Rapport -julkaisun 2/23/2020 -irtonumeron sisällysluettelo

‘Dit kan tot vyf jaar duur voordat ons weer ’n stabiele netwerk sal hê.’ Ontwerpfoute by die land se twee grootste kragsentrales is so omvangryk dat die land nog vir jare onder beurtkrag gebuk sal gaan voordat die kragsentrales uiteindelik die elektrisiteit lewer waarvoor hulle ontwerp is. Eskom se nuwe uitvoerende hoof, André de Ruyter, het die afgelope week aan die parlement gesê dié werk sal eers in Augustus 2022 voltooi wees. Dit is amper 12 maande langer as die aanvanklik geraamde 18 maande, maar ’n energiekenner meen dat selfs dié teiken gans te optimisties is. “Ek dink dit kan tot vyf jaar duur voordat ons weer ’n stabiele netwerk sal hê,” het die ingenieur en energiekenner Mike Rossouw die afgelope week aan Rapport gesê. Hy is boonop bekommerd dat…

Struktuur van voertuig glo verswak. Die lewens van duisende pasiënte, passasiers en nooddienswerkers landwyd word daagliks in gevaar gestel in driesitplek-paneelwaens van Toyota wat glo omgebou word na ambulanse. Die Valke het aan Rapport bevestig dat hulle besig is met ’n landwye ondersoek na die omgeboude ambulanse. Dit volg ná ’n klag deur die departement van vervoer in 2017. Hennie de Beer, ’n oudbankier wat ’n paar jaar gelede ’n soortgelyke skandaal met lewensgevaarlike omgeboude minibustaxi’s oopgevlek het, sê dié omgeboude ambulanse het reeds tot ernstige ongelukke gelei. Die departement van vervoer het nie gereageer op vrae van Rapport nie. In die geval van taxi’s is goedkoper Toyota-paneelwaens omgebou deur vensters te installeer en dit toe te rus met meer sitplekke. Die prokureur Richard Spoor, wat bekend is vir sy…

Die man wat die agtjarige Taz ne van Wyk van die Kaapse Vlakte glo ontvoer en vermoor het, het sy eie tweejarige kind oor ’n tydperk van maande so erg aangerand dat die seuntjie dood is. Moyhdine Pangarker (54) het sy naam genoot in 2001 uit die ma se huis in Ladismith ontvoer. Tussen April en Junie 2001 het hy hom herhaaldelik mishandel, en met ’n lyfband, of met die plat-hand teen die kop geslaan. Op 15 Junie daardie jaar is klein Moyhdine aan sy beserings dood. Nadat Pangarker eers van moord aangekla is, is hy skuldig bevind aan strafbare man-slag en menseroof. Hy het agt jaar van ’n tienjaarvonnis uitgedien voordat hy in Oktober 2016 op parool vrygelaat is. Hy moes vir die duur van sy parool in Ladismith…

Niemand sal agterkom daardie kind is weg tot die aand of volgende oggend nie. Leerlinge by byna 1 600 Oos-Kaapse skole kon nog nooit dié eenvoudige vraag vir hul juffrou vra nie: “Mag ek badkamer toe gaan?” Dié leerlinge moet steeds puttoilette gebruik en die putte is nie eens altyd in ’n goeie toestand nie. Yusuf Cassim, provinsiale DA-woordvoerder oor onderwys, sê die Oos-Kaap is verreweg die slegste daaraan toe wat behoorlike sanitasie by skole betref. Hy sê daar is kinders wat deur hul he-le skoolloopbaan van gr. 1 tot gr. 12 nooit ’n ordentlike toilet by die skool gehad het nie. Bo en behalwe die onmenslikheid daarvan, is dit bitter onveilig. “Van die skole is nie eens ordentlik omhein nie en die puttoilette is 150 m weg van die…

Die ergste was om vir Xander saam met sy ouers in die hof te sien. Ek kon dit nie hanteer dat Xander se ouers aan hom kon raak, aan hom kon vat, druk en met hom kon gesels terwyl my eie kind van my af weggevat is nie. Die skuldigbevinding van Xander Bylsma, die jong man wat haar “spontane, liefdevolle” dogter vermoor het, bring geen berusting nie, want dit gaan nie haar kind terugbring nie. “Ek is bly hy is skuldig bevind, maar dit gee vir my geen berusting nie. Dit gaan nie vir Lallie aan my terugbesorg nie,” het Sonja Hough, ma van die vermoorde Sharnelle, die afgelope week gesê. “Ek is tevrede dat geregtigheid geskied het, maar ek sal nooit vrede kan maak met die verskriklike manier waarop…

Hulle het hom in die veld ‘gemaklik gemaak’, hom eintlik laat vergaan. 22 jaar nadat haar soldaatseun gelos is om te “vergaan”, het geregtigheid uiteindelik vir ’n Kaapse ma begin geskied. Paulina Pietersen en haar man, Andrew, wat intussen dood is, het hul seun, Daniel, op 2 Februarie 1998 by die bushalte in Adderleystraat, Kaapstad, gaan afsien. Hy was ’n luitenant op 9 SAI-militêre basis in Faure naby Somerset-Wes. 24 uur later was hy dood. Daniel het tydens ’n oefening in volle mondering in die bloedige hitte in Oudtshoorn inmekaargesak. Hy is later in die hospitaal in George dood. Die 70-jarige Pietersen raak bewoë as sy oor haar stryd praat. Sy woon in die Nooitgedacht-buurt tussen Bishop Lavis en Valhallapark op die Kaapse Vlakte. Die familie het met hul eie…

Boere in Viljoenskroon in die Noord-Vrystaat, waar ’n 16-jarige vermeende mieliedief verlede week glo deur ’n plaasvoorman in die maag gewond is, sê hulle word “bankrot gesteel”. Willem van der Merwe (21) sal môre in die plaaslike landdroshof om borgtog aansoek doen. Hy word van poging tot moord aangekla nadat hy en ’n groep vriende glo op 12 Februarie laatmiddag vanaf ’n bakkie op mense in ’n mielieland geskiet het. Die slag-offer se vriende het weggehardloop. Van der Merwe is ’n dag later in hegtenis geneem. Kol. Thandi Mbambo, polisiewoordvoerder, sê ná die seun geskiet is, is hy glo aangerand en op die bakkie gelaai. Sy sê ’n video is geneem van hoe hy “verneder is”. Volgens brig. Motantsi Makhele, nóg ’n woordvoerder, is die seun by ’n T-aansluiting in…

’n Groot plas riool het reg voor ’n landdros se lessenaar op die vloer gestort toe die plafon van haar kantoor in die landdroshofgebou in Pretoria ingegee het. ’n Amptenaar in die gebou het aan Rapport gesê die landdros het naar geword en uit haar kantoor gehardloop, maar die eerste toilet waarby sy kon uitkom, was buite werking. Volgens die amptenaar is daar aanhoudingselle vir beskuldigdes op die vloer bokant dié landdros se kantoor. Die deel van die plafon wat ingegee het, is by ’n skag waarin die rioolpype na onder loop. “Gelukkig het die poef nie op haar kop geval nie.” Rapport het Vrydag foto’s gaan neem van tientalle toilette wat in dié gebou buite werking is en in swart sakke toegeplak is om te keer dat mense dit…

’n Goeie skoolopleiding met onderwysers wat haar geïnspireer het om nuwe hoogtes te bereik, het ’n jong meisie van Bellville laat besluit: Ek wil ook ander inspireer. Die wetenskappe was boonop ’n groot passie en belangstelling – en, we-tend dat daar ’n groot tekort is aan wiskunde- en wetenskaponderwysers, het Jenise Janse van Rensburg besluit om BSc te studeer voordat sy ’n nagraadse onderwyssertifikaat (NOS) voltooi het. Geld vir hierdie twee kwalifikasies was egter skaars en hoewel haar pa en oupa lenings uitgeneem het om haar voorgraadse klasgeld te help betaal, het sy besef sy sal self moet uitspring. “Ek het besluit om ekstra klasse vir skoolkinders aan te bied sodat ek vir my verblyf, kos en ander maandelikse uitgawes kan betaal.” Janse van Rensburg het middae, direk ná haar…

Is dit wys om te sing terwyl jy spring? Daar is sekerlik min mense wat dié antwoord ken en die 33-jarige sangeres Jezelle Yssel is een van hulle. Jezelle, wat veral bekend is vir haar opnames van ou countryliedjies, het onlangs begin om ook haar eie liedjies te skryf en op te neem vir ’n nuwe album, Vir ons mense. En ’n nuwe liedjie moet ook ’n video hê. Die liedjie wat sy gekies het vir haar eerste video is “Lig jou voet op”. “Dit gaan oor die goeie lewe wat ’n lied vir jou kan maak. En om te wys hoeveel jy die lewe geniet, moet jy spring. Ek het net nie gedink ek gaan self so hoog moet spring nie.” Haar aanvanklike gedagte was om beelde van valskermspringers…

Dis drie voorspelers teen 1 agterspeler in hul gesin Die Du Toit-rugbyfabriek in die Swartland is steeds besig om spelers van gehalte deur die pyplyn te pomp met Anton du Toit, jonger boetie van die Springbok-breker Pieter-Steph du Toit, wat nou vir hom ’n pad in die Suid-Afrikaanse rugbylandskap uittrap via die Varsitybekerreeks. Hy het verlede week teen die Sentraal Universiteit vir Tegnologie se Ixias vier drieë gedruk, wat sy driekuns wat hy in sy debuut-seisoen verlede jaar aangeteken het, oortref het. Dié veelsydige agterspeler, wat teen die Ixias op vleuel gespeel het, maar ook al op heelagter uitgedraf het, het een van sy drieë afgerond met ’n sierlike duik oor die doellyn á la Pieter-Steph toe dié Springbok in 2019 in die Wêreldbeker-toernooi teen die All Blacks gaan druk…

’n Kuierarea met gratis bier vir die toeskouers! En dit in Australië! Nee, dis nie ’n Aprilgrap nie, maar die Brumbies se poging om toeskouers na hul Super-wedstryde te lok. Dit kom van ’n span wat tot verlede naweek tien wedstryde agtereenvolgens in Canberra gewen het, maar steeds daag die toeskouers nie op nie. Waarom bly die Brumbies se voormalige ondersteuners weg? Indien wen die bepalende faktor was om toeskouers te lok, moes die paviljoene immers vol gewees het. Of gaan dit oor die manier waarop wedstryde gewen word? Toe Australië drie spanne – die Waratahs, Queensland en die Brumbies – in die Superrugbyreeks gehad het, was die Brumbies met hul skeppende en verbeeldingryke spel ’n lus om te aanskou. Agterspelers soos George Gregan, Stephan Larkham, Stirling Mortlock en Andrew…

Vir die soveelste keer die laaste paar maande gaan die Suid-Afrikaanse tennisspeler Kevin Anderson weens beserings nie kan speel nie. ‘Dit is verby moeilik en frustrerend om dit te hanteer.’ Dié 33-jarige Johannesburger van geboorte het op Twitter gesê hy het die afgelope Woensdag ’n operasie aan sy regterknie ondergaan. “Halfpad deur verlede jaar tydens my afseisoen het ek my regterknie beseer. Ek het sonder sukses probeer om in oefeninge en tydens wedstryde deur te druk. “Ek het skanderings in Australië ondergaan, wat ongelukkig gewys het dat ek ’n skeur opgedoen het. Ná konsultasie met medici en my span het ons besluit dat ’n operasie die beste pad vorentoe is,” sê Anderson. Dit is seker te verstane dat die besering vir Anderson, wat 121ste op die wêreldranglys is, ’n terugslag…

Niemand sal Franco Smith, afrigter van Italië se rugbyspan, seker verkwalik as hy wonder wat op aarde hom besiel het om die pos as breier van die Taljaners te aanvaar nie. Die Italianers het gister in Rome vir die soveelste keer die afgelope paar jaar in die Sesnasiesreeks verloor. Skotland het Italië met 17-0 verslaan. Italië se laaste oorwinning in die reeks was in 2015 toe hy die einste Skotte met 22-19 op Murrayfield in Edinburg geklop het. Gister was die Italianers se 25ste agtereenvolgende loesing in die reeks – iets wat ’n onaangename statistiek op die oog is. Die 47-jarige Smith het tevore goeie sukses plaaslik met die Cheetahs behaal. Enigeen wat al in die stoel as breier van Italië gesit het, sal jou vertel dat dit ’n ondankbare…

Twee-en-twintig jaar gelede het Shaun Pollock ’n klein blondekop-seuntjie gewaar terwyl hy voorberei het vir ’n eendagwedstryd teen Australië in Bloemfontein. “Come here, you little brat!” het Pollock grappenderwys uitgeroep. Die byna driejarige seuntjie het nader gestaan, terwyl Pollock sy arm om hom gesit en die seun se pa ’n foto geneem het. Min het die Protea-snelbouler toe geweet dat dié klein seuntjie eendag self groot opslae as krieketspeler sou maak. Die jong seuntjie was Marnus Labuschagne – die Boere-Aussie wat verlede jaar meer lopies as enigiemand anders in toetskrieket aangeteken het. “Is dit Labuschagne?” het Pollock Vrydagaand by die Wanderers gevra toe die foto vir hom gewys is. La-boe-skagh-nie, nie Lah-boo-shane soos die Aussies hom roep nie. Pollock het die selfoonskerm weer nadergetrek, die foto bekyk en breed geglimlag:…

Sy eerste twee toernooie as nu-we Blitsbok-kaptein het hom omtrent op sy senuwees gehad, maar Stedman Gans voel darem so ’n bietjie meer gerus in sy taak as leier van die Springboksewesspan. Dié vlugvoetige agterspeler is maar in sy 19de toernooi vir die Blitse as kaptein aangewys ná ’n besering aan die gereelde kaptein, Siviwe Soyizwapi. Hy het egter die rol omarm al het dinge in die Hamilton-toernooi, waar hy die eerste keer voor uitgedraf het, nie volgens plan verloop nie. Sy span het die 10de plek behaal, nie op standaard vir ’n Blitsbok-groep nie, maar in die daaropvolgende toernooi het hulle die staal gewys waarvan hulle gemaak is toe hulle die tweede plek in Sydney behaal het. Vir Gans was dit egter nie ’n moeilike taak om die kapteinsarmband…

Die Haaie skakel van verdediging na aanval oor so vinnig en seepglad as wat ’n renjaer van ratte verwissel. Dit is die hulpafrigter, Brent Janse van Rensburg, wat dit aandryf, sê die breier, Sean Everitt. “Die teenaanvalle en drieë is weer te danke aan ons verdediging,” sê Everitt. “Janse van Rensburg verdien ’n pluimpie vir die uitstekende werk wat hy in dié verband verrig.” Aanvallende flair is so volop in dié Haaie-span dat dit vergoed vir groot gebreke wat enige ander span sou lamlê. Bygesê, twee twyfelagtige drieë is toegeken aan die Haaie, wat die getwis oor die gehalte van blasers in Superrugby verder sal aanblaas. Daardie flair, tesame met hul opskietverdediging, het die Haaie gister in die Australiese stad Ballarat gehelp om hul tweede oorwinning (36-24) op hul Superrugby-toer…

Die besluit om die Gold Cup-reeks vir klubs onder Rassie Erasmus se bestuur te plaas, voorspel net goeie dinge vir die toekoms van klubrugby in die land. Dit beteken dit is die eerste amateurkompetisie van SA rugby wat onder die beheer van die professionele been van SA Rugby geplaas word en beklemtoon die erns wat SA Rugby tans het om klubrugby as ’n voedingsbron vir die professionele stelsel aan te wend. Die besluit is Donderdag op die vergadering van nie-franchises in Johannesburg bekend gemaak. Erasmus sal as die direkteur van rugby die Gold Cup deel van sy pligstaat maak. Een van die grootste redes vir die skuif is Erasmus se visie dat meer jong belowende spelers, geïdentifiseer sal kan word. Klubreeks moet help om SA se talent te ontgin. Terwyl…

Die Junior Bokke sal nou ook soos die Springbokke die beste beskikbare spelers vir die Junior Wêreldtoernooi oorweeg ongeag of hulle hier of oorsee speel. Die Wêreldtoernooi vind vanjaar van 28 Junie tot 18 Julie in Italië plaas met die gasheerland, Engeland en Fidji wat die Junior Bokke se teenstanders in die groepfase is. “Ek is in kontak met die (oorsese) spelers,” sê Chean Roux, afrigter van die Junior Bokke. “Daar is al briewe aan die Franse Rugbyunie gestuur. Ons gee nie om waar ’n speler is nie. As hy die beste in sy posisie is, sal hy oorweeg word.” Onsekerheid het bestaan of talentvolle jonges soos Kade Wolhuter (Montpellier), Jan-Hendrik Wessels, George Cronjé (albei Clermont) en FC du Plessis (Toulon) wat einde verlede jaar gematrikuleer het en daarna oorsee…

As die Mededingingskommissie sy sin kry, is die sukkelende Passasierspooragentskap (Prasa) in sy huidige vorm se dae getel, sê Roelof Botha, ekonoom van die Optimum-beleggingsgroep. As die kommissie se verreikende aanbevelings uitgevoer word, sal Prasa net sy tegniese afdeling en die langafstand-treindiens Shosholoza Meyl behou. Op ’n nuuskonferensie in Pretoria het Tembinkosi Bonakele, kommissaris van die Mededingingskommissie, gesê die Autopax-busdiens, Prasa se eiendomsmaatskappy Prasa Cres en Metrorail moet uit die agentskap ontknoop word. Prasa is lankal op sy knieë. Fikile Mbalula, minister van vervoer, het dit in Desember onder administrasie geplaas in ’n poging om dit weer op die regte spoor te kry. Dit gaan egter steeds beroerd. Metrorade moet Metrorail oorneem. The Star het Donderdag berig die balju kan op Prasa se treine beslag lê nadat ’n skuldeiser ’n…

Die Amerikaanse politikus Joe Biden, een van die Demokrate wat hoop om pres. Donald Trump by die stembus te verslaan, is besig om kluitjies te bak oor die feit dat hy in die 1970’s in apartheid-Suid-Afrika gearresteer is. Die 77-jarige Biden, wat deur sommige beskou word as die Demokraat wat die beste kans staan om Trump uit die kussings te lig, het die afgelope weke op verkiesingsbyeenkomste te vertelle gehad hoe, tydens ’n besoek aan Suid-Afrika in 1977, hy vir oudpres. Nelson Mandela in die tronk wou besoek, maar gearresteer is omdat die Suid-Afrikaanse owerhede nie van die idee gehou het nie. Biden, wat pres. Barack Obama se visepresident was, vaar tans swakker as verwag onder Demokratiese kiesers wat oor die volgende paar weke hul presidentskandidaat moet aanwys. The New…

’n Humeurige rugbyspeler van Oudtshoorn wat verlede naweek met twee stukkende bottelnekke op die veld gedraf het, se speeldae is vir eers verby. ‘Daar is bad blood tussen hom en die All Blacks.’ Die Suidwestelike Distrikte-rugbyunie (SWD) het Chad Pass (23) vir vyf jaar geskors, waarvan twee jaar opgeskort is, en sy klub, Spring Roses, het sy lidmaatskap vir tien jaar opgeskort. Pass het verlede Saterdag in die nr. 9-trui vir Spring Roses in ’n voorseisoen-wedstryd uitgedraf. Hul teenstanders was die plaaslike All Blacks-rugbyklub, vir wie Pass voorheen gespeel het. ’n Bron goed bekend met Pass het vir Rapport gesê hy is nie op ’n goeie voet weg nie. “Daar is bad blood tussen hom en die All Blacks. Hy het verlede jaar by Spring Roses aangesluit. Meer gaan ek…

‘Toespraak kon nie op beter tyd kom.’ AfriForum sê hulle is nie in die VSA om onmin tussen pres. Donald Trump se regering en Suid-Afrika te veroorsaak nie, maar eerder om te keer dat bestaande handelsooreenkomste tussen die lande skade ly. Ernst Roets, AfriForum se hoof van beleid en aksie, en Monique Taute, AfriForum se veldtogbestuurder, het Woensdag in New York geland om daar en in Washington DC bewusmaking te doen oor die ANC se planne om die Grondwet se eiendomsklousule te wysig, en oor plaasmoorde. Nie net het Roets weer ’n onderhoud losgeslaan op die gewilde onderhoudprogram Tucker Carlson Tonight op Fox News nie – waarna pres. Donald Trump graag kyk – maar ’n vergadering is ook belê met die kantoor van Mike Pompeo, Amerika se minister van buitelandse…

Hy het nie twee keer gedink nie. ’N 11-jarige atleet wat ver voor was in ’n hekkieswedloop het gedag dis neusie verby toe hy oor ’n hekkie val. Maar toe besluit een van Lwandle (Crocs) Ngwenya se teenstanders hy verdien tóg ’n medalje en nog ’n kans. Lwandle, ’n leerling aan Curro Secunda in Mpumalanga, het vroeër vandeesmaand op ’n interlaerbyeenkoms aan die 150 m-hekkies deelgeneem, waarvoor Herco Radley van die Laerskool Trichardt ook aangetree het. Net die eerste drie kon medaljes kry en deurdring tot die volgende ronde. Die skoot het geklap en die seuns het weggespring. Lwandle was ver voor die res toe hy oor ’n hekkie val en van die ander deelnemers hom verbysteek. Hy moes met die sesde plek tevrede wees, terwyl Herco derde gekom het.…

’n Gekweste UWK kan ’n moeilike kalant môre op sy tuisveld in Bellville wees wanneer hulle die skynbaar onoorwinlike Maties in die Varsitybekerreeks aandurf. Maar dit kan vir UWK ook ’n nagmerrie-ervaring wees Die Bushies, soos UWK bekend staan, lek nog hul wonde ná hul naelskraapse verloor in hul Kaapse derbystryd teen die Ikeys, maar sal terselfdertyd hul lippe aflek om hulself teen die kampioenspan op te weeg in hul aanslag om relegasie vanjaar vry te spring. Tot dusver het die Maties egter al hul teenstanders met 50-talle verpletter. UWK sal ten minste hoop om nie ook ’n slagoffer te word van so ’n slagting nie. Dis egter iets wat die Maroen Masjien sal wil voortsit nadat hulle die twee Vrystaatse universiteite, die Shimlas (67-16) en Ixias (62-24) afgeransel het…

Danny Cipriani, die Engelse losskakel wat vir Gloucester rugby speel, het Vrydag onthul hoe hy ’n paar jaar gelede onwettig ’n vuurwapen wou aanskaf om homself om die lewe te bring. Cipriani (32), wat in 2018 laas vir Engeland gespeel het, het dié onthullings in ’n emosionele video op Instagram gedoen ’n paar dae nadat sy vorige meisie, die 40-jarige Caroline Flack, dood in haar woonstel in Londen gevind is. Flack, wat ’n Britse realiteitsprogram op TV aangebied het, het bedank nadat sy daarvan beskuldig is dat sy haar kêrel, Lewis Burton, aangerand het. Cipriani het in die video van 18 minute gepraat oor die donker tye in sy lewe toe hy erg depressief was en ’n psigiater geraadpleeg het. “Ek het haar alles oor my vertel en ook dit…

Die Proteas boul dalk wydlopers vir die vale, maar ten minste praat Dale Steyn reguit. Toe hy gevra is hoe hy Suid-Afrikaanse ondersteuners sou aanmoedig om die Proteas te bly ondersteun, het hy prontuit gesê: “Ons kan nie enigsins swakker nie, so dit kan net beter gaan.” Steyn het gelag, maar daar steek waarheid in sy woorde. Die nederlaag met 107 lopies in die eerste T20-wedstryd teen Australië Vrydag op die Wanderers was immers die grootste T20-loesing wat Suid-Afrika nóg toegedien is. Die 89 waarvoor hulle uitgeboul is, is Suid-Afrika se laagste telling nog – swakker as die 98 teen Sri Lanka twee jaar gelede. Hulle moet hul swak boulwerk in die begin- en eindbeurte vandag in Port Elizabeth regstel, anders beklink die Aussies die reeks van drie wedstryde nog…

Totdat hy ’n besluit oor ’n beroepspan geneem het, sal Swys de Bruin sy gewig by Helpmekaar-kollege ingooi. Hy sal as ’n konsultant by Helpies betrokke wees met die hooffokus op die verbetering van al die spanne se aanvallende spel, asook om Helpies se afrigters te ontwikkel. Hulle het reeds ’n opleidingsessie saam met De Bruin gehad. “Skolerugby is nog altyd ’n passie van my. Dis nog ’n geleentheid om ’n verskil te maak,” het De Bruin gesê. Die voormalige Springbok-hulpafrigter en gewese hoofafrigter van die Leeus doen ook korttermynkonsultasiewerk vir die Kings. Sy gewildheid as een van SuperSport se rugby-ontleders is ook aan die toeneem. Vanweë sy onlangse betrokkenheid by spanne soos die Leeus en Bokke, bied hy insae in spanne se binnewerkinge aan TV-kykers soos wat min ander…

Die wêreldekonomie hou asem op oor die uitwerking van Covid-19, die nuwe koronavirusstam, omdat China, waar die siekte uitgebreek het en wat die swaarste getref word, so ’n belangrike rol in die wêreldwye waarde- en verskaffingsketting speel. Ontleders sê die uitwerking van Covid-19 sal veel groter wees as met die uitbreking van ernstige akute respiratoriese sindroom (Ears) in 2003 – nie net omdat die wêreldekonomie nou dubbeld so groot is nie, maar omdat die Chinese ekonomie nou sowat agt keer groter is as in 2003. Moody’s Investors Service sê in sy jongste wêreldekonomiese vooruitsig wat Maandag gepubliseer is, die wêreldekonomie was net aan die stabiliseer nadat handelspanning tussen Amerika en China begin taan het en daar tekens van beter nywerheidsaktiwiteit was. Moody’s verwag die G-20-ekonomieë sal saam vanjaar met 2,4%…

Byna 100% van Suid-Afrika se munisipale vullis word steeds nie her-win nie. Volgens syfers wat die departement van omgewingsake, bosbou en visserye die afgelope week in die parlement bekend gemaak het, skei bitter min huishoudings hul afval in weggooibare en herwinbare produkte omdat infrastruktuur vir herwinning eenvoudig nie beskikbaar is nie. Barbara Creecy, die minister, het aan parlementslede gesê selfs al is daar huishoudings wat “die regte ding” probeer doen deur te herwin, is daar nog weinig afsetgebiede vir herwinbare produkte. Munisipaliteite sal stelsels en invorderingsgeriewe moet ontwikkel wat dit vir huishoudings moontlik maak om hul afval te skei sodat herwinbare produkte nie op stortingsterreine beland nie. Dié infrastruktuur sal gefinansier moet word uit ’n kombinasie van regerings- en privaatsektor-geld, alhoewel die nasionale tesourie die aanvanklike geld daarvoor beskikbaar sal…

Suid-Afrikaanse individuele belastingbetalers dra ’n swaar las – meer as 38% van die regering se inkomste kom uit belasting van persoonlike inkomste, terwyl die gemiddeld in lande binne die Organisasie vir Ekonomiese Samewerking en Ontwikkeling (Oeso) sowat 24% is. Hoewel individue min belastingverligting in volgende week se begroting kan verwag, is daar ’n paar slim maniere om jou belastingplig te verminder en jou kans op ’n terugbetaling van Jan Taks te vergroot – alles binne die wet, sê belastingkenners. 1. Dra by tot ’n pensioenfonds Mense wat tot ’n pensioen- of voorsorgfonds of ’n aftree-annuïteit bydra, kwalifiseer vir ’n belastingaftrekking van tot 27,5% van hul belasbare inkomste (tot ’n maksimum van R350 000 per jaar). Dit beteken jou belasbare inkomste is laer en jy betaal dus minder belasting terwyl jy…

Ons draai Vrydag net voor middagete in Blumbergweg teen die boomlaning op na Kunjani. “Hallo, hoe gaan dit?” sê die naam in Zoeloe. En hier by die indrukwekkende steenkoolgebou met sy reuse- rooi letters wat oor die grasgroen wingerde loer, gaan dit baie goed, dankie. Die plaas is klein, net ’n paar hektaar onder shiraz-wingerd, terwyl die merlot en cabernet sauvignon van die buurplaas kom, wat deur Kunjani bestuur word. Witdruiwe kom van keurblokke in Elgin, Durbanville en die Paarl. Kunjani is een van 12 plase op ’n subroete. Ons sit ons tasse neer in die oulike villa reg onder die proelokaal, Stolen Chicken, wat ook ’n wyn-etiket is, en gaan skink dadelik ’n proeseltjie. Ons val weg met ’n bakkie olywe en proe onder meer die 2018-oesjare van die…

The Stranger  Met Richard Armitage, Siobhan Finneran en Shaun Dooley. Skepper: Harlan Koben. Aanhangers van dié reeks, wat sosiale media aan die gons het, sou moontlik ’n hoër stergradering aan die uiters oorspronklike konsep toeken. Maar die versigtige drie sterre is omdat ’n mens al dikwels in die verlede gesien het hoe uitstekende idees (soos met Messiah) teen episode 5 van die wa aftuimel. Hierdie prikkelende storie vol intelligente kinkels gaan oor ’n geheimsinnige en ongewenste vreemdeling, ’n vrou met ’n bofbalpet, wat slegte nuus aan die held oordra. Sy vrou het tevore beweer sy het ’n miskraam gehad. Maar sy het haar swangerskap versin. Sy het haar man doelbewus mislei. Sy twee seuns is moontlik ook nie syne nie. So lewer dié vreemdeling telkens ontstellende nuus aan karakters, onder…

Oudpres. Jacob Zuma sê hy het behandeling vir sy oë in Kuba ontvang. Sy “Radikale Ekonomiese Transformasie”-ondersteuners het gister gemobiliseer om hom met plakkate en dreunsang by die O.R. Tambo-lughawe terug te verwelkom uit Kuba waar hy vir mediese behandeling was. Zuma was op ’n Air Francevlug via Parys en het kort ná 11:00 geland. Hy het met ’n donkerbril die aankomssaal binnegekom en gemaklik tussen sowat tien lyfwagte gestap. ’n Medepassasier wat saam op die vlug was, het aan Rapport gesê Zuma was saam met sy sekuriteitsbeamptes “in eersteklas”. Toe hy moes praat, het hy gemaklik op die verhogie geklim en meestal in Zulu gepraat. EWN berig hy het gesê sy oë word geaffekteer as daar te veel lig is. Hy het sy sonbril afgehaal om sy oë vir…

Suid-Afrika se laaste hoop met grondhervorming en een van die grootste mylpale nóg in Suid-Afrikaanse landbou. So is die nuwe Agricultural Development Agency (Agda) Dinsdag met die bekendstelling daarvan in Pretoria bestempel. Agda begin formeel in September funksioneer om “die gesig van landbou in Suid-Afrika te begin verander” deur uiteindelik meer swart, kundige boere en plase te help kweek. “Daar is nie ’n alternatief nie en dit gáán slaag. Sou dit misluk, gaan grondhervorming misluk, en dan gaan Suid-Afrika misluk,” het die megaboer Nick Serfontein aan Rapport gesê. Thoko Didiza, minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, het die stigting van die agentskap verwelkom. Die projek is tot stand gebring met die hulp van oudminister Roelf Meyer se In Transformation Initiative ná Serfontein in Mei 2018 sy “Thuma Mina-brief ”…

Sy uitgebreide ervaring as aktivis, regerings- en vakbondman en politikus maak hom die beste kandidaat om die Demokratiese Alliansie vanaf Mei te lei, sê John Moodey, wat nou in sy vierde en laaste termyn as DA-leier in Gauteng is. Moodey (61) is een van drie mededingers om die DA-kroon en stel sy veldtog môre in Johannesburg bekend. Sy teenstanders op die kongres in Mei is John Steenhuisen, tussentydse leier, en Mbali Ntuli, DA-lid van die KwaZulu-Natalse wetgewer. Moodey is al 44 jaar in die politiek – eers het hy gemeenskappe teen apartheid gemobiliseer, en 23 jaar gelede het hy ’n DA-lid geword waar hy “deur die range gevorder het”. ’n Nuwe Gautengse leier word in Junie gekies. Moodey verwerp die aantyging dat die DA ineenstort. “Ek glo dit nie. Dit…

Die Covid-19-virus is ’n “reuse-infodemie”, sê die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO). Op sosiale media versprei waninligting oor die virus teen ’n ongekende tempo. Onder die fopnuus is dat die virus ’n biologiese wapen is wat per ongeluk uit ’n laboratorium gekom het. Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, direkteur-generaal van die WGO, het volgens MIT Technology Review onlangs op ’n kongres in München, Duitsland, gesê: “Ons veg nie net teen ’n pandemie nie; ons veg ’n infodemie.” Volgens die mediese vaktydskrif The Lancet het die getal aangemelde gevalle begin vandeesmaand gestabiliseer, maar op 13 Februarie is byna 15 000 nuwe gevalle en 242 sterftes op een dag in die Hubei-provinsie (waarvan Wuhan die hoofstad is) van China aangemeld. Die toename was volgens The Lancet waarskynlik weens die herklassifikasie van ou gevalle onder breër kliniese…

Herman Mashaba se People’s Dialogue gaan nes AfriForum met private vervolgings begin. Die fokus gaan val op sake wat reeds in die hande van die nasionale vervolgingsgesag (NVG) is, maar waaroor geen besluit nog geneem is nie, het Mashaba dié week gesê. “Ons kan die NVG nie toelaat om die besluite oor vervolging uit te stel as ’n vertragingstaktiek om diegene met politieke bande te beskerm nie.” Hy sê ondanks al die onthullings in die media oor die “skaamtelose” diefstal van openbare geld en verdoemende getuienis voor die Zondo-kommissie, was daar nog geen hoëprofiel-inhegtenisnemings en vervolging vir korrupsie nie. Mashaba sê aan Rapport litigasie is duur. “Die Mashaba-familie steun dié pogings tans, maar ’n beroep word gedoen op alle Suid-Afrikaners wat deel in die verbintenis dat korrupte politici vervolg word…

’n “R” maak ’n groot verskil, het ’n Britse vrou agtergekom toe haar kêrel haar ’n spa-naweek belowe het en haar toe na nege verskillende Spar-takke geneem het. Die Britse poniekoerant The Sun berig Sue Pakey (44) het ’n sak gepak en was reg vir twee dae van luukse bederfies nadat David Burrows (37) sy Valentynsbelofte aan haar gemaak het. Tot haar skok het hy egter naby hul huis in Birmingham voor ’n tak van die supermarkgroep Spar stilgehou. “Toe ons stop het hy gesê ‘hier is ons’ en toe is hy by die winkel in om ’n paar goedjies te koop. Ek het eers gedink hy koop net eetgoed. Toe ons by die tweede Spar-winkel stop, het ek gedink: ‘Wat gaan aan – ons gaan nie op ’n Spar-toer…

Sy mag dalk net-net nie plek in die eindronde gekry het nie, maar Rikenette Steenkamp het Vrydagaand wéér ’n Suid-Afrikaanse rekord laat spat. Dié oudleerling van die Hoërskool Menlopark in Pretoria het tydens Wêreldatletiek se laaste ronde van die binnenshuise atletiekreeks die 60 m-hekkies in ’n haastige tyd van 8.17 genael. Sodoende het sy in Madrid, Spanje, haar eie vorige nasionale rekord in dié nommer, wat sy net ’n week tevore in Glasgow tot 8.29 sek. verbeter het, aan flarde gelaat. Steenkamp het vyfde geëindig in die uitdunne en met net ’n breukdeel van ’n sekonde nie ’n plek in die eindronde gehaal nie. Die VSA se Christina Clemons het uiteindelik in die eindronde met goud weggestap nadat sy in ’n blitsige tyd van 7.82 sek. die wenstreep oorgesteek het.…

Die Suid-Afrikaanse rolstoel-tennisspeler Lucas Sithole, wat vir twee jaar uit tennis geskors is, voer aan dat sekere “uitdagings” hom verhoed het om getoets te word vir verbode middels. Dit volg nadat die Internasionale Tennisfederasie (ITF) in Januarie aangekondig het dat Si-thole (33) vir twee jaar geskors is omdat hy nie beskikbaar was om getoets te word vir verbode middels nie. Die ITF voer aan dat Sithole drie keer, op 12 Februarie, 22 Mei en 25 Junie 2019, nie beskikbaar was vir toetse nie. Sithole, ’n tweemalige Grand Slam-kampioen, erken in ’n verklaring op Tennis Suid-Afrika se webtuiste dat sy oordeel hom in die steek gelaat het, maar wys op die struikelblokke wat hom verhinder het om getoets te word. “Ek neem volle verantwoordelikheid vir die foute wat tot my skorsing…

Die Bulle het ná vier rondes van Superrugby steeds niks om te wys op dié kompetisie se puntelys nie. Dit sou gisteraand op ’n nat Loftus Versfeld nooit oortuigend of mooi gewees het nie – en in die eendeweer was dit toe ’n wedstryd wat tot aan die heel einde in die weegskaal was, met Otere Black, die besoekers se losskakel, wat die Bulle met ’n strafdoel in die doodsnikke die doodskoot gegee het. Dit was ’n paar minute vroeër nodig dat Jeandré Rudolph, flank van die Bulle, van die stertkant van ’n skrum doellyn toe kruip om die “wendrie” vir sy span te druk. Nogmaals was dit ’n kragmeting wat die Bulle moes gewen het. En anders as met die vorige twee nederlae, was dié nederlaag by die huis…

Die Brumbies wou wraak neem nadat die Highlanders hulle verlede week met ’n drie in die doodsnikke geklop het. Toe ontgeld die Chiefs dit gister in Hamilton. Ná die Chiefs se nederlaag met 12-26 is die Stormers nou die enigste onoorwonne span in die Superrugby-reeks. “Die ouens het vasgehou aan daardie wrok van verlede week, en die manier waarop ons die wedstryd daar in die laaste minute verloor het,” het die Brumbies se kaptein en Wallaby-stut, Allan Alaalatoa, ná die wedstryd vol-gens Fox Sports gesê. “Die wyse waarop ons dié week voorberei het, was skitterend. Die beste ding is dat ons volgende week ’n loslootjie het en dus kan herlaai.” Sam Cane, die Chiefs se kaptein, sê die Brumbies se vurige ingesteldheid het hulle nie onkant betrap nie, maar dat…

Om die enigste onoorwonne span in Superrugby te wees, is nogal ’n pluimpie vir die Stormers. So ook hul voorsprong met drie punte boaan die gesamentlike puntelys. En sekerlik nog meer om oor te pronk, is dat die eerste drie vanjaar teen hulle op hul tuisveld eers ná 226 minute se spel gedruk is. “Een drie op Nuweland (in drie wedstryde) is nie die einde van die wêreld nie,” het John Dobson, afrigter van die Stormers, gisteraand gesê ná sy span se oorwinning van 17-7 oor die Jaguares op Nuweland. In die konteks van die Suid-Afrikaanse spanne is dit ’n belangrike oorwinning vir die Kapenaars, want dit plaas hulle vyf punte voor die Haaie wat met 12 punte tweede in die SA groep is. “Norman (Laker, die Stormers se verdedigingsafrigter)…

Die voorstel van die Mededingingskommissie dat jy kan kies waar om jou motor te laat diens sonder dat jou waarborg verval, is gevaarlik en teenproduktief, sê die Nasionale Vereniging van Motorvervaardigers (Naamsa). Voertuigvervaardigers se winsmarges in Suid-Afrika is knap – en as die konsepriglyne afgedwing word, kan dit Suid-Afrika se mededingendheid skaad. Die voertuigbedryf dra 6,9% tot die bruto binnelandse produk by en vervaardigers verskaf werk aan meer as 110 000 mense. Rolspelers in dié bedryf het hulle verlede jaar verbind om R6 miljard te belê om swart mense se deelname in die voertuig-verskaffingsketting uit te brei. Naamsa sê die kommissie se voorstel kom neer op ’n strafbenadering om transformasie te bereik waartoe die bedryf hom reeds verbind het en wat stelselmatig tot voordeel van almal geïmplementeer sal word. Volgens…

Die Suid-Afrikaanse Lugdiens (SAL) durf nie sy finansiële state van die afgelope twee jaar publiseer nie omdat hy dan summier gelikwideer sal word, het Pravin Gordhan, minister van openbare werke, aan die parlement gesê. Op ’n gesamentlike sitting van die staande komitee oor openbare rekeninge (Skoor) en die portefeuljekomitee oor openbare ondernemings is die departement voor stok gekry oor die lugdiens se uitstaande finansiële state. Dit beteken die SAL oortree die Wet op die Bestuur van Openbare Finansies (PFMA) wat bepaal ’n staatsinstelling moet sy jaarverslae bekend maak binne een maand nadat sy syfers geoudit is. Adv. Melanchton Makobe, waarnemende adjunk-direkteur-generaal van openbare werke, het egter aangevoer daar is ’n klousule in die wetgewing wat bepaal ’n staatsinstelling se resultate mag teruggehou word as die minister grondige redes daarvoor kan…

’n Dag nadat die verbod op veeveilings opgehef is, is die eerste een reeds gehou, en een agent beplan ses veilings binne vier dae om die vleisbedryf so gou moontlik weer aan die gang te kry. Afslaers, lewendehaweagente en vleisprodusente slaak ’n sug van verligting oor die opheffing Maandag. Hulle het miljoene rande verloor sedert die verbod in Desember ingestel is om die verspreiding van die hoogs aansteeklike bek-enklouseer te bekamp. Thoko Didiza, minister van landbou, het Maandag gesê veilings kan hervat word onderhewig aan streng maatreëls. Verteenwoordigers van Vleissentraal het vroeër aan Rapport gesê dié veilingshuis, die grootste in die land, verloor sowat R100 miljoen per maand in omset net in Limpopo. Anton Vos, besturende direkteur van Vleissentraal, meen die bedryf kan binne die volgende 30 tot 60 dae…

Jonty Leon, regskenner oor finansiële emigrasie by Tax Consulting, sê hy was in Januarie in die Verenigde Arabiese Emirate (VAE) en Katar om kliënte te gaan sien en dit was vir hom duidelik dat baie Suid-Afrikaners nie naastenby gereed is vir die veranderinge wat kom nie. Daar is baie mense, sê hy, wat hul koppe in die sand druk in die hoop dat die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID) hulle nie sal uitvang nie. Tot op hede was inkomste wat Suid-Afrikaners in die buiteland verdien in geheel kwytgeskeld van belasting kragtens art. 10(1)(o)(ii) van die Inkomstebelastingwet. Vanaf 1 Maart 2020 word dié kwytskelding op sekere voorwaardes beperk tot R1 miljoen, wat beteken sekere mense gaan in Suid-Afrika moet belasting betaal. Sedert die beplande wetsveranderinge sowat twee jaar gelede aangekondig is, het Tax…

Laat vlermuise jou nekhare regop staan? Gee jy ’n skril gil as jy die diertjie in jou plafon hoor? Vrees jy dat jou bloed gesuig gaan word? Maar het jy al ooit gewonder of hierdie vlieënde soogdier net misverstaan word? Hulle is eintlik net soos enige ander dier wat hard werk vir hul kos en nog ’n nag wil oorleef. Sharron Reynolds, lid van die Gautengen Noordstreekse Vlermuisbelangstellingsgroep, sê vlermuise is wilde diere en moet so hanteer word, maar hulle is ook klein en baie oulik. Dus is daar geen rede om op en af te spring as die diertjie sy plekkie in jou huis begin opneem nie. Jy kan ontspan, hulle gaan jou nie seermaak nie. Meeste mense wil egter nie hul huis se dak afstaan om dié soogdiere…

Little Women. Met Saoirse Ronan en Florence Pugh. Regisseur: Greta  Gerwig. Hierdie fliek is die vyfde weergawe van Louisa May Alcott se klassieke roman, wat aanvanklik in twee aflewerings in 1868 en 1869 gepubliseer is. Die rede vir die sukses van die storie oor vier susters wat elk haar eie pad deur ’n vyandige wêreld oopgeveg het, is omdat Alcott uit haar eie ervaring geskryf het. Boonop het hierdie vier susters grootgeword in ’n tyd toe ’n vrou vroeg moes trou, nie eintlik ’n roman kon skryf nie, feitlik geen regte gehad het nie en dikwels as ’n broeimasjien gebruik is wat tuis moes kinders grootmaak terwyl die pa werk. En die gemeenskap het dikwels balle (partytjies) gehou. Wat die mense van daardie tyd ook meer gefassineer het as Meghan…

Daar’s die Golf. Dan die Golf GTI. Dan die Golf R. Eersgenoemde is, as alle bestanddele in die kookpot gegooi word, die beste bredie in die motorwêreld. Hy’s deeglik gebak, lyk goed, smaak ordentlik en lewer prysgewys die beste balans tussen koolhidrate, proteïne en vitamiene. Dan volg die GTI met ’n goeie dosis kruie ingemeng, juis om krag van onder 100 kW in die standaard-Golf (soos in Suid-Afrika beskikbaar) tot 169 kW op te jaag. En as dit nog te veel stysel vir jou is, en te min speserye, kan jy die resep met kerrie bestook om die Golf R se 228 kW onder jou regtervoet te laat brand. Die ironie van die saak is egter dat die gesondste bord kos waarmee Volkswagen die Golf-reeks in ’n lang tyd sou…