvervaardiging, komponente ingesluit 50%: winterklere, beddegoed, verwarmingstoestelle 20%: Alle ander vervaardiging Noodsaaklike onderhoud om skade te voorkom en vir ’n ordelike uitfasering van die inperking Media Aanlyn dienste en regstreekse uitsending Koerante, uitsaaiwese Produksies vir plaaslike uitsending Inligting en kommunikasie Alle telekommunikasie, inligtings- en kommunikasietegnologie (ICT) ICT-toerusting en lugtyd Pos- en koerierdienste vir mediese produkte en vlak 4-dienste Mynbedrywighede 100%: steenkoolproduksie vir Eskom 100%: oopgroefmynbedrywighede 50%: ander mynbedrywighede Huishoudelike hulp Inwoonpersoneel en ondersteuning vir vlak 4-personeel Finansies en sakeondernemings Werk tuis indien moontlik Ondersteunende vlak 4-dienste (huur…

Die inperking het KFC laat besluit om die sluier (effens) oor die geheim van sy liplekker hoender te lig. KFC in Nederland het die afgelope week ’n video op Instagram gelaai waarin drie van sy werkers wys hoe om “hot wings” by die huis te maak. “Kan jy nie na ons kom nie of ons nie na jou nie? Of is jou bank net té gemaklik? Drie van ons kollegas wys jou hoe om jou eie hot wings te maak!” lui die onderskrif by die video. KFC se oorspronklike resep – glo gemaak met 11 geheime speserye – is legendaries, maar dit blyk vir die hot wings het mens net vyf nodig. In Suid-Afrika het die Italiaanse restaurantgroep Col’Cacchio besluit om ook ’n paar van sy geheime te verklap en…

500 g hoendervlerkies Vir die marinade: 10 g paprika 10 g Cayenne-peper 5 g knoffelpoeier 10 g rissievlokkies 5 g sout 500 ml karringmelk Vir die meelmengsel: 1 kg koekmeel 3 e mielieblom Presies dieselfde hoeveelhede van al die speserye soos vir die marinade. Vir die braai: 1 liter neutrale olie (soos groenteolie) Metode : Besprinkel die hoendervlerkies met al die speserye (vir die marinade) en laat dit vier uur in die karringmelk in die yskas marineer. Meng al die bestanddele vir die meelmengsel in ’n afsonderlike bak. Dreineer die vlerkies in ’n sif. Sit die vlerkies in die meelmengsel en meng dit presies sewe keer deur dit met jou vingers op te tel en te laat val. Sit dit weer in ’n sif en skud die oortollige meelmengsel af.…

Die nuwe koronavirus is amptelik reeds by bykans drie miljoen mense wêreldwyd gediagnoseer. Die getal nuwe bevestigde gevalle het die afgelope week die skerpste toegeneem in Amerika, Kanada, Rusland, Brasilië en dele van Europa, het die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO) gesê. Meer as 10 000 nuwe gevalle is die afgelope sewe dae in dié lande aangemeld. Meer as 807 000 (26%) mense het reeds herstel en net meer as 197 000 is dood. Laasgenoemde verteenwoordig sowat 6,5% van pasiënte by wie die siekte amptelik gediagnoseer is. Epidemioloë waarsku dat die sterftesyfers oorskat word omdat die getal sterftes getel kan word, maar niemand weet hoeveel mense al die virus opgedoen het nie. Navorsers aan die Stanford-Universiteit in Santa Clara, Kalifornië, het vroeër vandeesmaand in ’n demografies verteenwoordigende studie bevind die getal mense wat…

Ons beleef seker die grootste ekonomiese krisis sedert die Groot Depressie. Duisende ondernemings gaan hul deure sluit en meer as ’n miljoen mense kan hul werk verloor. Intussen maak die inperking net sake erger, in so ’n mate dat werklike basiese nood by die dag toeneem. Mense raak honger en desperaat en in sulke omstandighede het ons as gemeenskap die plig om ons medeburgers te ondersteun. ’n Mens kan met reg die vinger wys na die wanbestuur van die verlede en dit blameer vir die huidige krisis. Dit is ook maklik om te verskil met die regering se hantering van die krisis – ek dink byvoorbeeld die inperking moet dadelik opgehef word. Maar ons is nou waar ons is en mense raak desperaat. Ons moet help; die kalf is in…

Ek is seker, sê die ouma van my kleinkinders vandeesweek terwyl ons op die voorstoep sit met warm botterbroodjies – self gebak, NDZ, nie gekoop nie – daar is ruimte in ons begroting vir die boete. Dít, net toe die polisievangwa hier verby patrolleer om seker te maak ek staan nie dalk op die sypaadjie en kou nie. Albei dienders nogal ewe gemasker. En in ’n oomblik van lawwigheid wonder ek: Het die lyn tussen gangsters en platpote nou al so vervaag dat maskers deel van die uniform is? Sowat 90 van hulle is mos al uitgevang, terwyl ons gewone mense in ’n korona-huisarres gedwing is. Vroulief se gedagtes was ver van die polisie. Hulle het haar net laat dink aan die boete as sy vir haar kleinkinders gaan kuier.…

Duncan Matthews, veelsydige agterspeler van die Leeus, het nie net bekommernisse oor sy gesondheid tydens die Covid19-pandemie nie. Ook aan ’n ander front word sy gesondheid bedreig, wat moontlik sy rugbyloopbaan kan beëindig. Die 26-jarige Leeu-speler is onlangs gediagnoseer met voorste lob-epilepsie. Die risiko bestaan nou dat hy weens ’n harde kopstamp erge epilepsie kan ontwikkel. Hy was tot nou toe onbewus van sy toestand, en is maar so onlangs as vroeër vanjaar daarvoor getoets. Dit was eers toe flitsende oomblikke waarvan hy g’n besef het nie, hom begin kwel, dat hy besluit het om mediese hulp te kry. Uit desperaatheid het hy toe vroeër vanjaar by Rob Collins, die Leeus se spandokter, om raad aangeklop. “Ek het vir Dok Rob gesê dit neem my lewe oor,” het hy gesê.…

Ek lees gister Simon Kuper skryf in die Financial Times die afwesigheid van sport laat baie van ons se koppe harder raas. Dis glo veral die sosiale verlies, daai sin van gemeenskap, wat ons mis in ’n wêreld wat in elk geval al hoe meer individualisties en onpersoonlik word. Synde ’n sportliefhebber wie se brein van tyd tot tyd met rampspoedige gevolge na wilde autopilot oorskakel, is die uwe nogal verbaas oor hoe maklik hy Saterdagmiddae in die tyd van inperking omkry. Dit help seker dat die prognose vir die res van die seisoen vir die Stormers, Barcelona en Tottenham bra droewig was. Ek was lus vir Springbokrugby en het gedroom van hoe ek nege weke van die Kaapse winter voor die kaggel sou verwyl, terwyl die wêreld se grootste…

Die Cheetah-afrigter, Hawies Fourie, het gedog sy bielie-slot Sintu Manjezi is verbind tot die Vrystaat nadat hulle ’n aanslag van die Stormers afgeweer het om dié speler te werf. Maar hy is gou ontnugter, want die Bulle het net daarna ’n nóg groter aanbod vir Manjezi gemaak. “Sy agent het ons aanbod twee weke gelede aanvaar en toe twee dae later laat weet die Bulle is in gesprekke met Sintu,” het Fourie aan Rapport gesê. “Dit was sedertdien ’n gesukkel. Ons glo Sintu het homself tot ons verbind, en ons gaan hom daarby hou.” Fourie sê die Cheetahs gaan op spelers van gehalte fokus en daarom gaan hulle slegs 35 spelers kontrakteer, en nie die toegelate 45 nie. “Hoe beter ons vaar, hoe meer spelers verloor ons. Dit gebeur al…

Die Southern Kings se spelers wag nog op hul salarisse vir April nadat dié rugbyunie nie die maandelikse finansiële bydrae tot sy geldkoffer van die Nelson Mandelabaai-metro gekry het nie. Loyiso Dotwana, voorsitter van die Kings, sê in ’n brief aan die spelers die betaling van die metro se bydrae is vertraag weens die Covid-19-pandemie en die inperking. Dotwana sê die metro het onderneem om die geld teen Dinsdag te betaal en salarisse sal teen 30 April betaal word. Die Kings het vier finansieringsbronne: SA Rugby, ’n Isuzu-borgskap, die metroraad en die Oos-Kaapse regering.…

Daar is webwerwe soos Diylaw.co.za waar jy teen so min as R890 kan skei. Deesdae maak die wet egskeidings ’n taamlike maklike proses en jy moet basies net jul huwelik in ’n hof nietig laat verklaar deur die nodige papierwerk in te handig. Volgens Pieter de la Rey van SG Prokureurs is so ’n egskeiding slegs ’n opsie as dit onbetwis is sonder enige komplikasies soos substansiële bates en pensioenfondse. Hy maan ook dat wanneer daar minderjarige kinders betrokke is, mense ekstra versigtig moet wees vir hierdie eenvoudige uitweg. Natuurlik moet jy ook dan bereid wees om al die papierwerk self te doen. “Al dink jy jul egskeiding is baie eenvoudig, is dit altyd raadsaam om eerder ’n regskenner te kry vir behoorlike advies en om ’n skikkingsakte op te…

The Innocence Files. Met Genevieve Wong en Peter Neufeld. Skepper: Roger Ross Williams. Op Netflix Hier is nou ’n gedugte dokumentêr waarin moordsake hoegenaamd nie opgetert word met glansryke vertellings of oordramatiese voorstellings nie. Dit is stroef, fokus op feite sonder om ’n inkleurboek te gebruik en het net een doel: om by die waarheid uit te kom. En die waarheid verwar die regstelsel soms met gerieflike misleidende getuienis wat ’n “skuldige” uitwys. Hierdie dokumentêr gaan oor The Innocence Project in Amerika wat na sekere sake kyk waarin mense, volgens hul eie pleidooie, onskuldig in die tronk opgesluit is. Wat verbluffend is, is tonele waar die kamera deur stoorkamers beweeg waar duisende briewe, navrae en lêers gestoor is van mense wat pleit dat hul sake weer ondersoek moet word. “Ons…

’n Lewe deur Herman Lategan E en van die land se pioniers in die suiwelbedryf, Bertus de Jongh, het op 70 aan ’n hartaanval in sy huis in Pretoria gesterf. De Jongh was bekend as ’n uitstekende bemarker en voormalige besturende direkteur van die Melkprodusentevereniging. Hy was in sy later jare ook trustee van die Dagbreek-trust en bekend vir sy passievolle liefde vir Afrikaans. Sy eerste werk by die destydse Suiwelraad was as bemarker. Sy kollega en vriend, Theo Meintjes, sê: “Toe dit verander het na die Melkprodusentevereniging het hy almal verbaas toe hy aansoek vir die pos van hoofbestuurder gedoen en dit gekry het. “Nogmaals was dit sy passie. Hy het duisende kilometers na boere in afgeleë gebiede gery. Aan die begin moes hy maar op eiers trap, maar…

Tito Mboweni se uitsprake dat die land vir die Wêreldbank en die Internasionale Monetêre Fonds (IMF) se Covid-19-hulp moet aansoek doen, het ’n voorspelbaar woedende reaksie van die linksgesindes ontlok wie se houding oor die Bretton Woods-instellings eerder soortgelyk is aan dié van vigs-ontkenners oor MIV. Net die blote noem van een van dié instellings lei tot heftige afkeurings, wilde beskuldigings en ’n hele klomp min of meer gek teenvoorstelle. Die SAKP se nr. 2, Solly Mapaila, meen byvoorbeeld dat Suid-Afrika nie met die Wêreldbank of die IMF moet praat nie omdat die voorwaardes van hul lenings “altyd geheim is”. Dit is totaal onwaar. Jy hoef net hul webblaaie te besoek om dit te sien. ’n IMF-reddingsboei werk deur ’n brief van voornemens waarin die hervormingsprogram uiteengesit word wat ’n…

Henry Cockcroft, Betonvervaardigersvereniging, skryf: Die Suid-Afrikaanse regering word wyd geloof vir sy tydige ingryping om die vroeë verspreiding van Covid-19 te verhoed. Die amptelike getal mense wat die siekte onder lede het, was by die skrywe hiervan ’n betreklike lae 3 300 en dit lyk waarskynlik dat die regering die inperking in Mei sal verleng – met enkele geringe toegewings. Die vraag op almal se lippe is: Hoe lank kan die inperking voortgaan? Sal dit op een of ander wyse ’n permanente verskynsel bly totdat ’n entstof gevind word? Die regering word gekonfronteer met ’n onbenydenswaardige dilemma: Om die koste van lewens wat gered word deur ’n inperking op te weeg teen die lewens van mense wat sterf weens ’n onvermoë om kos op die tafel te sit, armoede en…

Antoinette Schoeman, Welkom, skryf: Ek verwys na die artikel “Fondse moet vir die virustoetse opdok” in Sake verlede week. Ons mediesefondslede is ’n groot dankie aan Rapport en Riana de Lange verskuldig. Dit is werklik goed uiteengesit en ek glo almal verstaan dit nou en sal hierdie riglyne volg. Mediese fondse is vreeslik duur. Baie min mense kan ’n mediese fonds bekostig, selfs ons middelklas-mense. Ons is eintlik genoodsaak om selfs ons maandelikse proviandgeld in te kort om aan ’n mediese fonds te kan behoort, veral ons pensioentrekkers. Ná dese sal ek werk daarvan maak om na ons fonds se uitgawes te kyk, ook na die regte ICD10-kodes. Ek sal elke rekening aanvra en seker maak dat die regte kodes gebruik word. Ek raai lede van mediese fondse aan om…