Cara -julkaisun Gaeaf 2025 -irtonumeron sisällysluettelo

Shwmae! Rhown groeso yn y rhifyn hwn i golofnydd newydd – y gomediwraig Mel Owen. Mae’n siŵr fod Mel yn wyneb ac yn llais cyfarwydd i sawl un ohonoch chi, ac mae’n prysur wneud enw iddi hi ei hun gyda’i ffordd ffraeth o weld y byd. Cafodd ei henwebu am wobr Llyfr y Flwyddyn eleni gyda’i chyfrol ffeithiol greadigol Oedolyn (ish!), ac rydyn ni’n lwcus iawn i’w chael i roi cipolwg ar weithio yn y byd comedi fel menyw. Croeso i’r tîm, Melanie! A ninnau’n dechrau paratoi ar gyfer cyfnod y Nadolig, mae pethau weithiau’n gallu mynd yn ormod, gan achosi straen, ac mae gennym ni ddwy erthygl Iechyd a Lles sy’n trafod iechyd meddwl da a chymorth yn sgil trawma. Sut ydych chi’n edrych ar ôl eich hunan ac…

Llio James Cafodd Llio ei magu yn Nhal-y-bont, i’r gogledd o Aberystwyth, pentref oedd â dwy felin wlân ar un adeg. Erbyn hyn mae’n creu ei brethyn ei hun â llaw o’i stiwdio fechan yn Sblot, Caerdydd, gan gydweithio â melinau gwlân a’u gwehyddwyr. Mae ganddi gynnyrch amrywiol – o glustogau, sgarffiau, mwffleri, a charthenni o bob maint i gynlluniau ar bapur wedi eu gosod mewn ffrâm. lliojames.com 1 Carthen ‘Streip’, 180cm x 133cm (£575) 2 Print Rhif 10 ar Bapur, 29cm x 42cm, heb ffrâm (£25) Sara Lleucu Mae Sara Lleucu yn byw yn Llangwyryfon, Ceredigion ac mae’n arbenigo mewn tecstiliau. Mae siapiau, lliwiau a phatrymau tirlun Cymru yn amlwg yn ei dyluniadau gwlân, fel y clustogau a’r lluniau abstract, a’r gwaith peintio, sy’n dangos lleoliadau fel Portmeirion ac Aberteifi.…

Michelangelo Dying Cate Le Bon Penderfynais wrando ar Michelangelo Dying am y tro cyntaf ar ei hyd (tua tri chwarter awr) wrth fynd am dro hydrefol ym Mharc Bute, gyda’r dail yn dechrau troi eu lliw, ac roedd yn teimlo’n addas rywsut. Efallai mai awyrgylch Twin Peaks-aidd ‘Is It Worth It (Happy Birthday)?’ oedd y rheswm am hyn, gyda’r synths breuddwydiol a’i llais nodweddiadol yn creu tirlun emosiynol. Dyma seithfed albwm Cate Le Bon, sy’n dod o Sir Gâr yn wreiddiol, ac mae’n albwm sy’n cadarnhau ei safle fel un o leisiau electronig/art pop mwyaf blaenllaw Cymru, a’r byd erbyn hyn, a hithau wedi bod yn byw yn yr Unol Daleithiau ac yn teithio’r byd fel cynhyrchydd i artisiaid eraill. Roedd Michelangelo Dying, a gafodd ei greu ar ynys Hydra…

Roeddwn i’n ddeietyr io-io proffesiynol. Dwi’n cofio’r deiet cyntaf yn 15 oed – stopio bwyta cinio ysgol a bwyta dim byd ond orenau. A thros gyfnod o 45 mlynedd mi wnes i drio pob un deiet – o’r Cabej Sŵp i’r Atkins, o Weight Watchers i Slimming World a’r Lighter Life! Pan o’n i on it roeddwn yn gallu colli ambell i stôn, ond pan o’n i off it byddwn i’n ennill pwysau wrth y stôns. Pam? Dwi wedi gofyn cannoedd o gwestiynau i mi fy hun dros y blynyddoedd, gan gynnwys, “Pam ’nes i adael i mi fy hun fynd mor dew?”, “Pam nad oedd gen i’r dyfalbarhad i sticio at ddeiet?”, “Pam fod fy mhen i’n dweud wrtha i’n barhaus ’mod i’n llwglyd?”, “Pam fod yna epidemig byd-eang…

‘Mae byd bach gwahanol yn y gegin ar nos Sadwrn yn y têc-awe,’ yn ôl un o ganeuon poblogaidd grŵp y Trwynau Coch ddechrau’r wythdegau. Beth am greu naws ddwyreiniol têc-awe yn eich cegin eich hun? Y canlyniad fydd prydau sy’n rhatach ac yn fwy iachusol, gyda’r cogydd yn ymwybodol o’r holl gynhwysion, gan osgoi’r ychwanegiadau cudd sydd i’w cael mewn cymaint o brydau parod. Ryseitiau hawdd eu dilyn yw’r rhain, ar gyfer 4 o bobl. Gyda rhywfaint o baratoi ymlaen llaw fe allwch eu gweini yn yr amser mae’n ei gymryd i’w nôl o’r têc-awe! Cyw iâr garlleg Tsieineaidd CYNHWYSION 2 frest cyw iâr1 wy wedi’i gymysgu4 i 6 llwy fwrdd o friwsion bara Panko SAWS 4 llwy fwrdd o saws soi4 llwy fwrdd o fêl4 ewin garlleg wedi’u…

Yn ôl yn nechrau Mehefin cefais wybod mai Marina Parry Owen o Bwllheli oedd enillydd cystadleuaeth Ffair Fai Cara i ennill sesiwn steilio bersonol. Daeth hi draw ata i i’r stiwdio yn Llanuwchllyn a chawsom brynhawn bach difyr dros ben. Mae gan rai dillad bŵer hudolus i godi ein hyder, codi hwyliau, ein gwneud yn hapusach, yn fwy parod i gymdeithasu, yn ogystal â chael effaith ar y ffordd rydym yn teimlo, yn ymddwyn ac yn meddwl amdanom ein hunain. Y term seicolegol am hyn yw ‘Enclothed Cognition’. Mae darganfod, neu ailddarganfod, ein steil yn hollbwysig o ran ein hunanhyder, ac nid bod yn hunanol ydy treulio amser yn clirio a churadu ein cypyrddau a rhoi chydig bach o feddwl i’r dillad rydym yn dewis eu gwisgo bob dydd. Hunanofal…

Ers y rhifyn diwethaf, bu’n gyfnod prysur a llawn bywyd i CFfI Cymru. O lwyddiannau ar faes y Sioe Frenhinol i ddathliadau cenedlaethol, profiadau rhyngwladol ac anturiaethau newydd i’n haelodau ifanc, mae’r mudiad wedi parhau i ddarparu cyfleoedd amhrisiadwy i bobl ifanc rhwng 10 a 28 oed. Sioe Frenhinol Cymru Cystadlodd bron i fil o aelodau o ddeuddeg sir ar faes y Sioe Frenhinol eleni, dan y thema Teithio. Roedd y safon yn uchel, gyda thimau’n dangos eu doniau mewn dawnsio, coginio, canu, coedwigaeth, cneifio, tynnu’r gelyn, rygbi a barnu stoc. Roedd Canolfan CFfI dan ei sang drwy’r wythnos, a llongyfarchiadau mawr i CFfI Brycheiniog ar ddod i’r brig! Cynhaliwyd cyfarfodydd gyda gwleidyddion a sefydliadau cenedlaethol i drafod materion amaethyddol, gan gynnwys y Cynllun Ffermio Cynaliadwy – un o bynciau…

Dydy ystyried newid gyrfa, heb sôn am wneud hynny, ddim yn beth hawdd pan wyt ti yn dy bedwardegau. Ond, gydag anogaeth a chefnogaeth teulu a ffrindiau, dwi bellach yn ymchwilydd ar gyfer rhaglenni Prynhawn Da a Heno. Mi fues i’n gweithio yn Adran Gyllid Cyngor Gwynedd am dros 23 o flynyddoedd, ond nid dyna oedd fy newis cyntaf i fel gyrfa. Byd y cyfryngau oedd yn mynd â ’mryd i, ac roedd arna i awydd bod yn ymchwilydd. Ond ar ôl i mi raddio mewn Cyfathrebu ym Mhrifysgol Bangor roedd diffyg swyddi yn y maes yn y Gogledd, ac mi ges gynnig swydd dros dro gyda Chyngor Gwynedd; 23 o flynyddoedd yn ddiweddarach roeddwn i’n dal yno, er nad yn yr un swydd. Roedd y Cyngor yn cynnig hyblygrwydd…

“It’s a boy!!” “A BOY?!” Y peth cynta ’nes i yngan (tua deg gwaith… o’n i ar lot o ddrygs) pan ’nes i gyfarfod fy mab bach newydd sbon am y tro cynta. Barti bach, a’i geillie chwyddedig yn danglo yn llawen yn ’y ngwyneb i. Moment do’n i ’rioed wedi’i dychmygu. Wrth gwrs, o’n i’n gwbod bod e’n bosibiliad, ond do’dd ca’l bachgen bach erioed wedi bod yn y snapshots ’na o ’mywyd fel o’n i’n ei ddychmygu. Fi’n un o dair chwaer, chwiorydd yw’r unig beth fi’n gyfarwydd ag e. Wrth ddod i nabod a mynd ati i garu babi bach newydd sbon does affliw o ots beth yw eu rhywedd nhw, ac o’dd cwmpo mewn cariad gyda Barti yn anhygoel o hawdd a dim llai nag ewfforig,…

Ble a sut wnaethoch chi gwrdd? Kate: Yn Bush House Vets, Llandeilo yn fy swydd gyntaf, lle roedd Phil yn gweithio. Phil: Mi o’n i’n gweithio yn Llanymddyfri fel milfeddyg ers 1987, a daeth Kate i ymuno â’r cwmni flwyddyn yn ddiweddarach. Mi es lawr i Landeilo i moyn nwyddau i’n syrjyri ni ac fe gwrddon ni yn y storeroom. Beth welodd Kate oedd dyn tal, tywyll a golygus; mi ddes i lawr oddi ar y bocs, ac wedyn mi drodd hi’r golau mlaen… Wel, mi o’n i’n dal yn dywyll. Pa mor sydyn ddablygodd eich perthynas? Kate: Ro’n ni’n gweithio llawer gyda’n gilydd bob dydd, felly fe ddaethon ni i nabod ein gilydd yn reit glou. Roedd ein first date dair wythnos ar ôl i ni gwrdd. Phil: Ie,…

“Trauma is not what happens to you. Trauma is what happens inside you as a result of what happened to you.”Dr Gabor Maté Mae geiriau Gabor Maté wedi agor trafodaeth fyd-eang ynglŷn â thrawma, nid fel rhywbeth sy’n digwydd i chi, ond fel rhywbeth sy’n digwydd y tu mewn i chi o ganlyniad i rywbeth sydd wedi digwydd. Dyw trawma ddim yn cael ei ddiffinio gan y digwyddiad ei hun, ond yn hytrach gan yr effaith barhaol mae’n ei gadael ar ein system nerfol, ar ein hymdeimlad o ddiogelwch, a sut rydyn ni’n ymwneud â ni’n hunain ac â’r byd. I nifer o ferched, mae’r ddealltwriaeth hon yn rhoi cadarnhad o’r anhwylder iechyd meddwl maen nhw’n mynd trwyddo. Dyw trawma ddim bob amser yn ganlyniad i un digwyddiad syfrdanol. Gall…

Mae poblogrwydd fakeaways wedi ffrwydro yn y blynyddoedd diwethaf, gan gynnig ffordd i fwynhau eich hoff seigiau o’ch têc-awe lleol yn eich cartref – a hynny am bris tipyn llai yn aml. Ond i wneud y profiad yn un gwirioneddol gofiadwy, mae angen gwybod pa win sydd yn gweddu gyda’r mathau gwahanol o fwydydd, yn enwedig pa win i’w baru gyda sbeis. Cyfrinach paru llwyddiannus yw deall y cydbwysedd rhwng y gwahanol elfennau blas o fewn y bwyd a lleddfu’r gwres o ran sbeis/tsili. Ar gyfer prydau sy’n cynnwys sbeis cryf, fel cyrri Thai neu gyw iâr Tandoori, mae gwin gwyn ffrwythus sydd â naill ai asidedd uchel neu ychydig o felyster yn hanfodol. Mae’r asidedd yn torri drwy’r elfennau cyfoethog o fewn y ryseitiau yma, tra bod y melyster…

Trwy ailgydio yn ei diddordeb mewn creu mae Amanda James wedi datblygu busnes aroglau ac anrhegion moethus ecogyfeillgar… a dod i delerau â siom bersonol. Amanda fyddai’r cyntaf i gyfaddef nad oedd hi erioed yn siŵr beth roedd hi eisiau ei wneud gyda’i bywyd, ac felly roedd hi wedi symud o un peth i’r llall am flynyddoedd. Ar ôl graddio mewn Llenyddiaeth Saesneg o Brifysgol Bangor, bu’n llyfrgellydd ac yn athrawes ysgol uwchradd, ac yn weinyddes yn y Nag’s Head yn Abercych dros gyfnod o un haf. Ond ynghanol yr ansicrwydd roedd Amanda’n siŵr o un peth – roedd hi’n mwynhau creu. “Pan o’n i’n blentyn, dysgodd Mam-gu fi sut i wau,” meddai Amanda, a gafodd ei magu ym Mwlch-y-groes, Sir Benfro. “O’n i o hyd yn dylunio a chreu…

Mae’r ffrog fach ddu, y LBD (Little Black Dress), yn glasur ac yn ddilledyn hawdd ei steilio i wahanol achlysuron. Mae’r mwyafrif yn addas ar gyfer aml dymor; mi allwch ei gwisgo ‘i fyny’ i achlysur mwy smart, neu ‘i lawr’ i achlysur mwy anffurfiol neu i’r gwaith. Gallwch ei gwisgo gyda dillad eraill o unrhyw liw. Mae du yn mynd gyda phopeth. Gwnewch yn siŵr eich bod yn prynu un sy’n gweddu i siâp eich corff a chymerwch sylw o’r defnydd. Dyma glasur o ffrog rydym yn ei chysylltu yn fwyaf arbennig ag Audrey Hepburn yn y ffilm Breakfast at Tiffany’s, ac roedd edrychiad Grace Kelly yn drawiadol mewn ffrog ddu a lipstig coch yn y ffilm Rear Window. Mae’n ddilledyn anhygoel o ddefnyddiol. Gallwn ei gwisgo i ddathliad neu…

Gawn ni agor y bocs Nadolig eto, a gawn ni godi coeden i’w haddurno? Gawn ni sawru’r goedwig yn y tŷ, o’r parlwr i’r gegin gefn, a’i harogl pinwydd siarp yn ein cofleidio ni drachefn? Gawn ni osod mwclis golau ar ganghennau a chynnau llewyrch yn ein calonnau? Gawn ni rannu’r holl straeon disglair swel sy ’nghlwm wrth bob pelen a seren ac angel, ac a gawn ni eu hanwylo nhw’n dyner yn ein dwylo, eu llathru’n sglein ar gledr llaw, wrth gofio? Gawn ni lapio’n hatgofion tymhorol ni leni o gwmpas ribidiresi’r holl Nadoligau a fu? Gawn ni dynnu ynghyd yn griw defodol i rannu gwres ein byw heb fynd yn rhy emosiynol? Gawn ni synnu at ganghennau a fu yn noeth sydd bellach yn bling wedi gwisgo’u cyfoeth?…

Hwrdd (Mawrth 21–Ebrill 19) Mae’r sylw ar hyn o bryd ar eich cartre, a’r awydd i newid eich amgylchedd. Mae’r cynlluniau yn eu lle ond mae rhwystrau yn y ffordd, a bydd hi’n ganol Chwefror cyn i bethau ddechrau symud. Canolbwyntiwch felly ar eich teulu a’ch cyfeillion, yn enwedig dros y Nadolig a’r Calan, cyfnod llawn cariad a hapusrwydd. Daw newidiadau mawr i’ch bywyd presennol ddiwedd Ionawr a Chwefror, pan fydd Neifion a Sadwrn yn symud i’ch arwydd. Tarw (Ebrill 20–Mai 20) Bydd dechrau’r gaeaf yn llawn hwyl a hoen, yn enwedig yn eich perthynas agos, ac mae syrpréis ar ei ffordd adeg y Nadolig. Erbyn diwedd y gaeaf bydd newid yn eich sefyllfa ariannol. Mae dyrchafiad yn bosib, neu newid swydd neu yrfa. O ddechrau Rhagfyr bydd Wranws yn…

Y GORAU: Modrwy Edwardaidd Modrwy ddyweddïo Gemwaith Rhiannon Ticedi i weld y grŵp pop Steps! Roeddwn i mor ecseited!! Bocs gwinio (gan Siôn Corn pan o’n i’n 7 oed) Pabell Gwyliau yn Ffrainc (wrth y gŵr) Hwfyr newydd Y GWAETHAF: Bath salts Deodorant, deodorant a mwy o deodorant… ond falle mai hint fawr oedd o ’mod i eu hangen nhw! Sliperi… bob… blwyddyn Chopping board plastig gan fy ngŵr! Dyw e byth yn cael anghofio’r peth, a dyw e heb wneud yr un camgymeriad eto! Stôl wnïo Bocs o shortbread oedd efo dyddiad 3 blynedd cynt! Sebon ail-law Set o ganhwyllau roeddwn i wedi ei rhoi’n anrheg i’r un person y flwyddyn cynt Clorian! Bocs o byrffiwms trial size o Boots, Dolig 2016… efo ‘Best Before 1987’ arnynt!!!! Bocs pres…

Gall cyfnod y Nadolig fod yn heriol i arddwyr – mae golau dydd yn pylu’n gynnar a’r planhigion naill ai’n gwywo neu’n cuddio. Mae garddio yn hobi arbennig o bersonol, ac os nad ydych chi’n un am fod allan yn yr ardd, gall meddwl am yr anrheg Nadolig delfrydol i’r garddwr yn eich bywyd fod yn straen, felly gadewch i mi helpu! Dyma gasgliad o anrhegion amrywiol i arddwyr newydd a phrofiadol: 1 Cerdyn rhodd border gardd (£5–£500, Garden on a Roll) Nabod rhywun sydd wedi cwblhau y gwaith ar y tŷ, yn barod i fentro ar yr ardd ond ddim yn siŵr lle i gychwyn? Mae Garden on a Roll yn galluogi unrhyw un i greu border gardd perffaith heb yr angen am wasanaethau dylunio gerddi arbenigol. Wrth roi cerdyn…

Ffenest ar gyfer y goeden Y tro cyntaf i ni ymweld â’r Hen Ficerdy, ’nôl yn 2020, roedd hi’n anodd peidio syrthio mewn cariad â’r hen adeilad. Wrth gerdded i mewn drwy’r cyntedd, yr ystafell gyntaf oedd yr ystafell fyw. Mae’r drws gyferbyn â ffenest fae fawr sy’n edrych allan ar gae hyfryd. Dwi’n cofio troi at Daryl a dweud, “Ocê, so dyma lle fyddwn ni’n rhoi’r goeden Nadolig…” Roeddwn yn sicr yn rhoi’r cart o flaen y ceffyl, ond o’r foment honno roeddwn i’n methu stopio dychmygu byw yno. Ac ymlaen at Nadolig 2024 – roedd y goeden Nadolig yno o’r diwedd! Rhoi cymeriad yn ôl i’r ystafell Mae’r ystafell fyw yn fawr a hir. Realiti byw mewn reno: ni heb gychwyn llenwi un ochr o’r ystafell eto! Mae…

Lledr figan, lledr ffug (yn Saesneg, pleather, faux leather, leatherette, coated leather, imitation leather) – dyna rai o’r enwau a roddir ar y ffabrig sy’n edrych fel lledr, ond does dim croen anifail yn agos at y deunydd. Anodd iawn osgoi’r ffabrig yma y tymor hwn gan ei fod ym mhob man, o’r catwalk i’r stryd fawr, o siopau nwyddau cartref i siopau dillad ac ategolion. Roedd ansawdd lledr ffug yn arfer bod yn isel ac roedd hi’n amlwg nad lledr go iawn ydoedd, ac felly nid oedd yn ffabrig apelgar, ond mae technoleg wedi newid hyn. Yn aml, mae’n anodd dweud erbyn hyn p’un a yw dilledyn wedi’i wneud o groen anifail neu’n ffug, gydag amrywiaeth eang o fathau o ddeunyddiau lledr ffug ar gael. Nid dim ond du…

Haia, Mel Owen ydw i – comediwraig ac ysgrifenwraig comedi, a nawr, colofnydd cylchgrawn. Iei! Mae’r byd comedi yn unigryw, felly dwi wrth fy modd bod gen i’r cyfle i rannu fy mhrofiadau gyda chi, ddarllenwyr Cara. Yn fy ngholofn gyntaf, ro’n i’n meddwl cyflwyno fy hunan ac esbonio sut wnes i droi o fod yn ferch fferm o Aberystwyth i fod yn glown proffesiynol (nid dyna yw fy nisgrifiad swydd swyddogol). Wrth dyfu lan, ro’n i o hyd yn meddwl ’mod i’n reit ddoniol. Yn amlwg, doedd hynny ddim yn wir, achos pan wnes i’r datganiad fy mod i am geisio bod yn stand-yp, ymateb pawb yn fy mywyd oedd, “TI?!?!” Rude! Do’n i erioed wedi ystyried comedi fel gyrfa. I fod yn onest, do’n i ddim yn gwybod…