Rapport -julkaisun 12/1/2019 -irtonumeron sisällysluettelo

Rapport|12/1/2019

‘Einde van haatspraak’

Die appèlhof het Vrydag die omstrede definisie van haatspraak ongrondwetlik verklaar deur te bevind ’n aanmerking is net haatspraak as dit skade veroorsaak én geweld aanstig. Daarmee, sê regskenners, het die volbank korte mette gemaak van die haatspraak-“spiraal” waarin Suid-Afrika homself bevind het. Die afgelope jare is enigiets van die ou Suid-Afrikaanse vlag en belediging van gay mense tot die gebruik van die k-woord tussen twee swart mense al tot haatspraak verklaar. Die saak kan verreikende gevolge inhou vir hangende hoëprofielsake. Dit sluit in die Menseregtekommissie (MRK) se saak oor die Springbokslot Eben Etzebeth se beweerde gebruik van die woord “h**not” en Solidariteit wat leiers van Black First Land First (BLF) aanspreeklik wil hou vir “haatspraak” omdat hulle die dood van wit leerlinge in die brugtragedie by die Hoërskool Driehoek…

4 min

Rapport|12/1/2019

Krisis dreig by Statistieke SA

Statistieke Suid-Afrika (SSA), wie se vermoë om betroubare data in te samel en te publiseer die grondslag is van die moderne ekonomie, stuur op “vernietiging” af, waarsku Pali Lehohla, wat tussen 2000 en 2017 statistikus-generaal was. Weens ’n enorme geldtekort is altesame 19,5% (685) van SSA se 3 511 poste al sedert Oktober 2016 vakant, kan Rapport vandag onthul. Onder die poste wat nie gevul is nie, tel meer as 170 sleutelbestuursposte. In altesame 26 sleutelposte is amptenare op ’n waarnemende grondslag aangestel. Hieronder tel vyf van die agt adjunk-direkteurs-generaal (ADG’s) asook die hoofbedryfsbeampte. Só nypend is die geldtekort – SSA het in die 2018-’19-boekjaar sy begroting van R2,27 miljard met sowat R39 miljoen oorskry – dat ’n kernbelangrike opname oor armoede, die Opname oor Uitgawes en Inkomste, verlede jaar…

3 min

Rapport|12/1/2019

Man trek in, gaps glo rekenaars, vleis en duur vonkelwyn

’n Man van die verre noorde van die land het die afgelope week op Stellenbosch in die hof verskyn op aanklag dat hy ’n vrou van die dorp se gasvryheid misbruik en haar van duisende rande beroof het. Rudi Brits van Lephalale in Limpopo het na bewering vir twee maande by die vrou ingetrek nadat hy haar op Facebook ontmoet het. In dié tyd is twee skootrekenaars, ’n selfoon, ’n kamera, verskeie bottels Suid-Afrikaanse vonkelwyn en ’n halwe Karoolam vasgelê. Die 41-jarige Brits het die afgelope Donderdag in die landdroshof verskyn, geklee in ’n T-hemp van die wynlandgoed Graham Beck, die werkgewer van sy vermeende slagoffer, Adri van Lill. Van Lill (57) is ondersteun deur Sky Women, ’n organisasie wat hulle beywer vir die beskerming van vroue wat slagoffers van…

In Mei 2018 het hoofregter Mogoeng Mogoeng vyf joernaliste genooi na sy ampswoning in Sandhurst, Johannesburg, om oor die lot van die land te praat. Vier van die vyf wat op Vrydag 22 Junie aangetree het vir die “verkennende en informele” dialoog was Afrikaans. Dit was die derde in ’n reeks gesprekke wat op Mogoeng se versoek met Afrikaanssprekendes gereël is. Die eerste groep het Mogoeng besoek onder leiding van dr. Theuns Eloff, die oudrektor van die Noordwes-Universiteit wat al die ekstra myl vir versoening in hierdie land gestap het. Die groep het wit, bruin en swart Afrikaanse taalaktiviste ingesluit. Die tweede groep het leiers uit die landbou ingesluit en die derde afvaardiging was ons s’n. In die gesprekke het Mogoeng ’n opregte bekommernis uitgespreek dat rasseverhoudinge aan’t uitrafel was…

4 min

Rapport|12/1/2019

Vioolsdrif se 50,1 °C maak dit amptelik SA se warmste plek

Dis amptelik: die 50,1 °C wat Donderdag in Vioolsdrif in die Noord-Kaap aangeteken is, is die hoogste temperatuur tot nog toe op enige plek in die land. Die vorige rekord het meer as ’n eeu gestaan. Facebook het Vrydag gegons oor die moontlikheid dat dit ’n nuwe Suid-Afrikaanse rekord-temperatuur is, maar niemand was seker of dit amptelik is nie. Jan Vermeulen, ’n senior weervoorspeller van die Suid-Afrikaanse Weerdiens, het aan Rapport bevestig: “Dit is beslis die hoogste temperatuur (tot nog toe) in die hele Suid-Afrika. “Ons temperature kan maklik die so-mer nog hoër word, want dit word die hele tyd warmer hier. Ek sal nie verbaas wees as daar nog nuwe rekords dié so-mer gaan wees nie.” Die vorige amptelike hoogste temperatuur in Suid-Afrika was die 50,0 °C wat op…

1 min

Rapport|12/1/2019

‘Geen terugwerkende invloed op sake’

Rupert Candy, prokureur van die Nelson Mandela-stigting wat die saak oor die ou vlag gevoer het, het gesê die Qwelane-bevel is nie van krag tot die konstitusionele hof dit bekragtig het nie. “Totdat dit bekragtig word, het dit geen invloed op enige haatspraaksaak nie, die saak oor die ou vlag inkluis. Die (appèlhof) se verklaring sal geen terugwerkende uitwerking hê nie. Dit sal dus nie op vorige sake ’n invloed hê nie.” Candy sê hul regsfirma sal die stigting aanraai om tussenbeide te tree in die Qwelane-saak wanneer dit na die konstitusionele hof gaan, “want haatspraak-wette is nodig in Suid-Afrika om kwesbare groepe te beskerm, soos swart lesbiërs in townships”. Prof. Anton Kok van die Universiteit van Pretoria, spesialis in wetgewing oor gelykheid en menseregte, sê vir oortreders wat werklik…

Geld te maak uit ‘rassisme’

Om ’n politikus in Suid-Afrika ’n rassis te noem is deesdae onder sommige politici en politieke “ontleders” so algemeen soos ’n Boney M-Krismisliedjie in Checkers in Desember. “Keffende chihuahua” (“Bad Brad” Wood oor Tony Leon in 2004), “kakkerlak” (Julius Malema teenoor Helen Zille in 2010), “fabrieksfout” (Malema oor Mangosuthu Buthelezi in 2010), “vlooi-besmette liggaam” (Lindiwe Sisulu teenoor David Maynier in 2012) en “straatm**d” (ANC-LP Mervyn Dirks teenoor die DA-LP Phumzile van Damme in 2017) het nou plek gemaak vir een, klein, klaarblyklike alsomvattende woordjie: rassis. Kyk ’n politikus ’n ander een skeef aan, is hy ’n rassis. Sê hy straks iets waarmee ’n teenstander nie saamstem nie, is hy ’n rassis. En in sommige gevalle is bloot ’n politikus se gebrekkige melamienvlak genoeg vir hom of haar om as “rassis!”…

4 min

Rapport|12/1/2019

Beveg misdaad met dissipline

Vrystater skryf per e-pos: Ek verwys na Gary Player wat die afgelope week gesê het dat beleggers bang is om in Suid-Afrika te belê as gevolg van misdaad. Player is iemand wat nie baie praat nie, maar ás hy die dag praat, behoort ons kennis te neem. Mense hou ook nie daarvan wanneer ons die verlede ophaal nie, maar ons moet aanvaar dat alles in die verlede nie noodwendig sleg was nie. Ek het as ’n jong meisie van slegs 16 as ’n tikster by die destydse veiligheidspolisie begin werk. Ek is aangestel omdat my tikvermoë op standaard was en nadat hulle tot amper by Jan van Riebeeck in my familie gedelf het om seker te maak dat ek betroubaar is. Word dit vandag nog nodig geag? Ek wonder. Later…

1 min