Rapport -julkaisun 3/22/2020 -irtonumeron sisällysluettelo

Korona-vrees het nou ook die land se voorste politieke leiers beetgepak nadat dit bekend geword het dat die ACDP-leier, Kenneth Mes-hoe, in die geselskap van vyf mense was wat Covid-19 onder lede gehad het enkele dae voordat hy pres. Cyril Ramaphosa in Tuynhuys ontmoet het. Sy ACDP-kollega Steve Swart, wat by dieselfde kerksaamtrek as Meshoe was, het hom intussen in selfopgelegde isolasie geplaas nadat hy “ligte griepagtige simptome” begin toon het. Ook die bekende prediker Angus Buchan het gister aan Rapport gesê hy gaan homself laat toets omdat hy ook by die kerkbyeenkoms was. Al drie het ’n Vrystaatse gebedsbyeenkoms bygewoon waar minstens vyf mense – almal van hulle oorsese besoekers – positief getoets is vir Covid-19. Alhoewel die regering nog nie wou sê by watter kerkbyeenkoms die vyf siek…

Sy kollegas gehoorsaam elke opdrag van hom. Hulle swaai selfs hul sterte as hy op kantoor kom. Dis maar net een van die redes hoekom Thomas Moyo (32) viervoetkollegas bo die tweebeensoort verkies. Soggens ry hy met ’n taxi van Hillbrow, waar hy woon. In sy netjiese klere lyk hy soos iemand wat in ’n kantoor werk. “Wanneer ek uit die taxi spring, sien mense ek is mooi aangetrek en hulle neem aan ek gaan kantoor toe – hierdie, die strate ís my kantoor,” beduie hy. Moyo was ’n tuinier toe hy vyf jaar gelede met sy werkgewer se vier honde begin stap het. Toe ander honde-eienaars in die omgewing van Parktown-Noord in Johannesburg hom met die honde sien stap, het die versoeke begin instroom. Sy viervoetige, stertswaaiende groep het…

’n Skoonheidsterapeut van Limpopo wat hierdie week met ’n hoë koors en lyfseer hospitaal toe gehaas is, wag in spanning vir die uitslag van haar Covid-19-toets omdat sy die afgelope weke kontak met minstens 300 van haar kliënte gehad het. Sy en haar man het op 14 Februarie reeds teruggekeer na Groblersdal uit Bali, Indonesië, maar sy is eers die afgelope Woensdag vir die koronavirus getoets. “Ek kry nie my uitslae nie. Ek weet nie meer waar om navraag te doen nie. “Ek het vandag albei tolvry nommers probeer bel, maar al wat ek aanhoudend hoor, is ‘your call is important to us’ en ek kom nooit deur nie,” het die vrou aan Rapport gesê. Sy was ook vandeesweek op Jacaranda FM se Breakfast with Martin Bester te hoor. Haar…

Soveel as 1 miljoen werksgeleenthede kan in Suid-Afrika verlore gaan omdat die ekonomie in reaksie op die Covid-19-pandemie tot stilstand kom. Nadat sentrale banke in verskeie Westerse lande die afgelope week miljarde dollars beloof het om ekonomieë staande te help hou, het Tito Mboweni, minister van finansies, Lesetja Kganyago, president van die Reserwebank, Edward Kieswetter, hoof van die Suid-Afrikaanse Inkomstediens, en ander top-amptenare van die tesourie gister in Pretoria vergader om oor ’n “ekonomiese pakket” met betrekking tot Covid-19 te beraadslaag. Pres. Cyril Ramaphosa het ’n week gelede al so iets beloof. Johann Els, hoofekonoom van Old Mutual, sê die ekonomie kan vanjaar met 2% inkrimp en die land se begrotingstekort kan tot 10% opskiet – baie ver van die groei van 0,9% en ’n begrotingstekort van 6,8% wat in…

Drie mans, een van hulle ’n voormalige sanger uit die tyd van die Voëlvrybeweging en die ander ’n rubriekskrywer van Rapport, het die afgelope week strafregtelike klagte ingedien teen ’n oudjoernalis wat hulle na bewering as kinders gemolesteer het. Coenie Slabber, wat nou in sy tagtigs is, was in sy jonger dae ’n gesiene kunsredakteur by Rapport en ’n belangrike kampvegter teen sensuur deur die destydse apartheidsregering. Maar dié week het drie mans skokkende onthullings gemaak oor hoe hy hulle na bewering seksueel misbruik het. Herman Lategan, skrywer en rubriekskrywer van Rapport, sê in ’n verklaring hy was vriende met Slabber se seun. Toe hy 15 jaar oud was, het Slabber, wat destyds van sy vrou geskei was, een aand in sy woonstel in Bloubergstrand aan sy penis gevat terwyl…

Raadslede van die Tshwanemetroraad, waaronder dié van die ANC en EFF, vrees hulle gaan vir baie langer as drie maande sonder ’n salaris wees nadat die ontbinding van die raad Vrydag van krag geword het. Die besluit beteken alle raadslede verloor hul poste. ’n Administrateur neem die bestuur van die metro oor. Rapport verneem om dié rede is daar van die ANC- en EFFraadslede wat heimlik hoop die DA wen sy saak oormôre in die hooggeregshof in Pretoria. Die DA vra die hof nie net vir die nietigverklaring van die raad se ontbinding nie, maar ook om die ANC- en EFF-raadslede te dwing om raadsvergaderings by te woon. Die ontbinding van die raad beteken nuwe verkiesings moet binne 90 dae – teen middel Junie – in al 107 wyke gehou…

Vergeet vir ’n oomblik van Eskom se skuld: Die Padongelukkefonds (POF), wat uit die brandstofheffing gefinansier word, s’n gaan eersdaags selfs groter wees. Die uitvoerende hoof van die POF sê in hofstukke die huidige skuld van R324 miljard gaan binne vyf jaar R800 miljard word vol-gens aktuarisse se berekeninge. Eskom se skuld, wat die ekonomie volgens kenners kan knak, be-loop tans R454 miljard. Collins Letsoalo, waarnemende hoof van die POF, sê die fonds se geldlas dwing hom om dadelik van al 84 prokureursfirmas wat namens hom optree, ontslae te raak. Volgens hom bestee die POF sowat R10 miljard per jaar aan regskoste en hy wil 75% hiervan bespaar deur ’n nuwe model. Die minister van vervoer het Letsoalo ses maande gelede aangestel om met ’n regrukstrategie vorendag te kom. Dis…

Gesoek: ’n Hoofhaan vir Suid-Afrikaanse sport se mishoop. Te-rug in die gesprek: Suid-Afrika se atletiekbaas, Aleck Skhosana. Die vreugdevure brand hoog in die Skhosana-kamp nadat die Suid-Afrikaanse Olimpiese Komitee en Sportkonfederasie (Saskok) ’n U-draai gemaak het oor hul besluit om sy benoeming vir die posisie van Saskok-president uit te gooi. Saskok se benoemingskomitee het vroeër besluit Skhosana se benoeming is ongeldig omdat sekere dokumente – waaronder bevestiging dat sy verhouding met Atletiek Suid-Afrika (ASA), wat hom benoem het, sterk is – nie ontvang is nie. ASA is verheug dat Saskok die saak weer verwys het ’n Woedende Skhosana het voorverlede week op ’n nuuskonferensie gesê al die nodige dokumente was aangeheg en hy het Saskok gedreig met regsaksie. Saskok het die afgelope week besluit om die verkiesing van sy nuwe…

’n Moeilike loting, eerder as verlede seisoen se grootskaalse uittog wat hulle nou byt, word deur die Leeus voorgehou as die vernaamste rede waarom hul Super-span sover vanjaar nog net een uit ses wedstryde kon wen. “Vier van ons wedstryde was oorsee, waarvan een teen ’n internasionale span was,” het Rudolf Straeuli, uitvoerende hoof van die Leeus, gesê. ‘Ons moet positief bly in dié tyd van die virus.’ ’n Gevoel bestaan op Ellispark dat hul oorsese uitslae nie ’n ware weerspieëling is van waartoe die span in staat is nie en dat die span en spelers eers ná meer tuiswedstryde werklik beoordeel kan word. Die Leeus het sedert verlede jaar se Superreeks hul afrigter Swys de Bruin en talle van sy voorste spelers verloor Dié groot verliese sal enige franchise…

Kan Dan du Preez hom binnekort weer in die Springbok-groep bevind? Wel, minstens een van die Springbokke se Wêreldbeker-helde is van mening dat die gewese Haai besig is om sy aandele by die Springbokke se bestuurspan te laat styg. Faf de Klerk, ramkatskrumskakel van die Bokke, sê Du Preez se wedstrydstatistieke is sulke goeie leesstof dat Rassie Erasmus dit nie sommer net kan ignoreer nie. De Klerk weet waarvan hy praat. As een van Du Preez se spanmaats by die Sale Sharks, was hy ’n getuie van die 162 keer wat die jong reus hierdie seisoen die bal gedra het, vir sy 137 duikslae, die sewe lynstaanballe wat hy afgeneem het en die 46 teen-standers wat hy as baldraer geklop het. “Dan speel uitmuntend, en dit het nie skielik gebeur…

Reeds by sy eerste nuuskonferensie as die amptelike Protea-eendagkaptein, het De Kock sy siening oor die brandende kwessie baie duidelik gemaak. Is daar ’n kans dat hy die groot handskoene gaan prysgee noudat hy die aanvangskolwer, paaltjiewagter én kaptein is, wou ’n joernalis weet. De Kock, altyd ’n man wat sy woorde spaarsamig aanwend (buiten sy gunsteling-stopwoorde ‘ja obviously’), het so na die vraag gesit en luister en botweg geantwoord: “Nee.” Net dit. Finish en klaar, De Kock gaan nie voortaan veldwerk doen net omdat hy die heeltydse kaptein is nie. By sy volgende nuuskonferensie is hy wéér daaroor gevra. Twee ander paaltjiewagters, Heinrich Klaasen en Kyle Verreynne, is immers nou deel van die span. Maar De Kock het met sy eerste beurt as heeltydse kaptein, paaltjiewagter én aanvangskolwer gewys…

Die salaris-sekerheid van Suid-Afrikaanse spelers wat in Europa speel, is in die gedrang weens die koronavirus wat rugby wêreldwyd tot stilstand geruk het. Die Engelse klubspan Gloucester, vir wie verskeie SA sterre speel en deur die voormalige Leeus-breier Johan Ackermann afgerig word, het briewe aan hul spelers gestuur om hulle in te lig dat hul salarisse dadelik met 25% gesny word. Dit word gedoen om die klub in die “onaktiewe tyd” finansieel te laat oorleef en hulle nie te dwing om weens geldelike verliese hul deure te sluit nie. Ofskoon geeneen van die Suid-Afrikaanse franchises die salarisse van spelers verklein het weens die opskorting van kompetisies nie, word dit vorentoe nie uitgesluit nie. Eugene Henning, besturende direkteur van die spelersorganisasie MyPlayers, het gesê dit is nog te vroeg om te…

Verlos die Suid-Afrikaanse Lugdiens (SAL) tog nou maar uit sy ellende en likwideer hom. Dié oproep kom van kenners terwyl die Covid-19-krisis selfs finansieel sterk en gesonde lugdienste wêreldwyd op hul knieë dwing. Dit kan die regering voortaan tot R2 miljard per maand kos om die SAL aan die gang te hou, raam Guy Leitch, redakteur van die tydskrif SA Flyer. Die vervoerekonoom Joachim Vermooten sê die R6,5 miljard wat die regering in 2020-’21 vir die SAL beloof het en die R16,5 miljard oor drie jaar om sy skuldverpligtinge oor te neem is minstens R2 miljard te min. Leitch meen die regering het dringender behoeftes as om geld in die SAL te pomp, maar Vermooten twyfel of hulle gereed is om die SAL te laat ondergaan. Peter Attard Montalto, hoof…

Kleinhandelverkope (gemeet in reële terme en teen konstante 2015-pryse) was in Januarie 1,2% hoër op ’n jaargrondslag, maar kleinhandelvooruitsigte vir die jaar is steeds power, sê Ned-bank se ekonomiese eenheid. Huishoudings se finansies is onder druk en daar is min kans op ’n verbetering op kort termyn, werkloosheid is hoog en meer afleggings word verwag. Dit sal lei tot groter kommer oor werksekerheid en verbruikersvertroue verder skaad, sê Nedbank. Kleinhandelverkope in die kategorieë vir kos en drinkgoed, asook vir farmaseutiese, mediese en kosmetiese produkte kan in die eerste kwartaal tydelik opskiet weens paniekaankope van artikels wat gesog is te midde van die verspreiding van Covid-19. Daarna behoort aktiwiteit af te neem soos verbruikers openbare plekke soos winkelsentrums vermy as deel van inperkingsmaatreëls. Statistieke Suid-Afrika (SSA) het Woensdag bekend gemaak die…

Bo my kop vlieg ’n klein rooivalkie, kloutjies oopgesper, oë vasgenael op iets tussen die grassies. Voor my in die see speel ’n noorkapperwalviskalf. Ek weet nie waar om eerste te kyk nie. Dís die wonderlike dilemma waarmee jy gekonfronteer word by die Lekkerwater Beach Lodge in die De Hoop-natuurreservaat naby Kaap Agulhas. De Hoop beslaan 34 000 ha, waaronder ook ’n mariene bewaringsgebied 5 km die see in. Dis die hartjie van die broeiplek vir noorkapperwalvisse hier aan die suidpunt van Afrika. Vanaf ons kamer sien ons hulle speel met hul vinne wat uit die water kom en dan sekondes later op die oppervlak neerplof. Hulle paar en gee geboorte hier. Lekkerwater se voltydse fynbosen mariene gids, Billy Robertson, vertel die gemiddelde walviskoei is so groot soos agt tot…

Die legendariese plaaslike kanovaarder Mark Perrow is verlede Sondag dood nadat die ligte vliegtuig waarin hy oor die Umkomaas-vallei in KwaZulu-Natal gevlieg het, teen ’n krans gebots en in vlamme uitgebars het. Hy was 54. Toeskouers sê ’n mens kon die ligte viersitplek-Sling 4 TSi nog hoor en toe is daar opeens ’n plofgeluid. Daarna ’n dawerende stilte. Reddingswerkers het lank gesukkel om by die wrak uit te kom omdat die steil krans ru en dik bebos is. Hulle moes ook 2 km met die rivier af roei om by die toneel uit te kom. Perrow was tydens sy laaste vlug besig om die twee dinge in die lewe wat hy die graagste gedoen het, te kombineer: om te vlieg, terwyl hy ’n kanowedvaart tussen Nyala Pans en St Elmo’s…

Ek was verlede maand een van ’n groep van tien mense wat in ons persoonlike hoedanighede ons verskoning aangebied het oor die mensonterende beleid van apartheid waaraan soveel van ons bruin, swart en Indiër-landgenote in die loop van die 20ste eeu onderwerp is. Die Afrikaanse en Engelse media het prominensie aan die verklaring gegee en só het die breë publiek hiervan kennis geneem. Ons is ’n groep mense met verskillende agtergronde en belangstellings wat spontaan ons stemme op papier geplaas het en sodoende ons ontsteltenis oor die de-bat rakende apartheid as ’n oortreding teen die mensdom (wat by nabaat eerder menswaardigheid of menslikheid behoort te wees) en oudpres. FW de Klerk se ongelukkige regstegniese uitspraak daaroor. Dit was nie ’n aanval op De Klerk self nie, maar eerder op die…

Dis neusie verby vir Bernie Sanders om die Demokrate se presidentskandidaat te word. Joe Biden (77), voormalige visepresident van die VSA onder oudpres. Barack Obama, is die gunsteling om in November vir pres. Donald Trump aan te durf in die VSA se presidentsverkiesing nadat hy Woensdag groot seges in die deelstate van Arizona, Florida en Illinois behaal het teen Sanders (78). Biden het nou reeds 1 181 afgevaardiges wat vir hom sal stem by die Demokratiese Party se nasionale konvensie in Julie. ’n Kandidaat kort die stem-me van 1 991 afgevaardigdes om die benoeming te kry. Sanders, wat in 2016 ook die Demokrate se benoeming teen Hillary Clinton verloor het, het 885 afgevaardigdes se stemme op hom verenig. Die New York Times berig Biden se groot oorwinnings die afgelope week…

’n Suid-Afrikaanse afrigter van die Italiaanse nasionale rugbyspan sê as hy die horlosie twee weke ver kon terugdraai, sou hy vir homself dié stukkie raad wou gee: Neem Covid-19 ernstig op en isoleer jouself. Marius Goosen (45) het vir onder meer die WP, die Bulle en Bo-land uitgedraf en is deesdae die verdedigingsafrigter van Italië. Hy het Vrydagaand aan Rapport gesê: “Dit is ondenkbaar wat besig is om hier te gebeur. Niemand het die implikasies en die omvang van die pandemie verstaan nie en kyk waar sit ons nou.” Goosen, wat sedert 2002 in Italië bly, sê hy en sy vrou, Elmarie (46), en kinders, Mareli (18) en Emma (15), is veilig. “Ons bly in ’n groterige huis op ’n 2 ha-stuk grond tussen die plase, so 6 km buite…

Moenie ’n fout maak nie, hier is stoute kinders en kinders wat sukkel in dié skool. Maar ons los hulle nie net nie, ons werk saam met hulle. “Daar is nie kortpaadjies nie. Jy het ’n stoel, ’n tafel en gom nodig. Gom om jou agterstewe op die stoel vas te plak en te leer.” Só terg Roelof Oosthuizen, hoof van Potchefstroom Gimnasium, sy matrieks gereeld. En dit blyk te werk. Die skool het onlangs die derde agtereenvolgende jaar die titel van die beste kwintiel 4-skool in die land verower. Gimmies het verlede Vrydag dié gesogte titel op die toekenningsgeleentheid van die pryse vir uitnemendheid in onderwys in Pretoria gewen. ’n 100%-slaagsyfer, uitstekende deurvloeikoers van byna 100% en goeie prestasie in wiskunde en fisiese wetenskappe het bygedra tot die oorwinning.…

’n Sewejarige seuntjie het sy eie onderneming begin omdat hy homself en ander mense teen die Covid-19-virus wou beskerm. “Ek het gedink ek kan my eie handreiniger maak,” sê Nkosana Buthelezi. “Ek hou van geld, sake doen en skoon wees.” Maar dis nie al nie. “Ek kan ook nou meer Lego’s koop.” Dié gr. 2-leerling van Vanderbijlpark het die geleentheid drie weke gelede aangegryp toe handreinigers weens virusvrese uitverkoop geraak het. Ná ’n deeglike ondersoek het Nkosana met die hulp van sy ouers Kleen Handz ontwikkel. The Gifted Agency, sy pa, Sibusiso, se handelsmerk-, advertensie- en bemarkingsonderneming, het die etikette vir hom ontwerp en gedruk volgens sy leiding. “Ons glo die produk is so doeltreffend as wat dit behoort te wees. Ons het die formule van ’n betroubare internetbron verkry,”…

“Skrum, skrum, skrum.” Dit was die boodskap wat Oubaas Markötter. Stellenbosch se legendariese afrigter en Suid-Afrikaanse keurder, voor die derde toets aan die 1937-Springbokke in Nieu-Seeland gestuur het toe die reeks gelykop was met een elk. Die Springbokke het geluister en met hul skrumwerk die grondslag gelê vir hul oorwinning – ons enigste reeksoorwinning tot nog toe in Nieu-Seeland. Skrums was nog altyd Nieu-Seelandse spanne se Achilleshiel. Die 1971-Britse Leeus het dit besef, die All Blacks in die skrums verniel en met hul briljante agterspelers die reeks gewen. Twee weke gelede doen die Bulle dieselfde met die Highlanders. Met die Nieu-Seelanders se skrums uit die staanspoor onder druk en die strafskoppe wat daaruit voortgevloei het, was dit bloot ’n kwessie van tyd voordat hulle sou ingee. Net so het die…

V Heelagter: Aphelele Fassi (Haaie): Hy het gewys wat sy vaartversnelling oor daardie eerste tien tree, oog vir ’n gaping en aftrappe vir ’n span beteken. Met ’n mentor soos Pat Lambie sal sy skopwerk, posisionele spel en lugspel gou genoegsaam verbeter om ’n bedreiging vir die ervare Willie le Roux op heelagter in te hou. Fassi is op koers om in Julie se kragmeting met Georgië sy toetsbuiging vir die Springbokke te maak. V Regtervleuel: Sbu Nkosi (Haaie): Aangesien hy ’n ruk be-seer was, kon Madosh Tambwe net sowel die beginspan haal. Hulle en Toulouse se Cheslin Kolbe is die land se drie voorste regtervleuels. Uit die drietal is Kolbe nog loshande die beste, met hope X-faktor, maar sowel Nkosi as Tambwe is bestendige spelers. Daar is nie veel…

Herman van Heerden, wat vandeesweek in die ouderdom van 64 dood is ná ’n stryd teen lewerkanker, het in 29 wedstryde vir Vrystaat en 34 vir Natal vir geen opponent gevrees nie. Hy was een van die werklike hardekoejawels van die spel en ’n toegewyde speler wat vir die volle 80 minute van ’n wedstryd met vuur ingeklim het. “ ’n Staatmaker en ’n yster,” is hoe die Vrystaat- en Springbokagsteman Gerrie Sonnekus hom beskryf. So groot as wat hy was – as slot het hy bykans 2 m in sy kouse gestaan en 110 kg geweeg – so sag was Herman van Heerden van geaardheid af van die veld af. Hy is op gebore op Brits, waar hy die afgelope klompie jare weer gewoon het, en het gematrikuleer aan…

SA Rugby hoop om teen einde April die land se voorste spanne terug op die veld te hê – mits die regering goedkeuring daarvoor gee en die koronavirussiekte Covid-19 nie handuit ruk nie. Die plan is om ’n rits plaaslike derbies onder die vaandel van Superrugby aan te bied Gesprekke is reeds aan die gang om Suid-Afrika se Superrugby-spanne weer op die rugbyveld te kry. Die Cheetahs en Kings kan ook by die planne betrek word. Alles sal egter afhang of Saru die groen lig kry van die departemente van gesondheid en van sport, kuns en kultuur. Die wedstryde sal op TV gewys word, maar geen toeskouers sal by die velde toegelaat word nie. Die inkomste van unies word kwaai deur die virus-pandemie geraak en Saru wil so gou as…

Daar’s afgesien van term ‘ontbondeling’. Ondanks die gereelde beurtkrag wat Eskom moet kans gee om sy kragsentrales reg te maak, is die beskikbaarheid van sy kragopwekkingseenhede steeds myle agter die mikpunt wat Pravin Gordhan, minister van openbare ondernemings, laat verlede jaar gestel het. Die skeiding van die afdelings vir kragopwekking, transmissie en verspreiding vorder wel. Volgens die “Padkaart vir Eskom in ’n hervormde kragverskaffingsbedryf” wat Gordhan in Oktober verlede jaar bekend gestel het, moes die beskikbaarheidskoers van Eskom se opwekkingseenhede teen einde Maart op 73% gestaan het. Dit was egter tot dusver vanjaar net 61,8%, selfs vrotter as verlede jaar se gemiddelde van 66,93%. Die jongste beskikbare syfers is vir die week van 9 tot 15 Maart en wys die gemiddelde beskikbaarheidskoers was toe 62,08%, met 24,07% van die beskikbare…

Met ’n groot verskeidenheid eiendomme in verskillende streke en prysklasse bied BidX1 se veilings op 2 en 8 April goeie waarde vir geld. Dit sluit in nuwelingkopers en beleggers wat wil munt slaan uit die aanpassing dat geen hereregte betaalbaar is nie op eiendomme tot R1 miljoen. MC du Toit, uitvoerende hoof van BidX1 Suid-Afrika, sê twee van die interessante eiendomme op die veiling is ’n luukse suite in die elegante Raphael Suites in Sandown en ’n weelderige woonstel op die boonste verdieping van ’n luukse kompleks in die hart van Century City in Kaapstad met uitsigte op Tafelberg vanaf die balkon. “Met dié dat ons aanlyn veilings vinnig opgang maak onder kopers, moedig ons bieërs aan om betyds te registreer sodat hulle voldoende tyd het om die eiendomme te…

Terwyl die reisbedryf deur ’n ongekende krisis in die gesig gestaar word weens die uitbreking van die koronavirus en die onlangse reisbeperkings wat die regering aangekondig het, vra toerismemaatskappye Suid-Afrikaners om eerder hul reisplanne uit te stel en nie te kanselleer nie. Die Vereniging van Suider-Afrikaanse Reisagente (Asata) vra vir noue samewerking tussen die bedryf en die regering om die impak op die reisbedryf tot die minimum te beperk. Asata het ’n koronavirus-inligtingsentrum (coronavirus.asata.co.za) op die been gebring wat gereeld bygewerk word met inligting oor hoe die situasie ontwikkel, veranderende reisverskaffersbeleid en kommunikasie en raad van amptelike bronne. Volgens die Wêreldraad vir Reis en Toerisme (WTTC) kan die uiterste maatreëls van regerings wêreldwyd om die koronavirus in bedwang te hou, tot 50 miljoen werknemers in die toerismebedryf hul werk kos.…

Three Identical Strangers Met Robert Shafran,  Michael Domnitz en Howard Schneider. Regisseur: Tim Wardle Hierdie prent kan dalk een van die merkwaardigste en mees uitgesproke dokumentêre wees wat jy nog gesien het. Dit verbyster, tart, laat jou wonder en skok uiteindelik. En wat hierdie weergawe so treffend maak, is omdat dit jou aanvanklik op ’n jolliepatrollie-reis neem en dan ’n woeste skok gee wat die kyker in sy of haar spore laat vries. En die ergste is: dis waar. Drie identiese broers, lede van ’n drieling, word kort ná hul geboorte geskei. 19 jaar later ontmoet hulle en word ’n internasionale sensasie. Hul bekendheid stuur hulle tot in die stratosfeer en alles is vrolik en sonder sorge. Maar dan word die vraag gevra: hoekom is hulle destyds geskei? Die ondersoek…

Die Amerikaanse YouTube-ster Jazz Jennings het in 2007 opspraak gemaak toe sy vir die bekende joernalis Barbara Walters vertel het sy het al op vyfjarige ouderdom geweet sy is transseksueel (Jazz is as ’n seuntjie gebore en identifiseer nou, op 19, as ’n vrou). Sedertdien is geslagsdisforie al by kinders so jonk as drie jaar gediagnoseer. Wat verstaan die wetenskap nou al oor geslagsdisforie? Wat is geslagsdisforie en transseksualiteit? Geslagsdisforie is ’n kliniese diagnose vir die angs wat iemand voel omdat hulle nie identifiseer met die geslag waarmee hulle gebore is nie. Iemand met geslagsdisforie wat dan as transseksueel identifiseer, verwerp die geslag waarmee hulle gebore is en identifiseer nie net met die ander geslag nie, maar wil ook daardie geslag wees. Só lyk die kliniese kriteria vir ’n geslagsdisforie-diagnose:…

Elon Musk is amper 49 jaar gelede in Pretoria gebore. Deesdae woon hy in die VSA, met Amerikaanse, Kanadese en Suid-Afrikaanse burgerskap. Maar sy volelektriese Tesla-motors is sy geboorteland nog nie beskore nie. Teleurgesteld? Slaap gerus. Daar’s ’n uitstekende alternatief: Jaguar se I-Pace, wat pas as een van 14 finaliste aan 2020 se AutoTrader SA Motor van die Jaar-kompetisie (MVDJ) deelgeneem het. Jag was een van net ses vervaardigers wat bereid was om motors vir die finale toetsdae in die Hennopsrivier-area te bewillig. Die oorblywendes, wat in die loop van die jaar getelkaart is, is laas week (saam met Mercedes-Benz se GLE400d, wat wel teenwoordig was) in Rapport Beleef bespreek. Hier volg die res van dié wat wel getoets is. 7. Toyota RAV4 (R446 000-R618 000) RAV4 staan vir “Recreational…

As die koningin uit Buckinghampaleis na Windsor verkas en ’n kommersiële radiostasie vanuit ’n tydelike ateljee op ’n boot op die Teems uitsaai, dan moet mens seker aanvaar dat hierdie koronavirus ’n ernstige storie is! Ek volg die nuus en lees die regeringsinligting oor die verspreiding van die virus getrou – nie net omdat ek belangstel in wêreldgebeure nie, maar ook omdat dit belangrik is vir my werk as maatskaplike werker. Aanvanklik was my reaksie op die regering se aankondiging – veral die pragmatisme van die regering se hoof- mediese beampte prof. Chris Whitty en sir Patrick Vallance, die hoofwetenskaplike, baie positief. Dit begin egter nou duidelik raak wat die realiteit van “sosiale distansiëring” beteken, veral die feit dat ons bejaarde mense opsluit en blootstel aan isolasie wat ’n impak…

Earl Long, die beroemde politikus van Louisiana, het graag sy ondersteunersbasis gewaarsku met die woorde: “Kyk hier, ek het nie julle verdomde steun nodig as ek reg is nie. Dit is wanneer ek verkeerd is dat jy my moet ondersteun.” ’n Mens dink noodwendig aan dié verhaal as jy die huidige situasie binne die DA betrag. Die party is tans midde-in hervormings om die party te herposisioneer as ’n suiwer liberale party waarin rassekriteria oorboord gegooi word ten gunste van meer funksionele en meritokratiese oorwegings. Vreemd genoeg – en dit kan net in Suid-Afrika gebeur – beskou sommige kommentators dit as ’n skuif na regs. Helen Zille, wat nou uitgebeeld word as die leier van hierdie kleurblinde liberalisme, is selfs daarvan beskuldig dat sy besig is om na die alt-right…

Trysie skryf per e-pos: Ek het onlangs ’n motorongeluk gehad, waartydens my motor se linker- en regteragterdeure beskadig is. My versekeringsmakelaar het aanbeveel dat ek die kar na ’n goedgekeurde assessor/duikklopper in Hennopspark vir ’n evaluasie neem. Daar is foto’s van die nommerplaat, lisensie, afstandsmeter, die skade en die bande geneem. Hulle het gesê dat die herstelwerk sowat drie weke sou duur en dat die kwotasie aan die makelaar gestuur sou word. Aangesien Hennopspark ongerieflik ver – sowat 75 km heen en weer – van my af is, het ek ’n duikklopper nader aan my vir ’n kwotasie genader. Dié het die skade in vyf reëls opgesom en my R12 888 gekwoteer – wat R3 948 vir ’n nuwe slot en handvatsel ingesluit het. Verder sou die herstelwerk (op afspraak)…

70 000 lewende skape is op ’n skip op pad Koeweit toe ten spyte van veelvuldige pogings van die Nasionale Dierebeskermingsvereniging (NDBV) om die uitvoer te keer. Die Al Messilah, ’n skip van die Oos-Londense lewendehawe-uitvoermaatskappy Al Mawashi, het Vrydag uit die Oos-Londen-hawe vertrek. Die skape sal minstens R90 miljoen se inkomste besorg aan die opkomende boere wat hulle verkoop het, sê die Oos-Kaapse departement van landelike ontwikkeling. Dit is die tweede vrag skape wat le-wend van Suid-Afrika uitgevoer word. In September is 57 000 skape per skip weg. Die NDBV en Ban Animal Trading (BAT) is woedend daaroor omdat hulle meen dis wreed om diere aan so ’n lang seereis te onderwerp. Volgens Marcelle Meredith, uitvoerende direkteur van die NDBV, beleef skape onophoudelike lyding van die oomblik wanneer hulle…

Mmusi Maimane, wat die DA beskou as die verkeerde “voertuig” om Suid-Afrika reg te ruk, is deur die KwaZulu-Natalse leier van die DA genooi om vroeg in Maart die opening van die provinsiale wetgewer by te woon. Volgens ’n gastelys van die wetgewer wat in Rapport se besit is, het Zwakele Mncwango, DAleier in dié provinsie, Maimane na die geleentheid op 4 Maart in Pietermaritzburg genooi. Rapport het ook by drie senior bronne in die party verneem Mncwango wou ook hê dat Mai-mane die DA se provinsiale koukus na afloop van die geleentheid moes toespreek. Mncwango ontken dit egter ten sterkste. Maimane, wat op 23 Oktober verlede jaar as DA-leier bedank het, het eindelik nie die opening van die wetgewer bygewoon nie, glo omdat hy sy vlug na Durban verpas…

Van so ver as Kanada, Nieu-Seeland, Australië, Hongkong, Swede, Afganistan, Paraguay, Nederland en Taiwan het mense gisteraand ’n Afrikaanse musiekkonsert in Pretoria “bygewoon”. Hoe hard die meer as 30 000 mense in 65 lande hande geklap het, sal die kunstenaars nie weet nie, want die Atterbury-teater was dolleeg. Weens die gevaar van Covid-19 is die gratis aanlyn konsert sonder ’n gehoor gehou. Amanda Strydom, Theuns Jordaan, Jannie Moolman, Jak de Priester, Johrné van Huyssteen, Ricus Nel, Kevin Leo en Ruhan du Toit was op die verhoog. Corlea Botha sou ook daar gewees het, maar sy het vroegmiddag laat weet sy voel koorsig. Daarom was sy bang om tussen die ander sangers te wees, maar sy was darem gereed om haar liedjies op Skype te sing. Die sangers het elk al…

Bulle wil vyf-vyf oefen, sê Pote Hoewel die Bulle die afgelope week die goeie nuus gekry het dat hulle negatief vir die koronavirus getoets het ná hul onlangse toer na Australië, moet hulle steeds tot 30 Maart in isolasie bly voordat ’n besluit geneem kan word of hulle weer kan begin oefen. Volgens die Bulle se afrigter, Pote Human, sal die eerste stap wees om “mini-oefeninge” met groepe van vyf spelers te begin, voordat hulle uiteindelik sal kan terugkeer na die normale manier van oefen. Volgens Human gaan die fiksheid van die spelers die groot uitdaging wees. “Elke speler is ’n program gegee om by die huis toe te pas, maar dit is nie dieselfde as in die spanomgewing nie,” het hy gesê. – Brenden Nel Virus knip ook Valke…

‘Ek kon die pyn nie meer verdra nie. Ek het net gewens iemand kan iets doen om my van my pyn te verlos.” Só vertel Du Toit oor die besering wat hy tydens verlede maand se Superrugby-wedstryd teen die Blues op Nuweland opgedoen het. Die Stormers en Bokke se bielieflank sê nie eens ’n dosis sterk medikasie kon iets doen om die pyn te verlig nie. Dis duidelik dat Du Toit, Wêreldrugby se Speler van die Jaar vir 2019, beplan om nog sterker terug te kom ná die besering. “Dis sleg dat so iets moet gebeur om te rus. Ek sal nooit vir ’n besering wens net om te rus nie, want die pad wat jy moet stap om weer gesond en fiks te word is nie maklik nie,” sê…

Sedert AB de Villiers die krieketwêreld in 2018 met sy internasionale uittrede geskok het, het hy ’n uiters omstrede figuur onder Suid-Afrikaanse ondersteuners geword. Voor sy uittrede was hy ’n held en omtrent almal se gunstelingspeler. Maar talle Protea-ondersteuners het persoonlik seergemaak gevoel dat hy ’n jaar voor die WB-toernooi sy flitsende kolf weggebêre het. Nou, nadat hy aangedui het dat hy homself vir die T20-WB later vanjaar in Australië beskikbaar wil stel, sien jy mense wat met die mees bisarre redes vorendag kom waarom hy nié die groep moet haal nie. Twee jaar terug was so iets ondenkbaar, maar De Villiers is duidelik nie meer die goue seun wat hy toe was nie. Die omstredenheid het ’n hoogtepunt bereik toe die nuus tydens die WB in Engeland gebreek het…

Roem, rykdom en dekades van sukses is duidelik geen hulp teen die emosionele eise wat die koronavirus aan mense oor die wêreld heen stel nie. Dit blyk duidelik uit ’n TikTokplasing deur die tennislegende Serena Williams, waarin sy sê die selfopgelegde afsondering waarin sy die afgelope twee weke weens die Covid-19-pandemie is, maak haar angstig en kort van draad. Die grootste slagoffer van dié krapperigheid? Olympia Ohanian, Williams se tweejarige dogtertjie. “Aanvanklik het ek gedink dit sal my nie regtig raak nie. Toe word (die) Indian Wells(-toernooi) gekanselleer en ek dink oukei, dis snaaks. Ek gaan ’n bietjie aftyd hê en dit geniet,” sê Williams op TikTok. “Maar toe lei een kansellasie tot nog een en nog een . . . Dit het alles gelei tot die angstigheid wat ek…

Vincent Koch en Ruhan Nel kan twee van die groot kanonne wees wat die Bulle gaan invoer om hul span aanstaande jaar te versterk. Die 30-jarige Koch beplan om voor volgende jaar se besoek van die Britse en Ierse Leeus aan Suid-Afrika vir ’n maand of twee vir die Bulle te speel om sy wedstrydskerpheid aan Rassie Erasmus en Jacques Nienaber te bewys. Koch se agent, Gert van der Merwe, het aan Rapport bevestig dat hy by sy Engelse klubspan Saracens gaan aanbly. Saracens word aan die einde van die Engelse seisoen uit die Premierliga gerelegeer. “Ons kyk wel na verskillende opsies wat leenooreenkomste betref,” het Van der Merwe by navraag gesê. Die 28-jarige Nel is op die Bulle se inkopielys omdat die Bulle twee van hul senters, Johnny Kotze…

Terwyl Suid-Afrika ly weens beurtkrag, sleep die energiereguleerder Nersa sy voete om dit moontlik te maak om noodkrag aan te koop. Dié aantyging kom van die voorste energiekenners in die land. Nersa het amper ’n maand lank gewag voordat hy dié week ’n openbaredeelnameproses begin het oor ministeriële aanwysings wat kan help om kragvoorsiening te stabiliseer. Gwede Mantashe, minister van energie, het dié voorgestelde aanwysing al op 21 Februarie aan Nersa oorhandig. Die kommerwekkendste is die totale gebrek aan dringendheid by Nersa. Dit maak voorsiening vir die aankoop van 2 000 MW se noodkrag om die huidige tekort dringend aan te vul. Dit kan van verskillende tegnologieë kom en moet van 2019-2022 in bedryf gestel word. Daarbenewens moet Nersa besin oor nog ’n voorgestelde aanwysing vir 6 800 MW se…

Jack Welch was nie die soort sakeleier wat ’n balans tussen die werkplek en die lewe daar buite nagestreef het nie. Hy het ses dae per week gewerk en selfs werksnaweke as “goeie tye” beskryf. Bestuurders moes sy pas handhaaf en dié wat die swakste in hul prestasie-beoordeling gevaar het, is afgedank. Een bestuurder was glo so bang Welch sou hom negatief beoordeel omdat hy oorgewig is, dat hy sy maag laat toekram het. Dit het sy gesondheid geknou, het Thomas O’Boyle in sy boek At Any Cost: Jack Welch, General Electric, and the Pursuit of Profit vertel. Welch, wat danksy sy sukses as uitvoerende hoof van General Electric (GE) ook verskeie boeke oor leierskap die lig laat sien het, is vandeesmaand op 84 oorlede. Hy het die sakewêreld op…

As jou beursie bult staan van die kaarte is die kans goed dat jy elke maand ook ’n hele aantal rekeninge het om af te betaal. Jy betaal getrou maandeliks die minimum bedrag op elkeen verskuldig, maar dit maak skaars ’n duik in die uitstaande saldo’s. Op ’n dag maak jy al die rekeningstate bymekaar en werk uit watter persentasie van jou besteebare inkomste jy gebruik om skuld te delg. Dit laat gewoonlik ’n mens se oë rek. Die ontsteltenis is selfs groter as jy besef hoe ’n groot hap van die maandelikse terugbetaling word deur bankgelde, skuldversekering en rente ingesluk, eerder as om die bedrae wat jy geleen het, te verklein. Dis dan wanneer ’n mens na ander opsies kyk, soos om jou skuld in een oorkoepelende rekening te…

Wêreld van werk gaan ná korona anders wees. Danksy tegnologie is dit lankal vir baie mense moontlik om van die huis af te werk, maar kwellings oor produktiwiteit en die impak op samewerking en spanwerk het meegebring dat baie maatskappy skepties gebly het. Dit het nou oornag verander. Omdat kontak tussen werknemers kan meebring dat hulle siek word, kan dit op die lang duur juis produktiwiteit strem as hulle op kantoor werk. Gevolglik eksperimenteer selfs maatskappye wat dit nooit voorheen oorweeg het nie daarmee om hul personeel by die huis te laat werk. Advaita Naidoo, bedryfshoof by die internasionale werwingsagentskap Jack Hammer, sê die finansiëlediensteen tegnologiesektore in Suid-Afrika is aan die voorpunt van werkplekke wat buigsame werkure en afstandwerk aangryp. “Afstandwerk en buigsame werkure is nog nie behoorlik in Suid-Afrika…

Met jou huis wat nou jou kantoor geword het, maar ook jou kinders se skool en speelarea, is daar baie meer uitdagings. Deur te kommunikeer en grense te stel, kan jy dit minstens makliker maak vir almal om saam te woon, werk en speel. Hier is ’n paar wenke om jou kinders gewoond te maak aan die nuwe normaal: 1. Kommunikasie As jou kinders oud genoeg is om te verstaan, verduidelik aan hulle wat die situasie vir die volgende paar weke gaan wees. Wanneer jou kinders verstaan, sal dit makliker wees om ’n praktiese plan op te trek. Dieselfde geld vir jou en jou eggenoot of lewensmaat. Julle sal ook duidelik met mekaar moet praat. Dit is belangrik om te besluit wie gaan na die kinders kyk en wie gaan…

Die goeie nuus vir ouers is die vroeë aanduidings dat kinders nie so erg soos ouer mense deur die siekte Covid-19 geraak word nie. Die slegte nuus is dat woelige kleuters maklik draers van die virus kan wees en ouer, kwesbare mense kan aansteek. Die wêreld lyk ook skielik anders, met mense wat maskers dra, skole en winkels wat sluit – en dit kan angs by kinders veroorsaak. Dr. Yessi Crosita is die ma van twee seuns – 10 en 15 – en werk in Indonesië in die openbare gesondheidsektor as mediese navorser. “Dis noodsaaklik dat jy met jou kinders oor die koronavirus praat,” sê sy. “Eerstens moet jy hulle help om al die inligting wat so vrylik oor die onderwerp beskikbaar is te ontsyfer. Hulle is ook ontvangers van…

Gesprekke die afgelope week is oorheers deur die oproep om ’n veilige afstand van mekaar te handhaaf. Daar’s dié wat dit gewillig doen en diegene wat vasskop. Maar wat presies behels fisieke distansiëring en is dit werklik nodig om ons te beskerm? Wat presies is fisieke distansiëring? Jy moet minder kontak hê met mense en minstens twee meter wegstaan van dié met wie jy wel kontak het, verduidelik dr. Anchen Laubscher, groep- mediese direkteur van Netcare. Dit beteken nie jy mag géén kontak hê nie. Waarom is dit nodig? Ons probeer nie soseer die getal mense wat uiteindelik gaan siek word verminder nie, ons probeer die verspreiding vertraag sodat ons hospitale plek vir almal kan gee wat mediese sorg nodig kry, verduidelik prof. Maia Lesosky, hoof van die departement epidemiologie…

Die koronavirus-pandemie het Suid-Afrika uiteindelik getref. Die nuuskanale en koerante word oorheers deur nuus oor die virus en die ekonomiese impak daarvan – wat verskriklik gaan wees. Asof dit nie genoeg is nie, gaan Suid-Afrika hierdie krisis totaal onvoorbereid binne met ’n staat uitgehol deur staatskaping en ’n rampspoedige regeringsbeleid. Die laaste ding wat die land tydens hierdie krisis nodig het, is meer regering. Inteendeel, ons het ’n private sektor wat nie aan bande gelê word nie, een wat beweeglik genoeg is om in burgers se behoeftes te voorsien soos dit ontstaan, iets wat die regering nie eens kan hoop om te doen nie. Dit is hoe dit nog altyd in hierdie land was; ons oorleef, ondanks die regering. Onthou dat, gedurende die ergste dae van die vigs-krisis, dit gemeenskappe…

Byna oral waar jy kyk, lyk dit asof Covid-19 — die akute asemhalingsiekte wat deur die SARS-CoV-2-virus veroorsaak word – ’n skrikwekkende eksponensiële toename in nuwe gevalle toon. Terwyl ek hierdie artikel skryf, toon die jongste beskikbare syfers op 17 Maart dat die getal bevestigde gevalle in Italië die afgelope vyf dae verdubbel het. In Spanje was die laaste verdubbelingstydperk net drie dae. In Frankryk was dit vier, Duitsland drie, Switserland ook drie, die VSA vyf, Brittanje drie en Nederland vier. Teen die tyd dat jy hier lees sal dit beslis minder wees. As hierdie statistieke in grafieke uitgebeeld word, suggereer die vertikale styglyne ’n wêreld wat homself koorsagtig in ’n apokalips in hoes. Maar as daar aanvaar word dat regerings verantwoordelik optree en dat daar geen afgryslike mutasie van…