Rapport -julkaisun 3/8/2020 -irtonumeron sisällysluettelo

Teken in: 087 353 1300. SMS “Rapport” na 31069. Intekenare-navrae: 087 353 1300. (Maandag tot Vrydag: 07:00-16:30. Saterdae, Sondae en openbare vakansiedae: 07:00-11:00.) SMS “diens” na 31069. E-pos: intekenare@media24.com WhatsApp: 087 353 1333 Waar kry ek Rapport? 087 741 3137 Nuuswenke: 011 713 9633 of 021 406 3228 E-pos: nuus@rapport.co.za Klagtes oor stories: Alet Wichmann 011 713 9682. alet@media24.com Redakteur: Waldimar Pelser 011 713 9633 of 021 406 3228 waldimar.pelser@rapport.co.za Nuus- en Sakeredakteur: Erika de Beer 011 713 9633 of nuus@rapport.co.za Sportredakteur: Albert Weideman 011 713 9671 of albert.weideman@rapport.co.za Beleef: Alet Wichmann 011 713 9682 of alet@media24.com Weekliks en briewe: Pieter Malan 021 406 3514 of pmalan@rapport.co.za…

Die Gautengse premier, David Makhura, het die Tshwane-metroraad ontbind ’n dag nadat verskeie politieke partye, insluitende die ANC, onderling ooreengekom het om hul geskille in die belang van die stad se inwoners by te lê. Ontstoke raadslede sê Makhura se optrede versterk die vermoede dat die ANC die ontbinding gebruik as ’n onbehoorlike manier om weer die mag in die raad oor te neem. Die DA sê die feit dat dit baie beter met die stad se finansies gaan as in baie ander stede is bewys dat daar geen rede is om die raad te ontbind nie. Sakkie du Plooy, ’n VF Plusraadslid en voormalige burgemeesterskomiteelid, het Vrydag die sluier gelig oor samesprekings tussen die politieke partye om die dooiepunt te besleg. Die vergadering het Woensdag, ’n dag voor Makhura…

Die uitbreking van die nuwe koronavirus is nie naastenby verby nie. Dit gaan versprei, tot naby jou. Maar dit sal waarskynlik nie veel skade aanrig nie. So, hou op vreesbevange wees en was jou hande. Dís van die raad wat dr. Abdu Sharkawy, ’n spesialis in aansteeklike siektes by die University Health Network in Toronto, Kanada, Vrydag op Facebook gegee het. En prof. Wolfgang Preiser, hoof van die afdeling mediese virologie aan die Universiteit Stellenbosch, gee hom absoluut gelyk. ‘Feite, nie vrees nie. Skoon hande. Oop harte.’ Sharkawy skryf hy is nie bang vir Covid-19 nie. Maar hy is bang namens die bejaardes, armes en dié met ’n brose gesondheid wat die meeste onder dié nuwe siekte gaan ly. Die nuwe siekte versprei wêreldwyd en hou aan om nuwe vastrapplek…

■ Daar is geen rede om te glo koue weer en sneeu kan die virus doodmaak nie. ■ ’n Warm bad gaan ook nie help om te keer dat jy siek word nie. ■ Dis onwaar dat die virus versprei kan word deur goedere wat in China of enige ander land waar mense dit onder lede het, vervaardig is. ■ Daar is geen getuienis dat muskiete die virus kan oordra nie. ■ Handdroërs of ultravioletlampe help nie om te keer dat die virus versprei nie. ■ Hitteskandeerders (soos wat op lughawens gebruik word) kan koors by mense bespeur. As iemand die virus dus onder lede het, maar nog nie koors het nie, help dit nie. ■ Dit kan twee tot tien dae neem voordat mense wat die virus opdoen, siek…

Die ACDP meen daar is belangriker goed vir pres. Cyril Ramaphosa om aan aandag te gee in sy termyn as voorsitter van die Afrika-Unie (AU), as die regte van gays en transgendermense. Eerw. Kenneth Meshoe, ACDP-leier, het Dinsdag in ’n verklaring gekap na John Steenhuisen, tussentydse DAleier, wat Ramaphosa verlede Saterdag op die Pride-optog in Kaapstad uitgedaag het om sy “amp te gebruik” om die regte van die gays en transgendermense in Afrika te bevorder. Die Pride-optog is ’n jaarlikse gebeurtenis waartydens die gay-gemeenskap hul seksualiteit vier. “Hy is dit aan ons mede-Afrikane verskuldig om . . . hul vryheid op die vasteland se grootste verhoog te verdedig,” het Steenhuisen gesê. Meshoe meen egter Steenhuisen se wekroep versterk “die liberale Weste se begeerte om die LGBT+-agenda op die Afrika-kontinent te…

Ons moet vinnig grootword en besef dat dit ’n strawwe kompetisie is. Ons sal moet vinnig leer, want Superrugby is toetsrugby, dis nie sommer ’n normale provinsiale kompetisie nie. Dis die woorde van Elton Jantjies, kaptein van die Leeus, wat gister nie doekies omgedraai het nie ná sy span se loesing van 17-37 teen die Rebels in Melbourne. Dit was die eerste Superrugbysege ooit wat die Australiese span oor die Leeus kon behaal. Volgens Jantjies kan hulle nie hul herbouproses, ná hulle baie van hul voorste spelers van verlede seisoen verloor het, as ’n verskoning gebruik nie. “Dis nie ’n kompetisie vir seuns nie, dis ’n grootman-kompetisie,” het Jantjies gesê ná sy span vir ’n tweede naweek in ’n ry vyf drieë afgestaan het. “Jy speel teen gehalte-spelers elke liewe…

Aanvanklik was 23 Februarie 2018 ’n rooiletterdag vir Ruann Visser. Kort ná tienuur daardie aand, by die Emerald Casino in Vanderbijlpark, is hy as Suid-Afrika se swaargewigbokskampioen gekroon nadat hy Osborn Machimana in die sewende ronde uitgeslaan het. Vir sewe weke het Visser op ’n wolk van geluk rondgesweef. Tot ’n brief gekom het wat van 23 Februarie ’n rooiligdag gemaak het: Die dag waarop 85 milliliter van sy urine die doodsklok vir sy loopbaan sou lui. Visser is verlede maand meegedeel dat hy vir vier jaar uit alle professionele sport geskors is deur die Internasionale Sportarbitrasiehof (Cas). Cas het op versoek van die Wêreldagentskap teen Verbode Middels (Wada) bevind Visser is 18 maande gelede verkeerdelik vrygestel van die aanklag dat hy die anaboliese steroïed stanozolol voor sy 2018-geveg gebruik…

Die 30 ongerymdhede wat Ruann Visser se regspan in hul saak teen Saids uitgewys het, was nie foute nie, maar afwykings, sê Saids se uitvoerende hoof, Khalid Galant. “Dis moeilik in boks, want dis nie in ’n stadion nie, maar in ’n arena in ’n casino. Dis ’n uitdaging om ’n area af te sonder vir toetse, so soms moet ons beamptes improviseer. Dit beteken nie hulle maak foute nie, hulle wyk uit nood af van die reëls,” sê Galant. “Dink so daaraan: Op die pad moet jy aan die linkerkant ry, maar as daar rotse in die pad lê, het jy geen ander keuse as om in die regterbaan te ry nie.” Volgens die Vissers is die twee opkikkerbeamptes wat by Emerald was intussen geskors. Galant sê dis nie…

Die Leeus kan Cyle Brink volgende week die finale ja-woord gee om sy loopbaan by die Engelse klubspan Leicester Tigers voort te sit. Rudolf Straeuli, die uitvoerende hoof van die Leeus, wil eers met Rassie Erasmus beraadslaag oor Brink se toekoms – omdat hy steeds in die groter Bok-prentjie is – alvorens hy die losvoorspeler die groen lig sal gee. Die 26-jarige losvoorspeler sal slegs toegelaat word om Johannesburg vroeër as die amptelike einddatum van sy kontrak in Oktober te verlaat as hy tot sekere voorwaardes instem. Dit sal onder meer insluit dat die Leeus vorentoe die eerste opsie het om hom terug te lok en hy moet vooraf die nodige mediese goedkeuring kry. Brink sukkel tans met ’n Achilleshielbesering wat hom van die speelveld af hou. Hy beskou vol-gens…

Suid-Afrika hoef nie langer asem op te hou oor Rassie Erasmus se toekoms nie. Hy en SA Rugby het Vrydagmiddag ná weke se onderhandelinge ’n ooreenkoms beklink wat verseker dat hy minstens tot ná 2023 se Wêreldbekertoernooi as die direkteur van rugby sal aanbly. Sy aanvanklike kontrak toe hy van die Ierse klubspan Munster teruggekeer het, het net tot ná 2021 se besoek van die Britse en Ierse Leeus geduur. Dit het oorsese belangstelling van lande soos Engeland in Erasmus se dienste aangewakker. Erasmus se prokureur, Frikkie Erasmus, het die nuwe ooreenkoms tussen sy kliënt en SA Rugby bevestig. “Die verlenging van sy kontrak bied aan Rassie die geleentheid om uitvoering te gee aan sy breër visie vir die verbetering van die prestasies van alle Suid-Afrikaanse rugbyspanne,” het Frikkie Erasmus…

Vir Marnus Labuschagne was Potchefstroom gister so na aan tuis as vir enige speler in die Suid-Afrikaanse span – selfs al wou hy nie gister iets in Afrikaans op die mediakonferensie sê nie. Dié Australiese kolwer het gister sy eerste honderdtal in internasionale eendagkrieket vir sy aangenome land geslaan. Sy 108 was wel nie genoeg om ’n nederlaag in die derde wedstryd teen Suid-Afrika af te weer nie. Labuschagne is in Klerksdorp gebore en het in 2004, toe hy maar tien was, saam met sy ouers na Australië verhuis. Hierdie reeks was sy eerste mededingende krieket in Suid-Afrika. “Daar was baie opwinding toe ek my honderdtal bereik het. Daar was 50 lede van my familie hier en vir hulle, om my eerste eendaghonderdtal te kon sien, was baie spesiaal vir…

Allan Donald, oftewel die Wit Blits in sy speeldae, word as een van die mees ervare afrigters in wêreldkrieket beskou, danksy draaie by die nasionale spanne van Suid-Afrika, Engeland, Nieu-Seeland en Sri Lanka. Maar nou is hy voor ’n nu-we uitdaging, wanneer hy die leisels neem van die SA Veteranespan wat aan die Wêreldbeker vir spelers oor die ouderdom van 50 jaar deelneem. Die toernooi begin Woensdag en word in die omgewing van Kaapstad gespeel. Die eindstryd sal op 24 Maart op Nuweland plaasvind. “Moderne afrigting draai baie rondom ontleding en voorbereiding, maar dié keer weet ons niks van mekaar af nie.” het Donald, wat as speler 602 paaltjies in 72 toets- en 164 eendagwedstryde vir Suid-Afrika platgetrek het, gesê. “Die enigste (teenstander) wat ek ken, is die Engelse kaptein,…

8 André Esterhuizen: Daar was weer heelwat helde onder die Haaie, maar dié groot binnesenter van die Haaie se bydrae was van onskatbare waarde. Esterhuizen het slegs agt keer die bal gedra, maar in die proses nie minder nie as ses verdedigers geklop. Hy is met ’n drie beloon en was oudergewoonte ook ’n staatmaker op die verdediging met tien duikslae. 6 Jeronimo de la Fuente: Die Jaguares se kaptein moes heelmiddag lank keer vir al wat hy werd was teen Esterhuizen, en het die tweede beste daarvan afgekom. Hy het self die bal agt keer gedra, maar was net in staat om die verdediging twee keer te klop. Hy het in die laaste kwart, toe moegheid die Haaie effens van stryk begin bring het, meer in die spel gekom.…

Ekonome se groeivooruitskattings vir 2020: ■ Mike Schüssler*, economists.co.za: -0,3% ■ Emile du Plessis*, Finometrica: -0,1% ■ Abri du Plessis*, Gryphon: 0% ■ Jeff Schultz, BNP Paribas: 0,5% ■ Lara Hodes, Investec: sowat 0,5% ■ Matlhodi Matsei, FNB: hoogstens 0,6% ■ Jannie Rossouw, Wits: 0,5% ■ Nedbank se ekonomiese eenheid: 0,5% tot 0,7% ■ Richard Downing*, Econodow: 0,5% ■ Johan Rossouw*, Vunani: 1% ■ Dawie Klopper*, PSG Wealth: 1,1% ■ Christo Luüs*, Ecoquant: 1,1% (* Voorspellings deur deelnemers aan die Ekonoom van die Jaar-wedstryd is gedoen voor die begrotingsrede en voor die BBP-syfers vir 2019 bekend gemaak is.)…

D it sal sin maak om ’n staatsbank te begin as daar ’n finansieringsgaping in die mark is, byvoorbeeld waar ’n deel van die bevolking kredietwaardig is, maar nie toegang tot finansiering het nie, of waar projekte wat gefinansier behoort te word, nie die nodige geld kry nie, sê Nazmeera Moola, Investec Batebestuur se beleggingshoof in Suid-Afrika. Geeneen van dié situasies is van toepassing op Suid-Afrika nie en dit laat baie vrae oor die beplande staatsbank wat die minister van finansies in sy begrotingsrede aangekondig het, sê Moola. Sedert pres. Cyril Ramaphosa in sy staatsrede na die bank verwys het en Tito Mboweni in sy begrotingsrede gesê het die voorkeuropsies vir die totstandkoming van ’n staatsbank is gereed, wou talle ekonome en ontleders weet waar die bank sal inpas en…

Die energiereguleerder Nersa het die afgelope week die registrasie van 26 kleinskaalse tuiskragopwekkingsprojekte, wat altesame 9,13 MW se opwekkingsvermoë verteenwoordig, goedgekeur. Dis is meer as genoeg elektrisiteit om ’n dorp soos Parys in die Vrystaat van krag te voorsien. Volgens ’n bedryfsleier gaan private opwekking en groot getalle verbruikers wat hul afhanklikheid van Eskom verminder, die kragverskaffer se oorheersende rol in die verskaffing van elektrisiteit baie afwater. Eskom se eie projeksies vir die huidige boekjaar toon dat sy binnelandse verkope 2,5% laer gaan wees as waarop die energiereguleerder Nersa sy tariewe vir die huidige boekjaar bereken het. Laer as verwagte verkope dra by dat Eskom sowat R19 miljard se bykomende inkomste uit tariewe gaan probeer verhaal, blyk uit syfers wat dié week voorgelê is op ’n vergadering van Nersa se…

’n Geraamde R49 miljoen van die am-per R500 miljoen wat in die begroting aan die departement van landbou toegewys is, sal waarskynlik gaan om biosekerheidsmaatreëls te verskerp. Dit is maar min in ag genome dit het sowat R269 miljoen gekos om ’n identifikasie- en naspeurbaarheidstelsel in die katoenbedryf in te stel. Dewald Olivier, uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse Voerkraalvereniging, raam dit sal meer as R250 miljoen kos en tussen vyf en tien jaar duur om so ’n stelsel in die beesvleis-waardeketting in te stel. Olivier was betrokke by die instel van ’n naspeurbaarheidstelsel in die katoenbedryf. Dit het vier jaar gelede begin en is gedoen met finansiering van die Nywerheidsontwikkelingskorporasie. Gebrekkige biosekerheid in Suid-Afrika is opnuut onder die vergrootglas ná twee uitbrekings van bek-enklouseer verlede jaar, wat die rooivleisbedryf miljarde…

Vyf grieppandemies die afgelope 130 jaar meet twee punte of hoër op ’n vyfpuntskaal wat die erns van sulke pandemies meet: ■ 1889-’90 se griep: Tussen 300 miljoen en 900 miljoen mense het siek geword met 1 miljoen sterftes. Die sterftekoers was so hoog soos 0,28% van mense wat siek was. ■ 1918-’20 se Spaanse griep: Die dodelikste grieppandemie sover. Sowat 500 miljoen mense het siek geword en tussen 17 en 50 miljoen het gesterf. ■ 1957-’58 se Asiese griep: Tussen 250 miljoen en 1 miljard mense het siek geword en tussen 1 en 4 miljoen het gesterf. ■ 1968-’69 se Hongkong-griep: Tussen 250 miljoen en 1 miljard mense het siek geword met ’n soortgelyke sterftekoers as die 1957-’58 se Asiese griep. ■ 2009-varkgriep: Tussen 700 miljoen en 1 miljard…

Die verkoop van Eskom-kragstasies sal keer dat dorpe en gemeenskappe waar kragstasies geleë is, sterf, sê pres. Cyril Ramaphosa. Ramaphosa het hom Dinsdag openlik uitgelaat oor die verkoop van kragstasies aan private maatskappye toe hy uitgevra is oor die aandrang van Tito Mboweni, minister van finansies, dat private pensioenfondse ook help om Eskom se skuldlas te verlig en dat hulle “ekwiteit” (aandele) in Eskom verkry. “Eskom se transmissienetwerk sal in staatsbesit bly omdat dit ’n strategiese bate is, maar in die toekomstige opwekkingsafdeling sal daar ’n hele aantal spelers wees, ook private rolspelers. Dit word selfs in die meeste kommunistiese lande soos China gedoen,” het Ramaphosa gesê. Meer private kragopwekkers sal mededinging aanmoedig, sodat verbruikers nie uitgelewer is aan ’n enkele kragopwekker nie, het hy gesê. “Indringende gesprekke word op…

Celesti Mathews het gister aan News24 bevestig dat haar broer, Hein Cloete, vroeër die week in Korea positief getoets het vir die koronavirus. Volgens haar werk hy al sedert 2012 as ’n onderwyser in dié land. “Sy werkkontrak het verstryk en hy was op pad huis toe van Daegu, waar daar ’n uitbreking van die virus is. Op die Incheon-lughawe het hy ’n hoë koors gehad en hy moes getoets word. Die toets was positief en hy is weggeneem en onder kwarantyn geplaas.” Sy sê sy selfoon is van hom weggeneem en hulle sukkel om hom te kontak. Volgens navorsing wat dié week in The New England Journal of Medicine verskyn het, is slegs 1,4% van mense wat die virus opgedoen het, daaraan dood. Dit is baie laer as vorige…

Staatsdiensvakbonde steur hulle nie aan die regering se kennisgewing dat hy nie gaan hou by die driejaarooreenkoms vir salarisse waarvolgens staatsamptenare op 1 April verhogings van 2% bo inflasie moet kry nie. “Geen opvolgvergaderings is belê sedert die regering sy kennisgewing op 25 Februarie aan die vakbonde voorgelê het nie,” sê Frikkie de Bruin, hoofsekretaris van die staatsdiens se koördinerende bedingingsraad. “Die regering kan ook nie die salarisooreenkoms, wat in 2018 gesluit is en vir drie jaar geld, eensydig wysig nie. Volgens die Wet op Arbeidsverhoudinge kan dit net met ’n ooreenkoms tussen die regering en die vakbonde gedoen word. ’n Kennisgewing soos dié wat hy by die bedingingsraad kom voorlê het, is nie afdwingbaar nie.” Dit duur twee weke om die nodige veranderinge aan die staat se Persal-betalingstelsel aan…

Gefrustreerd omdat die polisie nie ’n vermeende swendelaar kon vastrek nie, het ’n boervrou van die Oos-Kaap Sondag tot in Brits in Noordwes gery en hom self gaan arresteer. Maar toe sy met die “verdagte” by die polisiekantoor opdaag, het hy uit die bakkie gespring en die hasepad gekies. Die vrou, wat anoniem wil bly, is een van talle boere wat beweer dat Stefanus Gerhardus (Stefan) Muller hulle ingeloop het. Sy beweer Muller het lusern aanlyn aan boere verkoop en dan met die deposito’s verdwyn. Die polisie ondersoek die saak al jare, maar kon hom nooit opspoor nie. “Ek het ’n plasing op Face-book gemaak en toe stroom die inligting in. Binne ’n uur het ek geweet waar hy werk. Hy bestuur vragmotors vir ’n vervoeronderneming wat elke Maandagoggend sesuur…

Die Afrikaanse taalstryder dr. Christa van Louw en haar man Trevor, ’n dosent by Maties, word saam met twee vennote vir skuld van R142 miljoen deur die Landbank gedagvaar. Van Louw was voorheen hoof van die Stigting vir Bemagtiging deur Afrikaans (SBA) en ook ’n senior amptenaar by die Universiteit Stellenbosch verantwoordelik vir transformasie by dié instelling. Die saak spruit uit lenings wat die Landbank tussen 2007 en 20012 aan drie maatskappye, Goeie Hoop Melkprodusente, Intshona Investments en Intshona Agricultural Products gemaak het. Van Louw is direkteur van laasgenoemde twee maatskappye. Van Louw het Donderdag, in haar daglange en soms emosionele getuienis voor die hooggeregshof in Kaapstad, gesê sy het haar beywer om ondernemings tot stand te bring wat produkte na die res van die kontinent uitvoer. Kort ná haar…

D it ruik na gister se reën. Voëls flerts soos koekblikprente oor kosmosse langs die grondpad. By ’n plaashek naby Kromdraai wag drie honde ons in. Skuus julle, ek soek gou die hek-oopmaker, laat weet André Schwartz. Ons wag. Hondesterte swaai, harige metronome, een-twee-een-twee. Ek soek nog steeds die oopmaker, voicenote hy weer vervaard, in daardie stem van encores. Ons oë volg die plaveistene tot by die wit plaashuis. Hy kom aangedraf. Stoppelbaardglimlag. Superdry-hemp. Welkom julle, ek het tafel op die balkon gedek. Hy vlerk sy arms vir ’n druk. Die gordyne trek oop. Ouverture verby. Die middag begin. “Ek het nog altyd in die Parks gebly,” rol die gesels uit hom. “Parktown North, Greenside, Saxonwold. En toe sien ek dié plasie vier jaar terug toevallig in ’n Property24-pop-up.” André…

Honderde kinders in Suid-Afrika se geboortes kan nie geregistreer word nie, omdat hul ouers nie getroud is nie. Die Sentrum vir Kinderreg aan die Universiteit van Pretoria sê dit laat die idee voortbestaan dat dié kinders nie dieselfde inherente waarde het as kinders wat binne die eg gebore is nie. Die Wet op die Registrasie van Geboortes en Sterftes (Badra) maak nie voorsiening vir ongetroude pa’s om hul kinders se geboorte te registreer nie. Die sentrum het in 2018 ’n bevel in die hooggeregshof in Makhanda bekom wat regulasie 12 van dié wet ongrondwetlik verklaar het. Die regulasie het bepaal as die ouers ongetroud is, kan nét die ma aansoek doen om ’n geboortesertifikaat vir die kind. Maar die hof het nie destyds art. 10 van die wet ook ongrondwetlik…

Verlede jaar dié tyd het die Ikeys hulself in ’n maroen muur vasgeloop toe hulle deur die Maties op hul tuisveld van hul voete af gehardloop is. Met albei spanne steeds onoorwonne in vanjaar se Varsitybeker-kompetisie kry die Ikeys môreaand 19:00 (regstreeks op SuperSport) in die Danie Craven-stadion die geleentheid om verlede seisoen se verleentheid (slae van 66-5) te wreek wanneer die twee mekaar die stryd aansê in Stellenbosch. Albei die spanne is tans op 19 punte onderskeidelik tweede en derde op die puntelys, wat bykomende opwinding aan die wedstryd sal gee. Die Ikeys, in die derde plek, het wel een wedstryd meer as die Maties gespeel, en kan hul neus voor kry indien hulle ’n onwaarskynlike sege behaal. Die tuisspan sal hul vertoning van 2019 wil herhaal en met…

Vele generasies van spelers ken hom as “Oom Piet”, geliefde spanbestuurder van die Haaie. Hy was ook ’n bekende radio-stem en het in 1991 met die SAB Sportskrywersvereniging se toe-kenning as Kommentator van die Jaar weggestap. En in Frikkie van Rensburg en Herman le Roux se boek Vrystaat! word Piet Strydom beskryf as “een van die mees onderskatte én aanvallende heelagters in SA rugby”. Hoewel hy reeds ses jaar lank pensioenaris-status geniet, is Piet (73) steeds betrokke by rugby in die hoedanigheid van onafhanklike wedstryd-kommissaris by Kingspark. “Ek hou basies toesig dat alles vlot verloop tydens Super-wedstryde in Durban, en rapporteer direk aan Sanzaar,” verduidelik hy. Piet bestee die meeste van sy vrye tyd as afgetredene met reistogte en gereelde rondtes gholf saam met sy vrou, Susan, asook Parkrun-wedlope. “Ek…

Dit het gevoel of ’n berg van sy skouers af is toe Mfundo Ndhlovu ná byna ’n jaar langs die kantlyn gehoor het hy gaan weer saam met die Springbok-sewesspan toer. Ndhlovu (22), wat in 2018 sy Blits-debuut gemaak het, het nog net vier sewestoernooie vir die Blitsbokke op sy kerfstok. Hy is nou hoopvol dat die geluksgodin dié keer aan sy kant is sodat sy Blits-loopbaan koers kan kry. Hy is reeds op ’n jong ouderdom deur die Springbok-sewesafrigters geoormerk as ’n toekomstige ster, maar beserings, wat ’n hand- en dyspierbesering insluit, het tot dusver sy kanse beperk. Ndhlovu, wat ewe tuis op senter as vleuel is, het van gisteraand af die kans gekry om sy stempel in die Blits-trui af te druk toe hy in die Vancouver-sewestoernooi weer…

Die Hurricanes het gister in Wellington weer ’n duur prys vir hul vrotsige en onaanvaarbare dissipline betaal toe hulle met 24-15 deur die Blues in ’n Superrugby-wedstryd geklop is. Die Hurricanes het reeds in hul eerste wedstryd van die reeks, teen die Stormers, gewys hulle voel min vir die reëls. Maar daarvoor was die skeidsregter, Mike Fraser, nie gister te vinde nie. Eers is die Hurricanesstut Tyrel Lomax in die 47ste minuut met ’n rooikaart afgestuur ná hy Stephen Perofeta met sy skouer teen die kop getref het. Daarna het Fraser se geduld ook opgeraak met Va-ea Fifita (wat ’n duikslag in die 68ste minuut sonder arms uitgevoer het) en Jordie Barrett (hy het die bal in die 74ste minuut weggeklap). Hulle is koelkas toe gestuur, sodat die ’Canes vir…

Die Blou Bulle vergader môre met Jake White oor die vakante pos van direkteur van rugby by Loftus Versfeld. As die gesprekke tussen Alfons Meyer, uitvoerende hoof van die Bulle, en die unie se president, Willem Strauss, suksesvol verloop, kan daar gou ’n aankondiging oor White se aanstelling by die Bulle verwag word. Die Bulle soek na ’n opvolger vir Alan Zondagh, wat vroeër vanjaar bedank het. Zondagh, wat in Desember 2018 in dié pos aangestel is as deel van die veranderinge wat die maatskappy Remgro by die franchise aangebring het, het gevra om van sy kontrak vrygestel te word. Zondagh het die versoek om persoonlike redes gerig, onder meer omdat hy nie meer tussen die Kaap en Pretoria wil pendel nie. Die 56-jarige White kan groter magte as Zondagh…

Vlieëniers van die Suid-Afrikaanse Lugdiens (SAL) kan vir eers nog lekker in vyfsterhotelle slaap nadat voorstelle dat hul diensvoorwaardes ingekort word, op die langebaan geskuif is. Kort voordat hy in sakeredding geplaas is, het die SAL nuwe dienskontrakte aan die Suid-Afrikaanse Lugdiensvlieëniersvereniging (Saapa) voorgelê waarvolgens vlieëniers voortaan in driesterhotelle sou moes slaap wanneer hulle uitstedig is vir werk. Hul salarisse sou met sowat 50% verlaag word tot ’n vlak gelykstaande aan die salarisse van hul kollegas by die laekostelugdiens Mango. Dié voorstelle is dié week oorweldigend verwerp. Daarbenewens sou hulle tot 100 ure per maand moes werk, wat volgens notas van Saapa wat Rapport gesien het, dui op ’n toename van 47% in produktiwiteit. Boonop sou die werkgewer die reg hê om eensydig die getal werksure te verhoog tot die…

’n Versameling van sir Richard Branson se kontemporêre Afrika-kunswerke gaan op Bonhams se moderne en kontemporêre Afrika-kunsveiling in Londen verkoop word. Dié versameling werke wat deur Branson en die versamelaar Robert Devereux saamgestel is, word verkoop om geld in te samel vir Virgin se stigting Virgin Unite en vir die African Arts Trust. ‘Afrika-kuns het my nog altyd bekoor.’ Virgin Unite se deel van die opbrengs gaan gebruik word vir sy liefdadigheidsinisiatief Pride ‘n’ Purpose in Mpumalanga. Die inisiatief is in 2003 gevestig en dit ondersteun gemeenskappe in die omgewing van die Sabi Sands-wildreservaat. Die liefdadigheidsorganisasie help die gemeenskappe met toegang tot skoon water, skoolonderrig op alle vlakke, buitemuurse aktiwiteite vir kinders en dit ondersteun ook plaaslike entrepreneurs. Tans vind meer as 35 000 mense in ses gemeenskappe baat by…

■ Hoe kom jy daar? Airlink vlieg op Saterdae vanaf Johannesburg na St. Helena. Binne seisoen is daar ook ’n vlug op Dinsdae vanaf Kaapstad. ’n Kaartjie kos ongeveer R15 000 retoer. ■ Visum: Jy het nie ’n visum nodig nie, net ’n geldige paspoort. Jy kry ’n toegangspermit vir drie maande by aankoms. Ons moes wel immuniseringsertifikate en mediese versekering met aankoms wys. ■ Verblyf: Daar is enkele hotelle en baie gastehuise. Die Mantis- en Consulate-hotel is die bekendste. Ons het die Mantis netjies gevind met moderne, skoon kamers, lugverkoeling en WiFi. ■ Geld: Die plaaslike geldstelsel is die Saint Helena Pound (SHP) wat gelyk is aan ’n Britse pond. Daar is geen kitsbanke op die eiland nie. By die Bank of Saint Helena in Jamestown kan jy met…

The Gentlemen ** As jy in ’n leeu se hok instap, moenie kla as jy verskeur word nie. Dieselfde geld Guy Ritchie. Hierdie macho regisseur van geweld-orgies soos Snatch, pro-beer jou gereeld aanstoot gee. Natuurlik gaan geen misdadigers skree: “O mapstieks!” wanneer hulle gekonfronteer word nie. Maar hier is meer kragwoorde as normale dialoog. Wees voorbereid! En daar is nie een vriendelike ou in die hele film nie. ’n Geweldenaar wat met sy daggaryk probeer smokkel, be-land in die kruisvuur wanneer wrede here (“gentlemen”) in sy fortuin wil deel. Maar daar is ook ’n ander groep wat hom wil uitoorlê. Nie die soort fliek waarheen jy jou meisie neem op ’n toe-oë-afspraak nie! Dis bedenklik. Gretel & Hansel * Daar is meer variasies op dié sprokie as planne om die…

■ Kinders moet van kleins af geleer word wat persoonlike waarde, selfgeldendheid en respek is. Ouers kan hul kinders byvoorbeeld help deur te sê: “In ons huis is elkeen se mening belangrik en daarom praat ons mekaar nie dood nie.” Dit help dat kinders nie net stilgemaak word nie. ■ Leer jou kind om “nee” te sê vir dit wat onaanvaarbaar is. Verduidelik dit is om onwelvoeglike name genoem te word en verneder of verkleineer te word, sodat jou kind die selfvertroue het om hierdie gedrag uit te ken en te wéét dis onaanvaarbaar. Dit sal jou kind help om hulp te vra as dit met haar gebeur, maar haar ook toerus om nie deel te neem aan sulke gedrag nie. ■ Kinders moenie onbeperkte toegang tot sosiale media hê…

Soveel as 650 000 mense sterf jaarliks oor die wêreld heen aan seisoensgriep, sê die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO). Van hulle is tussen 6 000 en 11 000 in Suid-Afrika, volgens die departement van gesondheid. Maar omdat dié syfers relatief stabiel is pleks van om skielik op te skiet en dan weer te daal, haal dit nie die nuus nie en beïnvloed dit nie die aandelemarkte nie. Die nuwe koronavirus is ’n ander saak – heelwat minder mense sterf, maar die impak op lewens en markte is eksponensieel groter as dié van gewone griep omdat ons nog onseker is oor die trajek van die siekte. Teen gister is sowat 3 500 mense wêreldwyd weens Covid-19 dood – 90% van hulle in China – en het sowat 102 000 die siekte onder lede…

Die waarde van vier groot kontrakte vir bouwerk aan die Kusile-kragstasie is met meer as R38 miljard verhoog. Van die wêreld se grootste ingenieurs- en energiemaatskappye word ondersoek in verband met afwykings van dié Eskom-kontrakte. Lede van die parlement se staande komitee oor openbare rekeninge (Skoor) het na hul asems gesnak toe besonderhede van die ondersoeke Woensdagaand laat aan hulle voorgelê is. Daarvolgens is vier kontrakte wat aanvanklik altesaam R4,922 miljard werd was, met meer as R38,625 miljard verhoog. Dis ’n stropery van die hoogste orde. “Die hele voorlegging is skokkend. Dis ’n totale ineenstorting van die staat se verkrygingstelsel wat ’n bedreiging vir Eskom, die staatskas en die land se ekonomie in die geheel inhou,” het Bheki Hadebe, ’n ANC-LP en gekwalifiseerde ingenieur, gesê. “Dis ’n stropery van die…

Steenhuisen het gister ontken hy het gevra dat die koukus teen die beleid stem. “Ek het vir duidelikheid gevra (dis my reg as ex officio-lid van die koukus) omdat ek oproepe van bekommerde partylede ontvang het wat ek nie kon beantwoord nie. Ek het van die provinsiale leiers verneem daar was ’n plan om wysigings aan te bring. Nadat ek duidelikheid by Ngobeni gekry het dat die kwessie op ’n koukusvergadering bespreek is, was ek tevrede dat hulle kan voortgaan. Ons koukus het ten gunste daarvan gestem,” sê hy.…

■ Was jou hande gereeld en deeglik met seep en water of met ’n handreiniger met ’n alkoholbasis. Dit sal die virus op jou hande doodmaak. ■ Bly minstens 1 m weg van enigiemand wat hoes of nies. ■ Moenie aan jou oë, neus en mond vat nie, want jy raak deur die dag aan baie oppervlakke. As jou hande besmet is, kan die virus na jou oë, neus of mond oorgedra word, van waar dit jou liggaam binnegaan. ■ Nies of hoes met jou mond en neus in die buiging van jou elmboog of gebruik ’n snesie. Gooi die gebruikte snesie dadelik weg. Bly tuis as jy nie gesond voel nie. As jy koors het, hoes en sukkel om asem te haal, kry mediese aandag. ■ Waar kan jy…

Barend du Plessis, voormalige minister van finansies, sowel as die families van twee oudministers wat al dood is, gaan regstappe teen die uitgewer van die boek Die seuns van Bird Island doen. Johan Victor, wie se regsfirma Du Plessis, asook die families van Magnus Malan en John Wiley verteenwoordig, het dit Vrydag aan Rapport bevestig. Volgens hom laat die verskoning wat NB Uitgewers dié week aan Du Plessis gerig het, “meer vrae as antwoorde”. Tafelberg, ’n filiaal van NB Uitgewers, het die boek uitgegee. Dié uitgewer is, net soos Rapport, deel van Media24. Die uitgewer het Dinsdag in ’n verklaring er-ken stellings word in die boek gemaak “wat daarop kan dui dat, alhoewel hy nie by name genoem word nie, mnr. Barend du Plessis betrokke kon wees by die seksuele…

Die Padongelukkefonds (POF) gaan die 103 prokureursfirmas wat landwyd namens hom in hofeise optree, nie verder gebruik nie. Die fonds het aan Rapport gesê hy kan dié regsdienste eenvoudig nie meer bekostig nie. Hy kan regspraktisyns nie ten koste van die eisers in padongelukeise “verryk” nie. Sy litigasiekoste weens die eise wat padongelukslagoffers teen hom instel, beloop nou meer as R10 miljard per jaar. Dié hofsake sloer ook. Die fonds het 86 van die regsfirmas wat in sy paneel dien, in Februarie opdrag gegee om hul lêers terug te gee sodat hy die 6 714 eise wat op die hofrolle is, vinniger “in blokke” met die eisers kan skik. Die POF het aan Rapport gesê sy kontrak met die regsfirmas verstryk op 31 Mei. Hulle moet die lêers die volgende…

Engelse sien rooi en geel teen Wallis Engeland se rugbyspan het gisteraand op Twickenham nie net die Triple Crown die eerste keer sedert 2016 gewen nie, maar ook in die wedloop gebly om as Sesnasieskampioen gekroon te word toe hy Wallis met 33-30 geklop het. Nie eens ’n rooikaart aan die senter Manu Tuilagi vir ’n gevaarlike skouerloop en ’n geelkaart aan die stut Ellis Genge kon die Engelse keer nie, hoewel Wallis twee drieë teen die einde teen 13 spelers gedruk het. Engeland se lot is nou in die hande van die onoorwonne Frankryk, wat vandag in Edinburg teen Skotland speel. – rugby365.com Matfield alleen in Kiwi-Superspan Die legendariese Springbok- en Bulle-slot Victor Matfield is die enigste Suid-Afrikaner wat NZ Rugby World se Superrugby XV-tal van alle tye gehaal…

PLAASLIKE EENDAGREEKS (Oudtshoorn) Cape Cobras P. Malan v Makwetu b Von Berg.......29 T. Walbrugh bvp b Von Berg..............23 Z. Hamza b Von Berg...........................5 J. Bird v Petersen b Snyman...............9 J. Smith v & b Gous ........................... 12 A. Mgijima nie uit nie ........................ 44 F. Adams v Makwetu b Gous...............2 D. Piedt bvp b Baartman....................15 M. Mosehle uitgehardloop Petersen...9 T. Ndwandwa b Baartman...................7 A. Mnyaka nie ut nie............................8 Ekstras (5bl, 2fb, 2w) .......................... 9 TOTAAL (vir 9, 50 bbe.)................... 172 Val van paaltjies: 1-49, 2-57, 3-60, 4-72, 5-88, 6-94, 7-134, 8-147, 9-159. BOULONTLEDING: Budaza 9-1-32-0; Snyman 10-0-26-1; Kruger 2-0-13-0; Jansen 8-0-40-0; Von Berg 10-0-23-3; Baartman 8-1-24-2; Gous 3-0-9-2. Knights A. Gous v Walbrugh b Mnyaka............3 G. Snyman v Mgijima b Ndwandwa..45 P. Kruger v Hamza b Mnyaka ............ 60 K.…

Die Boland Rugbyunie (BRU) se probleme raak net al hoe meer met nog vier werknemers wat ’n klag van konstruktiewe ontslag by die Kommissie vir Bemiddeling, Versoening en Arbitrasie (KBVA) ingedien het. Dit kom nadat die BRU onlangs by die KBVA ’n saak geskik het met ’n oudwerknemer, Cliffie Booysen, en in die middel van ’n arbitrasieproses is vir die onbillike afdanking-klag van sy gewese uitvoerende hoof, Cassie Carstens. Volgens Rapport se inligting moes die BRU die res van Booysen se kontrak uitbetaal. Die jongste klag kom nadat vier stadionwerkers verlede maand bedank het ná klagtes van onbillike behandeling en viktimisasie. Volgens die klagte, wat Rapport onder oë gehad het, beweer die vier werknemers – Henfre Brand, Gerlad Jacobs, Mark Abra-hams en Hermanus Oktober – onder meer: ■ Boland het…

Hokaai eers met praatjies van ’n permanente skuif na slot – flank sal altyd sy voorkeurposisie wees. ‘Ek het die afgelope twee jaar baie rugby gemis’ Só het die Springbok-losvoorspeler Jean-Luc du Preez uit Manchester aan Rapport gesê nadat hy sy Engelse klubspan, Sale Sharks, op slot moes uithelp weens beserings, onder meer aan Lood de Jager. “Ek het vanjaar beslis meer wedstryde op slot as op flank gespeel, maar my voorkeurposisie bly steeds flank en dit sal altyd so wees,” het Du Preez gesê. Sy tydelike skuif na slot hou hopelik vorentoe vir hom voordele in aangesien hy as ’n veelsydige voorspeler beskou sal word. As ’n vyfslot moes hy ook die afgelope tyd onder meer aandag aan sy mededinging in die lynstane gee, iets wat ewe nuttig vir…

Australië D. Warner v De Kock b Nortjé...........................4 A. Finch v Miller b Dupavillon.........................22 S. Smith bvp b Phehlukwayo..........................20 M. Labuschagne b Nortjé..............................108 D. Short v Klaasen b Smuts............................36 M. Marsh uitgeh. Miller/De Kock....................32 A. Carey b Smuts...............................................0 J. Richardson nie uit nie..................................24 K. Richardson nie uit nie...................................0 Ekstras (1ll, 2bl, 5w).........................................8 TOTAAL (vir 7, 50 bbe.).................................254 Val van paaltjies: 1-12, 2-43, 3-55, 4-136, 5-189, 6-189, 7-253. BOULONTLEDING: Nortjé 7-0-35-2; Sipamla 8-0-40-0; Dupavillon 6-0-21-1; Phehlukwayo 7-0-49-1; Maharaj 10-0-45-0; Klaasen 3-0-19-0; Smuts 9-1-42-2. Suid-Afrika J. Malan v Carey b Hazlewood........................23 Q. de Kock b Hazlewood..................................26 J. Smuts v Warner b K. Richardson...............84 K. Verreynne v L’schagne b Zampa.................50 H. Klaasen nie uit nie......................................68 D. Miller nie uit nie............................................3 Ekstras (3bl, 1w)...............................................4 TOTAAL (vir 4, 45.3 bbe.)..............................258 Val van paaltjies: 1-47, 2-54,…

Die enigste manier hoe ons as ’n span beter gaan word, is om meer krieket te speel en ook teen die beste vrouespanne in die wêreld. Dit, volgens Hilton Moreeng, afrigter van die Proteas-vrouespan, is die wyse hoe sy span in die toekoms sal kan seker maak dat hulle daardie ontwykende internasionale kriekettrofee kan wen. Suid-Afrika is Donderdag met vyf lopies volgens die Duckworth-Lewis-formule deur Australië in die halfeind van die T20-Wêreldbekertoernooi in Sydney geklop. “Die belangrikste ding is dat ons mededingend bly tot en met die volgende Wêreldbekertoernooi,” het Moreeng gister met sy span se aankoms op die O.R. Tambo-lughawe gesê. Die Proteas se volgende groot toernooi is die 2021-Wêreldbeker oor 50 boulbeurte. “Daarom is daar reeds ’n paar toere op ons skedule om seker te maak ons doen…

Ekonomiese groei van 0,9% wat vanjaar vir Suid-Afrika verwag word, is veels te optimisties, sê verskeie ekonome. Dié vooruitskatting in Tito Mboweni se begrotingsrede op 26 Februarie lyk vir hulle onwaarskynlik in die lig van die skamele 0,2%-groei vir 2019. Benewens dié powere groeisyfer wat Statistieke Suid-Afrika (SSA) Dinsdag bekend gemaak het, wys die syfers ook die bruto binnelandse produk (BBP) het in die vierde kwartaal van 2019 met 1,4% ingekrimp. Dit was die tweede agtereenvolgende kwartaal van ekonomiese inkrimping, wat beteken die land is in ’n tegniese resessie. Bianca Botes van Peregrine Treasury Solutions sê die inkrimping is veel erger as wat die mark verwag het en wys hoeveel skade elektrisiteitstekorte die ekonomie berokken. Fase 6-beurtkrag het Suid-Afrikaners in Desember verlede jaar vir die eerste keer getref. Lara Hodes,…

Hoeveel foto’s het jy die afgelope week geneem? Hoeveel keer het jy iets op Facebook ge-like, iets op sosiale media gedeel of ’n video afgelaai om later daarna te kyk? Bêre jy foto’s, video’s of dokumente in ’n wolk? Dis tog ’n baie gerieflike manier om jou data veilig te hou en te verseker dat al jou toestelle klopdisselboom werk. Maar as jy omgewingsbewus is, is dit dalk tyd om jou data-voetspoor in te re-ken wanneer jy bereken wat jou impak op die aarde is. Om digitale data in ’n wolk te stoor help tot ’n mate om die hoeveelheid e-rommel te beperk. Maar dit beteken nie dat daar geen e-rommel is nie. Alles wat nie op jou toestel – jou selfoon, tablet, hardeskyf of rekenaar – gestoor word nie,…

Die week vra ’n leser of dit nie wys sou wees om liewer sy bydraes tot ’n uittree-annuïteit (UA) in sy vrou se naam te doen, eerder as in sy eie naam nie. Die rede is die hoër belastingkategorie waarin dit hom plaas noudat hy afgetree het. Die vraag het meer tegniese heen-enweertjies as waaraan ek in ’n enkele rubriek kan aandag gee, maar kom ons probeer. My kort antwoord is, ja. En daarmee saam ’n kwalifiserende “maar” . . . Ja, want ek reken vroue moet finansieel onafhanklik wees. Die ding dat vroue heeldag en aldag in manlief se oë moet kyk vir geld en onderhoud, is Middeleeuse snert. En ’n eie UA, al is sy ’n sogenaamde tuisteskepper, is ’n goeie begin – al moet sy spaar uit…

Onward. Met die stemme van Tom Holland en Chris Pratt. Regisseur: Dan Scanlon. *** Om hierdie fliek te waardeer, moet jy die bron ken waaruit dit kom. Dit is deur die Pixar-ateljees vervaardig wat ook meesterstukke soos WALL-E en die Toy Story- reeks geskep het. Soos die regisseur opmerk: Pixar-animasieflieks het altyd meer om die lyf as die gewone gil-val-en-rondholglinsterflieks. Dit dra gewig. Sekere temas word deegliker ontgin en gee ’n subteks aan die vrolike prentjies. Dit is dus nie net ’n gejil deur goggabies met uitpeul-oë, rosekransies en appelrooi wangetjies nie. In hierdie geval word ’n tema aangedurf wat nie dikwels in animasie uitgebeeld word nie. Twee broers, wat radikaal van mekaar verskil, met ore waarin jy graag blomme wil steek, (met die stemme van Tom Holland en Chris…

Die dinamiese sjef Prue Leith was onlangs in Suid-Afrika om haar 80ste verjaardag op 18 Februarie saam met vriende en familie te kom vier. Prue is een van ons land se grootste kulinêre ikone. Sy het in Rondebosch, Kaapstad, grootgeword, ’n kookskool in Gauteng gevestig en groot bekendheid verwerf oorsee, ook onlangs as beoordelaar op die TV-program The Great British Bake Off. Sy is Suid-Afrika se Charlize Theron van kos en bly in Brittanje. Sy het ook al 13 kookboeke, haar memoires, Relish, en agt novelles uitgegee. Nou het sy boonop haar eie bril- en juweelreeks. Sy’s dalk 80, maar sy het die energie en breinkrag van ’n 50-jarige. Julle kan nou seker my opgewondenheid verstaan toe ek haar onlangs ontmoet en saam met haar gewerk het. Ons het uit…