Rapport -julkaisun 11/10/2019 -irtonumeron sisällysluettelo

In ’n emosionele uitspraak wat sommige regskenners as “onrusbarend” beskryf, het ’n waarnemende regter in Pretoria hom op “God Almagtig” beroep om die aarde te verlos van die “euwel van kolonialisme”. Waarnemende regter Malebo Habedi se oproep tot goddelike ingryping – asook ’n bisarre paragraaf waarin hy bely dat hy niks van die geskiedenis af weet nie – vorm deel van ’n uitspraak waarin hy bevind het dat die openbare beskermer (OB) korrek was in haar bevinding dat die voormalige Wes-Kaapse premier Helen Zille se gewraakte “kolonialisme-twiet” geweld aanhits. In dieselfde asem bevind hy egter ook dat die saak slegs van akademiese belang is en daarom geen praktiese doel dien nie. Regskenners beskryf dié benadering as vreemd, teenstrydig en tekenend van ’n onervare regter. Habedi, in die normale gang van…

“Pa, weet Faf hy moet die sjampanje spuit? Hy suip die hele bottel leeg!” wou klein Hannes (Tjoppie) Malan (9) van Potchefstroom weet toe die kurkproppe in Jokohama klap. Tjoppie het die prentjie geteken van die Springbokke se Wêreldbekeroorwinning in Japan waaroor die land die afgelope week gaande was. Dié gr. 3-leerling aan die Laerskool Mooirivier het sy bynaam gekry vanweë sy voorliefde vir braaivleis. Hy het die Bokke se opmars na die eindstryd met groot belangstelling gevolg en is ’n groot bewonderaar van Siya Kolisi, Faf de Klerk en Cheslin Kolbe. Sy pa, Hannes, wat verbonde is aan die Noordwes-Universiteit waar hy projekte vir kommersialisering identifiseer, sê hy het Tjoppie in die week van die eindstryd uitgedaag om ’n prentjie te maak ter ondersteuning van die universiteit se kinderwetprojek.…

Die familie van ’n man wat in sy huis in Marloth Park in Mpumalanga vermoor is, sal steeds dié huis as vakansiehuis gebruik. Koenraad Collier (53) is verlede Woensdag dood toe vyf mans hom, sy vrou, Edda van den Berg (53), haar ma, Edda Seifert (80), en vriendin van haar, Alberta van der Meer (74), oorval het. Van der Meer en Collier is dood nadat hulle versmoor het toe lappe in hul monde gedruk is. Collier was ’n Belg en Van der Meer ’n Nederlander. Jaco Badenhorst, ’n woordvoerder van die familie, sê Collier se kinders wil teruggaan na die huis, want doen hulle dit nie, ontneem die moordenaars hulle dít ook. Niemand is nog weens die moorde vasgetrek nie. Badenhorst sê twee van die verdagtes het vroeër vir die…

Wil jy Rapport se historiese Wêreldbeker-voorblad teen jou muur ophang of dit dalk vir iemand as ’n Kersgeskenk laat raam? Jy kan dit selfs ’n driekuns maak deur ook Rapport se lamppaalplakkaat en die wenvoorblad van Sport te bestel. Vir net R50 sal ons al drie blaaie in PDF-formaat na jou e-eposadres stuur. Lesers wat papierweergawes verkies, kan die gedrukte blaaie bestel. Vir R250 stuur ons vir jou die voorblad, A2-grootte (dieselfde grootte as jou koerant), uitgedruk op wit papier. Teen R300 kan jy twee van die drie blaaie kies. Ons sal die blaaie by jou naaste Postnet laat aflewer (ingesluit by die koste). Vir navrae en bestellings stuur ’n e-pos aan Liezel by liezel.delange@rapport.co.za of Tanya by tanya.kleynhans@media24.com. Skryf “Rapport-blaaie” in die boodskapveld. Of bel ons by 011 713…

Die polisie in Gauteng soek na nóg moontlike slagoffers van ’n vermeende reeksverkragter wat glo reeds twee jaar lank op vroue in Randburg, Linden en Fourways toeslaan. Johan Vorster, ’n private speurder van Johannesburg, sê die man, ’n Nigeriër, het veral gefokus op masseuses, sekswerkers en meisies wat mans aanlyn wou ontmoet. Die man het in landdroshof in Rand-burg verskyn, maar nog nie gepleit nie. Vorster het by die ondersoek betrokke geraak nadat hy deur van die man se slag-offers om hulp genader is. Moontlike slag-offers was, kan hul naaste polisiekantoor kontak of Vorster bel by 081 440 7733.…

Rugby, so is gereeld in die amateurdae met rede gespog, is een van die min sportsoorte wat ’n plek in die span vir elke liggaamstipe het. In die beroepsera is dié gelofie met minagting verwerp deur die meeste Suid-Afrikaanse afrigters. Senters en slotte het ná 1995 aanvanklik al meer eenders begin lyk. Senters moes yslik wees en maer, vinnige slotte was ook waaragtig vir ’n dekade hoogmode soos breiers rondgetas het na die nuwe ideaal. Ons het hartseer geraak oor al die dikkes en die kleintjies wat opsygeskuif is. So vergun my om ’n lansie te breek vir Frans Malherbe en Cheslin Kolbe. Malherbe se werkverrigting word onderskat en hy was in Japan woelig, maar dis oor sy skrumwerk wat hy in die Bok-span is. Sy teenstander van verlede Saterdag,…

7 Willie le Roux In ’n stadium in die toernooi het ’n mens bekommerd geraak dat hy meer male droogmaak as die kere wat hy X-faktor toon. Baie sou hom ná sy vertoning in die eindstryd vergewe waar hy tien van die tien goed wat hy gepoog het, reg gedoen het. Hy het ’n 9/10-vertoning in die eindstryd gelewer. Voor dit het hy so drie dinge reg gedoen en met sewe drooggemaak. 9 Cheslin Kolbe Hy was reeds so paar jaar gelede een van die opwindendste aanvallende spelers ter wêreld. Wat hom een van die voorste vleuels by die WB gemaak het, is die wyse hoe sy verdediging ontwikkel het. Hy was in Japan die volle pakket. Sy drie in die eindstryd was ’n juweel. Hy het voete…

Toe Hencus van Wyk, wat vir die Sun-wolves in Japan rugby speel, se agent vir hom ’n boodskap stuur en vra of hy later vandeesmaand vir die Barbarians wil speel, het hy nie twee keer gedink nie. Die 27-jarige Van Wyk, ’n stut, is immers gewoond daaraan om homself nou en dan buite sy gemaksone te bevind. Soos toe hy hom in 2015 by die Japanse klubspan Munakata Sanix Blues aangesluit het – sonder dat hy ’n woord Japannees kon praat. “Ek het al saam met ouens soos Ma’a Nonu (voormalige senter van die All Blacks) gespeel. Hierdie is nog ’n geleentheid om te sien hoe ander ouens dinge doen. Ek kan nie wag om te gaan sodat ek nog meer as ’n mens kan groei nie,” sê Van Wyk.…

Die voorgestelde reëls oor die langverwagte toekenning van bykomende radiofrekwensiespektrum bepaal dat enige lisensiehouer oop toegang moet verskaf aan swart selfoonoperateurs. Nóg ’n voorgestelde vereiste is dat die lisensiehouer binne drie jaar nadat die maatskappy meer spektrum gekry het, dienste beskikbaar moet stel aan gebiede wat voorheen geen dekking gehad net nie of swak dekking – en belowe om teen 2025 ’n gemiddelde deurset van 30 megabis per sekonde te lewer. Bedryfsrolspelers was verheug toe die Onafhanklike Kommunikasieowerheid (Okosa) uiteindelik die spektrum-lisensiëringsplan in die Staatskoerant gepubliseer het. Maar Cameron Mackenzie, DA-woordvoerder oor kommunikasie, het aan Rapport gesê die streng voorwaardes wat voorgestel word, kan die toekenningsproses erg vertraag. Hy sê die swartbemagtigingsvereistes is “hoogs problematies” omdat dit daarop neerkom dat selfoonoperateurs basies “afgepers” word om hul infrastruktuur van etlike miljarde…

R632 miljoen Dít is die bedrag wat buitelandse regerings se nasionale elektrisiteitsvoorsieners Eskom skuld, het Pravin Gordhan, minister van openbare ondernemings, die afgelope week in ’n parlementêre antwoord gesê. Zimbabwe se nasionale elektrisiteitsvoorsiener skuld R322 miljoen, Mosambiek s’n R221 miljoen en Zambië R89 miljoen. Gordhan het in sy antwoord gesê die agterstallige bedrag het ’n “minimale uitwerking” op Eskom se kontantvloei. Natasha Mazzone, DA-woordvoerder oor Eskom, het in ’n verklaring teruggekap en gesê elke sent tel wanneer Eskom se berg skuld van meer as R420 miljard in aanmerking geneem word. – Liesl Peyper R30 000 Dit is die bedrag wat skelms wat hulle voordoen as van die departement van arbeid, sê hulle sal uitbetaal aan begunstigdes wat in aanmerking kom vir bepaalde werknemervoordele. Die departement van indiensneming en arbeid het…

Dis ’n skrale troos, maar jou baas verwag waarskynlik ook nie ’n Desember-bonus nie, wys ’n opname van die werwingsagentskap Jack Hammer. Hulle doen jaarliks ’n opname onder senior beroepslui en vanjaar se salarisverwagtinge is die laagste in vier jaar, sê Advaita Naidoo, bedryfshoof van Jack Hammer. Sowat 56% van senior beroepslui in Suid-Afrika verwag dat hulle nie vanjaar ’n bonus sal ontvang nie weens die swak ekonomie. Daarbenewens sê 33% van respondente in ’n opname hulle verwag boonop geen salarisverhoging volgende jaar nie. Volgens Naidoo is dit veral senior bestuurders in die kleinhandel- en finansiëledienste-sektor waar bestuurders sukkel om hul teikens te haal en daarom nie prestasiebonusse verwag nie. Die opname is tussen September en Oktober gedoen. Volgens Jack Hammer was die verwagtinge sedert 2016 telkens laer toe 77%…

Ek kyk vandag na ’n leser se vraag oor die huweliksaanwas na aanleiding van verlede Sondag se rubriek “Aanwas werk dieselfde vir geld oorsee”. Haar feitestel is kortliks: Sy en haar man, getroud ingevolge die aanwasbedeling, is prakties uitmekaar, maar nie geskei nie. Daar is ook nie duidelike planne vir ’n egskeiding nie. Hy het sy intrek geneem by iemand anders – en het intussen ook heelwat skuld gemaak, verneem sy. Hoe raak dit haar aanwas-eis? Net kortliks weer oor hoe aanwas werk. Twee mense trou, in werklikheid buite gemeenskap van goedere, maar met die ooreenkoms dat by beëindiging van die huwelik, hetsy deur egskeiding of dood, het die een met die kleinste netto groei in sy of haar boedel tydens die bestaan van die huwelik, ’n eis teen die…

Aktiewe steenkool word al hoe meer as ’n bestanddeel tot produkte gevoeg. Daar’s byvoorbeeld verskeie drankies, soos “swart limonade” en “geaktiveerde sopies”, en ook tandepasta wat beloof om jou tande witter te maak. Geaktiveerde steenkool word al lank in kos gebruik, en hoewel daar nie veel navorsing daaroor is nie, sal aktiewe steenkool jou waarskynlik nie juis skade aandoen nie, het dr. Kent Olson, professor aan die Universiteit van Kalifornië, aan Time gesê. Die probleem is egter dat die steenkool se bindingsvermoë nie spesifiek is nie. “Dit sal bind aan enigiets wat dit kan absorbeer - sowel gifstowwe as voedingstowwe,” sê Kent. Geaktiveerde koolstof word algemeen gebruik om mense te behandel wat gif of ’n oordosis medisyne ingeneem het, aangesien dit baie van hierdie gifstowwe sal absorbeer. Maar as jy…

Ek het dié briefie van Alsona Elstadt van Graafwater ontvang en ek het gewonder of iemand ons kan help met ’n resep? Ek het my nou al moedeloos gegoogle en gekrap in al my boeke en kry boggerôl. As julle iets kan deel, stuur asseblief aan my by anelpot@telkomsa.net. Goeie môre Anél. Nadat ek nou al jare soek na ’n spesifieke resep vir ’n aspersietert, wend ek my vanoggend tot jou. Ek is self ’n voedselwetenskaplike, maar gee tans lewenswetenskappe op ’n godverlate Graafwater! Jare gelede was daar ’n aspersietertresep in ’n tuis- of een of ander tuintydskrif. Wat hierdie resep uniek gemaak het, was ’n koppie gekapte kappertjieblomme. Ek het elke aspersietert wat ek maak al gemeng en geswaai - dis suurroom, room of maaskaas, parmesaan, álles . .…

Jannie Putter, ’n sielkundige van Midrand, sê die eienskappe wat natuurlike wenners moet leer is respek, dankbaarheid en die belangrikheid van harde werk. Wilna van Rooyen, ’n vroeë kinderontwikkelingspesialis, sê indien ’n talentvolle kind ’n positiewe selfbeeld het, sal hy makliker nederig wees. So ’n kind weet sy selfbeeld hang nie af van prestasie nie. “Selfs natuurlike wenners het nodig om te leer dat daar nederlae kan wees en dat hul menswees nie van wen afhang nie. Hulle moet leer wen bepaal nie hul persoonlikheid, waardestelsel, geloof in hulself en hul om-gee vir ander nie.” Ook Wilna meen dankbaarheid is ’n belangrike eienskap wat kinders moet aanleer omdat dit ’n kind help om nederig te bly en boonop geluk as newe-effek het.…

Racheltjie de Beer van Benoni skryf: Ai, wat ’n lekker week was dit nie. Dit was asof almal hier op wolkies gesweef het. Wat verlede Saterdag gebeur het, het nie net die land saamgesnoer nie, sommer spesifiek ook my familie. My man het selfs ophou kla oor die ANC. Beurtkrag? Geen probleem. Laat ons weer braai, sê hy. Met Nkosi Sikelel’ en Leon Schuster-liedjies afwisselend bulderend op luidsprekers in die sitkamer. My dogter in Australië het selfs die ander aand vir die eerste keer in maande gebel. En my woelige kleinkinders was stroopsoet en druk besig met briefies aan hul helde: “Beste Manjifieke Makazole . . .” “Aan my held Handré . . .” “Vir Super-Siya . . .” “Lekker ou Duane!” Selfs die buurvrou het opgehou skel. Die mense…

Ek het Saterdag vir die eerste keer in my lewe simpatie gehad met ’n Engelsman. En nie met alle Engelsmanne nie. Met net een – die Engelse losskakel George Ford. Gaan kyk bietjie weer na Saterdag se wedstryd wat sedertdien (en waarskynlik vir die volgende 12 jaar) op permanente kykweer op SuperSport is. Hier net ná die omdraaislag – en enkele minute voordat Ford op minuut 49 van die veld af is – word hy vir vyf opeenvolgende fases meedoënloos deur ene Pieter-Steph du Toit gejag. Wêreldrugby se Speler van die Jaar – al 2 m en 120 kg van hom – het die arme Ford (1,75 m en 87 kg) sonder ophou grond toe geboor. En staan die kleine Ford op, dan kom vou PSdT hom net nog ’n…

’N Mens slaan deesdae beswaarlik ’n koerant oop sonder dat ’n rubriekskrywer of kommentator voortdreun oor wat die DA nou te doen staan. So pen Peter Bruce, voorheen redakteur van Business Day, hierdie week ’n bloudruk van hoe die DA se ekonomiese beleid moet lyk. Met sy analise is daar geen fout te vind nie, maar ek het nuus vir Bruce. Die gemiddelde kieser gee geen dooie duit om nie. En totdat die party die geleentheid kry om te regeer – en selfs die DA sou toegee dat dit nie gou gaan wees nie – is dit net ekonomiese ghoeroes soos hy wat belangstel. Wat werklik saak maak, is Woensdag se wyksraadsverkiesing op Vredendal aan die Kaapse Weskus. En dis nie omdat Vredendal opsigself so ’n belangrike plek is nie.…

Die algemene verkiesing in Mei vanjaar het waarskynlik ’n groter invloed op die opposisiepartye as op die ANC gehad. Binne die volgende vyf weke gaan drie van die opposisiepartye – die DA, EFF en Black First Land First (BLF) – konferensie hou om hul beleid te heroorweeg en nu-we leiers te kies. Al hierdie geleenthede gaan oorheers word deur hul ontleding van hoe die verkiesing hulle geraak het en watter aanpassings hulle moet maak. Die eerste groot faktor wat hulle sal moet pak, is hul verhouding met pres. Cyril Ramaphosa. Mmusi Maimane is gekritiseer dat hy nie sterk leiding aan die DA gegee het nie. In reaksie daarop het hy ná die verkiesing meer krities teenoor Ramaphosa geword en onder meer sy Bosasa-finansiering na die openbare beskermer verwys. Die verkiesingsboodskap…

Johannesburg: Jenny Crwys-Williams lei op Dinsdag 12 November (18:00 vir 18:30) die gesprek oor Borderline by The Royale in Jan Smuts-rylaan, Craighall Park. Kaartjies kos R100 p.p. en sluit happies en drankies in. Bespreek by https://qkt.io/Borderline. Centurion: Op Woensdag 13 November (18:00 vir 18:30) by Exclusive Books in die Centurion Mall gesels Ilse Salzwedel met die skrywer. RSVP: 012 663 3204. Pretoria: Op Donderdag 14 November (09:00 vir 09:30) by Graffiti Boeke se Boek & Koek-gesprek by O’Galito in die Zambezi Junction is Phyllis Green die gespreksleier. Kaartjies kos R75 p.p. – RSVP by 012 548 2356 of shop@graffitibooks.co.za. Pretoria: Op Donderdag 14 November (18:00 vir 18:30) vra Bibi Slippers die vrae by The Book Keeper Shop, Meerlustlaan 1 in Equestria. RSVP: info@thebookkeepershop.co.za of 083 414 4126.…

Mense, soevê ek kan sien, dra altyd een gesig byrie hys enne anne een innie wêreld hie byte. Jou abusive pa kan die most charming team leader byrie wêk wies. Dai man wie jou lat stumble oo jou woorde, soes jy, ‘Ja Pa, nuu Pa,’ het tien byname byrie wêk soese geliefde kind met klomp troetelname. Jou difficult en unreasonable ma is ie anties oppie parkie tussen five en nine o’clock se saggeaarde yoga instructor. Jou verkrampte, toxic, racist oupa wat jy net eenkee ’n jaa sien en try weghou van jou man of vrou wattie wit issie, is ammel by Beverly Café se politically incorrectmaa-eintlik-sweet-oupatjie wat almal by die koffieshop se naam ken en goeie tips gie. Meeste mense, al besef hulle it of nie, is maa Janus-faced personalities.…

’n Mens sal ver moet soek na ’n beter voorbeeld van presies hoe siek Suid-Afrika se staatsdiens is as die verhaal van die linne en die R150 miljoen waaroor Rapport onlangs berig het. Eerstens is daar die algehele onvermoë om selfs die mees basiese take te verrig. Die bedrag van R150 miljoen wat in die vorige boekjaar aan die Nasionale Gesondheidsversekeringstelsel (NGV) toegewys is om ’n nypende linnetekort in staatshospitale te verlig, het ’n somtotaal van nul lakens opgelewer. ’n Tekort aan so ’n basiese benodigdheid het ’n rimpel-uitwerking op die funksionering van ’n hele staatshospitaal. Dit veroorsaak byvoorbeeld dat operasies uitgestel moet word, wat agterstande op waglyste vererger en die kosbare tyd van hoogs opgeleide chirurge verkwis. Daarom was dit veronderstel om een van die departement van gesondheid se…

Die las wat die Padongelukkefonds (POF) oor drie jaar op die staatskas gaan plaas, laat Eskom se skuld van R450 miljard na ’n vulletjie lyk. Die POF se verpligtinge teenoor slagoffers van padongelukke sal na verwagting teen 2022-’23 reeds R605 miljard beloop, teenoor die R341 miljard in die huidige boekjaar, blyk uit dokumente wat die tesourie as deel van die mediumtermynbegrotingsraamwerk (MTBR) gepubliseer het. Eise teen die POF neem egter veel vinniger toe as die stygings in die brandstofheffing, wat die POF finansier. Die inkomstegroei is dus onvoldoende om die stygende verpligtinge na te kom, sê die tesourie in ’n dokument oor finansiële risiko’s vir die staatskas. Regspraktisyns se POF-hap is te groot. Die POF kan reeds teen 2021-’22 die regering se grootste las wees betreffende voorsiening wat hy moet…

Een of albei van die mans moes hul moer gestrip het in die woonstel daardie aand. ’n Buurvrou van die 56-jarige Kaapse eiendomsagent Eldie Gerber het blykbaar die oggend ná sy dood sy vermeende moordenaar by die luukse-woonstelblok laat uitgaan. Bronne na aan die ondersoekspan sê die 30-jarige Armand Botes van Kathu in die Noord-Kaap het verlede Vrydag omstreeks 07:00 op die tweede verdieping van die Atlantica-kompleks in die Strand gestaan en rook. Hy het die vorige aand by Gerber oorgeslaap nadat die twee tot laatnag in ’n kroeg op dié kusdorp gekuier het. Volgens ’n familievriend van Botes is hy eintlik van Potchefstroom. “Hy het vir kontrakwerk gewag en toe skiet hy solank af Kaap toe.” ’n Vrou wat in die kompleks woon, het Botes toe gevra of sy…

Toe ’n lomerige Stephan du Plessis (35) Dinsdag by ’n operasieteater ingestoot is sodat ’n koeël uit sy sinusholte verwyder kon word, het hy sy gebalde vuis in die lug gegooi en gesê: “Go Bokke!” Hy is die vorige dag in die gesig geskiet nadat hy op die verkeerde tyd op die verkeerde plek was, maar die geesdrif oor die Springbokke se oorwinning in die Wêreldbeker was nog sterk. “Ek was reeds onder verdowing, maar die Bokke sit nog in ’n ou se kop,” het Du Plessis Donderdag by die Steve Biko Akademiese Hospitaal in Pretoria gesê. ‘Ek kan óf doodgaan óf ek kan ry.’ Du Plessis, wat ’n lugverkoeling-en-koelkameronderneming in Brits besit, het Maandag in die spervuur beland toe rowers ’n bussie wat geld vir staatspensioene (Sassa) vervoer het,…

“Jy gaan nou die man van die huis wees. Ek wou hom iets gee om aan vas te hou.” Donderdag laatnag gesels ons twee, ek in ’n donker huis met beurtkrag, Estelien Vermeulen doer bo in Mbombela. Die gesels word ’n hart-uitstort van ’n ma wat bars van trots, wat weet haar eie pad tot by die Webb Ellis-beker was nie sonder duwweltjies nie – die pad van ’n enkelma om haar seun ’n wêreldkampioen te maak. Sy praat sonder fieterjasies en haar lewenswaarhede tref een ná die ander soos drieë reg onder die pale. Estelien is ’n groot babbelkous, maar jy kry haar skoon stilverleë as jy vertel daar’s op sosiale media geskryf sy’s mooi en jonk genoeg om Duane se sussie te kon wees. “Haai jinne! Rêrig?” Foto’s…

Wanneer Handré Pollard eendag ’n ou man is en terugkyk op 2 November 2019, sal hy nie onthou hoe sag of skril die eindfluitjie was, hoe warm of koud die Webb Ellis-trofee in sy hande gevoel het of hoeveel handdrukke van gelukwensing hy gekry het nie. Wanneer Handré Pollard eendag ’n ou man is, sal hy die oorweldigende ekstase onthou toe hy drie minute voor die einde agter ’n Bok-skrum in Engeland se 22 staan en besef hy is ’n Wêreldbeker-wenner. Hy sal onthou hoe breed sy spanmaats begin glim-lag het, hoe blink hul oë geraak het, hoe regop hul skouers. Natuurlik sal hy ook onthou hy het 22 punte in sy eerste Wêreldbeker-eindstryd aangeteken, en kan verduidelik hoekom sy wang so bol gestaan het onder sy opgeswelde linkeroog. Maar…

Die groot hoeveelheid spelers wat van volgende jaar oorsee speel en waaroor die Springbokke minder beheer sal hê, sal in 2020 een van Rassie Erasmus-hulle se grootste uitdagings wees wat hul beplanning betref. Malcolm Marx (NTT Communications), Lood de Jager (Sale Sharks), RG Snyman (Honda Heat en Munster), Eben Etzebeth (Toulon), Kwagga Smith (Yamaha Júbilo), Duane Vermeulen (Kubota Spears), Handré Pollard (Montpellier), Damian de Allende (Panasonic Wild Knights en Munster) en Jesse Kriel (Canon Eagles) sal nie volgende jaar in die Superreeks speel nie. Hulle sluit hulle aan by Vincent Koch (Saracens), Franco Mostert (Gloucester), Faf de Klerk (Sale Sharks), Cobus Reinach (Northampton Saints/Montpellier), Frans Steyn (Montpellier), Cheslin Kolbe (Toulouse) en Willie le Roux (Toyota Verblitz), wat die oorsese Bokke in Erasmus-hulle se Wêreldbekergroep was. Een van die redes waarom…

Terwyl sommiges swartgallig is oor die ekonomie, bou ander ’n strandmeer tussen Diepsloot en Dainfern in Johannesburg vir rykes om daar te gaan bly. By Steyn City bestee die ontwikkelaars Douw Steyn en Giuseppe Plumari ’n verdere R5,5 miljard aan ’n nuwe vlagskipontwikkeling met twee ongewone trekpleisters, ’n reusestrandmeer en ’n heliport. “Ons sit alles in en Steyn City is die enigste landgoed in die land waar jy voortaan in jou helikopter kan spring en al die verkeersknope vryspring,” sê Plumari. Die besteding is ’n stewige inspuiting as in ag geneem word dat hulle R6,5 miljard aan infrastruktuur bestee het voordat Steyn City in 2015 bekend gestel is. Die nuwe City Centre-ontwikkeling, die juweel in Steyn City se kroon, gaan meer as 700 luukse wooneenhede en 11 dakwoonstelle hê. Die…

Staatsinstellings se kapitaalbesteding was in 2018 sowat 8% minder as die vorige jaar. Dit is die tweede agtereenvolgende jaar dat dié besteding daal nadat dit in 2017 4% laer was op ’n jaargrondslag, toon syfers van Statistieke Suid-Afrika (SSA). In 2018 het kapitaalbesteding R250 miljard beloop, vergeleke met 2017 se R272 miljard. Kapitaalbesteding verwys na die koop, opgradering of instandhouding van vaste bates soos geboue, voertuie, grond en toerusting wat die soort beleggings is wat die ruggraat van die ekonomie vorm. Besteding aan grond en bestaande geboue was verlede jaar 16% hoër op ’n jaargrondslag, en vervoertoerusting 14% hoër, maar dié stygings was nie genoeg om die dalings in besteding aan onder meer nuwe bouwerk, ander vaste bates (soos erfenisbates, teeldiere en ontasbare bates soos myneksplorasie-regte) en fabrieke, masjinerie en…

Suid-Afrika kan óf soos Mosambiek ’n lewendige gasekonomie skep óf sy foute soos met die Mynbouhandves herhaal en die kans verspeel. Dít was die boodskap van potensiële beleggers en regskenners by die jaarlikse Africa Oil Week wat in Kaapstad gehou is. Peter Leon, vennoot by die regsfirma Herbert Smith Freehills wat spesialiseer in olie, gas en mynbou, het aan afgevaardigdes gesê Mosambiek het ’n reuseinspuiting in sy ekonomie bewerkstellig deur dit vir beleggers so maklik moontlik te maak om bankrekeninge oop te maak en toe te laat dat winste en dividende gerepatrieer kan word. In 2010 is reuse-gasreserwes in die Rovuma-kom aan die noordkus van Mosambiek ontdek, wat sedertdien gelei het tot miljarde rande se beleggings en wat die land in staat stel om een van die wêreld se voorste…

Groot bybetalings en streng reëls oor verskaffers-netwerke bly mediesefondslede se voorland nadat die Raad op Mediese Skemas (RMS) ’n ommeswaai gemaak het in sy pogings om dit te reguleer. Die RMS het in Junie 2017 in die Staatskoerant afgekondig dat hy beoog om mediese fondse te dwing om tenderprosesse te volg om verskaffers aan te stel en hulle gaan verbied om bestrawwende bybetalings te hef indien hul lede nie voorkeur-verskaffers gebruik nie. Maar dr. Sipho Kabane, hoof van die RMS, het Donderdag in ’n skrywe aan mediese fondse aangekondig hulle het ná ’n konsultasieproses nou heeltemal van plan verander. Luidens sy skrywe stem die minister van gesondheid saam met die besluit om die aftog te blaas. Die hoofklaer oor bybetalings was die Vereniging van Onafhanklike Gemeenskapsapteke (ICPA) wat gekla het…

Hoe kom ek daar? Ons het met Emirates via Dubai na Venesië gevlieg. Ons poog om altyd ons besprekings lank voor die tyd te doen en dus het ’n retoerkaartjie ons slegs R7 600 per per-soon gekos. Van Venesië na Siëna het ons met die Italiarail se sneltrein gery en omdat ons met Emirates gevlieg het, het ons 7% afslag op ons treinkaartjies gekry. Wat kos dit? Die stap kos niks – jy betaal slegs vir verblyf en kos. Die meeste stappers maak gebruik van albergues, goedkoop herbergverblyf spesiaal vir stappers, maar ons het ons verblyf vooraf self deur www.booking.com bespreek. Verblyf Oorspronklik het pelgrims in die kloosters van die verskillende dorpies op die roete oorgeslaap. Dis steeds ’n moontlikheid, maar jy kan self kies. Ons het hoofsaaklik in hotelle…

Black and Blue met Naomie Harris en Frank Grillo. Regisseur: Deon Taylor. ,,, Polisiekorrupsie, die kameras waarmee offisiere hul daaglikse doen en late afneem, asook diskriminasie teen ’n dapper vrou is diep in hierdie opswepende fliek gewortel. Dit speel boonop in New Orleans af, wat gewoonlik as ’n idilliese vakansiebestemming voorgehou word. Maar hierdie grinterige fliek neem jou na die hart van die besmette agterstrate waar geweld koning kraai. Dit is die broeiplek van sluikhandel en dwelmsmouse, en hulle floreer hier. Die rolprent wys selde enige beter deel van die stad, dus vereenselwig ’n mens New Orleans met versengende hitte, klapmusse, sweterige pelsjasse vol kokaïen en oë gevul met agterdog. Bouvallige huise en krotte in agterbuurtes staan soos grafstene tussen die vullis uit. Die kamera verdwaal in hierdie besmette strate…

Ek en my Ier het op 1 November ons 17de huweliksherdenking gevier (tot ons albei se verbasing!). Dié dag is ook my hondekinders, Frankie en Robbie, se verjaardag en dié twee is nou ’n goeie ouetehuis-12. Ons viertjies het die dag stilletjies met ’n lekker dekadente drielaagsjokoladekoek, hondebeskuitjies en ’n bottel Roodeberg 2017 gevier. Ek glo rooiwyn is nie net gemaak vir rooivleis nie – saam met ’n groot stuk ryk sjokoladekoek is dit ’n hemelse kombinasie. Roodeberg is 70 jaar oud Roodeberg se rooiwyn is ikonies. Dis in 1949 bekend gestel en vier vanjaar sy 70ste bestaansjaar. Vir die eerste 55 jaar is Roodeberg eksklusief vir uitvoer gemaak, oorspronklik vir die Kanadese se drinkgenot. Om dit te vier het Roodeberg sy 2017-oesjaar in ’n vorstelike verpakking uitgereik. Hoe smaak…

In 1976, met die toer van die All Black-rugbyspan in Suid-Afrika, het ons ná die wedstryde op die grêm of by die draagbare radio met die PM9-battery, die aerial aan die gordynkap vasgemaak, geluister. Ons het gretig Lion-vuurhoutjiedosies versamel, waarop die skets van die gesig van ’n Springbok of ’n All Black aan die agterkant was. Ek onthou die gesigte van Kevin de Klerk, Peter Whipp, Jan Ellis, asook die Kiwi’s Billy Bush, Tane Norton en Bryan Williams. In dié polities onstuimige jare het maar ’n klein deel van die sowat 27 miljoen landsburgers die Springbokke gesteun. Ek was egter hooked – en die Bokke en Province was mý span. My oupa en sy broer was egter vurige All Black-aanhangers, ’n “wit span” ondersteun hulle nie, het hulle gesê. Ons…

’n Golf van euforie het verlede naweek oor Suid-Afrika gespoel. Hoop. Dit is wat Siya Kolisi, Rassie Erasmus en hul Springbokke verlede naweek vir Suid-Afrika gebring het. Hoop in ’n land waar dinge in die laaste tyd taamlik hopeloos lyk. Hoop vir mense wat besig is om hoop te verloor. Hoop dat Suid-Afrikaners, ondanks alle struikelblokke op hul pad, tog kampioene kan word. Maar hoe behou gewone Suid-Afrikaners daardie hoop? Hoe keer ’n mens dat dit nie vervaag tot ’n nostalgiese herinnering soos dié van 1995 toe ons die eerste keer die Wêreldbeker gewen het nie? Om dit te doen – en dit kán gedoen word – is daar ’n goeie wedstrydplan nodig. Kolisi-hulle se oorwinning het nie uit die lug uit geval nie. Daar is hard gewerk en fyn…

Nadraai deur Jaco Kirsten. Uitgewer: Tafelberg. Prys: R290. Die gordyn lig waar Rocco de Witt, voorste Kaapse argitek, op die kruin van ’n sneeuwit Italiaanse ski-helling talm. Die sinspeling lê voor die hand. As hy veilig die vallei aan die onderpunt bereik en sy foon aanskakel, stotter ’n gekruide boodskap deur. Wie, wonder die leser, is Gert Malan én van waar, Gehasi? Terstond verskuif die blik van die derdepersoonsverteller, in ’n ander lettertipe weergegee, baie jare terug na ’n toneel wat op Ondangwa in die eertydse Suidwes-Afrika afspeel. Aan lt. De Witt se sy is ene sers. Malan. Gou is die laatmiddag chroom en staan twee Dakota-vliegtuie van jong Ikarosse volgepak. Dis donker toe ’n “dalende string soldate” (bl. 12) grond toe tuimel. Ná hoeveel jaar trap Gert Malan, wat…

’n Voorstel van die parlement se regsafdeling dat howe besluit wanneer dit nodig is om ’n nulwaarde aan grond toe te ken vir die doeleindes van onteiening, het die hoop laat opvlam dat daar tog uiteindelik ’n skikking bereik kan word oor die wysiging van art. 25, die sogenaamde eiendomsklousule, in die Grondwet. Die voorstel is Woensdag deur adv. Charmaine van der Merwe, senior regsadviseur, gemaak as een van twee moontlikhede wat oorweeg kan word om die Grondwet te wysig. Die voorstel lui dat die art. 25 van die Grondwet só gewysig word dat ’n hof mag bepaal dat geen vergoeding betaalbaar is in die geval van onteiening van grond vir die doelwit van grondhervorming nie. Vir prof. Elmien du Plessis van die Noordwes-Universiteit, wat ’n volledige regsmening oor die…

Die konsepwet op internasionale misdade, ’n oorblyfsel van die Zuma-tydvak wat Suid-Afrika se lidmaatskap van die Internasionale Strafhof moes beëindig, is Woensdag weer by die parlement ingedien. Bronne in die ANC-koukus sê egter dis net oëverblindery om dit te laat lyk asof die party voldoen aan ’n besluit op die ANC se Nasrec-kongres. Die konsepwet, wat Suid-Afrika se lidmaatskap van die Internasionale Strafhof sou beëindig, het verval toe die vyfde parlement in Mei vanjaar vir die algemene verkiesing ontbind is en moet volgens die Grondwet weer van voor af ingedien word. “Maar daar is hoegenaamd geen begeerte in die Ramaphosa-regering dat Suid-Afrika van die Statuut van Rome moet onttrek en sy lidmaatskap van die Internasionale Strafhof sal beëindig nie,” het Rapport se bron gesê. Die probleem is egter dat die…

Rassie Erasmus, Springbok-afrigter, het kritiek wat tydens die Wêreldbekertoernooi teenoor spelers geopper is, gebruik om die span positief te hou. So het Faf de Klerk se ouers, Tobie en Corrie de Klerk, die afgelope week aan Rapport gesê. “As een van die spelers byvoorbeeld baie kritiek sou kry, roep hy glo die span bymekaar en sê vir hulle kom kyk hier. Dan wys hy videogrepe van wedstryde waar die spesifieke speler uitstekend gespeel het en dan lig dit hulle gemoed.” Volgens hulle raak hul seun woedend as iemand iets negatiefs van enige van sy Bok-broers sê. “Hy is vreeslik lojaal en sal dan dikwels die punte wat Rassie uitgewys het in so ’n videosessie opnoem om die speler te verdedig,” sê Tobie. Faf het self onder fel kritiek deurgeloop weens…

Michael Magerman se vier video’s om die nasie agter die Bokke te laat saamstaan, het sosiale media aan die gons gehad en môre kry hy sy beloning. Hy ry as gas saam met die seëvierende Springbok-span met die Webb Ellis-trofee deur die Moederstad. Dié 44-jarige versekeringsagent van Macassar, Somerset-Wes, se video’s is al ’n halfmiljoen keer gekyk. Magerman is die leier van die Calvyn Protestante-gemeente se lofprysing, maar deesdae is hy Kabeljoustraat en die buurt se kits-celeb. Op die video beweeg Magerman se voete, bene en arms. “Dis nie ekke dierbares, dis my body! En wat gaan nou aan? Is my body, dierbares,” roep hy uit. Dan doen hy Michael Jackson se bekende moonwalk. “Issie djy nie. Issie Bokke wat gewen het. 19-16! Whaa!” Magerman sê hy het sport, dans…

Dit wil voorkom of die Gautengse onderwysdepartement in sekere gevalle sommer namens ouers hul kinders se plasing in skole vir volgende jaar aanvaar het – al het die ouers nie op die stelsel ja gesê vir daardie skool nie. Die Gautengse departement van onderwys (GDO) het nadat hy SMS’e met plasingsaanbiedinge aan ouers van voornemende gr. 1’s en gr. 8’s begin stuur het, gesê hulle het net sewe dae om aanbiedinge te aanvaar. Indien nie, sou die aanbiedinge verval. Ouers was toe al bang om nie die aanbiedinge te aanvaar nie, omdat hulle nie geweet het of daar nóg op pad was nie. AfriForum en die Federasie van Beheerliggame van Suid-Afrikaanse Skole (Fedsas) het die GDO toe gemaan om alle SMS’e gelyk uit te stuur sodat ouers ’n ingeligte keuse…

Hy was ’n vetgesmeerde blits met ’n giftige swenk en afstamp en sy wendrie in die derde toets teen die Britse Leeus-toerspan van 1980 in gietende reën in die Boet Erasmus-stadion in Port Elizabeth het die Springbokke in ’n onaanvegbare posisie van 3-0 in die reeks van vier toetse geplaas. Gerrie Germishuys was ’n afronder en driedrukker by uitstek en in sy net 20 toetse het hy 12 toetsdrieë gedruk nadat hy in 1974 sy Bok-debuut gemaak het. Dit het die ou garde onwillekeurig laat terugdink aan vervloë dae toe vleuels in Groen-en-goud die drieë ingeryg het. Germishuys is steeds pure Bok en die Bokke se Wêreldbeker-triomf in Japan laat sy rugbyhart warm klop. “Dit was ’n fantastiese WBeindstryd,” sê Germishuys van die Bokke se oorwinning met 32-12 oor die…

SWEM Chad oes sy 145ste goue in Suid-Afrika se Chad le Clos (foto) het in Doha, Katar, nog twee goue medaljes in ’n Wêreldbekerbyeenkoms by sy versameling gevoeg. Le Clos (27) het Donderdag die 100-vlinderslag gewen en dit Vrydag met sy 145ste goue medalje opgevolg toe hy die 200-vlinderslag in 1:57.66 gewen het. Hy was byna ’n sekonde vinniger as Oostenryk se Xaver Gschwentner (1:58.66) en Azerbeidjan se Maksym Shemberev (1:58.96) Le Clos kon egter nie op sy goue versameling voortbou nie toe hy vierde in gister se eindronde van die 200-vryslag geëindig het. Danas Rapsys van Litaue was eerste in 1:45.50 gevolg deur Alexander Graham (Australië) en Antonio Djakovic (Switserland). – fina.org TENNIS ‘Dit was eksie-perfeksie’ Die Australiër Ashleigh Barty, die wêreld se voorste vroue-tennisspeler, sê sy het die…

Hulle is dalk medaljeloos weg uit Japan, maar die Walliese rugby-span het iets ewe waardevol by die mense van dié nasie gekry: dank daarvoor dat hulle “ ’n nasie deur rugby geïnspireer het”. Die burgers van die stad Kitakioesjoe, waar die Walliesers vir ’n ruk tuisgegaan het tydens die Wêreldbeker-toernooi, het vol-gens Wales Online die afgelope Donderdag ’n volbladadvertensie in die koerant Western Mail laat publiseer waarin hulle sê: “Dankie dat julle ons stad as jul tuiste weg van die huis gekies het. Dit was ’n voorreg om jul pragtige volkslied te leer en te sing. Julle sal altyd hier welkom wees.” Kitakioesjoe se mense het Wallis uit die staanspoor in hul stad verwelkom, met 15 000 wat opgedaag het vir hul eerste oefensessie. Verteenwoordigers van die Walliese Rugbyunie het…

Drie Wêreldbeker-seges uit sewe probeerslae en talle geskiedkundige naelskraap-oorwinnings getuig van ys in Suid-Afrikaanse rugbyspelers se are. “As jy weet dit is al gedoen, glo jy jy kan dit self ook doen,” is waaraan Swys de Bruin hierdie tradisie van geestelike taaiheid en senuwees van staal toeskryf. Dink terug aan Joel Stransky se legendariese skepdoel en Morné Steyn wat die bal meer as 50 m ver sool om ’n reekssege teen die Britse Leeus te verseker. Meer onlangs het Pat Lambie in 2014 ’n doodsnik-strafdoel behaal om die All Blacks op Ellispark te troef. By die Wêreldbeker-toernooi het Handré Pollard komkommerkoel ’n strafskop laat in die halfeindstryd teen Wallis oorgeklits om ’n plek in die eindstryd te bespreek. In die eindstryd self het die Engelse net voor rustyd enorme fisieke…

Wanneer ’n tennisspeler die voorste plek op die wêreldranglys beklee én met ’n rits Grand Slam-titels spog, word daar algemeen aanvaar dat hy al omtrent elke titel onder die son wat saakmaak, gewen het. Dis egter nie waar in die Spanjaard Rafael Nadal se geval nie. Dié 33-jarige, met 19 Grand Slam-titels op sy kerfstok, kon nog nooit die ATP-jaareindtoernooi wen nie. Vanjaar se toernooi begin vandag in Londen en word tussen die wêreld se voorste agt spelers beslis, wat in twee groepe verdeel is. Nadal bevind hom saam met die verdedigende kampioen, Duitsland se Alexander Zverev, die Griek Stefa-nos Tsitsipas en die Rus Daniil Medvedev in Groep Andre Agassi. Die Serwiër Novak Djokovic, Roger Federer van Switserland, die Oostenryker Dominic Thiem en Matteo Berrettini van Italië is in Groep…

Jacques Nienaber lyk bestem om die Springbokke se nuwe afrigter te word, maar dit sal in tandem met Rassie Erasmus in sy hoedanigheid as die Suid-Afrikaanse Rugbyunie (SA Rugby) se direkteur van rugby wees. Nienaber, wat nog nooit ’n hoofafrigter van enige span was nie, maar hom oor ’n lang tydperk met lof onderskei het as verdedigingspesialis, lyk na die gesalfde een om Erasmus op te volg. Hy loop al ’n baie lang en suksesvolle pad saam met Erasmus en die aanduidings is dat Erasmus hom sal steun om in 2020 die Bokke af te rig. SA Rugby sal die aanstelling maak, maar dit is seker dat Erasmus se aanbeveling sterk sal tel wanneer daar oor die kandidate beslis word. SA Rugby se benadering tot die pos en die proses…

Die land se energiereguleerder (Nersa) is nou só keel-vol vir Eskom en sy “gebrek aan samewerking” dat hy hom voor ’n tribunaal wil daag wat die kragopwekker R20 miljard per dag kan beboet weens ’n gebrek aan samewerking. Op ’n vergadering van Nersa wat Rapport Woensdag bygewoon het, het ’n sweer oopgebars toe Nersa-amptenare voorgestel het om ’n tribunaal saam te stel wat Eskom voor stok moet kry vir sy beweerde dwarsboming van Nersa se werk. Die drastiese tribunaal-aanbeveling was net ’n dag voordat Eskom weer onverwags Donderdagaand die ligte moes afskakel om ’n ineenstorting van die land se kragnetwerk te keer. Luidens korrespondensie wat Rapport gesien het, probeer Nersa al geruime tyd om ’n oudit te doen van Eskom se kragstasies om eerstehands te sien waarom hy nie die…

Suid-Afrikaanse motorvervaardigers is maar een groep wat ’n sug van verligting slaak nadat Suid-Afrika ’n ooreenkoms met Brittanje bereik het oor handel ná ’n Brexit. Thomas Schaefer, voorsitter en besturende direkteur van die Volkswagen-groep Suid-Afrika (VWSA), sê met dié ooreenkoms tussen Suid-Afrika en Brittanje is die gevaar wat ’n wegbreking van Brittanje uit die Europese Unie sonder ’n ooreenkoms vir Suid-Afrika en vir die voertuigvervaardigingsbedryf inhou, afgeweer. Volgens hom sou dit rampspoedig wees vir VWSA omdat die vervaardiger sowat 55 000 van die voertuie wat hy jaarliks by sy fabriek in Uitenhage bou, na Brittanje uitvoer. VWSA sou dus een derde van sy produksie kon verloor sou Suid-Afrika en Brittanje nie ’n nuwe handelsooreenkoms vir post-Brexit gesluit het nie. Verlede jaar was Brittanje volgens volume die topbestemming vir Suid-Afrikaanse voertuiguitvoer.…

WGO-aanbevelings vir weeklikse liggaamlike aktiwiteit: ■ Kinders jonger as 1 jaar: Minstens 30 minute fisieke aktiwiteit; ■ Kinders 1 tot 4 jaar: 180 minute fisieke aktiwiteit van enige intensiteitsvlak; ■ Kinders en adolessente tussen 5 en 17 jaar: 60 minute matige tot strawwe oefening; ■ Volwassenes 18 tot 64 jaar: Minstens 150 minute matige tot strawwe oefening, of minstens 75 minute strawwe oefening. As dit tot onderskeidelik 300 minute en 150 minute verhoog word, is die gesondheidsvoordele beter. ■ Volwassenes ouer as 65 jaar: Minstens 150 minute matige aërobiese oefening of 75 minute strawwe aërobiese oefening.…

GoIndustry DoveBid SA bied binnekort ’n omvangryke aanlyn veiling vir Telkom, een van sy jarelange kliënte, aan. Altesaam 34 eiendomme oor Suid-Afrika heen kom onder die hamer. Dit sluit kommersiële en nywerheidspersele in, asook geboue, leë erwe en landbougrond. “Ons werk sedert 2013 saam met Telkom en sien uit na nog ’n suksesvolle veiling,” sê Kim Faclier, besturende direkteur van eiendomme by GoIndustry. “Met bykans 150 eiendomme wat al vir Telkom van die hand gesit is, en die inbring van honderde miljoene rande, het ons goeie gesamentlike ervaring om aanlyn veilings, veilings op persele, raadskamerveilings en private ooreenkomsverkope aan te bied,” sê Faclier. “Vir die spesifieke geleentheid word die eiendomme deur ons gespesialiseerde aanlyn veilingsplatform verkoop, wat ideaal is vir belangstellendes oor die land heen. “Die uitgebreide portefeulje sluit erwe…

Worbey and Farrell: Rhapsody ,,,, Met Kevin Farrell en Steven Worbey. Moenie hierdie twee sjarmante pianiste vlak kyk nie! Hulle lyk miskien sommer net na twee vaardige ouens wat ’n klavier vrolik kan tokkel, maar die vertoning strek veel wyer as dit. Steven Worbey en Kevin Farrell is twee geniale pianiste wat soos wafferse akrobate voor die klavier tekere gaan. Maar dit is geen oppervlakkige hansworsery nie. Hulle bestorm, takel, tuimel oor, ondersoek en val die klavier met emosionele oorgawe aan. Maar maak dit duidelik dat hulle die grootste liefde en respek vir hierdie instrument het. Wat die produksie verder laat slaag, is die vonk tussen hulle. Die twee Skotte praat asof uit een mond en speel klavier asof hulle een mens is. Selde tevore het ’n duo soveel sinergie…

Maak 3 x 20 cm ronde koeke Koek 6 groot eiers, teen kamertemperatuur 3 k (600 g) strooisuiker 1 t vanieljegeursel 1¾ koppie (400 ml) kanola-olie 60 ml espresso (opsioneel) 2 k karringmelk 3 k (400 g) koekmeel 2 k (200 g) kakaopoeier 3 t koeksoda 1 t sout Versiersel 3 k (750 g) gesoute botter, teen kamertemperatuur 10 k (1 250 g) versiersuiker 1 t vanieljegeursel 1 k (100 g) kakaopoeier 30 ml espresso (opsioneel) 1 blik (360 g) karamel Koek: Voorverhit die oond tot 180 °C. Sproei die koekpanne liggies met kleefwerende kossproei of smeer met botter. Voer die onderkant van die koekpanne met bakpapier uit. Klop die suiker, eiers en vanieljegeursel in ’n elektriese menger tot lig en dik. Voeg die olie stadig by en meng totdat…

Jannie Putter, ’n sielkundige van Midrand, sê selfs wanneer jou kind in niks uitblink nie, bly die waardes van respek, dankbaarheid en harde werk die belangrikste. “As ’n kind hierdie eienskappe ontwikkel, sal hy ophou om homself met ander te vergelyk.” Wilna van Rooyen, ’n vroeë kinderontwikkelingspesialis, sê goeie voorbereiding is noodsaaklik. “ ’n Gemiddelde kind wat goed voorberei, presteer optimaal en kan trots wees daarop. ’n Gebalanseerde kind wat weet wie hy is en glo in sy vermoens, is gemaklik in sy vel en kan ander hul prestasies gun.”…

■ Een van Radio 702 se gewildste aanbieders, Xolani Gwala, is op 44 jaar aan kolonkanker in Johannesburg dood. Hy was gedurende sy loopbaan ’n nuusleser, vervaardiger van radioprogramme, aanbieder van geselsprogramme en nuusredakteur vir radio en TV. Gwala het in Zoeloe en Engels gewerk. Hy was met die voormalige Mej. Suid-Afrika Peggy-Sue Khumalo getroud. In ’n verklaring aan die media het sy gesê: “Xolani was ’n inspirasie en mentor vir só baie kollegas, vriende en luisteraars oor vele jare. Die wonderwerk het toe nie gebeur nie, maar ons is dankbaar vir die laaste maande wat hy met sy familie kon deurbring. Dit het ons nader aan mekaar gebring.” ■ Die plaaslike aktrise Shirley Firth is in die ouderdom van 85 in Johannesburg oorlede. Sy het vroeër jare gereeld saam…

Kammaland deur Annelie Botes. Uitgewer: Penguin. Prys: R280. Annelie Botes skryf haar lewe óóp. Aanhangers weet reeds van haar stryd teen dobbelverslawing, die geld wat sy verloor het en haar werk in Engeland ter boetedoening. Nou skryf sy in Kammaland openhartig oor haar en haar geliefde Chris se avonture op ’n rivierboot op die Engelse kanale. Ons lees van die euforie, maar ook die ontberinge as jy jou op ’n vreemde terrein begewe, boonop in uiters gure weersomstandighede. Die plan meld hom op ’n dag aan terwyl sy op haar bed sit en krale ryg en oor haar bestaan besin. “Is dit die groottotaal van my lewe?” wonder sy en lys dan die dinge wat sy in haar 60 jaar vermag het. Sy het onder meer 13 boeke geskryf, ’n…

Ek sleep vanaand ’n ligte potlood met ’n swaar hart. Ek teken vir jou hierdie laaste week van broederskap en nasiebou. Ek trek die buitelyne tong-uit-die-hoek-van-my-mond versigtig. Sag op (soos Siya en die Bokke verlede naweek in Jokohama) en hard af (soos Eben en die Menseregtekommissie een van die dae oor Langebaan). Soos meeste drome maar lood vang en terug aarde toe kom, so was hierdie week vir my. Ek vlug vanoggend na potlooddrome, té droom vir ink, té vry vir kleur. Ek wys jou die nimmereindigende Karoo, die vaal sketse van plek-plek se koppies, halfvoltooid heilig. Waar seediere eens hul sleepmerke gelos het wat nou, derduisende jare later, steeds soms sigbaar is. Waar ek ure aaneen my oë in vuur kan verloor. Die dansende vlamduiwels en die vonkelende ster-engele.…