Inhaltsverzeichnis für 4/19/2020 in Rapport

Mark Munroe, uitvoerende hoof van Impala Platinum se Rustenburg-bedrywighede, is een van minstens tien mynbase wat skriftelike toestemming van die departement van minerale bronne gekry het om hul myne geleidelik in bedryf te bring. Sy inhegtenisneming Vrydag was klaarblyklik intimidasietaktiek van ander afdelings in die regering wat ontevrede is daaroor dat Gwede Mantashe, minister van minerale bronne en energie, die mynbedryf toelaat om operasionale bedrywighede geleidelik te hervat. Die gebiede waar Implats se myne is noordwes van Rustenburg en rondom die Bafokeng-stamgebied is waar meeste van die 24 mense woon wat tot dusver in Noordwes positief getoets het vir Covid-19. Geen van dié mense is egter werknemers van Implats of gesinslede van Implats se werknemers nie. Implats het reeds voor verlede naweek begin om werkers te vra om terug te…

Dis amptelik: Die inperking het mense tot raserny gedryf. Die jongste manifestering van die waansin is mense wat rou eiers, lepelsvol suiker en skoon skeute whiskey drink as deel van die sogenaamde “lockdown #eggchallenge”. Hulle maak dan ’n video waarop hulle die konkoksie drink en benoem vriende om dieselfde te doen. Niemand weet waarom nie . . . In Suid-Afrika het een so ’n video aandag getrek waarop ’n man die eier deur sy neusgat opsnuif voordat hy sout pleks van suiker en ’n skeut Stroh-rum drink. Die malligheid het honderde mense al aangesteek, wys ’n soektog op Twitter vir #eggchallenge – en ook Instagram is aan die brand. Sommiges sien hoegenaamd geen humor hierin nie. Een Facebook-gebruiker sê: “Dis glad nie snaaks nie en in swak smaak in ag…

Die bekendste baard in Suid-Afrika is weg. Die sanger Jo Black sê hy het ’n klomp oproepe van bekommerde familie en vriende gekry wat wou weet: “Is jy orraait”, nadat foto’s van hom met ’n skoon geskeerde gesig die afgelope week op sosiale media verskyn het. Black, wat feitlik ewe bekend is om sy trefferliedjie Skepe as vir sy welige swart baard, sê hy het besluit om die hare te laat waai ter voorbereiding vir sy aanlyn konsert wat gisteraand op die Facebookblad Lockdown Liedjies uitgesaai is. Vir hom is die skeerdery simbolies van die veranderinge waardeur almal gaan in die tyd van inperking. Hy be-plan om aan te hou skeer totdat die in-perking verby is, en wie weet, miskien hou hy teen daardie tyd soveel van sy skoongesig-voorkoms dat…

Informele handelaars soos groentesmouse was tot Vrydag in ’n wedloop teen tyd gewikkel om nog permitte te bekom. Dít nadat sommige van hulle van strate in Johannesburg en Pretoria verwyder is omdat hulle nie die vereiste dokumente gehad het nie. Oortreders moes binne drie dae R1 600 betaal of hulle sou hul groente en ander produkte verbeur. Die staat vereis permitte vir enigiemand wat wil handel dryf in kos, soos voorgeskryf deur die gewysigde inperkingsregulasies. In Johannesburg se middestad, waar slegs 1 600 permitte uitgereik is aan smouse wat op die stad se databasis was, het selfs smouse met permitte Woensdag gekla daar is geen kopers nie. ’n Werker by die stalletjie van Patience Dlamini, ’n permithouer, het gesê sy kry net die helfte van haar loon. “Ek verstaan die…

Toe Marcél Loubser (6) se pa nou die dag tydens ’n video-oproep maak asof hy hom ’n soentjie wou gee, het die kleinding weggeskram. “Hy het gesê hy kan my nie terugsoen nie, want hy wil nie die virus hê nie,” sê die pa, Xander Loubser. Marcél bly gedurende die inperking by sy grootouers, want sy ma en pa is albei gesondheidswerkers. “Marcél se hartjie was baie seer in die tweede week van die inperking. Maar hy verstaan darem waaroor dit gaan,” sê Xander, ’n paramedikus van Pretoria. Hulle praat elke dag per video-oproep met hom en Marcél se ouma help hom ook om vir hulle stemnotas te stuur. Marcél se ma, Meri Langenhoven, is ’n saalklerk by ’n private hospitaal in Pretoria. Sy was nog nooit so lank weg…

“Die Covid-19-pandemie is ’n skrik vir die paramedici, maar ons werk is ’n roeping van die Almagtige. Ons werk as beskermengele van die publiek”, sê Yagyah Confield, ’n toesighouer by die Pinelands-nooddienste-sentrum van die Wes-Kaapse gesondheidsdepartement. Confield is opgelei vir nooddiens tydens chemiese en biologiese oorlog. “So skrikkerig soos ék is, moet ek die lede so rustig moontlik maak en hulle herinner dat hulle met Covid-19 ekstra versigtig moet wees. “Voor en nadat ons uitgeroep is, gesels ons oor die operasie.” Ná elke rit word alle noodvoertuie ontsmet. ’n Ambulans word eenkant gehou, sou daar ’n positiewe Covid-19-geval kom. Con-field sê paramedici word ook nog gereeld by tonele besteel of aangerand en daarom vergesel die polisie hulle na “rooi sones”. Hy “bid dat God die virus sal wegvat”. Die paramedikus…

‘As die polisie na my geluister het, sou Marlene Mauer, slagoffer van die kattebakmoordenaar, nie vandag dood gewees het nie.” Só sê May Coomer (35), wat glo sy het self net-net uit “dié monster” se kloue ontsnap nadat hy haar kastig werk gegee het. Daniël (Danie) van der Walt is tot 17 jaar tronkstraf gevonnis weens die moord op Mauer (22) in 2006. Hy het getuig Mauer het “haar humeur verloor toe sy uitvind daar was nie werklik werk vir haar nie”. Coomer het dié week vir Rapport gesê: “Ek vermoed hy wou ons albei doodmaak, maar ek was gelukkig.” Sy het in Februarie 2006 op ’n advertensie vir ’n verkooppos “slegs vir dames” gereageer. Sy is vir ’n onderhoud na Van der Walt se pa se huis in Meyers-park…

Die tuisgebroude pynappelbier wat ’n vrou van die Pretoriase Moot vir haar verjaardag present gekry het, het soveel skop gehad dat dit ontplof het. Daar was een ongeval – Norman, die hoekspinnekop. Jeannine van Zyl en haar man, Quinton, lag nou, maar verlede Saterdagoggend het hul dag met ’n knal begin. “Ek het Donderdag 30 geword en omdat dit in lockdown is, was daar vriende wat my wou op-cheer. “Hulle het die mooiste geskenkies, cupcakes en pynappelbier gemaak en op pad Checkers toe vir ons afgelewer,” het Jeannine die afgelope Donderdag by hul huis in Villieria vertel. Daardie aand het die egpaar en hul kinders, MJ (4), Connor (2) en Dylan (9), die verjaardag met ’n isolasiebraai gevier. “Quinton het vir ons varkneksteaks gebraai. Ons het van die cupcakes geëet…

Arm lande met swak gesondheidsorgstelsels sal die slagoffers wees as pres. Donald Trump daarin slaag om sy dreigement uit te voer en die VSA se ledegeld aan die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO) op te skort. Die Amerikaanse president het die afgelope week gesê sy land sal finansiering staak aan die organisasie wat onder die Verenigde Nasies val, berig Reuters. Trump het die WGO daarvan beskuldig dat hy die Covid-19-pandemie uiters swak bestuur en die erns daarvan verdoesel het. Sy uitlatings kom terwyl die VSA se getal infeksies reeds die 600 000-kerf verbygesteek het en steeds styg. Die WGO word gefinansier uit verpligte bydraes van sy 194 lidlande, asook vrywillige skenkings van lande of individue. Benewens die VSA se ledegeld is die land die grootste vrywillige skenker. Dié bydrae beloop 15% van die…

Sy skorsing as waarnemende president van die Suid-Afrikaanse Sportkonfederasie en Olimpiese komitee (Saskok) is ’n blatante poging om hom van die organisasie se lede weg te hou en sy veldtog om die president te word te ontspoor. So het Barry Hendricks, wat Woensdag deur die Saskok-raad geskors is, Vrydag aan Rapport gesê. Hendricks is na die kantlyn gedwing nadat hy erken het hy het aan Gavin Crookes, die president van Tennis Suid-Afrika (TSA), gesê hy dink nie Ntambi Ravele (’n TSA-raadslid wat vir die pos van president wou staan), of TSA se visepresident, Riad Davids, staan ’n kans in die Saskok-raadsverkiesing nie. Ravele, ’n raadslid van TSA, is daarna deur Crookes ingelig dat die organisasie haar nie vir die presidentskap sou benoem nie. Sy het eers by die minister van…

Wou jy nog altyd in Engeland gaan vakansie hou of verlang jy terug na die tye wat jy wel in die Big Ben se skadu kon deurbring? Ons is miskien in ons huise gegrendel, maar deur flieks kan ’n mens nog wyd en ver reis. Sit agteroor en reis na Londen en Oxford met hierdie flieks waarin die bestemmings nie net die agtergrond is nie, maar een van die hoofkarakters. Londen is die hoofstad van Engeland en Brittanje. Sy geskiedenis strek vanaf die Romeinse tye en die ikoniese geboue is gereeld in films te sien. In die postapokaliptiese fliek 28 Days Later loop die protagonis Jim oor ’n verlate Westminster-brug na die Big Ben en parlementsgeboue – klink dit nie eerder of jy na die nuus kyk met verlate strate…

Die verlenging van die inperkingstyd tot einde April (of moontlik langer as mens al die menings ernstig opneem) het baie mense onkant betrap en die vraag wat gedurig op sosiale media opduik, is hoe gaan ons ’n sopie kan geniet te midde van die verbod op die verkoop van alkohol? Terwyl talle met koffie en tee tevrede is, is daar diegene wat met hulle hande in die hare sit en ietsie meer opwindend soek. Dis nou die tyd om kreatief te raak, sonder om die reg in eie hande te neem. Brou jou eie drank! Gesofistikeerde toerusting is nie nodig om byvoorbeeld bier, gemmerbier of pynappelbier te brou nie. Jy gaan wel bietjie geduld moet hê en bereid moet wees om te wag (in sommige gevalle langer – afhangende van…

Little Fires Everywhere. Met Reese Witherspoon en Kerry Washington. Skepper: Liz Tigelaar. Reese Witherspoon het, ná ’n aanvanklike insinking, onlangs, veral as vervaardiger, ’n tweede TV-lente beleef soos min ander aktrises van haar tyd. Dink aan The Morning Show, Big Little Lies en nou die onstuimige Little Fires Everywhere. Dit betrek twee ma’s uit wyd uiteenlopende kulture: ’n ryk, vooraanstaande ouer met vier kinders wat voorgee dat haar lewe vlekkeloos en rigied verloop (seks geskied slegs op Woensdae en Saterdae, kospakkies moet presies vol-gens reëls voorberei word ens.), en ’n Afro-Amerikaanse ma, wat by eersgenoemde se lewe betrek word, en wie se vrye lewenstyl die ryk vrou s’n laat ontspoor. Die tweede vrou (Kerry Washington) is ’n kunstenares wat deur diep waters geswoeg het saam met haar opstandige en verwarde…

Dis daardie tyd van die jaar. Bekroningstyd. Soos Luc Donckerwolke se DesignBest-prys vir uitstaande bydrae tot motorontwerp. Deur die jare het Donckerwolke by Audi, Bentley en Lamborghini gewerk, maar deesdae lei hy ontwerp vir al drie Hyundai-handelsmerke – Hyundai self, asook Kia en Genesis, die groep se weeldemerk. Donckerwolke se nuutste is Hyundai se vol-elektriese Prophecy-konsepmotor. Die idee van sensuele sportiwiteit, sê die 54-jarige Belg, is om kompleksiteit met minimalisme te vervang: skoon lyne, goeie verhoudinge, ongerepte oppervlakke en estetiese harmonie, juis om tydloosheid te skep. Donckerwolke se toekomsvisie is allermins revolusionêr. Saab se 92001 Ursaabprototipe loop die Prophecy met ’n driekwarteeu vooruit, en daar is interessante visuele ooreenkomste! Die Ursaab is in 1946 deur 16 vliegtuigingenieurs gebou. Net twee had bestuurslisensies. Tog is die Ursaab in die geheim vir…

My 81-jarige ma sê sy en ek is al Covid-19- savvy en maak ’n mean team. Ons laat ook nie sommer enigeen tot die huis toe nie – ’n mens weet nie of daardie persoon iewers een of ander gogga opgetel het nie, sê sy. So, dis maskers dra, soos miljoene ander en hande skoon spuit met haar blou 70%-bottel. Ek voel veilig in my huis en buurt, want ek dink ons het die korona-ding redelik onder beheer hier. Dis egter op die selfoon, my skakeling met die buitewêreld, waar my kommer tans groei – daar kom nou teksboodskappe in vir kos en geldelike hulp. Dis egter nie vanaf vreemdes nie. Die jongste is vanaf ’n nutsman en jeugvriend. Hy soek net ’n brood vir sy gesin van vier, smeek…

Gesondheid! ’n Baie dors vriend van Pollux rapporteer die afgelope week die Amerikaanse media het berig dat die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO) te vinde is daarvoor dat die verkope van alkohol beperk word tydens inperkings omdat ’n paar doppe blykbaar jou immuunstelsel verswak. Die vriend gaan voort: Is dit miskien waarom Donald Trump besluit het om nie meer die WGO te finansier nie? Want, die hemele weet, laat die vriend weet, ná dese nuus is hy ook nie meer vir die spul in Genève lus nie. Hoeveelste? En van die luidende simbaal en klinkende Trumpet gepraat: Luidens verdere berigte uit Amerika het Kellyanne Conway, een van die Trumpet se raadgewers, die afgelope week gesê mens sou dink dat die WGO nou al in beheer van iets soos die koronavirus sou wees “omdat…

Die Amerikaanse Burgeroorlog het van April 1861 tot April 1865 gewoed. Tydsgrepe vir die Amerikaanse burgerregtebeweging is minder presies, maar van die laat 1940’s tot laat 1960’s sal deug. Deesdae is ons midde-in ’n derde Amerikaanse tuiskonflik van epogmakende omvang. Noem dit ’n burgeroorlog sonder gewere, want só bepalend is die land se volgende presidentsverkiesing vir die toekoms, dat selfs die gevegsfront van ’n ander oorlog wat tans in die VSA woed – die een teen ’n virus – as politieke speelpark vir die konfrontasie tussen rooi en blou dien. Hoe anders as die huidige Amerikaanse president op sy louere gerus het toe hy ’n verenigde landswye aanslag teen die koronavirus van stapel moes stuur? Pleks daarvan het hy die gevaar ontken, gholf gespeel en politieke saamtrekke gehou om sy…

’n 99-jarige veteraan van die Tweede Wêreldoorlog het R470 miljoen vir Brittanje se gesondheidsdiens ingesamel deur die afgelope week met ’n loopraam 100 keer deur sy tuin te skuifel. En in Kaapstad het ’n bekende veldwedloopatleet 160 km afgelê sonder om sy erf te verlaat – weliswaar nie om geld in te samel nie, maar om die waansin weg te hou! Die wêreld se verbeelding is aangegryp toe kaptein Tom Moore (99) verlede week begin het om 25 keer deur sy tuin te loop in Bedfordshire in die ooste van Engeland met die mikpunt om £1 000 vir die Britse NHS in te samel. Dis ’n raps meer as R23 500. Dié mikpunt het hy binne ’n dag reeds gehaal – en toe kondig hy aan hy sal aanhou stap…

Dit wys die infeksie kom baie wyer voor as die aantal bevestigde gevalle. Hoe dodelik is die nuwe koronavirus? Dít is die vraag waarmee regerings wêreldwyd worstel terwyl hulle besluit hoe om die Covid-19-pandemie hok te slaan. “Gesondheidsowerhede is in twee geskeur tussen die opsies van ’n oorreaksie wat hul bevolkings die skrik op die lyf jaag, en ’n onderreaksie wat hul burgers blootstel,” skryf prof. Manuel Battegay van die Universiteitshospitaal in Basel in die Swiss Medical Weekly oor ’n studie van ’n groep Switserse navorsers. “Meer presiese ramings van die sterftekoers en die persentasie geïnfekteerdes wat in die hospitaal opgeneem word, is noodsaaklik om die sosio-ekonomiese impak van infeksiebeheer (soos inperkings op die ekonomie) te balanseer.” Volgens Battegay en sy kollegas is die versoeking groot om die sterftekoers bloot…

Nege mense leef op my Sassa-geld. As jy min het om te eet, nie kan werk nie en saam met 20 ander mense op een erf ingehok is, sien jy uit na die laatmiddag-geselsies. In die buurt Wolmer in Pretoria-Noord is daar tien huisies op ’n erf in Jopie Fouriestraat. Net twee van die inwoners kan tydens die inperking gaan werk. Hulle is Allan van der Westhuizen, ’n veiligheidswag vir ’n motorhandelaar, en Natasha Ferreira, ’n skoonmaker by ’n kettingwinkel. Van der Westhuizen sê hy verdien R17 per uur en werk 12-uur-skofte. Dié geld word verdeel tussen sewe mense. In normale omstandighede het hulle reeds gesukkel om kop bo water te hou. Met Rapport se besoek het die inwoners gesê hulle is “perdfris”, maar die virus daarbuite vat op ’n…

Die uitdeel van kospakkies om die lot van mense wat honger ly in die tyd van inperking te verlig, het oor die land heen in politiekery ontaard. Van Gauteng tot in Mpumalanga en die Noord-Kaap is daar berigte dat kospakkies net uitgedeel word in wyke wat in die vorige verkiesing ANC gestem het. Die kospakkies word uitgedeel as deel van die departement van maatskaplike ontwikkeling se verligtingsfonds teen Covid-19. Refiloe Nt’sekhe, die DA se woordvoerder vir maatskaplike ontwikkeling in Gauteng, het Woensdag vir Panyaza Lesufi, waarnemende LUR vir sosiale ontwikkeling in Gauteng, gevra om ondersoek in te stel omdat vyf DA-beheerde wyke in Emfuleni (Vanderbijlpark en omstreke) nie kospakkies gekry het nie. Die Emfuleni-munisipaliteit het 45 munisipale wyke, met die ANC wat 37 beheer en die DA agt. Volgens Peet…

’n Ma van Kleinmond in die Overberg is in hegtenis geneem omdat sy haar baba glo op Facebook wou verkoop. Die 26-jarige vrou het 18 foto’s van die ses maande oue baba op die Facebook-groep Bettys Bay Pringle Bay Rooi Els geplaas. Kapt. Frederick van Wyk, polisiewoordvoerder, het gister aan Rapport gesê ’n raadslid van die dorp het die boodskap gelees en met die ma kontak gemaak, kastig om die kind te koop. Die ma het glo R4 500 gevra en die raadslid meegedeel dat sy die baba eers vir twee weke kan leen. Die raadslid het dit by die polisie aangemeld. Die ma se naam mag regtens nie genoem word nie om die kind se identiteit te beskerm. Sy het tussen 21 Maart en 2 April ook op dié…

‘Toe ek weer sien, tref ’n Samoaanse ‘tackle’- missiel my.’ Derick Hougaard, die Liefling van Loftus, se skop-akademie skop vanmiddag 17:00 af met ’n gratis skoples op Facebook. Hougaard (37) gaan vir die res van Suid-Afrika se staat van inperking weekliks op Woensdae en Sondae skoplesse aanbied uit die landgoed in Pretoria waar hy en die sangeres Nadine woon. Hy sê dis maar “ ’n manier van teruggee”. “Die lewe gaan soms daaroor dat jy jou spanmaat moet vertrou, selfs al het jy nie die bal in jou hande nie. Net soos my spanmaats my vertrou het elke keer dat ek pale toe aangelê het, só moet ons Suid-Afrikaners nou ons dokters en wetenskaplikes vertrou. My skoplesse gaan dalk net ’n paar mense help om die tyd om te kry.”…

Ekonomiese herstelmaatreëls om Covid-19 te bestry moet spesifiek geteiken word. Die stimulusmaatreëls wat Suid-Afrika tot dusver aangekondig het om die impak van die Covid-19-epidemie te versag, is nie ’n tiende van wat nodig sou wees om ’n impak te hê nie, sê Peter Attard Montalto van Intellidex. Die huidige maatreëls wat sowat 1,6% van die bruto binnelandse produk (BBP) beloop, is van die laagste in die wêreld. Minstens 10% van die BBP – tussen R500 miljard en R750 miljard – sal gevind moet word om die ekonomiese impak te versag, skryf hy Donderdag in ’n nota. Volgens prof. Raymond Parsons van die sakeskool aan die Noordwes-Universiteit, word volgens die beste Covid-19-uitkoms vir Suid-Afrika geraam dit sal sowat R300 miljard (teen 2019-pryse) kos om die uitwerking te versag. Losweg bereken is…

Raad oor dié tema bevat dikwels clichés soos “vermy doktersbesoeke” en “gebruik generiese medikasie”, asof dit nie iets is wat almal reeds doen nie. En steeds vind baie mediesefondslede dat hul mediese spaarrekeninge reeds vroeg in die jaar uitgeput is. Dis belangrik om te verstaan dat mediese fondse twee poele geld bevat: spaarrekeninge, waaruit die meeste dag-tot-dag-voordele betaal word, en die risikopoel, wat in die reël aangewend word vir groot uitgawes soos hospitalisasie. Tot 25% van jou maandelikse premie word aan jou spaarplan toegewys en die res vir die algemene risikopoel. Om jou spaarrekening te rek, kan jy óf minder geld bestee óf soveel as moontlik uitgawes uit die risikopoel eerder as jou spaarrekening eis. Hier is ’n paar wenke: Chroniese toestande: Wat jou mediese fonds liefs net fluister Behandeling…

Herleef die toernooi vandag vanaf 11:20 op SS 2 en SS 13. Dawie Theron het al in 2012, toe Handré Pollard as ’n skoolseun van Paarl Gimnasium die Junior Bokke gehelp het om die Baby Blacks 22-16 in die eindstryd van die Junior Wêreldtoernooi in die Kaap te klop, geweet hy is bestem om eendag die Wêreldbeker omhoog te hou. “Baie mense het al vergeet dat ons Handré in 2012 van die skoolbanke gaan haal het,” het Theron, wat destyds die Junior Bokke se hoofafrigter was, aan Rapport gesê. Oor Pollard se insluiting in die Junior Bok-groep vertel Theron: “Ons moes eers oor verskeie hekkies kom voordat Handré vir ons kon speel. “Ons moes sy ouers, sy skool en SA Rugby se goedkeuring kry. Boonop moes hy ook nog die…

Die Blitsbok-strydros Cecil Afrika is nog nie gereed om sy sewesstewels op te hang en hom in ’n afrigtersrol te begewe nie. Sy begeerte om daardie Olimpiese goue medalje met die Springbok-sewesspan te wen, brand nog te hoog om sy loopbaan as speler te eindig. Daarom gaan die 32-jarige Afrika oor die volgende paar maande alles insit om sy roemryke sewesloopbaan op ’n hoogtepunt te probeer afsluit. ‘Die onsekerheid maak dinge ’n bietjie moeilik.’ Terwyl daar sterk meegeding word onder die spelers om deel van die Suid-Afrikaanse sewesspan te wees wat volgende jaar in Tokio gaan deelneem, is Afrika oorgehaal om te wys dat hy nog oor daardie vermoë beskik wat hom een van wêreldrugby se mees gevreesde sewesspelers maak. “Die onsekerheid maak dinge ’n bietjie moeilik, maar ek het…

Hy is waarskynlik die beste snelbouler van sy generasie, maar verlede jaar het Dale Steyn begin bekommerd raak dat sy uurglas as internasionale speler begin uitloop. Steyn (36) het toe ’n dapper besluit geneem: Hy het homself herontwerp, die ou towenaar het sy sak vol blinknuwe toertjies gestop. In Augustus het hy uit toetskrieket getree en besef as hy hom voortaan uitsluitlik op witbalkrieket gaan toespits, kan hy nie dieselfde dinge oor en oor doen nie. “Dis nie asof ek ’n eerstekeusespeler by die Indiese Premierliga (IPL) was nie. Einstein het mos gesê die definisie van malheid is om dieselfde ding oor en oor te doen en ander resultate te verwag,” het Steyn die afgelope week aan Rapport gesê. Die Suid-Afrikaner met die meeste toetspaaltjies (439), die man wat tussen…

Paul Jordaan, gewese senter van die Haaie en ’n lid van die Junior Springbok-groep wat die o.20-Wêreldkroon in 2012 gewen het, het sy tokse weggepak. Jordaan (28) gaan nou op die familieplaas in die Oos-Kaap boer, waar hulle hoofsaaklik bokke en skape het. Jordaan het tussen 2011 en 2015 vir die Haaie gespeel voordat hy in 2016 na La Rochelle in Frankryk geskuif het. Hy het 23 drieë in 46 wedstryde vir La Rochelle gedruk. “Ons boer met skape en bokke. Ons het ook rooi Kalaharibokke en ’n jag-onderneming vir Amerikaanse kliënte,” het Jordaan aan SA Rugbymag gesê. Jordaan is reeds ’n paar maande in die Oos-Kaap nadat hy vroeg van sy Franse kontrak onthef is. “Ons gaan maar deur ’n moeilike tyd op die plaas weens ’n vyfjaardroogte.” Jordaan…

Daar is nie plek vir lyf wegsteek in die tyd van inperking as jy ’n top-sportman is nie. Danksy moderne tegnologie en verskeie atleet-monitorstelsels is afrigters steeds in staat om te meet wat hul spelers ten opsigte van fiksheid doen, al is hulle ingeperk. In Suid-Afrika is dit die Stormers en Leeus wat die Catapulttegnologie inspan om hul spelers te monitor. Die Wallabies, Crusaders en Bath van Engeland gebruik die tegnologie ook, terwyl Frankryk, Wallis en Skotland se nasionale spanne ook daarvan gebruik maak. Die Bulle is saam met die Hurricanes en die Franse klubspan Brive van die spanne wat Athlete-Monitoring se tegnologie inspan. Vir die Stormers, wat Super-rugby met ’n knal begin het, maar so ’n bietjie stoom verloor het voor die opskorting van die reeks, het die gebruik…

Van horison tot horison, ysterklipkoppie tot ysterklipkoppie, in en om Carnarvon, Loxton, Williston en Fraserburg, op die vlaktes van die Karoo-plato noord van die Nuweveldberge staan die korbeelhuise van die destydse pionier-veeboere op die droë landskap. Die pioniers wat in dié ru igloes van klip – wat waarskynlik êrens tussen 1825 en 1875 gebou is (alhoewel niemand vir seker kan sê nie) – gebly het, het hul eie manier van lewe in afsondering gehad. Water was min, hout was skaars, leiklip was volop en die son was fel. Tog het die pioniers vindingrykheid aan die dag gelê om hul byekorfhuise te bou en die beste te maak van ’n eensame bestaan in ’n onherbergsame wêreld. Die enigste mense wat hulle na oorlewering gesien het, was lede van die San-gemeenskap tydens…

Pynappelbier is meer as net gewone pynappelsap. Hierdie maklike resep bevat net drie bestanddele: 3 pynappels 1 kg suiker 9 liter water Skil die pynappels en sny dit op in stukkies. Moenie die skille weggooi nie. Sny die skille ook op in klein stukkies, en voeg dit by die pynappelstukke. Plaas dit in ’n 10-liter-emmer. Voeg die suiker by. Vul die emmer tot bo met die water. Bedek die emmer met ’n moeseliendoek. Laat staan vir sowat twee dae totdat jy skuimborreltjies sien. Hoe langer jy dit laat staan, hoe sterker word die bier. Proe en besluit self. Filtreer die bier deur die moeseliendoek sodat die pynappelpulp in die emmer agter bly. Bottel jou bier en bêre dit in die yskas waar dit verder stadig sal fermenteer. Sodra dit in…

Wanneer lelike neigings in die samelewing kop uitsteek of vererger, word sosiale media en die internet maklik die skuld gegee. Boeliery? Dis sleutelbordsoldate se skuld. Fopnuus? Facebook. Narsisme? Selfies. En daar is baie studies om dit te bewys. Een, wat in 2018 in The Open Psychology Journal gepubliseer is, het gewys narsisme het met 25% toegeneem wanneer mense oor ’n tydperk van vier maande meer selfies op sosiale media gelaai het. Maar dis nie so maklik nie. Narsistiese trekke word al op sewe- of agtjarige ouderdom duidelik, sê kenners – en min kinders is dan al gereelde Instagram-gebruikers. Wat veroorsaak dan narsisme in so ’n jong kind? Die wetenskap Verskeie studies het oor die laaste paar jaar die oorsake van narsisme probeer uitpluis, en een ding is duidelik: Dis dikwels…

Ons het ’n groot stoep met drie voëlbadjies en drie saadbakkies wat in ’n beskutte tuin onder ’n reuse-akkerboom die ideale tuiste vir voëls skep. Aanvanklik het ons saadjies uitgesit in ’n oop saadbakkie en groot groepe duiwe gelok. Af en toe was daar plek vir ’n mossie of twee. Die troeteldierwinkel-assistent beveel toe saad aan wat spesiaal vir wilde voëls gemeng word en ook dat ons meer inheemse, voëlvriendelike plante plant. Ons koop ook ’n draad-voëlbakkie, waarin net die klein voëltjies pas. Hulle skrop en krap só wild dat ander voëls op die grond lustig kan pik en genoeg kan eet. Almal is gelukkig. Ons kan al hoe meer voëls aftik: mossies en duiwe word aangevul deur wewers, spekvreters, rooivlerkstreepkoppies, laksmanne, rooibeksysies, selfs een of twee maal per jaar…

Indien iemand iewers in die wêreld môreoggend beweer bruinsuiker maak jou immuun teen die Covid-19-virus, kan jy vir seker weet hierdie nuus gaan vinniger as die virus self versprei. Binne ure gaan mense begin vuisslaan om bruinsuiker in die hande te kry – al bestaan daar geen bewyse of dit doeltreffend is of nie. Die waarheid is dat, behalwe vir ondersteunende behandeling, daar min is wat die mediese professie aan pasiënte kan bied. Dokters behandel gewoonlik eers ’n pasiënt met ’n spesifieke terapie wanneer hulle seker is dit is werklik doeltreffend en gaan nie hom of haar aan ander gevare blootstel nie. Maar kliniese toetse neem tyd en moet parallel met kontrolegroepe gedoen word – anders kan geen vergelykende afleidings gemaak word nie. Dis natuurlik tyd wat niemand nou het…

Wit gastehuiseienaars wat kla dat hulle hul ondernemings sal moet sluit omdat hulle nie in aanmerking kom vir hulp uit die regering se Covid-19-rampfonds nie, behoort hulleself eintlik af te vra waarom hulle in 2020 steeds nie genoegsaam getransformeer het nie. Só het die minister van toerisme se woordvoerder Vrydag aan Rapport gesê. Rapport het min. Mmamoloko Kubayi-Ngubane se woordvoerder, Hlengiwe Nhlabathi-Mokota, gevra waarom die departement die hersieningsaansoek teenstaan waarmee AfriForum die departement van toerisme wil dwing om te verseker dat die ras van diegene wat aansoek doen vir regeringshulp geen rol speel nie. AfriForum hoop dat die saak reeds Dinsdag aangehoor kan word. Die departement het R200 miljoen in ’n rampfonds gestort sodat klein- en middelslagondernemings wat weens die Covid-pandemie skielik geen inkomste het nie, aansoek kan doen vir…

’n Suid-Afrikaner in Swede het ’n plan beraam sodat mense digitaal van hul geliefdes kan afskeid neem voordat dié aan Covid-19 sterf. Julia Stenström, wat al 21 jaar in Swede woon, werk in die innovasieafdeling van die Karolinska-universiteitshospitaal in Solna. ‘Dít beteken vir hulle baie.’ Die pasiënte ly en talle is in die waakeenheid, sê sy. “Vir hul geliefdes is dit erg om nie hul hand te kan vashou nie.” Die sterwende pasiënte is verdoof en nie wakker nie. Talle is aan ventilators en dialisemasjiene gekoppel. Om ’n sterwende te kan groet, al is dit oor ’n afstand, bring ’n mate van berusting en help die naasbestaandes om die trauma te verwerk, sê Stenström. Die dokters laat weet die familie die pasiënt is sterwend. Julia, die videobesoek-fasiliteerder, neem dan die…

‘Om vir ses mense ’n bord kos te gee . . .’ “Asseblief, sê vir hulle dankie, regtig – asseblief. Sal jy vir hulle sê?” Só het ’n inwoner van Munsieville naby Krugersdorp die afgelope week gevra toe Rapport die township saam met The Covid Flight Mission besoek het. Dit is ’n groep private vlieëniers wat saam met boere en ander skenkers werk om verligting te bring vir kwesbare gemeenskappe in die vorm van kos en mediese toerusting – hoofsaaklik maskers en handskoene. Dié week het hulle twee ton mieliemeel, botterskorsies, geblikte sardyne, brood, sop en selfs kinderboekies in die township kom aflaai. ’n Vragmotor het die helikopter daar ontmoet. Dis ’n aardige gevoel om vanuit die helikopter leë sportterreine en snelweë te sien wat gewoonlik teen huistoegaantyd van mense…

’n 64-jarige Fransman het op die harde manier uitgevind dat die geel-en-swart gestreepte lus tussen die passasier se bene in ’n tweesitplek Rafale B-vegvliegtuig nie ’n vashouplek is nie, maar die sneller vir die uitskietstoel. Luidens ’n artikel op Buzzfeed het dié man, wat nie geïdentifiseer word nie, in Maart 2019 uitgetree as die bestuurder van ’n Franse wapenvervaardiger. Die verslag oor die oepsie op sy vaarwel-rit is eers vandeesmaand bekend gemaak. “Hy het geen ervaring in ’n vegvliegtuig nie en het ook nog nooit enige behoefte daarvoor gehad nie. Toe sy kollegas hom verras met ’n pretrit as passasier in ’n militêre vegvliegtuig, met spesiale ministeriële toestemming, het hy gevoel dit sou ongeskik wees om nee te sê,” berig Buzz-feed. “Minute voordat hy opgestyg het, het sy hart teen…

Die Suid-Afrikaanse Lugdiens (SAL) het nie eens genoeg geld vir twee weke oor nie. Nietemin het die sakeredders, Les Matuson en Siviwe Dongwana, Vrydag skeidingspakkette aan al 4 700 personeellede met ingang 30 April aangebied. Dit sal egter net kan realiseer as sekere bates suksesvol verkoop word – wat lank kan duur. Boonop erken die SAL en vakbonde in ’n voorgestelde ooreenkoms wat Rapport onder oë gehad het dat die lugdiens waarskynlik nie gered kan word nie. Die voorstel in die dokument is dat elke werknemer ’n week se salaris kry vir elke jaar diens, ’n maand se vergoeding in ruil vir kennisbetaling, vir verlof uitbetaal word en ’n pro rata 13de tjek waar van toepassing. As die opbrengs uit die verkope te kort skiet, sal die personeel kort betaal…

Verhogingvoorstelle is ver meer as inflasie. Al die ekonomiese hulp om verbruikers en sakeondernemings deur die Covid-19-ramp te kry, kan ongedaan gemaak word as munisipaliteite hul voorgestelde tariefverhogings nie temper nie, sê die ekonoom Mike Schüssler. Schüssler het gereageer op die konsepbegrotings van verskeie munisipaliteite wat vir openbare kommentaar gepubliseer is en voorstelle bevat vir tariefverhogings van ver bo die inflasiekoers – dít ten spyte van vermanings van die nasionale tesourie om verhogings tot sowat 4,5% te beperk. Schüssler meen munisipaliteite sal in elk geval hul sommetjies van voor af moet doen weens onvoorsiene uitgawes wat sedertdien weens die Covid-19-krisis opgeduik het. “Die begrotings wat voor Covid-19 opgestel is, gaan nie meer uitwerk nie en die probleem is dat niemand weet hoe dinge daarna gaan lyk nie,” sê hy. Alle…

’n Kleinsakeonderneming wat onder meer vir boere mikrofabrieke oprig, sê hy kan binne 75 dae veldhospitale bou wat gebruik kan word vir Covid-19-pasiënte. Die maatskappy Afri.Can Micro-factories se voorstel behels hospitale – kompleet met hoësorg- en isolasiesale – gebou van skeepsvraghouers. Gewoonlik bou Afri.Can mikrofabrieke waar kleinskaalse boere en entrepreneurs hul produkte kan verpak en verwerk. Philip Jonker, besturende direkteur, sê hul plan kan help om die las op gesondheidsorggeriewe landwyd te help verlig. “Hospitale van hoë gehalte kan blitsvinnig opgerig word,” het Jonker aan Rapport gesê. Dit kan op enige gelyk stuk grond opgerig word solank daar krag- en watertoevoer is. “Inligting dui daarop dat die infeksiekoers teen Julie ’n hoogtepunt kan bereik,” sê Jonker. “In daardie stadium kan baie gemeenskappe so ’n gerief nodig hê. Die ideaal is…

Die Springbok-slot Lood de Jager vertel verlede week hoe groot die aanpassing was om van ’n warm Suid-Afrika skielik in ’n nat, koue Brittanje te moet rugby speel. Ek verstaan wat hy sê. Vir agterspelers is dit nog moeiliker. Dis winter 1986. Ek lei ’n rugby-oefenkamp vir Wes-Duitsland se nasionale junior span by Auf der Tromm in die heuwels ’n entjie van Heidelberg af. Die temperatuur is -20 °C. Kort-kort moet ons stop om die sneeu, soos dit aanpak, van die al hoe groter wordende rugbyballe af te skraap. Die tweede dag styg die temperatuur en begin die boonste lagie sneeu smelt. Die water kan nie wegsak nie, want die grond is onder nog verys en vorm gou-gou bo ’n pappery. Klewerige modder ofte nie, ons oefen! Plastieksakkies oor die…

Die Cheetah-afrigter, Hawies Fourie, sê hy het ’n “geheime wapen” gebruik om Frans Steyn terug Bloemfontein toe te lok – sy kaptein, Ruan Pienaar. Pienaar se noue band met Steyn was deurslaggewend in die pogings om die veelsydige Bokagterspeler terug Bloemfontein toe te lok. “Toe ek by die Cheetahs aangesluit het, het MJ (Smith) my vertel Frans wil terugkom Bloem toe en dat hy wou hê dat sy kinders in Bloemfontein skool moet gaan,” het Fourie vertel. “Dit is waar dit alles begin het. Ek het met Frans kontak gemaak, en Ruan Pienaar het ook gehelp. “Ek het ook met Rassie (Erasmus) gepraat om vas te stel hoe hulle die situasie sien. Rassie het die skuif ondersteun en wou ook hê dat Frans Bloem toe moes terugkom. “Om ’n speler…

Hoewel die Cravenweek vir hoërskole na alle waarskynlikheid vanjaar afgelas gaan word, gaan sekere unies steeds o.18-spanne kies. Dié spanne sal dan in voorwedstryde vir Curriebeker-kragmetings teen mekaar speel. Die Blou Bulle het reeds aangedui hulle gaan dié roete volg. Willem Strauss, president van die Blou Bulle, het die afgelope week in ’n videoboodskap aan sy unie se ondersteuners bevestig dat skolerugby weens die koronavirus vanjaar unieke uitdagings moet trotseer. “Wees ondanks verskeie uitdagings verseker dat ons steeds ons Cravenweekspanne sal kies,” het Strauss gesê. “Ons sal steeds o.18-, o.16- en selfs o.13-spanne kies. “Al mag die Cravenweektoernooie nie plaasvind nie, sal die spanne in voorwedstryde vir die Vodacom-Bulle speel wanneer ons weer (ná Covid-19) toegelaat word om na die speelveld terug te keer. “Ons wil daardeur die nodige blootstelling…

Dit was in die 73ste minuut van die eerste toets tussen Suid-Afrika en Nieu-Seeland op Kingspark in 1976 dat die blondekop-skrumskakel om ’n losgemaal, skuins buitekant die All Blacks se kwartgebied, weggebreek en vlymskerp tussen Sid Going en Grant Batty deurgeskiet het doellyn toe. ‘Paul was ’n ongelooflik moeilike teenstander’ Elkeen van die bykans 50 000 toeskouers was oortuig dat Paul Bayvel sou druk. ’n Desperate skaapvang van Going het hom laat struikel, skaars ’n paar meter van die doellyn af. In die val kon Bayvel steeds die bal terugskiet vir Edrich Krantz om op te pik en oor te duik in die hoekie vir die laaste spyker in die Kiwi’s se kis. Dit was Paul Bayvel, wat vandeesweek op 71-jarige ouderdom aan longkanker beswyk het, op sy skitterendste. Sy…

’n Lewe deurHerman Lategan Die eg-Kaapse sjef Koelsoem Kamalie is verlede Saterdag in Kaapstad op 71 aan nierversaking oorlede. Sy en haar getroue vriendin Flori Schrikker het in RSG-luisteraars se harte gekruip met hul tradisionele huiskosdisse uit die Kaapse Vlakte. Volgens die uitgewer Lapa het dit alles met Amore Bekker se Tjailatyd-program begin toe haar seun, Riaaz, vir Bekker ’n e-pos gestuur het om haar te laat weet sy ma kook so lekker. Bekker moet haar tog bel. Sy het en van toe af was dit die begin van ’n groot en lekker affêre. Een Paasfees het Schrikker, ook van Bonteheuwel, aan Bekker en haar luisteraars bekend geword. Sy wou ’n kerrievisresep hê, toe sê Kamalie: “Nee, ek is Slams, maar my vriendin Flori is Kris. Bel haar.” So het…

Twee pakkies tjops, ’n sak houtskool, bestanddele vir piesangbrood, ’n bottel swembadchoor, ’n Rapport. Kruisverhoor deur Hanlie Retief Mag soldate privaat eiendom betree? Glad nie. Soldate mag geensins erwe of huise ingaan of mense visenteer nie. Ons is bloot daar om lynbeskerming te bied. Dis teleurstellend en tragies wat in Alexandra gebeur het. Een daad van geweld en skending van menseregte is een te veel. Daar is op sosiale media en TV verskeie voorbeelde van soldate wat mense skop en slaan. Volg die weermag dié oortredings op? Ná die Alexandra-voorval is die betrokke peloton dadelik uit die gebied onttrek. Die polisie ondersoek nou die saak. Die probleem is dat dit in baie gevalle moeilik is om die oortreders te herken, want hulle dra gesigmaskers en beskermingstoerusting. Waar ons wel die…

I ewers wys Régis Debray daarop dat waar merkers van tyd soos die seisoene en dag en nag natuurlik is, die maand en die week kulturele skeppings is. Op sy beurt is die sewedagweek die skepping van die Joods-Christelike tradisie. In hierdie tradisie werk ons ses dae ’n week, maar rus ons op die sewende dag. Of ons dié dag op Saterdag (Joods) of Sondag (Christelik) vier, is argumentsonthalwe hier van mindere belang. Die dag is oorspronklik die Sabbat genoem, ’n woord wat onder meer in die Hebreeus “rus” beteken. Ook Moeder Aarde rus op hierdie Sabbat soos sy nie in eeue toegelaat is nie. In die Joodse tradisie was dit die dag waarop God se skeppingsdaad oordenk en gevier is; in die Christelike tradisie word dit die dag waarop…

Theo Stehle, Knysna, skryf: Terwyl dit verblydende nuus is dat die SAL en SA Express nie meer reddingsboeie van die regering gaan kry nie en dat dit waarskynlik die laaste spyker in hul doodskiste gaan wees, pla daar tog dinge. Die regering, meer onlangs by monde van min. Pravin Gordhan en aangevuur deur die ANC se ander twee alliansievennote, het teen alle gesonde en kundige advies van ekonome in hardnekkig geweier om te luister en reddingsboei op reddingsboei van kosbare staatsgeld op hierdie sukkelende staatsbeheerde ondernemings uitgemors. Hierdie geld kon nou groot verligting gebring het aan die haglike ekonomiese noodtoestand wat met die viruspandemie gepaard gaan. Die laaste reddingsboei van R3,5 miljard van die Ontwikkelingsbank van Suider-Afrika was baie omstrede betreffende die bank se mandaat. Etlike miljarde van staatsdienspensioengeld wat…