Rapport -julkaisun 3/15/2020 -irtonumeron sisällysluettelo

Te midde van groot verdeeldheid in die regerende party oor adv. Busisiwe Mkhwebane, het minstens twee ANC-swaargewigte die afgelope week laat blyk sy behoort nie meer die pos van openbare beskermer (OB) te beklee nie. Tito Mboweni, minister van finansies, het ná haar jongste bloedneus in die hof getwiet “in ’n demokrasie soos ons s’n” behoort Mkhwebane op haar swaard te val. Dr. Zamani Saul, Noord-Kaapse premier, het getwiet: “Die feitelike en regsfoute in haar verslae ontbloot haar. Haar kantoor is naak geskeur. Laat ons wag op die appèl.” Ondersteuners van oudpres. Jacob Zuma, onder andere Supra Mahumapelo, voormalige Noordwes-premier, het weer aangedui dié party behoort die OB te steun. Mkhwebane het Dinsdag in die hooggeregshof in Pretoria vir die soveelste keer pak gekry toe haar verslag oor pres. Cyril…

Die negejarige verkragtingslagoffer van Nicholas Ninow verwys na hom as die “menskleur oom by die Dros”. Sy het dié Afrikaanse woorde gebruik toe sy vir ’n maatskaplike werker vertel het hoekom “daai oom” haar bang maak. Nog ’n hartverskeurende onthulling oor die Dros-slagoffer was dat sy nét begin floreer het in gr. 1 toe Ninow haar in die vrouebadkamer van die gesinsrestaurant in Pretoria verkrag het. Die maatskaplike werker sê die meisie moes gr. 1 in ’n Afrikaanse laerskool in Gauteng herhaal, want sy het in 2017 baie gesukkel met Afrikaans as onderrigmedium omdat dit nie haar huistaal is nie. Maar in 2018 het sy merkwaardige vordering getoon tot voor die voorval. Dié verslag is deel van die dokumente wat die hooggeregshof in Pretoria dié week heroorweeg het in Ninow…

SA Express se sleutel-kundiges en vlieëniers kies die hasepad terwyl die sakeredders en regering baklei oor die half verrotte been. Dít blyk uit ’n vorderingsverslag van die sakeredders, Phahlani Mkhombo en Daniel Terblanche, wat die afgelope week aan krediteure van die streeklugdiens gestuur is. Die sakeredders is in ’n openlike oorlog met die departement van openbare ondernemings wat vol-gens die sakeredders inmeng by die sakereddingsproses en glo agteraf probeer konkel het om van hulle ontslae te raak. Die regering het op sy beurt openlik kapsie gemaak teen die sakeredders se plan om die lugdiens eenvoudig te hok. Volgens die regering kán die lugdiens gered word, maar hulle het nog nie ’n voldoende sakeplan gesien om nog honderde miljoene rande se belastingbetalersgeld daarin te ploeg nie. Die sakeredders se verslag waarsku…

Die stadstaat Singapoer is een van die plekke in die wêreld wat tot dusver uitstekend vaar om die verspreiding van die koronavirus in toom te hou. Teen druktyd was daar 200 gevalle in Singapoer (teenoor 130 ’n week gelede) teenoor meer as 3 500 in Duitsland en Frankryk, meer as 6 000 in Spanje en meer as 17 500 in Italië. Die eerste geval is op 23 Januarie in Singapoer gediagnoseer, sowat ’n week voordat die eerste gevalle in Europese lande soos Duitsland en Spanje bevestig is. Die dramatiese verskille wys hoe belangrik regerings se reaksie op die virus is, sê Mike Ryan, hoof van noodgevalle by die Wêreldgesondheidsorganisasie. “Hoop is nie ’n strategie nie, ons is nog in die groeifase van die epidemie.” Die aansienlik laer infeksiekoers in Singapoer…

Die DA kies op 31 Mei vanjaar ’n nuwe hoofleier asook nege nuwe provinsiale leiers. En in dié stadium lyk dit of John Steenhuisen, wat ver voorloop in die stryd om tot permanente DA-leier verkies te word, ook die steun geniet van die meeste kandidate wat staan vir die provinsiale leiersposte. Dié provinsiale leiers vorm ’n kritiek belangrike magsblok in die party en was een van die grootste bronne van steun vir Mmusi Maimane, wat in November as DA-leier bedank het en nou in die politieke wildernis is. Tot dusver ding Steenhuisen, tussentydse leier, John Moodey, Gautengse leier, en Mbali Ntuli, ’n lid van die KwaZulu-Natalse wetgewer, mee, maar die benoemings is nog oop. Met die uitsondering van Patricia Kopane, Vrystaatse DA-leier, het alle provinsiale leiers reeds aangedui wie hulle…

Die adjunkminister van finansies moenie die voorsitter van die Openbare Beleggingskorporasie (OBK) wees nie, beveel die Mpati-kommissie aan. Veranderinge aan die finansiesportefeulje in die kabinet ná 2015 gedurende die Zuma-bewind het bygedra tot die oneerbaarheid en gebrek aan behoorlike toesig oor beleggings by die OBK, het die kommissie bevind. “Die adjunkministers van finansies se aanstellings as OBKvoorsitters was dus outomaties omdat hulle die portefeulje beklee het en nie omdat hulle die regte kundigheid het nie,” lui die verslag wat dié week uitgereik is. “Die voorsitter moet onafhanklik en nie-uitvoerend wees en ondervinding en kundigheid hê op die gebied van pensioenfondse, finansies, finansiële markte en bestuur.” Suid-Afrika het tussen 2015 en Mei 2019 vyf ministers en drie adjunkministers van finansies gehad. Dit het groot onbestendigheid by die tesourie en die instellings…

I ewers in Suid-Afrika is ’n man met ’n kamera en ’n dik beursie besig om die wêreld ’n beter plek te maak, een goeie daad op ’n slag. Hy noem homself BI Phakathi. Hy verskyn asof uit die niet, knoop ’n geselsie aan met iemand wat hulpbehoewend is, en kom dan ’n rukkie later terug met geskenke, van geld tot wegneemetes, ’n rolstoel of trollies vol kruideniersware. Hy maak ’n video-opname van die wisselwerking en laai dit op sy Facebook-blad, maar hy wys nooit sy gesig nie. Al wat sy 1,5 miljoen Facebookvolgelinge sien, is die glimlagte en dikwels die blydskaptrane van die mense wat hy help. Hy is al Suid-Afrika se wandelende engel genoem, want waar BI Phakathi kom, deel hy uit aan minderbevoorregtes. In die jongste video,…

Amerika se nasionale basketballiga, die NBA, was die eerste van die groot honde wat die lig afgeskakel het. Sedertdien het alles tussen boks, veerpyltjies en motorwedrenne al hierby ingeval. Donderdagaand het ek gefassineer sit en kyk hoe Manchester United in die Europaliga teen LASK in Linz in ’n dolleë stadion speel. Jy kon hoor hoe die spelers mekaar roep en skel. Dit was redelike hoëvlak- Europese klubsokker, maar dit het dieselfde geklink as wanneer jy so ’n dekade gelede opgedaag het by die Vodacom-voorwedstryd vir die een of ander minder beduidende Superrugby-kragmeting. Stiller, selfs, want daar was nie eens ’n plaaslike platejoggie om die leë stoele tot groter geesdrif te probeer aanspoor nie. Agterna het ek vir die eerste maal in twee dae weer behoorlik oor Covid-19 begin lees en…

“Dit is ’n moeilike situasie maar mense se lewens kom eerste,” sê David Jordan, toernooidirekteur van die Pro14-reeks oor die besluit Donderdag om die reeks op te skort. Volgens Jordan is oorweeg om wedstryde sonder toeskouers te speel, maar verskillende lande se reisbeperkings (en moontlike toekomstige reisbeperkings) maak dit onmoontlik om die toernooi voort te sit. Hy sê daar is maniere waarop die reeks – met ’n paar aanpassings – in die toekoms hervat kan word. Die hoop is steeds om die seisoen af te handel, maar Jordan sê daar sal eers gekyk moet word wat die volle impak van die virus is voordat enige besluite geneem kan word. Hy meen die situasie is ingewikkeld, omdat omstandighede verskil in die vyf lande waar Pro14-wedstryde beslis word. “In Italië is mense…

Die naam Marthinus Johannes Fourie sal by baie rugby-ondersteuners nie ’n klokkie lui nie. Noem ’n mens egter die naam Pote Fourie, is dit ’n heel ander storie. Dié rateltaai losvoorspeler het diep spore in sowel Transvaal- as Ligblou-rugby getrap. “Die bynaam kom al vir jare en jare,” onthou hy. “Ek was nog o.20 toe iemand – kan nie onthou wie nie – tydens ’n oefening vir my aanhou skree het: ‘Pote! Pass vir my! Hierso, Pote!’ “Dit was ’n gespottery aanvanklik, maar die naam het vasgesteek.” Fourie woon reeds die afgelope 34 jaar in Pretoria-Noord, waar hy sy eie besigheid, Telsys Communications, bedryf. ‘Ingryping van Bo’ laat doelskop net-net mis’ “Ek was eers ’n versekeringsmakelaar vir Santam, maar het in 1994 die agentskap verkoop en ’n telekommunikasiebesigheid aangeskaf. Die…

Hoe hy homself daarin begewe het om 16 jaar ná sy uittrede weer in ’n internasionale kriekettoernooi te speel, is iets waaroor die voormalige Protea-bouler Henry Williams nou net sy kop kan skud. Williams (52) is een van ’n handjievol voormalige Proteasspelers wat tans hul staal in die Wêreldbekertoernooi vir spelers ouer as 50 toon. Hy het Vrydag sy span gehelp om ’n sege met twee lopies oor Engeland te verseker vir hul tweede oorwinning in die toernooi. “Voor die toernooi het ek aan my spanmaats gesê ek weet nie hoekom ek my belofte verbreek het om ná my uittrede weer krieketskoene aan te trek nie. Ek het dan gesê ek wil dit nooit weer doen nie,” het ’n uitgeputte Williams gesê terwyl hy op die Jacques Kallis-ovaal van Wynberg…

Om in die Curriebekerreeks te speel, is hoog op JC Pretorius, die nuwe Blitsbok-ster, se lys van dinge wat hy nog wil bereik. Maar vir eers is sy fokus daarop om saam met sy held Kwagga Smith die Springbok-sewestrui oor sy kop te trek. Pretorius se vinnige opgang in sewesrugby sedert sy debuut in 2019 is so groot dat hy ná tien toernooie reeds ’n bynaam by die kommentators van die sewesreeks gekry het. Dít na aanleiding van die robuuste manier waarop hy die sewesveld aan die brand speel. Die 22-jarige losvoorspeler, wat die bynaam JC 1000 vir sy kanniedood-houding gekry het, lag skaam as hy praat oor dié bynaam wat hom uitbeeld as ’n half-man, half-robot. “Waar die bynaam vandaan kom dat ek ’n cyborg is, weet ek nie.…

Dis interessant hoe die koronavirus mense in een van twee kampe plaas: Sommiges glo dat Covid-19 niks erger as die gewone griep is nie, en dat mense oorreageer as hulle hul reisplanne inkort of lande hul burgers in kwarantyn plaas. Die ander kamp, om hulle effens te stereotipeer, glo dat hierdie ’n pandemie is van epiese afmetings wat tot geweldige lewensverlies aanleiding kan gee. Die probleem is mediese infrastruktuur. As die virus maklik en vinnig versprei, soos dit blyk die geval te wees, kan die behoefte aan hospitaalbeddens vir die 2% van mense wat ernstig siek word so groot wees dat dit vinnig die hoeveelheid beskikbare beddens vul. En as hospitale vol raak en daar is byvoorbeeld nie meer ventilators beskikbaar nie, gaan die dodetal vinnig styg. Ek dink dis…

Hoe weet jy of die vryloopeiers waarvoor jy ten duurste betaal regtig gelê is deur vrylopende hoenders? ’n Inspekteur besoek die hoenderplaas en bevestig dat die verbruiker kry wat die verpakking beloof. Maar die tarief wat hoenderboere vir die inspeksie van hul eiers betaal is ’n steen des aanstoots vir hoenderboere wat nou in die hooggeregshof in Pretoria geëindig het. Regter Norman Davis het vandeesmaand teen TopLay Egg Co-Op Limited en die eier- en pluimveeprodusente George Schwartzel Boerdery, Eggbert Eggs en WW Bartlet Poultry Farm beslis. Die eierboere het aangevoer die Food Safety Agency, wat aangestel is vir die inspeksie van hul produkte, het onregmatig ’n inspeksietarief van R0,0006 per eier vasgemaak. Hul argument was dat dié agentskap nie by magte was om die tarief vir sy inspeksies te bepaal…

Karen Zoid en Francois van Coke sing: “Ons het ’n hond . . . ons het ’n huisie.” Nou ja, hier by ons is dit ’n geval van ons het ’n katjie en is op soek na ’n huisie. “Complex living” doen die woord gestand – dis kompleks. Elke kompleks het ’n hoofseun en ’n spesifieke stel reëls. Om toestemming te kry om die kat te kry, moes ek omtrent my diepste geheime ontbloot. Dis ’n wonder hulle het nie aangedring op ’n bloed- en urinemonster nie. Nadat ons uiteindelik vir kiets gekry het, kry ons een middag ’n kennisgewing: voortaan sal geen nuwe katte in die kompleks toegelaat word nie. Hulle “beskadig die gemeenskaplike beddings.” In elk geval, toe begin ons huis soek. Darem nie net oor die kat-situasie…

Erwin Rode, eiendomswaardeerder en -ekonoom van Rode & Genote, sê daar behoort nie ’n dringendheid te wees om nóú te koop nie. “Huispryse styg op die oomblik teen ’n langsame tempo. Daar is bietjie meer eiendomme op die mark as kopers.” Rode sê mense het soms nog die idee dat huispryse sommer 10% per jaar styg soos in die ou dae, dis nie meer die geval nie. Pryse raak dus meer onderhandelbaar. Rode sê vandag is dit makliker om te huur. Hy stel voor as jy byvoorbeeld ’n huis van R1 miljoen huur en jou huur x is, jy moet kyk wat dit jou sou kos om ’n huis van R1 miljoen af te betaal. “As die verskil tussen daardie bedrae bv. R300 is, moet jy dit elke maand spaar…

■ Die radioman Wouter de Wet is in die ouderdom van 79 oorlede. Luidens ’n verklaring van RSG is die “jintelman” en eertydse aanbieder van Dis opera en Loof die Here by sy huis in sy slaap oorlede. Hy het kanker gehad. Wouter se uitsaailoopbaan strek oor 52 jaar, wat hom die RSG-omroeper met die langste diens gemaak het. Sy lewensfilosofie was om elke dag voluit te leef. “Ek sien nooit uit na die naweek, na die einde van die maand of na my volgende vakansie nie. Vandag is té belangrik, die lewe te kort,” het hy graag gesê. ■ Die akteur Max von Sydow is op 90 dood. Hy was bekend vir sy samewerking met Ingmar Bergman, asook sy rolle in Star Wars en Hannah and Her Sisters. Hy…

Moenie oorsee reis tensy dit “absoluut noodsaaklik” is nie, sê Christelle Colman, versekeringskenner by Old Mutual Insure. “Covid-19 kan nie meer as onvoorsien geklassifiseer word nie. Ons doen ’n beroep op mense om mooi te dink oor hul oorsese reise en nie net aan die finansiele implikasies en verliese te dink nie, maar ook oor hul persoonlike veiligheid, die impak van hul terugkeer na Suid-Afrika en die samelewing in die algemeen. Ons versoek reisigers om sulke reise ernstig te heroorweeg.” Mareli Louw (49), ’n toeroperateur van Christine van Wyk-toere in Pretoria, sê die koronavirus en inligting wat op sosiale media versprei word, is ’n groot uitdaging vir die toerismebedryf. “Ons gaan báie geld verloor. Ons vrees dit kan ons familie-onderneming kelder.” Jaco Robbertse, besturende direkteur van Ulysses Toere en Safaris…

Verpleegsters het ’n Gautengse vrou glo byna vier uur lank in haar eie bloed en plasenta laat lê uit moedswilligheid omdat sy ’n keisersnee geweier het. Zanele Mashule (30) sê sy wou juis natuurlik geboorte skenk omdat sy niemand by die huis het wat haar kan help om na die baba om te sien terwyl sy van die keisersnee herstel nie. Maar toe sy op 13 Februarie om 05:00 by die Charlotte Maxekehospitaal in Johannesburg aankom met kontraksies, het al wat ’n verpleegster is haar probeer boelie om ’n keisersnee te kry, sê sy. Sy was vir meer as 24 uur in kraam en die verpleegsters het herhaaldelik vir haar gesê sy is nie ver genoeg ontsluit om natuurlik geboorte te skenk nie. Teen 01:00 die oggend van 14 Februarie…

Die NG Kerk het die tugondersoek heropen teen een van sy predikante wat na Moslems as “kinders van God” verwys het. Dit volg nadat die ring van Stellenbosch vroeër bevind het daar is geen gronde om ds. Riaan de Villiers, leraar van die Groote Kerk in Kaapstad, weens klagte van dwaalleer te verhoor nie. Die klaer, ds. Rheinier Nel van die NG kerk in Barkly-Oos in die Oos-Kaap, het teen dié besluit geappelleer. Nel het De Villiers verlede jaar van dwaalleer beskuldig omdat hy Moslem- en Joodse geestelike leiers in sy kerk ontvang het by ’n intergeloof-biddiens vir die 50 slagoffers van ’n terreuraanval op ’n moskee in Christchurch, Nieu-Seeland. De Villiers het ná die byeenkoms aan die Kerkbode, lyfblad van die NG Kerk, gesê die slagoffers was “Moslembroers en…

Die meeste lande in Europa is lank reeds verby die punt waar die verspreiding van die virus beperk kan word. Die manier waarop regerings op die verspreiding van die korona-virus reageer, bepaal hoe erg daardie land getref word. Die sleutel tot sukses, sê kenners, is om die spoed waarteen die virus in ’n bevolking versprei, te verlangsaam. Hierdie verlangsaming is nodig om mediese dienste en hospitale in staat te stel om die groter invloei van pasiënte te hanteer en om viroloë langer tyd te gee om ’n entstof te ontwikkel sodat mense ingeënt kan word om te keer dat nóg meer die siekte Covid-19 kry. Tomas Payne, ’n Amerikaanse ingenieur en sagtewareontwikkelaar, het die afgelope week internasionaal baie aandag getrek met sy modulering oor hoe vinnig die virus versprei en…

Die DA kan die groot verloorder wees indien nuwe verkiesings gehou word in Tshwane, sê Dawie Scholtz, politieke ontleder. Die Tshwane-metroraad is voorverlede week deur David Makhura, Gautengse premier, ontbind, hoewel dié besluit nog deur die nasionale regering bekragtig moet word. Dit kan nuwe verkiesings noodsaak om ’n metroraad saam te stel waarin die DA tans 93 lede het, die ANC 89, die EFF 25 en die VF Plus vier. Scholtz sê die uitslae van die plaaslikeregeringsverkiesing van 2016, toe die DA 43% van die stemme gekry het, was die gevolg van ’n baie hoë opkoms van 75% onder DA-kiesers in die voorstede, teenoor net 55% onder inwoners van townships waar die ANC se sterkste steun het. Die ANC-wegblystem het dié party se steun in 2016 tot 41% afgedruk. “Dit…

Vier mans het sy hande agter sy rug vasgeboei, hom op die agtersitplek van ’n dubbelkajuitbakkie ingeboender en aangerand omdat hy “krap waar dit nie jeuk nie”, sê die voorsitter van die waghondorganisasie vir die begrafnisbedryf. Johan Rousseau, voorsitter van die Funeral Industry Reformed Association (Fira), sê sy aanvallers het vir hom gesê hulle is “voormalige Vlakplaasmoord-en-roof-lede”. Hy sê hy vermoed hulle probeer hom afskrik omdat hy inligting aan die Valke gegee het oor bedenklike praktyke in die begrafnisen verassingsbedryf. Ek vermoed hulle wil my afskrik. Volgens Rousseau (53) het een van sy aanvallers, ene John, ’n afspraak met hom gereël onder die voorwendsel dat hy ’n begrafnisonderneming wil begin. “John” het die afspraak ’n paar keer uitgestel, maar dis uiteindelik vasgemaak vir verlede Saterdag by ’n restaurant naby Pretoria.…

’n Senior offisier in die weer-mag se spesmagte word daarvan aangekla dat hy onregmatig meer as R380 000 geëis het vir ritte in sy eie motor en sy bevelvoerder se handtekening daarvoor vervals het. Kol. Sean Mahlasela, stafhoof van die spesmagte-hoofkwartier in Pretoria, het reeds skuld in die militêre hof in Thaba Tshwane ontken. Sy verweer sal daarop neerkom dat goeie redes vir die kilometer-eise bestaan. Die derde staatsgetuie het die afgelope Dinsdag getuig. Mahlasela staan op 12 bedrogklagte tereg. Hy word daarvan aangekla dat hy van Augustus 2016 tot Julie 2017 bedrieglike eisdokumente ingedien het om vergoed te word vir amptelike ritte met sy private BMW 320i. Hy het sy lynhoof, brig.genl. Steve Maloma, bevelvoerderende generaal van die recces, se handtekening na bewering op die dokumente vervals. Die staat…

PLAASLIKE EENDAGBEKERREEKS (Oos-Londen) Cape Cobras P Malan b Stuurman......................... 15 J Bird v Qeshile b Magala................. 39 Z Hamza st Qeshile b Moore............ 48 J Smith v & b Ngoepe....................... 15 T Walbrugh v Qeshile b Magala....... 32 A Mgijima uitgeloop.......................... 20 M Mosehle v & b Magala.................... 3 D Piedt b Magala................................. 0 L Williams v Stuurman b Magala...... 3 T Ntini nie uit nie................................ 1 D Paterson b Magala........................... 0 Ekstras (ll 1, bl 2, fb 1, w 8)............. 12 TOTAAL (vir 10 plts. 44.3 bbe)...... 188 Val van paaltjies: 1-35 (Malan), 2-76 (Bird), 3-102 (Smith), 4-144 (Hamza), 5-179 (Mgijima), 6-179 (Walbrugh), 7-180 (Piedt), 8-185 (Mosehle), 9-187 (Williams), 9-188 (Paterson) Boulontleding: Stuurman 8-2-27-1; Tait 8-0-45-0; Magala 8.3-0-24-6; Gqamane 3-0-11-0; De Klerk 9-0-45-0; Ngoepe 2-0-13-1; Moore 6-0-20-1. Warriors E…

Francois Davids gaan nie sonder ’n geveg van sy posisie as die adjunkpresident van SA Rugby afstand doen nie. Benoemings vir die pos sluit môre voordat daar op 16 April se jaarvergadering in die Kaap deur die land se unies tussen hom en Jerry Segwaba, president van die Vrystaat, gekies moet word. Segwaba is met ’n kortkop die gunsteling vir die pos, maar Rapport verneem minstens vier van die land se 13 stemgeregtigde unies het besluit om Davids te benoem. Die Boland en SWD-Arende tel na alle waarskynlikheid onder dié vier. Davids hoop ook dat van die unies in die sentrale en noordelike streke van die land hom sal steun. Die stemme kan nog tot op die aand van 15 April beïnvloed word, wanneer die Curriebekerkampioen, in dié geval die…

Met ’n gevestigde professionele vroueliga sal meer vroue as die 14 wat nasionaal gekontrakteer is, op krieket alleenlik kan fokus en sal die diepte in Suid-Afrikaanse vrouekrieket verbeter. Só het die Proteas se staatmaker-kolwer Laura Wolvaardt die afgelope week gesê nadat sy en haar spanmaats van die T20-Wêreldbekertoernooi (T20-WB) in Australië teruggekeer het. Suid-Afrika het in die halfeindronde teen die Aussies vasgeval. Wolvaardt was een van die uitblinkers met haar beurt van 41 onoorwonne lopies. “Spanne soos Australië ervaar deurentyd hierdie hoëdruksituasies (soos ’n WB-halfeindstryd) in hul plaaslike ligas. Dit kan vir ons ook ’n verskil maak,” het Wolvaardt (20) aan Rapport gesê. Die Proteas het die halfeind met vyf lopies verloor. Wolvaardt en nog ’n jongeling van die Westelike Provinsie, Nadine de Klerk (ook 20), was Suid-Afrika se beste…

Reynecke het ná sy rugbyloopbaan sy eie biologiese sakeonderneming begin en die regte bekom om spesifieke harsingskuddingstoetse te doen. “Daar is twee proteïene wat ’n mens in die bloed kan sien wanneer jy harsingskudding het. “Ek het die regte by die Amerikaanse onderneming gekoop wat dié navorsing gedoen het. “Ek kon dus in ’n laboratorium vir die twee proteïene GFAP en UCH-L 1 toets as daar ’n vermoede is dat iemand harsingskudding het.” Reynecke sê harsingskudding moet ernstig opgeneem word in rugby. “Hulle het nou strenger reëls, maar in boks of MMA, as daar ’n tegniese uitklophou is, is dit die einde van die geveg. Jy kom nie ná 10 minute terug nie. “In rugby laat hulle soms beroepspelers terugkom op die veld. Kan jy dink hoe erg is dit…

Die Blitsbok-deur is nog op ’n skrefie oop vir die Leeu-losvoorspeler Hacjivah Dayimani om Olimpiese Spele toe te gaan. Neil Powell, Springbok-sewesafrigter, het die afgelope week bevestig daar is steeds pogings aan die gang om Dayimani by hul Spele-planne te betrek. Die Blitse wil hom weer ’n geleentheid gee nadat ’n besering sy moontlike buiging vir die span einde verlede jaar in die Kaapstad-sewestoernooi gekelder het. “Ons moet kyk of ons vir Hacjivah nog kan kry, hy sal ’n groot toevoeging tot die groep wees,” sê Powell. “Hy is ’n ongelooflike speler, die spoed wat hy het en die beweeglikheid met sy groot lyf, dis iets waarna ons soek. Hy het ook ’n lynstaan-teenwoordigheid, met sy balvaardighede in die lug wat baie goed is. “Ek het reeds met Marius (Schoeman,…

Jaco Peyper en die ander wedstrydbeamptes was in die omgekrapte afrigter van die Chiefs, Warren Gatland, se visier nadat die Hurricanes sy span met 27-24 in ’n Superrugby-kragmeting in Hamilton geklop het. Die Kiwi-derby het op dramatiese wyse geëindig toe Jordie Barrett die beslissende strafdoel oorgeskop het, vier minute nadat amptelike speeltyd verstreke was en ná ’n massiewe opbou van 35 fases. Gatland betwis dat sy span gestraf moes word. Hy was ook van mening dat TJ Perenara, medekaptein van die Hurricanes, met ’n rooikaart eerder as ’n geelkaart afgestuur moes word vir sy hoë duikslag op Solomon Alaimalo in die tweede helfte. Daar was ook ’n mate van verwarring oor teen wie die finale strafdoel toegeken is, want die Chiefs se agtsteman, Pita Gus Sowakula, het laat opgeskiet op…

Jake White se aanstelling as die Bulle se nuwe direkteur van rugby is Pote Human se grootste hoop om weer volgende jaar op Loftus Versfeld in ’n sweetpak rond te stap. Rapport verneem White het hoë agting vir Human as afrigter en dis nie onmoontlik dat die gewese Springbok-afrigter hom sal be-trek as hy en die Bulle ’n ooreenkoms vir Alan Zondagh se vakante pos as direkteur van rugby bereik nie. Human se kontrak as hoofafrigter eindig ná vanjaar se Curriebekerreeks. Hy is einde 2018 aangestel nadat John Mitchell vroeër van sy kontrak vrygestel is om deel van Engeland se bestuurspan te word en Victor Mat-field nie die Bul-pos aanvaar het nie. “Ons het nog glad nie met Pote oor sy toekoms gepraat nie,” het Alfons Meyer, uitvoerende hoof van…

Slegte skuld van verbruikers én sakeondernemings aan die vier groot handelsbanke het drama-ties gestyg – in sekere kategorieë met meer as 70% – teenoor die vorige verslagtydperk, blyk uit dié banke se jongste stelle finansiële resultate. Volgens PwC se jaarlikse verslag oor die Suid-Afrikaanse banksektor tot einde Desember 2019 het die gekombineerde kredietverliesverhouding van die vier banke met 14 basispunte (of 20%) gestyg tot 80 basispunte. Vir die volle jaar in 2018 was dit 66 basispunte. Costa Natsas, hoof van finansiële dienste by PwC Afrika, sê dié verhouding beteken banke verwag ’n gemiddelde kredietverlies van 80c vir elke R100 se lenings of voorskotte. 10,8 miljoen was agterstallig – 567 939 meer as ’n jaar tevore. Volgens Nedbank se resultate vir die jaar tot einde Desember, het slegte skuld met 66%…

Die Suid-Afrikaanse Lugdiens (SAL) gaan die openbare beskermer (OB), adv. Busisiwe Mkhwebane, hof toe sleep om ’n verslag van haar oor ’n tender vir beskuitjies wat op vlugte bedien word, tersyde te probeer stel. Dít ten spyte daarvan dat haar bevindings ooreenstem met bevindings van die nasionale tesourie, ’n onafhanklike konsultant wat die SAL vroeër probeer wegsteek het én die onafhanklike reguleringsraad vir ouditeure (Irba) wat ouditeure skuldig bevind het aan onbehoorlike gedrag in verband met dié tender. Die SAL is tans in sakeredding en sy sakereddingspraktisyns het sy vlugte drasties ingekort om koste te bespaar. Boonop is daar voorbereidings om meer as 2 000 personeellede af te lê in ’n poging om die lugdiens van ondergang te red. AirChefs, ’n filiaal van SAL, het in 2013 ’n tender geadverteer…

Suid-Afrikaanse verbruikers moet hulle maar vet smeer vir skerp verhogings in kragtariewe. Dít kom nadat Eskom die afgelope week sy tariefverhogings vir vanjaar in die parlement ter tafel gelê het, waarvolgens sy regstreekse kliënte van 1 April af gemiddeld 8,76% en munisipaliteite van 1 Julie af 6,9% meer gaan betaal vir krag. Dié tariewe weerspieël nog nie die besluit van die hooggeregshof in Pretoria die afgelope week om die energiereguleerder, Nersa, se bepaling van Eskom se tariewe vir 2018-’19 tersyde te stel nie. Regter Jody Kollapen het bevind dat Nersa se besluit prosedureel onbillik, irrasioneel en onredelik is en daarom tersyde gestel moet word. Die groot probleem was dat Nersa van sy eie metodologie afgewyk het, sonder om Eskom vooraf daaroor te ken. Boonop het Eskom nooit die geleentheid gehad…

Dit klink na ’n blink plan: plaaslik vervaardigde voertuie van ’n ligte vorm van vlekvrye staal wat nie geverf hoef te word nie, meer bestand is teen botsings en herwin kan word. Dis wat die New Generation Vehicles (NGV)-inisiatief nastreef. Die meeste motors se bakwerk word van aluminium gemaak omdat dit ligter en daarom meer brandstofdoeltreffend is. Ingenieurs van die NGV-inisiatief het nou ’n ligter materiaal met vlekvrye staal as basis gemaak. Chroom en nikkel sal ook vir die Runzavoertuig gebruik word. Dié minerale is volop in Suid-Afrika. Die vlekvryestaalvoertuig is die idee van Mulalo Doyoyo, ’n ingenieur wat vroeër by die Massachusetts Institute of Technology (MIT) klas gegee het. “Die Runza-ontwerp is op openbare vervoer in Afrika gegrond. Die vlagskip daarvan is ’n taxi. Dit is ontwerp om swak…

Wat gebeur met jou uittree-annuïteit (UA) as jy sou skei? Ek kyk na dié vraag na aanleiding van kommentaar op my rubriek van verlede Sondag waarin ek onder meer noem dat dit belastingvoordele ná aftrede kan inhou om ’n UA in die vrou se naam uit te neem (as sy ’n “tuisteskepper” is, terwyl die man werk). Die argument ter ondersteuning hiervan is die laer inkomstebelastingkoerse omdat die inkomste verdeel is. Uiteraard, soos wat ek verlede week uitgewys het, sal ’n mens die aftrekbaarheid van premies op ’n UA tydens die spaartermyn ook in ag moet neem voordat jy tot dié stap oorgaan. Maar dat dit ’n wesenlike belastingverskil ná aftrede kan maak, is gewis. Die kommentaar waarop ek vandag wil antwoord, is: Ja, maar wat as hulle skei, dan…

Emma As kunsflieks ekstra verromer op jou latte sit, sal jy gaande wees oor hierdie vars herskepping van Jane Austen se Emma. Dit is nie maklik om dié selfsugtige, verwaande heldin simpatiek uit te beeld nie. Aanvanklik verwond sy mense met skerp venynigheid. Maar wanneer Emma Wood-house, uitstekend gespeel deur Anya Taylor-Joy, verlief raak, word haar lewe omvergewerp en moet sy haar eie posisie in die Britse klassestelsel herbedink. Die rolprent is nogal sexy, en dis merkwaardig, want dit gaan juis om die onderdrukking van seksuele hunkering. Johnny Flynn skitter as die vreeslose George Knightley. ’n Moet vir kunsaanhangers. Richard Jewell ’n Mens bevraagteken deesdae die 90-jarige Clint Eastwood se keuse van materiaal. Al is dié tragiese voorval waar, het dié weergawe, min impak. Richard Jewell het ’n bom in…

Die simptome van die koronavirussiekte Covid-19 is baie dieselfde as gewone griepsimptome. As jy hoes, nies of koors het, vermy openbare areas en skakel gerus die koronavirus-hulplyn, of bel jou dokter vir raad eerder as om ’n spreekkamer te besoek en die virus moontlik verder te versprei. Indien jy medisyne of mediese hulp benodig, bel eers die dokter sodat hulle die nodige veiligheidsmaatreëls kan instel vir jou besoek. Hoes of nies in jou elmboog in, of gebruik ’n sneesdoekie wat jy dadelik in ’n toe drom weggooi. As jy in die openbaar verskyn, dra liefs ’n masker en vermy so ver moontlik kontak met ander mense. Ten slotte, wees net in die algemeen attent op jou omgewing, handhaaf goeie persoonlike higiëne en vermy gevaarsituasies of areas waar die virustelling hoog…

Gert Garies van Gariep skryf: Ek het iets om oor te bieg. Moet asseblief nie oordeel nie, hoëpriesters van Twitter en Facebook, die Wêreldgesondheidsorganisasie, Wall Street, die JSE en Frantz Fa-non: Kommer oor die koronavirus het my eers getref toe ek hoor die akteur Tom Hanks en sy vrou is ook besmet. My eerste gedagte was: As Tom Hanks van alle mense die virus het, gaan ek dit mos beslis kry. My tweede gedagte was: Arme Susan Sarandon. Ek het nog altyd gehou van haar – sedert haar rol in The Rocky Horror Picture Show soveel jare gelede. Ai, tog. Hoe het ’n karakter nou weer aan Tom Hanks gesê in The Shawshank Redemption? “Get busy living, or get busy dying.” Maar toe kyk ek na foto’s van die paartjie…

Covid-19 kan gestop word – maar tot dusver het bitter min lande dit reggekry. China, waar die virus die eerste keer in Desember kop uitgesteek het, het die byna ondenkbare reggekry en die opmars van die siekte gestuit – die groot grafika in vandag se koerant wys daar is feitlik geen nu-we gevalle aangemeld sedert Rapport verlede Sondag verskyn het nie. Dié prestasie is slegs bereik danksy ongekende ingryping by gewone Chinese mense se lewens deur ’n totalitêre staat wat sy mense op maniere kan hiet en gebied wat in bitter min ander lande moontlik is. Die pandemie is dus nou, soos Rapport laas Sondag geskryf het, ’n Europese krisis eerder as ’n Chinese krisis, want verreweg die grootste stygings in nuwe infeksies is die afgelope week aangemeld in lidlande…

Om gr. 1 te druip is nié die slegste ding wat met ’n kind kan gebeur nie. Dis beter om ’n kind vroeër terug te hou as later, sê Jaco Deacon, adjunkhoof van die Federasie van Beheerliggame van Suid-Afrikaanse Skole (Fedsas). Volgens Marnelda de Beer, grondslagfase-spesialis van die Skole-ondersteuningsentrum (SOS), kan so ’n jong kind dit emosioneel beter verwerk. “Sy portuurgroep is ook op ’n ontwikkelingsvlak waar hulle nie diskrimineer teen leerlinge wat teruggehou word nie. Hulle sien dit nie eens raak nie.” Panyaza Lesufi, Gautengse LUR vir onderwys, het verlede naweek gesê hy is geskok dat 21 704 leerlinge in die provinsie vanjaar gr. 1 moet herhaal. Hy het streng optrede belowe teen skole wat nie op standaard is nie. Elijah Mhlanga, woordvoerder van die nasionale departement van basiese…

Covid-19 is hier. Ek het twee stukkies goeie nuus, slegte nuus en afgryslike nuus. Laat ons begin met die slegte nuus. Jy gaan beslis Covid-19 kry. Jy het griep gehad, nie waar nie? In ’n stadium in jou le-we het jy griep gekry en almal wat jy ken, het al griep gehad. Covid-19 is net soos griep. Jy gaan dit kry. Hier is die goeie nuus: Vir die meeste mense gaan dit nie so erg soos griep wees nie. Sowat 90% van mense gaan Covid-19 een of ander tyd in die volgende jaar of twee kry. Daar is geen twyfel nie dat dit oor die volgende twee winterseisoene na jou huis toe sal kom. Vir die meeste mense sal dit nie meer as koors en ’n bors-hoes beteken nie. Baie…

‘One hour to show,” druk die verhoogbestuurder haar neus by die deur in. Ons staan in die Hoërskool Stellenbosch se verhoogkleedkamer en kyk hoe Margit vir die derde keer in die Woordfeesweek Dow-we Dolla word. Rooi verf sy haar lippe. Unending Red, Revlon se Overtime-reeks. Dis al wat suigstokkiebestand is, “dit was ’n wenk van Anet Pienaar-Vosloo”, jy moet omtrent Handy Andy gebruik om dit af te kry. Volgende die wenkbroue. Brownish Black-inkleurbogies bo haar groenbruin oë. Dis nou nie juis ’n kleedkamer vir aktrieeezes dié nie. Skoolvaal. Maar die onverstoorde Margit sal haar selfs in ’n kar-truspieëltjie verhooggereed kan kry. Tydens beurtkrag plak sy sommer ’n battery-verhooglig onder die spieël neer om haar grimering te doen. “Dolla is op pad hoor, sy klim in,” lag Margit. “Nou-nou, as ek…

Krieket Suid-Afrika (KSA) skaaf glo nog aan die presiese rol wat Corrie van Zyl voortaan vir dié beheerliggaam gaan vertolk. Die lot van die ander twee senior amptenare wat in Oktober deur die geskorste uitvoerende hoof, Thabang Moroe, geskors is, Naasei Appiah en Clive Eksteen, sal glo binne die volgende twee weke bepaal word. Van Zyl is sedert Februarie voltyds terug in KSA se diens. Hy, Appiah, die hoofbedryfsbeampte, en Eksteen, hoof van kommersiële sake en bemarking, is in Oktober verlede jaar geskors hangende ’n ondersoek na beweerde pligsversuim rakende die beeldregtekwessie van 2018 se Mzansi-superliga. Ten tyde van sy skorsing het Van Zyl as die direkteur van krieket waargeneem. Daardie pos is sedertdien deur Graeme Smith gevul. Moroe is deur die Suid-Afrikaanse Spelersvereniging (Saca) gekritiseer vir die skorsing van…

Die omstrede Australiese rugbyspeler Israel Folau en sy Nieu-Seelandse vrou, Maria, verwag hul eersteling. Maria, wat meer as 150 toetse vir die Nieu-Seelandse netbalspan gespeel het, is in die tweede trimester van haar swangerskap. Dit volg ’n jaar nadat Folau deur die Australiese Rugbyunie afgedank is oor sy omstrede uitsprake, veral oor homoseksualiteit. Die Folau’s het ’n paar weke gelede na Frankryk verhuis waar Israel vir die Catalans Dragons…

Rugbyklubs in die Boland dring daarop aan dat die Boland Rugbyunie (BRU) ’n dringende jaarvergadering belê oor die skielike styging in registrasiegelde. Dit volg nadat Ivan Pekeur, president van die unie, dié gelde met byna 50% verhoog het sonder om enige van die klubs te raadpleeg. Die klubs wil hê die verhoging moet bespreek word en hulle soek ook meer duidelikheid oor die unie se geldsake. Pekeur en sy bestuur het nie die unie se jongste finansiële state by die laaste algemene jaarvergadering voorgelê nie. Pekeur het klubvoorsitters die afgelope week in ’n brief verseker alles is pluis met die unie se geldsake. Hy het ook gewaarsku teen die “spioene tussen ons” en belowe om “die volle waarheid” by die volgende vergadering te vertel. In ’n brief in Rapport se…

Laerskoolkinders wat deur “agente” geteiken word, is glo die rede vir die rugbyskandaal wat verlede maand by Glenwood High in KwaZulu-Natal aan die lig gekom het. Twee rugbyspelers by die skool word betrek by identiteitsdiefstal nadat hulle in KZN se Craven-week vir laerskole gespeel het, terwyl hulle hopeloos te oud was vir deelname aan die toernooi. Noël Ingle, hoof van Glenwood Preparatory en die hoof van die SA Skolerugbyvereniging (Sasra), het vroeër vandeesmaand in ’n brief verskoning gevra vir die voorval. Hy het enige skuld in die voorval ontken. Leerlinge van Glenwood Preparatory vorder gewoonlik na Glen-wood High. Ingle het sy volle steun gegee aan ’n ondersoek van die KZN Rugbyunie. Hy sê as daar vasgestel kan word wie verantwoordelik is vir die bedrog, sal strafregtelike klagte ingestel word. Die…

Heyneke Meyer hoop sy fyn geoefende oog vir rugbytalent help hom nou om Suid-Afrika se toekomstige Olimpiese sterre in verskeie ander sportkodes te ontdek. Hy en sy seun Vic het hulle onderskeidelik as ’n senior adviseur en talentwerwer by die Amerikaanse maatskappy ASM Scholarship, ’n filiaal van die Ernie Els Groep, aangesluit. Hulle sal onder meer talentvolle Suid-Afrikaanse rugbyspelers, tennisspelers, swemmers en sokkerspelers identifiseer wat vir akademiese en sportbeurse by universiteite in die VSA kwalifiseer. Die jonges sal vorentoe steeds Suid-Afrika in hul sportkodes verteenwoordig. Verskeie Suid-Afrikaanse sportsterre, soos Kevin Anderson (tennis, Universiteit van Illinois), Ryk Neethling (swem, Universiteit van Arizona), Dominique Scott-Efurd (atleet, Universiteit van Arkansas), Roxanne Barker (sokker, Pepperdine-Universiteit) en Robyn Moodaly (sokker, Universiteit van Noordwes-Ohio), het al die pad gestap. Meyer en sy seun sluit hulle by…

V Stutte: Banele Mthenjane (Leeus), Dewald Donald (Blou Bulle), Sphekahle Dube (Haaie), Hanro Jacobs (Haaie), Thys Kitshoff (WP), Thabiso Mdletshe (Haaie), Wian Otto (Blou Bulle), Jan-Hendrik Wessels (Clermont Auvergne). V Hakers: Jason Alexander (WP), Morne Brandon (Leeus), JJ Kotze (WP), Cullen van der Merwe (Haaie). V Slotte: Adrian Alberts (Leeus), Werner Coetzee (Haaie), Dylan de Leeuw (WP), Lunga Ncube (Haaie), Emile van Heerden (Haaie). V Losvoorspelers: George Cronjé (Clermont Auvergne), Celimpilo Gumede (Haaie), Thabo Ndimande (Leeus), Keenan Opperman (Blou Bulle), Evan Roos (Haaie), Sibusiso Sangweni (Leeus), Uzile Tele (Blou Bulle). V Skrumskakels: Ross Braude (Blou Bulle), Thomas Bursey (WP), Jaden Hendrikse (Haaie), Bernard van der Linde (Bulle). V Losskakels: Lionel April (Blou Bulle), Jordan Hendrikse (WP), Juan Mostert (WP), Kade Wolhuter (Montpellier). V Senters: Diego Appollis (Blou Bulle), Christie Grobbelaar…

Misdadigers steel deesdae al hoe meer selfone om die slagoffer se persoonlike en selfs vertroulike inligting te bekom om daarmee misdaad te pleeg. As jy jou foon vir bankdienste gebruik, is dit gelykstaande aan ’n bankkaart en kan dit selfs toegang tot jou bankrekening gee, waarsku die Suid-Afrikaanse Bankrisiko-inligtingsentrum (Sabric). “Persoonlike inligting is ’n waardevolle kommoditeit vir misdadigers en omdat so baie daarvan op ons fone is, moet ons selfoonsekuriteit baie ernstig opneem,” sê Susan Potgieter, waarnemende uitvoerende hoof van Sabric. Selfoondiewe kan jou inligting op verskeie maniere in die hande kry. Die maklikste is om op al die apps wat op jou foon oop is, te gaan kyk vir sensitiewe inligting. Party kry dit reg om gebruikersname en wagwoorde wat aanlyn geberg word, te kry. Vishing is wanneer ’n…

Bloodshot. Met Vin Diesel en Guy Pearce. Regisseur: Dave Wilson. Terwyl die bekendstelling van hierdie strokiesprent-franchise ons met ’n knal tref, voel dit asof ’n mens na oorblyfsels van ander aksieflieks kyk. Daar is spore van Robocop, Universal-Soldier en Wolverine. Waar strokiesverslaafdes kan voel dat Bloodshot ’n hoër grade-ring verdien, is dit nie oorspronklik genoeg nie. Dit ploeter eentonig voort na ’n voorspelbare slot. Daar’s nie ’n vars gedagte van ’n dag oud nie! Dit is net nóg ’n Vin Diesel-epos waarin hy dieselfde vertolking as in sy ander rolprente gee. Daardie aanbrandselvan-’n-roosterbrood-afkrap-stem raak later komies en stereotiep. ’n Mens hoor al hoe bewonderaars hierdie gegrom en kortaf lettergrepe naboots. Natuurlik moet Diesel sy spiere wys, wat lyk of dit met Sunbeampolitoer gepoets is. Wanneer hy sy gesin op die…

Snoek en mossels is so eie aan die Weskus soos pap aan die Vrystaat. En eersgenoemde is ’n waardige teenstander vir die vissermanne – hy klap en spartel met sy skerp tande en venynige vinne tot en met sy Marie Antoinette-agtige dood. Geen wonder die gesegde “slaan my dood met ’n pap snoek” is ’n uitroep van verbasing nie. Daar is baie legendes oor die pap-snoek-storie, soos jy moet nie snoek vang in maande wat daar ’n “r” in die naam is nie, maar wetenskaplikes meen dit is ’n parasiet (Kudoa thyrsites) wat dit veroorsaak – nee, nie die koronavirus nie! Die snoek loop Doreen wat vir my werk, is seker die grootste snoekaanhanger wat ek ken en vir haar is die snoekkoppe en die snoekkuite die lekkerste. My Ier…