Landbouweekblad -julkaisun 26 December 2024 -irtonumeron sisällysluettelo

Wat is jou oorhoofse doel? Ek wil weer vir mense wys watter waarde daar in spanwerk lê. As ek dít kan regkry, sal ek voel ek het ’n deurbraak gemaak. Ons het sterk spanne nodig om ’n verskil te kan maak aan die situasie in Suid-Afrika. Dit gaan nie net spontaan gebeur nie; ons sal moet opstaan en hard werk om meer mense betrokke te kry. Ons het ’n wonderlike land met wonderlike mense en almal kry toenemend swaar as gevolg van ’n swak regering en swak besluite. Ons kan dit nie aanvaar nie. Wat van die ou wat liewer op sy boerdery wil konsentreer? Mense se siening sal moet verander. Daar is nie ’n boerdery of organisasie in Suid-Afrika wat groot genoeg is om die chaos te keer en…

TEGNOLOGIE en tradisie trou in ’n tradisionele nie-alkoholiese drankie wat van gefermenteerde mielies en sorghum gemaak en in ’n laboratorium op Stellenbosch verfyn is, en nou só ’n lang rakleeftyd het dat smouse dit op die Johannesburgse varsproduktemark opraap omdat dit tot ’n jaar lank onverkoel kan bly. Gemeenskappe in Afrika maak al eeue lank magou, en dit is bekend om die stewige skop energie wat dit jou gee wanneer jy dit drink. Baie magou wat vandag kommersieel vervaardig word, gebruik steeds dieselfde metodes as wat die Wetenskaplike en Nywerheidsnavorsingsraad (WNNR) in die 1960’s gebruik het om magou vir mynwerkers te vervaardig. uMama Foods vervaardig Mmmakoya Mageu, die naam van die drankie wat volgens die tradisionele fermentasieproses gemaak word. Dié metode stel natuurlike suikers en preserveermiddels vry, en voel vir…

Suid-Afrikaanse boere is hul medeboere in die buiteland ver voor wat doeltreffendheid betref, maar die risiko’s weens die wisselvallige klimaat en gereelde droogtes maak boerdery riskant en moeilik. Insetkoste is ook hemelhoog. Daarom moet boere op die hoogste vlak van doeltreffendheid boer om nie net te oorleef nie, maar veral om vooruit te boer. Hierdie strewe na doeltreffendheid stel Michael Allen (64) en sy seun, Gareth (36), in staat om deurgaans vordering in hul saaiboerdery te maak. Dit is geen wonder hulle is die wenners van Graan SA en Syngenta se gesogte Graanprodusent van die Jaar-toekenning vir 2024 nie, want hulle oes die afgelope jare gemiddeld 11 ton witmielies en 3,3 ton sojabone per hektaar – op droëland! Gareth vertel hulle het in só ’n mate gemeganiseer en met presisieboerdery…

Agter die skerms word kwaai gestoei om grondbone weer sy plek as een van die hoofoliesaadgewasse in Suid-Afrika te laat beklee en die land se status as uitvoerder van grondbone te laat herleef. Dié bedryf kry die afgelope drie jaar meer aandag en goeie vordering is op die gebied van kultivarnavorsing, saadsuiwering en kultivarontwikkeling gemaak. Dit is danksy die samewerking tussen die Suid-Afrikaanse Grondboon-assosiasie (Saga), die Landbounavorsingsraad (LNR), die internasionale gewasnavorsingsinstituut vir die halfdroë trope (ICRISAT) en vier grondboonverwerkers, wat ook by die Suid-Afrikaanse Nasionale Saadorganisasie (Sansor) as saadkwekers geregistreer is. Die vier grondboonverwerkers is Roba Foods, waar grondboonproewe onder besproeiing by Setlagole in Noordwes aangeplant is; VGM, waar grondboonproewe by Schweizer-Reneke in Noordwes op droëland aangeplant is (hoewel dit in die 2023-’24-seisoen te droog was daar om die spesifieke…

Oplossings vir Suid-Afrika se platteland (Februarie, Nampo-park, Bothaville) Die konferensie – moontlik gemaak deur Senwes – was dié plek om die planmakers van die platteland te ontmoet. Meer as 76 deelnemers het hul suksesverhale van opheffing en hoop kom vertel. Uit elke uithoek van Suid-Afrika is stories gedeel van plattelandse probleme wat trompop geloop word. Oom Henry Coetzee en Kie. se kliniek op Prieska, Bonnievale se multimiljoenrandse wonderwerkskool en Greytown se wêreldklasbeheersentrum wat die onluste gekeer het, was ’n paar. Vir meer oor elke deelnemer, besoek https://bit.ly/Platteland2024 Familieboerderymeesterklasse (regoor Suid-Afrika) Ná die sukses van die Familieboerderymeesterklasse onder leiding van Theo Vorster van Galileo Capital en sy span in 2023, het Landbouweekblad vanjaar 10 meesterklasse aangebied. Geskoei op die topverkoperboek Suksesvolle familieboerderye in Suid-Afrika is die land platgery om oor opvolgbeplanning…

Wanneer laas het jy soos ’n kind gevoel omdat jy onverwags ’n groot geskenk gekry het? Só was dit met my op ’n dag in die middel van Julie toe ek iets gekry het wat net so lekker was soos enige Kersgeskenk. Wanneer jy al baie somers beleef het, raak dit nogal moeilik as jou vrou of kinders vra wat jy graag vir Kersfees wil hê. Die dinge wat ek nog graag wil hê, soos ’n Mercedes Geländewagen of ’n dubbelloop- Holland & Holland, is helaas heeltemal buite bereik. Toe kry ek ’n geskenk wat net ’n geweerliefhebber kan waardeer. My Krismisboks in Julie het uit ’n heel onverwagte oord gekom. Op ’n Vrydag bel Heindrich Albertyn, ’n jong vriend van my, en vra of ek die volgende dag saam…

Wen - Wen - Wen! Vandeesweek kan 1 leser ‘n Boereplaas Bordspeletjie wen. Leidraad: Drankie vir hierdie tyd van die jaar Lees op bl. 98 hoe dit werk. WEN BOEREPLAAS-BORDSPELETJIE! Een leser kan 'n Boereplaas Bordspeletjie wen. NEEM SÓ DEEL: Vul die blokraai korrek in en gebruik die letters in die kleurblokke om die antwoord op die vraag op bl. 99 te ontrafel. SMS die woord LBW, gevolg deur jou antwoord, naam, van en dorp/stad na 33677. Deelnemers kan soveel keer SMS as wat hulle wil. Elke SMS kos R1,50. Net mense binne SA grense kan deelnee Die wenners sal die oorspronklike, voltooide blokraai en hul besonderhede moet verskaf. Geen werknemers of h gesinne van Media24 en sy reklamemaatskappye mag deelneem nie. Die sluitingsdatum is 9 Januarie 2025. Geen posstukke…

’n Sterk vraag na vroulike diere het die 37ste produksieveiling van Palmietfontein Bonsmaras by Brandfort gekenmerk. Die veiling is goed ondersteun deur Hansie Viljoen van Leeudoringstad en GF van der Merwe van Wesselsbron, wat verskeie lotte aangekoop het. Hulle het ook die duurste vroulike diere aangekoop, onderskeidelik ’n koei met ’n kalf en dragtige verse teen R24 000 elk. Die hoogste prys vir ’n poenabul, QCF 210034, was R65 000, betaal deur James Oertel van Petrusburg. Die genooide verkopers was Gert van Jaarsveld van Bainsvlei, Bloemfontein, en Andreas Gutter van die plaas Verblyden, Brandfort. Die veiling is op 12 September deur Tobie Myburgh Afslaers aangebied. Theuns Visser was die afslaer.…

In die Kersgees Die Loeriesfontein-boere-unie is seker een van die aktiefste boereverenigings in Suid-Afrika – in die praktyk en ook op sosiale media. Te midde van droogtetoestande en die druk op die gemeenskap het die organisasie vanjaar die derde plek in Agri Noord-Kaap se boerevereniging van die jaar-kompetisie gewen. Dis die eerste keer in die Loeriesfontein-boere-unie se geskiedenis dat hy een van die topdrie plekke in dié kompetisie behaal en hulle is baie trots daarop. 2024 was ’n moeilike boerderyjaar, veral vir skaapboere. Te midde hiervan het die unie bly druk om planne te maak en vergaderings gehou vir groter duidelikheid, terwyl hulle met ’n maandelikse fotokompetisie asook ander kompetisies (selfs ’n wys jou kuit-kompetisie!), groter bewusmaking oor die omgewing geskep het en terselfdertyd die gemeenskap bemoedig het. Immer prakties…

Die mens — ondanks al sy kuns, gesofistikeerdheid en vele prestasies — is sy bestaan te danke aan niks meer as ’n sesduim-laag bogrond en die feit dat dit reën, het die Amerikaanse omroeper Paul Harvey jare gelede gesê. Dié woorde is miskien vandag, in hierdie tye van ’n deurmekaar klimaat en die geloof dat tegnologie enige probleem kan oplos, relevanter as ooit. Vanoggend vroeg kom die eerste WhatsApps deur van goeie reën wat oornag op plekke op die Hoëveld van Mpumalanga geval het, waar dit tot dusver nog bloedig warm en droog was en daar al tot drie keer oorgeplant is. Boerdery bly ’n senutergende besigheid, en veral droëlandsaaiery en woestynboerderye is nie vir dié met swak senuwees of ’n wankelrige geloof nie! Soos ’n boerepêl — wat eers…

DIE wêreld wag in spanning op die inhuldiging van Donald Trump as Amerikaanse president op 20 Januarie 2025 om te sien watter van sy dreigemente oor invoertariewe bewaarheid gaan word. Dawie Roodt, hoofekonoom van die Efficient-groep, sê ’n mens moet versigtig wees oor die dinge wat Trump sê en dat tariewe beslis ingestel sal word. “Dalk sal dit nie so erg wees soos wat hy nou voorgee nie. Trump bly wisselvallig. “As hy egter byvoorbeeld hoë tariewe teen China instel, sal dit die wêreld se ekonomiese groei beïnvloed en Suid-Afrika ook indirek raak. Hy kan selfs teen Suid-Afrika tariewe instel, wat ’n uitwerking op die plaaslike ekonomie kan hê, of hy kan Suid-Afrika se deelname aan die wet op groei en geleenthede in Afrika (Agoa) beëindig. Dit kan Suid-Afrika dwing…

Iemand skakel my onlangs en wil weet of ’n sekere vrou ook mag erf van haar ouers as sy in hul testament benoem is as die eksekuteur van die boedel. Persone en instellings wat as eksekuteurs mag optree, is: ■ Die oorlewende gade van die testateur of testatrise. ■ Kinders van die oorledene (hulle mag ook erf ingevolge die testament). ■ Familielede van die oorledene (hulle mag ook erf). ■ Instellings, soos ’n bank of banke se trustmaatskappye, prokureurs en ouditeure. ■ Enige persoon wat aan die meester van die hooggeregshof sekuriteit kan gee in die vorm van ’n garansiepolis as die meester dit vereis. Bogenoemde dogter (of enige begunstigde) mag erf, maar mag net nie die testament as getuie onderteken het nie, want dan mag dié persoon nie erf…

Nuwe hamer met ’n verskil ’n Hamer is ’n hamer. Reg? Nee, daar is nou ’n nuwe hamer op die mark wat met ’n duursame laag poli-uteraan bedek is sodat die boer ’n pen kan inslaan sonder dat die pen beskadig word. Dit word die Polyhammer genoem en is ’n Trots Suid-Afrikaans-produk wat deur Polyhammer in sy fabriek op Alberton vervaardig en deur Van-Fyer Outdoor bemark word. Die hamer se kop en steel is van staal en word met duursame poli-uteraan van militêre gehalte bedek. Die handvatsel en kop vorm ’n eenheid en kan nie met langdurige gebruik losraak nie. Die doel van die poli-uteraan is sodat iemand byvoorbeeld ysterpale of tentpenne kan inslaan sonder dat die paal of pen se kop beskadig word. Pryse: R435 vir ’n hamer van…

’n Baanbrekernavorser op die gebied van die protosoïese parasiet Besnoitia besnoiti wat olifantvelsiekte by beeste veroorsaak, is einde Januarie in die ouderdom van 92 jaar oorlede. Dr. Rudolph Bigalke, voormalige direkteur van die Onderstepoort- Veeartsenykundige Instituut (OVI) en adjunkdirekteur-generaal van die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, het tot vier maande voor sy dood met Bonsmaras in die Vrystaat geboer. Hy het verskeie van sy grade en diplomas in sy loopbaan van 70 jaar met lof verwerf. Dit behels onder meer sy opleiding as veearts in 1953, ’n diploma in toegepaste parasitologie in Londen (1954) en ’n diploma in gevorderde landsbestuur (1977). Sy navorsing oor dekades het hom in 1969 ’n doktorsgraad besorg en die Universiteit van Pretoria het in 2008 ’n eredoktorsgraad aan hom toegeken. Prof. Gareth Bath,…

SPYSKAART Kersfeespons Lepelvetkoekkrans met gegeurde botter en konserf Gepeperde beesfilet met sampioene Varkvleis-ensoetrissieterrien Songedroogde-tamatieaartappelslaai met neutkrummel Alles-wat-groen-is met suurlemoenolie Gemarineerde tamatie-en-fetaslaai Karamel-en-jogurt-yskaskoek met somerbessies of Swartwoud-Kerskrans Kerskoektruffels en koffie Kersfeespons ■ 1 liter vonkelappelsap (of Appletizer)■ 1 liter gemmerlim (ginger ale)■ 1 liter sodawater■ 1 liter bosbessiesap (cranberry juice)■ 100 ml kersielikeur of brandewyn (opsioneel)■ Vars kersies en kruisementblare na smaak■ Ysblokkies Meng al die vloeistof liggies saam en voeg die kersies en kruisement by. Giet oor ys in ’n ponsbak en sit yskoud voor. Lewer ongeveer 4 liter pons. Lepelvetkoekkrans met gegeurde botter Gegeurde botter is ’n maklike manier om enige broodjie in ’n kits op te tower. Lepelvetkoek ■ 750 ml koekmeel■ 20 ml bakpoeier■ 30 ml strooisuiker■ 4 ml sout■ 4 ekstragroot eiers■ 360 ml melk■ Olie,…

Uit die Beek 2025 deur Barend Vos. Uitgegee deur Lux Verbi. Prys: R265 Die Bybeldagboek Uit die Beek is volgende jaar ’n volle eeu oud, wat dit die oudste dagstukkieboek in Afrikaans maak. Vanuit die staanspoor het Uit de Beek en later Uit die Beek hom daarvoor beywer dat lesers die hele Bybel moet lees. Daarom staan die feesuitgawe, wat vanjaar weer deur ds. Barend Vos geskryf is, stil by elke Bybelboek, van Genesis tot Openbaring. Oudergewoonte word ’n teksvers behandel by elke dagstukkie, wat met ’n gebed afgesluit word. Ná die gebed word lesers ook aangemoedig om verdere teksverse te lees, met kort toeligting of gedagtes vir bepeinsing. Lekkergoed vir die lewe deur Susan Coetzer. Uitgegee deur Lux Verbi. Prys: R290 Die aktrise en skrywer Susan Coetzer vertel hoe…

Grondverhandeling in Mpumalanga, Noordwes en die Noord-Kaap: September 2023 tot Augustus 2024 GAUTENG CARLETONVILLE EIGENDOM (266) 369 ha, en WITSTINKHOUTBOOM (155) 428 ha, aan Vergenoegd Landbou (Edms.) Bpk., van Bygelas BK, R12 000 000. KLIPKOP (530) 21 ha, aan E.S. Radebe en N.N. Radebe, van G.P.J. Kramer, R650 000. PRETORIA BEYNESPOORT (335) 29 ha, aan A. Mashiri en P. Mashiri, van A.M. Miller, R3 400 000. BOVENEIND GROENFONTEIN (126) 21 ha, aan C.G. Reaper en J.A. Reaper, van F.J.C. Nel, R890000. ELANDSFONTEIN (352) 14 ha, aan K. Maki en X.P. Maki, van Gypland BK, R654 370. KAMEELFONTEIN (297) 22 ha, aan K2022321032 (SA) (Edms.) Bpk., van J.C. Lamprecht, R1750000. KWAZULU-NATAL PORT SHEPSTONE NEW WINCANTON (12571) 12 ha, aan VTE Property Empire (Edms.) Bpk., van R. Moodley, R430 000. LIMPOPO ALLDAYS…

BYEENKOMSTE 19-24 JANUARIE 2025: Combined Congress, aangebied deur die Grondwetenskapvereniging van Suid-Afrika, die Hortikultuurwetenskapvereniging van Suider-Afrika en die Suid-Afrikaanse Vereniging vir Gewasproduksie. Polokwane. Navrae: Nancy Nortje, 083 389 0543, nancynortje@icloud.com. Web: combinedcongress.org.za 10-12 FEBRUARIE 2025: Argus Fertilizer Africa-konferensie. Die Westin-hotel, Kaapstad. www.argusmedia.com/en/events/conferences/fertilizer-africa-conference 20-21 FEBRUARIE 2025: African Farming-imbizo, Pretoria. Apollo Bomvana, 067 217 0190, apollo.bomvana@media24.com 18-19 MAART 2025: African Canines in Conservation-konferensie. Midrand, Gauteng. Tel. 011 372 3600, e-pos: ewt@ewt.org.za Web: ewt.org.za/events 18-20 MAART 2025: Africa Agri Tech-konferensie, CSIR-konferensiesentrum, Pretoria. Tel. 012 004 0811; africa-agri.co.za 18-19 MAART 2025: Simposium: Graanhanteringsorganisasie van SA. Diaz-hotel, Mosselbaai. Web: grainorgsa.co.za 8-9 APRIL 2025: A-Z-pekankonferensie. Die plaas Dendron, Orania. Die A–Z van pekanneutverbouing in Suid-Afrika. Johan Coetzee, Sel. 082 577 4981. FEESTE, EKSPO’S 15-16 FEBRUARIE 2025: Wynland-perdefees. Mistico Equestrian Centre, Paarl. Aangebied deur Lipizzaners Suid-Afrika. E-pos: stallion@lipizzaners.co.za…

ALANI JANEKE was ’n paar keer in die Noord-Kaap. Veeboere van die Hantam-distrik het gesê die pryse wat hulle vir hul lammers kry, is die afgelope vyf jaar basies op dieselfde vlak, terwyl verbruikers toenemend sê hulle kan nie rooivleis bekostig nie. “Iewers tussenin is daar ’n moewiese fout.” Die Loeriesfontein-distrik gaan reeds sedert 2014 aan en af onder erge droogtetoestande gebuk, met swak reënval wat so onlangs as in die somers van 2023 en 2024 aangeteken is. Reën het wel tydens die huidige winter in die distrik geval, hoewel die neerslae baie wisselvallig was en party plekke geen reën gekry het nie. Boere sê die druk wat die droogtetoestande al ’n dekade lank op hul boerderye plaas, sal nog lank ’n nadelige uitwerking op hul plase en boerderye hê…

Die afgelope landbouseisoen – en so ook die jaar – was ’n diep laagtepunt vir die Suid-Afrikaanse ekonomie en die landbou. Baie besighede en boerderye het die sweepslag gevoel van die afgelope paar jaar se negatiewe ekonomiese groei, stygende werkloosheid en lae pryse vir veeboere te midde van uitermate hoë reële rentekoerse. In die veebedryf hoor ’n mens toenemend van bees- en skaapboere wat baie swaar trek. Weiding is skraps, markpryse het in vyf jaar nie juis gestyg nie en die banke het boere in ’n wurggreep met hoë rentekoerse. ’n Mens hoor ook van baie veeweidingsplase wat te koop is teen heelwat laer pryse per hektaar as wat ’n paar jaar gelede die geval was. Dit wil voorkom of die gevolge van die drakoniese covid-19-inperkings en die daaropvolgende ekonomiese…

BOERE wen R6 tot R21 vir elke R1 wat hulle aan entstowwe by verskillende gewasse bestee, het Tem Odendaal, eienaar van die mikrobiologiese entstofvervaardiger Soygro, op ’n simposium oor grondgesondheid en plantvoeding van die misstofvereniging van Suider-Afrika (Fertasa) in Pretoria gesê. Mikrobiologiese entstowwe dra by tot die heropbou van die natuurlike grond- en plantmikroflora en verhoog grondvrugbaarheid vir biologiese produksie. Dit verminder ook die nodigheid vir chemiese produkte, is nie-toksies en het nie ’n onthoudingstydperk nie. Sulke middels word in die plantvoor, as blaarvoeding en vir saadbehandeling aangewend. In die proses stimuleer dit wortelontwikkeling, wat voordelig is vir die opname van voedingstowwe en water. Deur sojaboonsaad te ent, word boerderywins met R6 verhoog vir elke R1 wat aan entstof bestee word. By mielies, koring en sonneblomme, is dit R10 vir…

Drie geslagte lank het die Stuttaford-familie naby die Helderberg buite Stellenbosch geboer, maar mettertyd hul groot plaas onderverdeel en verkoop. Stellenzicht en Dornier het op die twee groter dele ontstaan, en Gerard de Villiers, ’n prosesingenieur wat al honderde wynkelders in Suid-Afrika en internasionaal ontwerp het, het die laaste stukkie gekoop en dit die fraai, maar gepaste naam Kleinood gegee. “Ons was in ’n mate gelukkig, want daar was nie wingerd op die plaas nie en ons kon dus plant wat ons wou.” ’n Mens kan Gerard niks oor ’n kelder vertel nie en hy was nog altyd ’n geesdriftige wynliefhebber, maar van boerdery het hy byna niks geweet nie. “Ek het nie eens geweet hoe ’n trekker werk nie! Maar ek het baie navorsing gedoen, want ek wou seker…

Volgens die kultuurgeskiedenis was daar ’n tyd toe mense erg gesteld was daarop om aan hul kinders name te gee wat ’n verwysing moes wees na iemand of iets wat vir hulle besondere betekenis het of gehad het. Soms moes dit ’n verwagting uitdruk van iets wat nog moes gebeur. Dit wil voorkom of die naam “Jesus” teen dié agtergrond beskou moet word. Omdat een enkele naam kwalik sy volle wese kan uitdruk, begryp ’n mens waarom Hy só baie name ontvang het. Vandag wil ons ons Kersfeesvieringe verder inkleur met ’n verwysing na een van die veelseggende name wat tussen die baie ander name plek inneem. Die profeet Jesaja het dit voor Jesus se geboorte reeds voorspel toe hy gesê het: “ ’n Jong vrou sal swanger word en…

Die TABEL en ’n ontleding van grondtransaksies in Mpumalanga, Noordwes en die Noord-Kaap toon gunstige neigings oor die twaalf maande tot Augustus vanjaar. In Mpumalanga is 347 transaksies oor vyf distrikte aangeteken, met 83 935 ha wat teen altesaam R2,253 miljard verhandel is. Grond in die kategorieë van 150 ha tot 450 ha het beduidende groei getoon, terwyl 60% van die distrikte gunstige prysneigings ervaar het. In Noordwes is 693 transaksies oor 14 distrikte gesluit, wat 233 151 ha insluit teen ’n totale waarde van R3,641 miljard. Grond groter as 600 ha en in die kategorie van 150 ha tot 300 ha het goeie groei getoon, met gunstige prysbewegings in 64% van die distrikte. In die Noord-Kaap is 238 transaksies oor 21 distrikte aangeteken, met 589 721 ha wat teen…