Landbouweekblad -julkaisun 24 July 2025 -irtonumeron sisällysluettelo

Ruiter van die windjie ’n Lid van die Hawk-windvlerksweefklub in die Oos-Kaap sweef naby Mondplaas in die Gamtoosriviervallei, met verskeie weidings vir melkplase onder besproeiing op die agtergrond. Met ’n 100%-watertoekenning uit die Kougadam kan die besproeiingsboere by Mondplaas weer voluit besproei nadat die Kougadam in 2021 slegs 4% vol was en boere in die vallei se waterkwota tot 2024 vir etlike jare streng ingeperk was. Volgens Rienette Colesky, uitvoerende hoof van Gamtoos Water, het besproeiingsboere tot dusver nog net 53% van vanjaar se waterkwota gebruik, terwyl die gemiddelde vir dié tydperk 73% is. Die afname word hoofsaaklik toegeskryf aan waterbesparende boerderypraktyke wat sedert die droogte toegepas word. Die Kougadam was teen druktyd sowat 78,89% vol. Die dam het in Desember verlede jaar laas oorgeloop. Die ander sê Sonstorm laat…

DIT was ses jaar van baie harde werk deur ’n hele klomp mense en organisasies om beken-klouseer te stuit, sê Paul van Vuuren van Limpopo se bek-en-klouseerforum, wat kort ná die uitbreking in 2019 in die provinsie op die been gebring is. Om bek-en-klouseer onder beheer te hou, verg toegewyde samewerking deur ál die betrokke partye in die rooivleiswaardeketting, asook ander belanghebbendes, soos die departement van landbou se veeartsenykundige dienste, die polisie en die georganiseerde landbou. “In Limpopo het ons almal deelgeneem aan die poging om eers die verspreiding en toe later verdere uitbrekings te voorkom. Die bek-en-klouseerforum, ons staatsveeartse, afslaers en Agri Limpopo het ingespring.” Dit bly egter ’n brose vrede, want almal in die provinsie weet hoe maklik die siekte weer kan uitbreek. “Ons polisieer maar self, want…

As Manie nou iets positiefs móét probeer vind uit die owerhede se onvermoë om dienste te lewer of infrastruktuur te onderhou of te herstel, dan is dit dat, veral in landelike gebiede, gemeenskappe saamgesnoer word om self oplossings vir hul probleme te probeer vind. Dit was onlangs weer die geval by Hlohlolwane (Clocolan) in die Vrystaat toe die plaaslike landbouvereniging, plaaslike taxiverenigings en sakeleiers saam besluit het om die pad na Marquard af te sper om die provinsiale regering te dwing om aandag te skenk aan die uiters swak toestand van die pad. Deonne Roux, verteenwoordiger vir landelike veiligheid by die Clocolan-boerevereniging, sê die afstand van sowat 30 km tussen dié dorpe duur langer as ’n uur om met ’n gewone voertuig af te lê. Dit het die hele gemeenskap…

DIE verleidelike groen blare van die Cestrum laevigatum, ook bekend as die inkbessie, is dodelik, en veeartse waarsku dat niks vir diere gedoen kan word as hulle ’n groot hoeveelheid daarvan geëet het nie. Dr. Danie Odendaal, direkteur van die Veearts Netwerk, sê ’n veearts van Reitz in die Vrystaat het ’n geval aangemeld van 70 dragtige verse en koeie uit ’n groep van 200 wat gevrek het nadat hulle dié plant geëet het. Dit het gebeur nadat die diere as ’n tussentydse maatreël ingejaag is by ’n nabygeleë kamp wat reeds afgewei is, en onwetend dat daar baie inkbessieplante onder die bloekoms groei. Onraad is vermoed toe die eerste diere die volgende dag begin gevrek het, waarna groot verliese in die dae daarna gevolg het. “Dit is nie ’n…

LANDBOUWEEKBLAD se aanlyn publikasie Landbou.com het onlangs berig oor die gesukkel van twee beesboere van Noordwes en die Vrystaat om staatsveeartse na hul kuddes op hul plase te laat kom. Duncan Serapelwane van Moalasi Bonsmaras in Vryburg en Bush Masiu, ’n stoet- en-kommersiële beesboer by Senekal, het die staat se veeartsenydienste onder meer as “wanordelik en onderbeman” bestempel. Dit het ook ’n uitwerking op hul winste, want veilings kan nie voortgaan sonder dat die diere deur ’n veearts ondersoek is nie. Midgley beaam dat boere die reg het om te kla as staatsveeartse nie betyds reageer nie, “maar hulle moet ook verstaan waarmee hierdie veeartse daagliks te kampe het – en hoe boere se eie optrede soms daartoe bydra”. In gebiede soos Noordwes, waar uitbrekings van bek-enklouseer buite die grense…

KANADESE navorsers het dit reggekry om hawergene met behulp van Crispr-tegnologie só te verander dat dit meer vesel bevat, hoër opbrengste kan lewer en beter by klimaatsverandering kan aanpas. Luidens ’n verklaring deur die McGill-universiteit in Montreal het navorsers van dié universiteit Crispr-Cas9geenredigeringstegnologie gebruik om dele van hawergene uit te sny en te verander. Dié tegnologie maak presiese genetiese veranderinge moontlik, en plante kan vinniger en doeltreffender verbeter word as wat die geval is met tradisionele teelmetodes. Aangesien die tegnologie die inbring van vreemde DNS onnodig maak, is dit ook vir verbruikers aanvaarbaarder, sê prof. Jaswinder Singh, die navorsingsleier. Die navorsers het gekonsentreer op gene wat te doen het met pluimontwikkeling (hoe saadhoofde gerangskik word), rypwording en betaglukaaninhoud, wat gesondheidsvoordele inhou. Ná die behandeling het die plante anders gegroei en…

Die landbou draai om krediet. Boere het voorwaardes nodig wat by hul produksiesiklusse pas, maar insetverskaffers kan nie bekostig om vir maande op betaling te wag nie. Die oplossing? Credit Circuit, ’n platform wat verskaffers binne 48 uur betaal, terwyl boere vir langer krediet kry. Die beginsel is: “Sell on credit. Get paid instantly.” En dít is wat gebeur. Wat is Credit Circuit? Credit Circuit is ’n Suid-Afrikaanse finansiëletegnologieplatform wat handelskrediettransaksies digitaliseer, verifieer, verseker en finansier. Pleks daarvan dat ’n verskaffer self krediet dra, word die transaksie biometries onderteken en digitaal bevestig. Hollard verleen kredietversekering en Credit Circuit finansier dan die verskaffer – nie die boer nie – binne 48 uur ná digitale verifikasie van die handelskrediettransaksie. Die verskaffer bepaal self die kredietbepalings vir sy kliënt en behou volle beheer…

Toe Francois Hoffman in 1992 met sy militêre diensplig in Potchefstroom besig was, het hy ’n gesegde in die weermag geleer wat hy later gereeld in moeilike tye sou herhaal: “Druk deur, al is dit seer. ’n Man gaan lê nie net nie. Kry jou kop reg en gaan aan.” Hy het volgens dié slagspreuk gelewe en het dit ook uitgeleef in sy boerdery, wat hy en sy vrou, Franelyn, op die plaas Goedgedacht buite Delmas bedryf het. Tog was dit hierdie ingesteldheid wat in die weermag by hom ingedril is, wat hom jare later sou keer om hulp te vra toe hy tekens van depressie begin toon en erge angsaanvalle gekry het, sê Franelyn. Snags kon hy nie slaap nie en hy het in die huis rondgedwaal met sy…

Darling Brew, geleë in die nywerheidsgebied van dié dorpie in die Wes-Kaap, is veel meer as net ’n boetiekbrouery. Onder leiding van Tewie Roos, besturende direkteur, is dit ’n voorbeeld van hoe entrepreneurskap, volhoubare praktyke en gemeenskapsbetrokkenheid saam ’n plaaslike onderneming wat ’n impak maak, kan vorm. Met biere wat aan bedreigde spesies gekoppel is en herwinning as kernbeginsel, blink hierdie brouery uit met veel meer as net smaak. Darling Brew is in 2010 deur Kevin en Philippa Wood begin nadat Kevin, ’n natuurliefhebber, op ’n Afrika-reis aan die boetiekbierkultuur blootgestel is. “Hy het nie self begin brou nie, maar saam met kontrakbrouers gewerk om die handelsmerk te vestig,” sê Tewie. Die brouery het vinnig gegroei en vandag het dit ’n permanente tuiste op Darling, met moderne toerusting en ’n…

Die toenemende vraag na hernubare energie bied grondeienaars en boere nuwe geleenthede om bykomende inkomste te verdien deur van hul minder produktiewe grond aan energiemaatskappye te verhuur om windturbines en sonkragaanlegte op te rig, of om self tot die energiemark toe te tree as onafhanklike kragprodusente. Jan Fourie, uitvoerende hoof van Mulilo, ’n onafhanklike kragopwekkingsmaatskappy, het vroeër aan Landbouweekblad gesê die ontwikkeling van hernubare energie hou reeds ’n beduidende voordeel in vir boere wat geskikte grond in die regte gebiede het om te verhuur. Sulke boere verwelkom die huurinkomste uit grond wat andersins nie regtig tot hul kontantvloei of winsgewendheid kan bydra nie. Gegewe die ruimte vir aanlegte en die wind en son wat in Suid-Afrika beskikbaar is, veral in die Noord- en Oos-Kaap, meen hy dit is nie nodig…

Dit sit nie in enigeen se broek om die Suid-Afrikaanse bakkiemark aan te durf nie, veral nie as dit by bakkies vir boere kom nie. Boere is baie lojaal aan die handelsmerk van hul keuse en dit verg iets spesiaals om hulle anders te oortuig. Dit het egter nie die Franse voertuigvervaardiger Peugeot afgeskrik nie. Met sy outomatiese Landtrek 4Action-dubbelkajuitbakkie wys hy dat hy nie net mooi voertuie vervaardig nie, maar ook bakkies wat beslis hard kan werk. Dít was die deurlopende kommentaar van die deelnemers aan Landbouweekblad se Dubbelkajuitbakkie vir ’n boer-reeks oor die Peugeot. Hoewel die Fransman se turboaangedrewe dieselenjin van 1,9 liter ’n rapsie kleiner was as dié van die res van die bakkies wat aan die reeks deelneem het, het dit die boere min gepla. Hulle…

NWK gee skoene vir klein voetjies Bontle Fore van die Tshepang-laerskool in Itsoseng naby Lichtenburg wys haar nuwe skoolskoene wat deur NWK geskenk is. Meer as 6 500 leerlinge van Noordwes het die afgelope 12 jaar ’n paar skoolskoene ontvang danksy dié landboumaatskappy se jaarlikse skoolskoeneprojek. NWK het Jeugmaand vanjaar gevier deur meer as 550 pare nuwe skoolskoene aan twee skole in Itsoseng uit te deel. “Die waarde van vanjaar se skenking beloop ongeveer R243 000. Dit sluit skoolskoene, skoenpolitoer en -borsels, mussies, kouse en seilsakkies vir elke leerder in,” sê Johan Bezuidenhout, NWK se groepbestuurder van korporatiewe bemarking en kommunikasie. — Vida Booysen Vliegtuigkrisis: Regstappe teen Burgerlugvaartowerheid ’n Taakspan wat verskeie organisasies in die lugvaartbedryf verteenwoordig, het met dringende regsoptrede teen die Suid-Afrikaanse Burgerlugvaartowerheid (BLO) begin. Dit volg nadat…

DIE karkasprys van klas C-skaapvleis was onlangs vir die eerste keer in ’n baie lang tyd laer as dié van klas A-beesvleis. Dit het dié mark beslis vir hierdie tyd van die jaar op sy kop gekeer. Die karkaspryse van klas A-beesvleis of super (soos die bedryf daarna verwys) het op Dinsdag 8 Julie op R70/kg gestaan en die volgende dag het dit tot R68 en R65/kg teruggeval. “Klas A-pryse het in die afgelope drie weke by R85/kg gaan draai, maar vanoggend het dit tot R65/kg geval,” sê Paul van Vuuren, boer, voerkraaleienaar en besturende direkteur van André Kock & Seuns Limpopo. Een van die faktore wat tot die hoër pryse bygedra het, was die hoë prys van mieliesemels (chop) ’n paar maande gelede. “Chop het ses tot agt maande…

DIT is maar net enkele van die talle grassoorte wat skoolkinders van Askham onlangs geïdentifiseer het nadat die gebied in die laatsomer goeie reën gekry het. Nico de Wet, boer van die plaas Swartpan in hierdie distrik, vertel dat die jongspan met groot entoesiasme grasse vir ’n kompetisie versamel, gedroog, gemonteer, name gegee en ook die gebruikswaardes beskryf het. Een van die ongewone dinge wat De Wet vanjaar beleef het, is dat beeste weke lank in die veld oorleef het sonder om na die waterpunte te beweeg. Dit is omdat hulle tsammas gevreet het – ’n soort wilde waatlemoen, wat nie vir mense na iets smaak nie, maar wat baie water bevat. “Die beeste drink eenvoudig nie water nie, hulle lewe van die tsammas, so ons moet hulle gaan bymekaarmaak…

MEER as 300 mense het aan die padversperring deelgeneem, sê Deonne Roux, verteenwoordiger vir landelike veiligheid van die Clocolan-boerevereniging. Daar was groot samehorigheid onder almal wat deur die treurige toestand van die pad geraak word. Volgens Roux is die afstand tussen Hlohlolwane en Marquard sowat 30 km, maar niemand met ’n gewone sedanmotor kan dié afstand in minder as ’n uur aflê nie. ’n Afvaardiging van die Vrystaatse regering het die dag van die padblokkade daar opgedaag nadat hulle self die slegte toestand van die pad met hul sedanvoertuig moes trotseer en het daarna ’n memorandum met griewe in ontvangs geneem. Volgens AJ van Rooyen, ’n boer van Hlohlolwane, is hulle uiteindelik deur die afvaardiging van die LUR vir gemeenskapsveiligheid, paaie en vervoer se kantoor te woord gestaan en die…

OM die titel van Bees- of Skaapboer van die Jaar te wen, is veel meer as net ’n titel. Dit dryf jou tot ander insigte, dwing jou om te herbesin en dit is ook nie bloot eenrigtingverkeer nie, sê voormalige wenners. Cobus van Coller van Viljoenskroon, wat dié titel in 2019 in die skaapboer-afdeling saam met sy vrou, Magdel, gewen het, sê dit was ’n ongelooflike geleentheid om te herbesin oor wat hulle doen. “Aanvanklik wou ons nie deelneem nie, want jy stel jouself op heelparty vlakke bloot, maar ek kan nou terugkyk en eerlik sê dit was ’n uitstekende ervaring. Dit haal jou uit jou gemaksone, jy word gedwing om jouself te beoordeel, te oordink waarheen jy op pad is en hoekom jy doen wat jy doen. “Die vrae…

PRODUSENTE wat van Julie tot Oktober nog skorsies en pampoene kan lewer, kan stewige pryse op varsproduktemarkte verwag. Die effense verlangsaming in die vraag na botterskorsies as gevolg van die skoolvakansie en Botswana wat tans nie invoer toelaat nie, gaan van korte duur wees, sê André Dippenaar, ’n markagent van die Tshwane-varsproduktemark. Sodra die skole weer begin, sal die vraag na groente, soos botterskorsies wat baie gewild vir skoolvoedingskemas is, styg. Dippenaar, bestuurder van die agentskap DW Fresh se hoofgroentelyne, waaronder wortels, beet, pampoene, skorsies en broccoli, sê vanweë ’n lae aanbod op die mark verdien produsente tans goeie pryse vir Hubbard-skorsies en ysterpampoene (boerpampoene). Reënweer het baie boere se opbrengste geknou en die laer aanbod het die pryse van Hubbards gestimuleer. Daar is ook nie vanjaar ’n ooraanbod van…

Tiger Brands is een van die grootste voedselgroepe in Suid-Afrika, met ’n oorheersende posisie in voedselverwerking, maar moes in onlangse jare die wind van voor trotseer. In 2023 is die bestuur verander en resultate het begin verbeter. In die proses moes die maatskappy ook die vorige jaar se finansiële state herevalueer, hersien en weer publiseer. Dit dui op vroeëre probleme. Die jongste sesmaanderesultate toon ’n verbetering in sekere finansiële items. Omset het min gestyg (met 2%). Die omset van sowat R38 miljard in die vorige boekjaar is verdien met besigheid in 28 markte in Afrika waarheen uitgevoer is en met verwerkingseenhede, hoofsaaklik in Suider-Afrika. Daar is verskillende bedryfseenhede wat op dié markte toegespits is en ná die herstrukturering goed vaar onder nuwe bestuur. Die koringmaal- en bakbesigheid het in die…

In ’n mededingende mark waar staantyd winsverlies beteken, bied SAFEGUARD – Case IH se verlengde-waarborgstelsel – ’n kostedoeltreffende oplossing om boere se trekkers langer aan die werk te hou. Volgens Arno du Plessis, hoof van handelsmerk- en naverkopediens by CNH in Afrika suid van die Sahara, is dit meer as net ’n waarborg – dit is ’n volledige benadering tot ondersteuning, instandhouding en gemoedsrus. “SAFEGUARD is ’n interne stelsel wat deur CNH ontwikkel is. Dit wys dat die maatskappy werklik by sy produkte staan. En dit is baie bekostigbaarder as wat mense dink – jy kan vir die prys van ’n bakkie se verlengde waarborg jou Magnum of Steiger nog drie jaar lank beskerm.” Die standaardwaarborg op Case IH-trekkers is gewoonlik een jaar, met onbeperkte ure. Met SAFEGUARD kan dit…

Die “Klein Kerkie” is, wel, klein. Dit is sowat 14,2 m² groot – 20 bakstene lank en 15 bakstene wyd. Dit het plek vir slegs agt mense en is perfek indien jy die gaste op jou troue wil beperk. Die afgetrede magistraat Maynard Mathew het die kerkie ter nagedagtenis aan sy seun Llandaff gebou. Dit is – kompleet met die gekleurde loodglasvensters – ’n replika van ’n deel van die Cardiff-katedraal in Wallis. Dit staan op ’n stuk grond wat Maynard op die plaas Scottstan gekoop het. Llandaff het op 28-jarige ouderdom gesterf nadat hy op 19 Maart 1925 agt mynwerkers in ’n steenkoolmyn-ongeluk by Burnside Colliery naby Dundee gered het. Hy kon nie betyds voor ’n tweede rotsstorting uitkom nie en sy lyk is nooit gevind nie. Die agt…

1 Junior kampioen-wolram, 3163 LT. Eienaars: Manie (links, 083 232 4324) en Alta Lombard (naaslinks), Oranjeville. Hanteerder: Thabang Khanye (middel). By hulle is André Malherbe (beoordelaar). 2 Senior kampioen-wolram en Vrystaatse junior kampioenram, 3057 EX. Eienaars: Jan (middel) en Thomas Uys (regs, 082 375 9217), Steynsrus. Hanteerder: Jan Malebu. 3 Kampioen-superlam, 4012 HFW. Eienaar: Francois Wessels (middel, 082 352 5101), Standerton. Hanteerder: Ivan Khanzi (links). By hulle is André Malherbe (beoordelaar). 4 Kampioen ligte ramlam, 4020 HFW. Eienaar: Francois Wessels (middel), Standerton. Hanteerder: Vusi Thabete (links). By hulle is Henk Harmse (beoordelaar). 5 Kampioen swaar ramlam, 3167 HFW. Eienaar: Francois Wessels (middel), Standerton. Hanteerder: Beke Molefe (links). Regs is André Malherbe (beoordelaar). 6 Senior kampioenram, 3055 WD. Eienaar: Wouter du Plooy (middel, 079 887 0123), Bultfontein. Hanteerder: Frans Dikhole (links).…

Drakensberger-verse stel SA rekordprys op ’N SUID-AFRIKAANSE rekordprys van R62 000 vir ’n oop Drakensberger-vers is op 19 Junie op die nasionale Drakensberger-veiling in die Afridome op Parys opgestel. Twee verse wat opgeveil is, het elk vir dié nuwe rekord gesorg. Die Neuman-broers, Rodney en Leonard, van Vrede het die verse aan André en Juffie van Dyk van Middelburg, Mpumalanga, verkoop. ’n Plaaslike rekordprys vir semen is ook opgestel toe semen van die bul PU 19-0348 van Pikkie Uys van P.W.B. Uys Drakensbergers, Volksrust, R2 000 per strooitjie behaal het. Die kopers was Jean van der Merwe en Willie Landman, eienaars van die Black Hills Drakensberger-stoetery by Klerksdorp. Die duurste bul was GR 21-0311 van Rouvus Drakensbergers van Gawie en Frik Roux, Ventersburg, wat vir R250 000 aan Jan-Louis en…

Meeste graan in 30 jaar uit Amerika ingevoer AMERIKA het verlede jaar tydens die erge droogte in Suider-Afrika mielies en sojabone ter waarde van $140 miljoen (R2,49 miljard) aan die streek verskaf – die meeste in 30 jaar. Die droogte het tot ’n groot afname in mielie- en sojaboonproduksie in Suider-Afrika gelei. Stygende voedselinflasie en ekonomiese probleme het die voedsel- en landboudiens van die Amerikaanse ambassade in Pretoria genoop om in te gryp. Dirk Esterhuizen, landbou-ekonoom van die Amerikaanse departement van landbou in Suid-Afrika, sê daar is met die bedryf en die Suid-Afrikaanse regering saamgewerk om oplossings te vind sodat geneties gemodifiseerde (GM) gewasse ingevoer kon word. Suid-Afrika laat net die invoer van GM mielies toe as die kultivars uit die uitvoerland ooreenstem met die GM kultivars wat reeds in…

WENBRIEF Die keiser is kaal In 2011 en vroeër is gedetailleerde waarskuwings oor die bedreiging van bek-en-klouseer in Suid-Afrika uitgereik. Skrywes in tydskrifte en akademiese joernale wat gesmeek het vir stelsels, prosesse en ’n nasionale naspeurbaarheidsmeganisme is volop. Dit het sedertdien bly eggo, selfs in die Rooivleisbedryfstrategie 2030. Hierdie bekommernisse was nie abstrak nie – dit was gegrond op die begrip van hoe mislukking sou lyk. Soos Joseph Brodsky geskryf het: “Tragedie is altyd ’n voldonge feit, terwyl vrees altyd te make het met afwagting; met die mens se erkenning van sy negatiewe potensiaal.” Die waarskuwings het daardie vrees beliggaam – die duidelike erkenning dat ’n wye landbou- en ekonomiese ineenstorting ontketen kon word sonder ingryping. Tog is niks gedoen nie, en wat wel probeer is, is gekritiseer as onprakties…

ASTRAL FOODS, Suid-Afrika se grootste geïntegreerde pluimveeprodusent, het danksy die toestaan van ’n permit met die inenting van teelhoenders op ’n Gautengse plaas begin. Dit kom teen die agtergrond van die bevestiging van uitbrekings van die H5N1-virusstam, die stam waarteen Astral gaan inent, op twee ánder produsente se teelhoenderplase – een by Lichtenburg in Noordwes en die ander by eMkhondo (Piet Retief) in Mpumalanga. Gary Arnold, uitvoerende hoof van Astral, sê die hoenders op die plaas waar inenting begin het, verteenwoordig sowat 5% van die maatskappy se totale teelvoorraad. “Die goedkeuring is ’n groot stap vooruit in die stryd teen voëlgriep en dit versterk Astral se leidende rol in verantwoordelike pluimveeproduksie.” Astral gebruik ’n kommersiële entstof, verskaf deur ’n internasionale vervaardiger, wat reeds elders ter wêreld ook gebruik word. Uiters…

’N GESPREK oor vrot paaie wat in Mei op Nampo gevoer is, het tot in die parlement weerklink toe ’n nuwe vennootskap onlangs tussen Infrastructure South Africa, AgriSA en Agbiz aangekondig is. Dean Macpherson, minister van openbare werke en infrastruktuur, het die nuwe vennootskap in sy departement se begrotingsdebat aangekondig. “Hierdie inisiatief sal ’n datagedrewe benadering volg om paaie wat voorkeur vir herstel moet kry, te identifiseer. Dit sal op werklike landbouverspreiding gegrond wees. “Dié projekte sal uiteengesit word om finansiering te vind sodat dit die uitvoering daarvan moontlik kan maak.” Theo Boshoff, uitvoerende hoof van Agbiz, sê die saadjie vir die vennootskap is geplant met Macpherson se besoek aan die Nampo-oesdag in Mei. “Die toestand van die paaie het in gesprekke met belanghebbendes in die landbou na vore gekom.…

DÍT is hoe Japie Celliers jr. sy pa, wat op 8 Junie ná ’n kort siekte in die ouderdom van 81 oorlede is, onthou. “Ek het die voorreg gehad om 35 jaar lank saam met hom te kon boer. My seun, Jacob, het ook saam met hom geboer. My pa het op sy oudag afgeskaal, maar hy was altyd by die boerdery betrokke.” Die Celliers-familie boer al vier geslagte op die plaas Roodewal. Japie sr. – of oom Jaap soos mense hom geken het – het ná skool saam met sy pa begin boer. Later het sy seuns, Japie en Riaan, hulle weer by hóm aangesluit. Hulle boer tans met mielies, sojabone en Merino’s, met die oog op wolproduksie. “My pa het die sêding gehad dat ’n Merino-ooi nie haar…

Sonpanele wat in grasveld opgerig word, kan die gras beter laat groei in droogte én help om grasveld-ekostelsels te beskerm en veeweiding te verbeter. Dr. Matthew Sturchio, ’n nadoktorale student aan die Cornell-universiteit in die Ame- rikaanse deelstaat New York, het vier jaar lank navorsing gedoen om uit te vind watter uitwerking sonpanele wat saam met die son beweeg, op grasveldweiding in die deelstaat Colorado het. Aangesien die sonpanele deur die dag beweeg het, was daar altyd ’n koeler gebied in die skaduwee onder elke paneel. Gedurende die vier jaar waartydens Sturchio data ingesamel het saam met sy medenavorser, prof. Alan Knapp van die Colorado-staatsuniversiteit, was daar tye van hoë en lae reënval. Hulle het bevind dat die gras wat onder en om die sonpanele gegroei het, meer biomassa geproduseer…

Watergebruikersverenigings, wie se lede besproeiingsboere insluit, kan nie meer vir die staat wag om wanfunksionele watersuiweringswerke te herstel nie, het prof. Paul Oberholster van die Universiteit van die Vrystaat (UV) op ’n konferensie van die Suid-Afrikaanse vereniging van watergebruikersverenigings (SAAFWUA) op Wellington gesê. “Óns moet die kampvegters word,” het Oberholster, dekaan van natuurlike en landbouwetenskappe en direkteur van die Afrika-instituut vir ekologiese ingenieurswese aan die UV, benadruk. Ekologiese ingenieurswese is ’n dissipline wat ingenieurswese en ekologie kombineer om natuurlike stelsels te herstel, te beskerm of te bou vir mense én die omgewing. “Dit is óns riviere, óns gemeenskappe en óns landbou. Ons is nou verby die punt waar ons vir die staat kan wag. Ons moet besef ons is in Afrika.” In sy loopbaan as limnoloog (limnologie is die studie…

Merino-boere in die Overberg-gebied werk saam om hul diere en veebestuur te verbeter deur aan die Overberg-jongooikuddeklub deel te neem. Christoff Lourens, bestuurder van Schietpad Merino’s buite Napier en voorsitter van dié klub, sê boere besef al hoe meer dat hulle beloon word wanneer hulle ekstra moeite met hul diere doen. Die gedagte vir ’n jongooiklub is natuurlik in ’n skaapkraal gebore, sê Christoff oor die plan wat hy, Ferdie Naudé, Voermolverkoopsagent, en Pieter du Plessis, skaap-en-wolbeampte van BKB, in 2023 bedink het om meer data oor Merino’s in te samel, jong ooie in soortgelyke omstandighede te vergelyk en skaapvertakkings te verbeter. Maar die klub is nie ’n kompetisie nie, beklemtoon Christoff. Platform vir skaapgesprek Volgens Ferdie het die klub vele doelwitte, maar dit dien veral as ’n platform om…

Die tafel is vir die hele Namibië gedek om boere te help om meer waarde vir hul produk te kry. Die eerste belangrike datum waarna die groep boere, onder die vaandel van Savanna Beef, mik, is begin Augustus, wanneer die abattoir en verwerkingsaanleg ter waarde van R550 miljoen deur die kontrakteur aan hulle oorhandig gaan word. Die tweede datum is vanaf 21 Augustus, wanneer die eerste beeste geslag gaan word om seker te maak dat die hele proses – van die aflaai en slag van beeste tot die verpakking en versending van verpakte vleis – glad verloop. Daarna sal inspeksies deur staatsveeartse volg om seker te maak die hele kompleks en prosesse waardeur die vleis gaan, voldoen aan die streng Europese regulasies. Ian Collard, ’n gebore Namibiër wat op 13…

Diversiteit is die ontwykende kolhou vir ekostelselfunksionering, en altyd makliker om te bespreek as om te bereik. Tegnologie bied baie antwoorde, maar so ook die nabootsing van die natuurlike patrone wat grondgesondheid al miljarde jare lank onderhou. Volgens die internasionale stratigrafiese kaart het die eerste landplante ongeveer 458 miljoen jaar gelede ontwikkel. Die eerste mikrobiese organismes is teen sowat 3,48 miljard jaar heelwat ouer. Hierteenoor is Homo sapiens ’n onlangse ontwikkeling. Plante en mikrobes het die voordeel dat biologiese tyd saambestaan en mekaar as een ondersteun. Die definisie van plante word dan die plantweefsel plus die mikrobes wat binne en buite die plant is – vanaf die hoogste groeipunt tot die diepste wortelpunt in die grond. Ons weet dat plante duisende metaboliete bevat wat deur ’n primêre én gespesialiseerde metabolisme…

Die voortreflike hooigewas lusern kan nie net gapings in die voervloei vul nie, maar ook jou beursie wanneer jou voerbank vol en jou buurman s’n leeg is. Doeltreffende lusernverbouing bied volhoubare hergroei vir herhaaldelike sny en weiding. Goed voorbereide, onkruidvrye lande vergemaklik die vestiging van lusern op verskeie grondsoorte deur die jaar. Herfsaanplantings op goed gedreineerde grond is veral voordelig, aangesien hoë temperature in die warmer seisoene onkruiddruk bevoordeel, wat tot ’n swak lusernstand weens ongewenste mededinging kan lei. Produksie word gunstig beïnvloed deur voortydige grondregstellings en watervoorsiening. Fosfaat, kalium en suurheidsvlakke moet vroegtydig aandag geniet. Een aspek van lusern wat die druk op boere verlig, is dat dié gewas die vermoë het om self stikstof te bind. Daar moet egter eers ’n bietjie werk ingesit word deur die saad…

AFGRI Graanbestuur is ’n wêreldleier in die hantering en opberging van graan en oliesade. Hy bied veilige opberging van graan en oliesade in sy 68 silo- en 23 bunkerkomplekse wat meer as 5 miljoen ton kan hou. Elkeen van hierdie geriewe het rugsteunkragvoorsiening om te verseker dat sake tydens enige oesseisoen glad verloop, sonder bykomende koste vir kliënte. AFGRI Graanbestuur se personeel is beskikbaar om – op versoek – enige tyd van die dag of nag, sewe dae per week, graanlewerings te ontvang. Die huidige ontvangs van somergraan stel besonderse eise vanweë drie faktore: 1. Huidige seisoen. Gegewe die impak van hoër en later as normale reënval op mieliekultivars word gehalteprobleme by gestroopte mielies ervaar. Dit is ’n moeilike en uitgerekte seisoen en AFGRI verstaan produsente se frustrasies. Wat dit…

Die plantseisoen het laasjaar uitstekend begin. Die El Niño-verskynsel, wat die vorige seisoen vernietiging oor Suider-Afrika gesaai het, het uiteindelik die wyk geneem, lentereëns het vroeg gekom en planters het fluks oor die hele Vrystaat geloop. Op 20 November het ons die laaste sojabone en mielies geplant. Dit was lekker warm, die grond was nat en ons het ’n lied in die hart gehad. Dit was egter ook die dag waarop dit vir die laaste keer in meer as ’n maand sou reën. Dit het net eenvoudig opgehou reën, eensklaps en sonder waarskuwing. Teen Kersfees was ons senuwees rou. Mielie- en sojaboonplantjies het verskroeid op die landerye gestaan. Dit was bitterlik warm en droog, en ’n misoes het ons weer eens in die gesig gestaar. En toe begin dit reën,…