Landbouweekblad -julkaisun 25 December 2025 -irtonumeron sisällysluettelo

Plantverbetering Die nuwe Wet op Plantverbetering (Wet 11 van 2018) en sy regulasies wat op 1 Desember in werking getree het, maak onder meer voorsiening vir die kweek van dagga en hennep vir landbou- en nywerheidsdoeleindes. Dit beteken dat ondernemings wat op die kweek en verkope van dié plante gerig is, asook die standaarde vir die gehalte daarvan, nou geregistreer kan word. Voorsiening word ook gemaak vir ’n nasionale lys van plantsoorte, asook geleenthede waar besware aangehoor kan word wat by die registrateur vir plantverbetering ingedien is. Die wet voorsien die regsraamwerk vir die produksie en verkope van saad- en plantmateriaal van ’n goeie gehalte wat kan bydra tot die oorhoofse produktiwiteit en volhoubaarheid van voedselproduksie in Suid-Afrika. Wandile Sihlobo, hoofekonoom van Agbiz, sê enige modernisering van wette en regulasies…

Nog ’n treffende aanhaling wat die Amerikaanse president Abraham Lincoln blykbaar nooit gesê het nie, is: “Jy kan nie môre se verantwoordelikheid ontduik deur dit vandag te vermy nie.” In daardie geval wil ek voorstel ons Suid-Afrikaners eien dit as volksbesit, want dié wysheid kan hier wragtig baie help! Soos onlangs toe dr. Aaron Motsoaledi, minister van gesondheid, voorgestel het dat weggedoen word met belastingaftrekbare mediesefondskrediete vir individue wat meer as R700 000 per jaar verdien sodat dit eerder as finansiering vir die onbekostigbare nasionale gesondheidsversekering kan dien. Dít terwyl almal weet die openbare gesondheidstelsel word tans rot en kaal besteel. Dus nee, dr. Motsoaledi, vandag se verantwoordelikheid, jóú verantwoordelikheid, is om eers die geld wat jy reeds het en wat by belastingbetalers gevat word, sinvol aan te wend voor…

NATUURLIEFHEBBERS gons behoorlik op sosiale media nadat versteekte kameras in die Weskus Nasionale Park twee foto’s van ’n luiperd geneem het. Dit is die eerste bewyse in 170 jaar dat hierdie diere in die park voorkom. Een van die swart-wit foto’s is van die luiperd wat in die veld loop, en in die ander een kyk hy (of sy) nuuskierig na die kameralens. Sanparke beskou dit as ’n reusemylpaal vir die land se voortgesette bewaringspogings en sê dit is ’n bewys dat dié ontwykende roofdier hom weer aan die Weskus vestig. “Die terugkeer van die luiperd na die Weskus Nasionale Park beklemtoon die sukses van die langtermyn-bewaringsvennootskappe,” het JP Louw, woordvoerder van Sanparke, in reaksie op die foto’s gesê. Die foto’s is onderskeidelik in Augustus en Oktober geneem. Die geslag…

Hoe ouer jy word en hoe groter jou kinders word, hoe moeiliker raak dit om Kersgeskenke vir hulle te gee. Om die een of ander rede is my 30-jarige seun nie meer so opgewonde oor sy waterpistool of sy suster oor haar pop nie. Aan die ander kant van die spektrum sien ons weer kliënte wat aftree en dit dan goeddink om ’n gedeelte van hul aftreegeld aan die kinders te gee ten einde hul huis of motor af te betaal. Die probleem hiermee is dat dit bloot tot gevolg het dat die leefstyl van hul kinders verhoog word en daar nie regtig minder skuld aangegaan of finansieel beter beplan word nie. Die beste geskenk wat jy jou kinders kan gee, is om onafhanklik van hulle te kan aftree. Dertig…

Met elke boek, wanneer hy halfpad kom, is hy doodseker dit gaan nie werk nie. “ ’n Mens vrees dat die boek heeltemal gaan platval,” het Deon Meyer tydens die bekendstelling van sy boek Skorpio op Bosjes in die Breederiviervallei erken. “Ek gee dit dan vir dr. Etienne Bloemhof, my redakteur, en vir my vrou, Marianne, om te lees, en elke keer verwag ek dat hulle gaan sê ek moet asseblief nie hierdie boek verder skryf nie.” Dit is waarskynlik hierdie angs, wat soos ’n ongenooide reisgenoot saam met hom stap, wat tot sy briljantheid as skrywer bydra. “ ’n Mens moet nooit selftevrede raak nie, maar altyd twyfel in jouself, want dit wek ’n sekere energie op wat maak dat jy harder probeer en meer fokus om seker te…

BYEENKOMSTE 19-22 JANUARIE 2026: Combined Congress, aangebied deur die grondwetenskapvereniging van SA, die Suider-Afrikaanse vereniging vir tuinbouwetenskappe en SA vereniging vir gewasproduksie. Noordwes-Universiteit, Potchefstroom. E-pos: combinedcongress@gmail.com. Web: combinedcongress.org.za 3-4 MAART 2026: Landbouweekblad se herlewingslandboukonferensie. Reitz. E-pos: events@landbou.com 3-5 MAART 2026: Africa Energy Indaba. Kaapstadse Internasionale Konvensiesentrum. Navrae: 011 463 9184, e-pos: info@energyindaba.co.za 10-12 MAART 2026: African Wild Dogs United 2026. Virtuele internasionale konferensie oor die bewaring van wildehonde. Web: wilddogs.org 11-13 MAART 2026: Graintech Africa. Gallagher-konferensiesentrum, Johannesburg. Registreer op: sa.graintechafrica.com 11-13 MAART 2026: Iplex Africa. Internasionale pluimvee- en veeuitstalling. Gallagher-konferensiesentrum, Johannesburg. Registreer op: iplexafrica.com 12-13 MAART 2026: 90ste jaarvergadering en kongres van die Meulenaarskamer. Pezula Nature Retreat, Knysna. Meer inligting op: grainmilling.org.za 24-25 MAART 2026: Simposium van die Graanhanteringsorganisasie van SA. Diaz-hotel, Mosselbaai. Web: grainorgsa.co.za 26-27 MAART 2026: African Farming-imbizo. Pretoria. Navrae:…

Insetkoste Die verhoging in brandstofpryse in Desember kom op ’n besige tyd vir die landbou te midde van die aanplanting van somergewasse soos graan en oliesade, asook oestyd vir wintergraan en -oliesade. Die dieselprys (swaelinhoud 0,05%) het op 3 Desember met 65,48c/ liter gestyg en die petrolprys (95 oktaan) met 29c/liter. Brandstof behels sowat 13% van ’n graanboer se produksiekoste. Wandile Sihlobo, hoofekonoom van Agbiz, sê benewens dié terugslag vir boere raak dit ook landboubesighede, veral aan die logistieke kant. “Sowat 81% van mielies, 76% van koring en 69% van sojabone in Suid-Afrika word padlangs vervoer. Dit beteken gemiddeld 75% van die graan en oliesade word padlangs vervoer, asook ’n groot deel van ander landbouprodukte.” Die styging kom nadat verbruikers die vorige twee maande ’n bietjie verligting gekry het. Dit…

POSBUS 1802, KAAPSTAD 8000; e-pos: lbw@landbou.com BKS: Gee inenting ’n kans WENBRIEF Ek skryf dié brief aan veral voerkraaleienaars in my hoedanigheid as ’n medevoerkraal-eienaar om ’n saak van groot belang vir ons bedryf aan te roer. Vir baie jare het ons toestemming versoek om ons beeste teen bek-enklouseer (BKS) in te ent, en uiteindelik het dit nou ’n werklikheid geword. Al erken ons dat daar nog baie werk voorlê om ’n gladde inwerkingstelling te verseker, het ons nou ’n werklike geleentheid om hierdie program te laat slaag. Entstofbeskikbaarheid is beslis ’n bekommernis, maar daar word aktief daaraan aandag gegee. Dit is daarom diep ontstellend om aanhoudende negatiwiteit te hoor wat daarop sinspeel dat inenting “nooit sal werk nie”. Ons is almal bewus van die probleme rondom toepassing, maar tog…

MANFRED Venter, agronomiebestuurder van South African Breweries (SAB) in Suid-Afrika, het gesê die baie droë groeiseisoen, veral gedurende die kritieke groeistadium van korrelvulling, het veroorsaak dat die gars opbrengspotensiaal verloor het en die vetkorrel verlaag is. “Gegewe ’n vetkorrelspesifikasie van minimum 70%, het boere gesukkel om seker te maak dat die gars moutkwaliteit behaal.” Boere in die droëlandgebied het 193 000 ton gars gelewer wat vir vermouting aangebied kan word, dog Venter het gesê hulle het beplan om 279 000 ton te koop. “Boere het ’n volume van 257 000 ton aangeplant en 21 580 ton is as voergars gelewer, wat ’n groot opbrengsverlies van sowat 42 000 ton beteken.” Volgens hom het hulle ook in die besproeiingsgebiede een van die “ingewikkeldste seisoene in jare” ervaar. Die reënval tydens die…

JAN BOLAND COETZEE het van 1974 tot 1976 vir die Springbokke gespeel, onder meer teen Willie John McBride se Britse Leeus-span wat in 1974 in Suid-Afrika getoer het. In hierdie tyd het hy as intern by Simonsvlei gewerk, waarna hy die eerste wynmaker op Kanonkop geword het. Hy sou soggens voor 04:00 op die plaas begin werk het sodat hy smiddae kon gaan rugby oefen. Vanaf 1980 het hy saam met dr. Danie Craven Maties-rugby afgerig. Dit was ook die jaar wat hy Vriesenhof, sy wynplaas, in Stellenbosch se Paradyskloof gekoop het. Coetzee het van Suid-Afrika se beste rooiwyne gemaak. Hy was altyd gefassineer oor die verhouding tussen die mens en die natuur en het dit met drie woorde beskryf: plek, plante en presisie. Hy sal onthou word vir sy…

Hoewel daar ander faktore buiten die klimaat is wat winsgewendheid bepaal, soos prys, marktoegang en siektes, behoort die meeste boerderybedrywe en produsente tans in ’n redelik gunstige finansiële posisie te wees, maar dit is nie heeltemal die geval nie, met baie produsente wat finansieel swaar trek. Sedert ongeveer 2020 het die grootste deel van die somerreëngebied gemiddelde tot bogemiddelde reënval gehad. Daar was wel ’n seisoen met swakker reënval gedurende die El Niño van 2023-’24, maar dit was hoofsaaklik in Februarie en Maart 2024 toe daar ondergemiddelde reënval was. Die huidige seisoen was reënval in die geheel redelik naby die langtermyngemiddelde. Ná die droogte van ongeveer 2014 tot 2019 in die winterreëngebied het daar ook sedert 2020 redelik gemiddelde tot bogemiddelde reënval voorgekom. Langtermynvoorspellings is baie belangrik in produsente se…

Ondanks heelwat plantsiekteprobleme en gehaltekwessies op plekke het Suid-Afrika steeds in 2025 ’n bogemiddelde mielie-oes gehad. Die waarskynlikheid is baie groot dat heelparty van hierdie siektes, oues en dalk selfs nuwes, weer op plekke by gewasse gaan uitbreek. Die bekende siektedriehoek is hier ter sprake, naamlik waar drie faktore teenwoordig moet wees voordat ’n siekte gaan voorkom: die patogeen (siekteveroorsakende organisme), ’n geskikte vatbare gasheerplant en gunstige omgewingstoestande. Ons kan weinig aan die omgewingstoestande verander, maar ’n mens kan wel siekterisiko beperk deur meer weerstandbiedende kultivars te plant en die siekte-inokulumvlakke af te bring. Die inokulum is dié deel van ’n siekte-organisme (soos byvoorbeeld spore en swamdele) wat in staat is om infeksie in ’n plant te begin. Dit is dus die “beginmateriaal” van die siekte – die deel wat…

‘Poelie’ speel klaar met steekse trekkers PIETER DU TOIT, Overbergse boer en “reeksboereplanmaker”, het met ’n slim katrolstelsel, oftewel “ ’n poelie”, die trekkrag van kleiner trekkers verdubbel sodat dit groot trekkers wat vasval, kan uittrek. Deurdat die Overberg in die afgelope twee jaar heelwat meer reën as gewoonlik gekry het, het trekkers en werktuie gereeld vasgeval. Toe het Pieter, wat op die plaas Grashoek in die Strandveld-gebied boer en bekend is om sy planne met selfvoerders, voerkrippe uit perlemoenteelbakke en diefstalbestande sonpanele, begin kopkrap oor die probleem. Dit was nadat die gebruik van een of meer kleiner trekkers om groter werktuie uit te trek nie gewerk het nie omdat die trekkrag oneweredig is. Die stelsel wat hy geprakseer het, werk op dieselfde beginsel as ’n katrolstel (block and tackle).…

Wen - Wen - Wen! Vandeesweek kan 1 leser ‘n Boereplaas Bordspeletjie wen. Leidraad: In ’n nasionale park Lees op bl. 98 hoe dit werk. WEN BOEREPLAAS-BORDSPELETJIE! Een leser kan 'n Boereplaas Bordspeletjie wen. NEEM SÓ DEEL: Vul die blokraai korrek in en gebruik die letters in die kleurblokke om die antwoord op die vraag op bl. 99 te ontrafel. SMS die woord LBW, gevolg deur jou antwoord, naam, van en dorp/stad na 33677. Deelnemers kan soveel keer SMS as wat hulle wil. Elke SMS kos R1,50. Net mense binne SA grense kan deelnee Die wenners sal die oorspronklike, voltooide blokraai en hul besonderhede moet verskaf. Geen werknemers of h gesinne van Media24 en sy reklamemaatskappye mag deelneem nie. Die sluitingsdatum is 8 Januarie 2026. Geen posstukke word meer as…

GAUTENG NIGEL ALEWYNSPOORT (145) 21 ha, aan Allegiance Jhb Sooth (Edms.) Bpk., van Kingfisher Prop (Edms.) Bpk., R800 000. STRYFONTEIN (477) 257 ha, aan Kadash Chianina (Edms.) Bpk., van P & M Trust, R5200000. WELVERDIEND (379) 10 ha, aan Phendula Traders (Edms.) Bpk., van R.D. Tutt, R1 200 000. PRETORIA KAMEELFONTEIN (297) 25 ha, aan Love Beloved (Edms.) Bpk., van Jancli BK, R4 000 000. KWAZULU-NATAL BALLITO LOT 49 (862) 12 ha, aan PPD Asset Management (Edms.) Bpk., van B N D Prop Inv BK, R3122000. LIMPOPO ALLDAYS VERA (815) 43 ha, aan G.A.J. Berne, van M.M. du Plessis en P.G.W. du Plessis, R1 940 000. DENDRON BERGPLAATS (40) 88 ha, aan Du Toit Eiendom Ontwikkelings BK, van G.P. Otto, R4 680 000. KAREEBOSCH (618) 146 ha, aan Kareebosch Propco…

DIÉ kliniek het verlede jaar eerste met die bek-en-klouseer-uitbreking in die Oos-Kaap te doen gekry. ’n Melkboer het vir Davis ’n foto gestuur van een van sy koeie waarvan die tong se vel afgekom het. “Ek het nog nooit so iets gesien nie, maar het geweet daar is net een ding wat dít kan veroorsaak,” het hy onlangs tydens ’n biosekerheidswerksessie op Malmesbury gesê. Hy het aan die boeregemeenskap van die omgewing gesê hulle moet bek-en-klouseer (BKS) tot elke prys van hul plase probeer afhou. Wanneer ’n uitbreking wel voorkom, is die sleutelwoorde verhoudinge en samewerking. “Die bekamping van BKS gaan oor verhoudinge: jou verhouding met staatsamptenare, jou medeboere en jou gemeenskap. Een manier om die siekte onder beheer te kry, is om verhoudinge te bou.” Davis het boere aangemoedig…

VOLGENS dié waarskuwing in sy jongste seisoenale voorspelling vir Desember vanjaar tot April volgende jaar sê die weerkantoor dat die watervlakke in die Kou-Kamma-, Kouga-, Nelson Mandelabaaien Sarah Baardman-distrikte weens die verwagte ondergemiddelde reënval streng dopgehou en die nodige bestuursmaatreëls ingestel moet word. Weens die swak winterreën word reeds probleme in dele van die aangrensende Tuinroete-, Kou-Kamma- en Kouga-distrikte met waterbestuur ondervind. Indien die voorspelling korrek is, word verdere druk op waterbronne in die area verwag. Swak La Niña-toestande word in die middel tot laat somer verwag. Gevolglik kan die noordoostelike dele van Suid-Afrika in die somer bogemiddelde reënval verwag. Die Alfred Nzo-streek is die enigste deel in die Oos-Kaap waar bogemiddelde reënval verwag word. In die voorspellingstydperk kan die grootste deel van die land bogemiddelde minimum temperature verwag, terwyl…

Ons lees gereeld van boerdery-ondernemings wat opgedeel of boerdery-bates wat verkoop word ná Pa en Ma se afsterwe. Die gereelde verdeling van familieboerdery-ondernemings by die oorgang van geslagte bly kommerwekkend, want dié boerdery-ondernemings het die ekonomie van skaal nodig om winsgewend te bly. Navorsing van PwC wys dat 85% van plaaslike familie-ondernemings nie ná die derde geslag oorleef nie. Een van die primêre redes hiervoor is waarskynlik die blote wiskundige som van: “Die familie word vinniger meer as wat die onderneming kan groei.” Die boerderyonderneming moet dan te veel monde in die familie voed. Die gevolg is dat hierdie ondernemings nie oorleef nie, en verdeel of verkoop moet word. Die oplossing om hierdie verdeling of werklikheid te vermy, is nie eenvoudig nie, maar die familie moet openlik daaroor praat en…

Chenin blanc het weer koning gekraai met 34 wyne wat van die beste tellings gekry het. Kan ’n mens dus met veiligheid sê Suid-Afrika het Chenin blanc nou vir homself toegeëien as sy vlagskip-witdruifkultivar in die internasionale arena? Ja, ek dink so, en dit kom al ’n tyd lank aan. Suid-Afrika se enigste mededinger is die Loirevallei (in Frankryk), wat die afgelope ruk ’n paar moeilike oesjare beleef het – selfs meer as die Kaap. Daar word wonderlike wyne in die Loirevallei gemaak, maar ek meen daar word selfs beter wyn in Suid-Afrika gemaak. Daar is ook ’n groter verskeidenheid terroirs in Suid-Afrika as in die Loirevallei. Chenin blanc is ’n fantastiese kultivar om as vlagskip voor te hou. Dis ’n edelkultivar, maar dit word nie soos Sauvignon blanc en…

Enkelryplanter werk akkuraat LEMKEN se nuwe Faya MF is ’n presisieplanter wat ’n enkelry-saadplasing vir ’n wye reeks rygewasse bied. Die maatskappy sê dié planter bied ’n doelgemaakte oplossing aan boere wat maksimum plasingspresisie én ’n hoë uitset vereis om rygewasse te plant. Die Faya FM is nou beskikbaar as ’n eerstefaseplanter, waarvan die reeksproduksie in 2027 sal begin. Die presisieplanter sal in agt-, nege- en twaalfry-weergawes beskikbaar wees. ’n Modulêre raamwerk-ontwerp met ’n werkwydte van 6 m en ’n opvoumeganisme maak die kern hiervan uit. Na gelang van die tipe gewas en die plaas se produksiemetodes, kan verskeie ry- en spasiëringskombinasies gebruik word. In Suid-Afrika begin dit by ’n smal 45 cm en strek tot by ’n maksimum van 91 cm. LEMKEN gebruik ’n lugdruksaaduitmeetmeganisme van ’n hoëgehalte-aluminium met…

SPYSKAART Muskatini-spritzerWaatlemoen-en-kruiekebabs met kaastruffels Tamatietertjies met tiemieSoutvarkboud met makadamia-gratin Hoenderpasteivlegsel Oondgebraaide suurlemoenbotteraartappeltjies Nektarien-en-avokadoslaai Groenboonslaai met gepiekelde rooi-uieKoffie-en-karamelroomyskoek Muskatini-spritzer 10 sopies wit muskadel 6 sopies jenewer 12 sopies tonikum Sap van 2 suurlemoene Fyn ys Dun skyfies vars suurlemoen Yskoue sodawater Meng die muskadel, jenewer, tonikum en suurlemoensap en verdeel tussen 6-8 glase gevul met fyn ys. Voeg ’n paar stukkies vars suurlemoen by en roer liggies. Vul met sodawater na smaak en sit dadelik voor. Lewer 6-8 drankies. Waatlemoen-enkruiekebabs met kaastruffels Kraakvars en stroopsoet waatlemoen pas perfek by sout, romerige kaas en die vars smaak van basiliekruid. Kaastruffels 125 ml roomkaas, teen kamertemperatuur 80 ml gekrummelde bokmelkkaas 80 ml gekrummelde fetakaas Swartpeper na smaak 100 ml pimperneute 500 g waatlemoen, in skywe gesny Hand vol vars basiliekruidblare Balsemiekstroop, om af…

’n Naam sê nie veel nie. “A rose by any other name would smell as sweet.” Is dit waar? Soms is dit waar, maar nie altyd en in alle gevalle nie. ’n Naam kan jou na die verlede en mooi herinneringe terugvoer. Die teenoorgestelde kan ook waar wees. ’n Naam kan ook verwagtinge skep. Byvoorbeeld, die profeet Jesaja kry die opdrag om aan ’n terneergedrukte volk te sê: “Die Here sal self vir julle ’n teken gee: ’n Jong vrou sal swanger word en ’n seun in die wêreld bring en sy sal hom Emmanuel noem” (Jes. 7:14). Jare later sou die evangelis Mattheus hierna verwys en sommer die ontsaglike betekenis van dié naam beklemtoon. “Emmanuel” beteken God is met ons. Van al die name wat Christus gekry het –…

Die TABEL toon grondtransaksies groter as 10 ha in Limpopo, Gauteng en KwaZulu-Natal vir die 12 maande tot Augustus vanjaar, met gemengde prysbewegings in dié drie provinsies. In Limpopo is 563 transaksies oor 12 distrikte gesluit, met 205 831 ha wat teen altesaam R3,868 miljard verhandel is. Gunstige prysneigings is in 58% van die distrikte opgemerk, met Musina (11,8%) die uitskieter. Pryse het veral by Alldays (-12,6%) gedaal. In Gauteng is 489 transaksies oor vier distrikte gesluit, en 259 905 ha is teen altesaam R4,005 miljard verhandel. Pretoria (9,7%) toon ’n oplewing, maar pryse het veral by Nigel (-14,2%) gedaal. In KwaZulu-Natal is 346 transaksies oor 13 distrikte gesluit, met 100 056 ha wat teen altesaam R3,352 miljard verhandel is. ’n Vergelyking dui op ’n toename in verhandeling van 150…

WAGYU Bod van R100 000 op Wagyu-bul toegeslaan Die Wagyu-beestelersgenootskap se elite-veiling wat vanjaar aanlyn op die Meerkat-platform aangebied is, het ’n omset van bykans R688 000 vir die 69 lotte opgelewer. Die duurste Wagyu was lot 17, die bul SWK 220238 HH, wat vir R100 000 verkoop is. Johan de Vos van Stella Wagyu by Ventersburg was die verkoper. Die koper was Org du Plessis van Villiers. Tien kommersiële dragtige verse het gemiddeld R21 500 behaal en vyf kommersiële niedragtige verse R15 000. Altesaam 83 strooitjies semen het gemiddeld R1 330 elk behaal. Vleissentraal Frankfort het die veiling virtueel aangebied. Ian Grobbelaar was die afslaer. — JOHAN NORVAL Geen einde aan kampioenbul Kelloggs se krag DIE kampioen-Simbra-bul Rumba Kelloggs HB 21-345 het verdere sterstatus bereik toe hy vir ’n…