Inhaltsverzeichnis für 4/12/2020 in Rapport

Kebby Maphatsoe, een van oudpres. Jacob Zuma se naaste vertrouelinge, het gekeer dat ’n spesiale parlementêre komiteevergadering oor wangedrag deur polisielede in townships verlede week gehou word. Die vergadering sou plaasvind nadat 38 klagte van beweerde misdrywe in die eerste week van die Covid-19-inperking by die onafhanklike polisieondersoekdirektoraat (Opod) ingedien is. Ses mense is onder meer in polisieoptrede dood en nog twee in polisieaanhouding. Klagtes oor polisie-optrede tydens inperking het intussen toegeneem “tot meer as 70”, het Sontaga Seisa, mediawoordvoerder van Opod, Vrydag aan Rapport gesê. Seisa wou geen ander besonderhede oor die aard van die beweerde misdade bekend maak nie. Andrew Whitfield, DA-woordvoerder oor polisie, het die voorsitter van die portefeuljekomitee oor polisie, Tina Joemat-Pettersson, Maandag gevra om dringend ’n vergadering oor die klagtes te belê. Dit was nadat…

’n Seun van Bultfontein in die Vrystaat se handreiniger is só ’n treffer in die kontrei dat die koöperasie en polisiekantoor dit reeds gebruik. Wat Jedri Janse van Rensburg (13) se reiniger onderskei, is dat jy met jou voet op ’n pedaal trap om die spuitmeganisme te aktiveer. Jedri het in die stoor op sy mielieboer-pa, Michris, se plaas getob oor hoe om hul handreiniger-prototipe te verbeter, toe die idee van ’n pedaal “uitspring”. Die reiniger is in ’n 1 liter-koeldrankbottel in ’n staander van yster. Die pedaal is met ’n nylontou aan die spuitmeganisme verbind. Kort voor die inperking het Michris by die koöperasie gesien die meisie wat reiniger op mense se hande spuit, het “geïrriteerd” gelyk. “Die toonbank was al taai.” Hy het aan sy seun voorgestel dat…

Vakbonde en sakeleiers pleit by die regering om die Covid-19-inperking te verslap en eerder omvattende maatreëls in werkplekke aan te bring om die pandemie onder beheer te hou terwyl die ekonomie weer op dreef kom. Solidariteit het gister die omvattendste van die voorstelle aan pres. Cyril Ramaphosa gestuur, terwyl ses voorste akademici van Wits saam met Cas Coovadia, uitvoerende hoof van Busa, sambreelliggaam vir die georganiseerde sakesektor, Vrydag soortgelyke voorstelle gemaak het. Die Mineraleraad van Suid-Afrika, wat meer as 90% van die mynbedryf verteenwoordig, het ook Vrydag gesê hy het met gesprekke met vakbonde begin om werk te hervat, want voorlopige aanwysers dui daarop dat die aanvanklike doel met die inperking bereik is, naamlik om die kurwe van Covid-19-infeksies af te plat. Solidariteit het ’n omvattende gedragskode vir beroepsgesondheid opgestel…

Die koronavirus het reeds 24 Suid-Afrikaners se lewens geëis, maar die ironiese uitkoms van die inperkingstydperk weens Covid-19 kan beteken dat dit die land indirek honderde lewens gaan spaar. Omdat bitter weinig mense Paasnaweek op die land se paaie gaan ry, beteken dit padsterftes gaan drasties minder wees. Die afgelope twee jaar was die Paasnaweek-sterftesyfer onderskeidelik 309 en 192, beserings en verminkings uitgesluit. Fikile Mbalula, minister van vervoer, het Suid-Afrikaners Donderdag gewaarsku hulle sal die gevolge dra indien hulle die naweek op die land se paaie aangetref word. Teen Vrydag het talle motoriste wel hul kanse gewaag, en van hulle is in hegtenis geneem. In die Wes-Kaap was daar Vrydag binne 48 uur 1 200 oortreders – motoriste inkluis – wat die inperkingsregulasies oortree het, agter tralies. Die getal padblokkades…

’n Vrou wat aan rumatoïde artritis en lupus ly, moes by haar buurvrou medisyne leen om die pyn onder beheer te kry. Sedert die uitbreek van die Covid-19-pandemie kan Marcelle Batista (52) plasmokien by geen apteek kry nie. “Niemand kan vir my sê wanneer daar weer voorraad gaan wees nie en daar is ook geen alternatief nie. “Die medikasie vertraag die ontwikkeling van die siekte en help om my pyn te verlig.” Haar buurvrou, wat ook aan artritis ly, het aan die begin van die pandemie genoeg voorraad gekry en kon vir haar daarvan gee. “Ek weet nie wat ek gaan doen wanneer dit opraak nie,” se Batista. Dr. Angelique Coetzee, voorsitter van die Suid-Afrikaanse Mediese Vereniging (Sama), waarsku ’n groot tekort kan ontstaan aan medikasie wat dalk in die…

Die St Augustine’s-hospitaal in Durban het net 58 pasiënte in sy 464 beddens oor wat te siek is om verskuif te word. Die hoofgebou van dié Netcare-hospitaal is verlede week vir ’n intensiewe skoonmaakproses gesluit nadat 66 mense, onder wie 44 verpleegkundiges, die Covid-19-virus blykbaar daar opgedoen het. Volgens Nomagugu Simelane-Zulu, KwaZulu-Natalse LUR vir gesondheid, is vyf van hulle dood. Vrydag het dr. Zweli Mkhize, minister van gesondheid, gesê hy het die LUR opdrag gegee om ondersoeke te las na die protokol wat by ander private hospitale in die provinsie van krag is nadat verskeie klagtes by die departement ingedien is. Buitepasiënte besoek steeds die nierkliniek wat op St Augustine’s se perseel is, maar ’n aparte ingang het. Onder hulle is die 74-jarige Dennis Klingbiel, wat in ’n rolstoel is.…

Terwyl baie Suid-Afrikaners marathonsessies van TV-reekse, flieks of eet deurwerk, is daar een man wat meen inperking beteken nie jy hoef ’n sofa-pokkel te wees nie. Morné Basson (44) van Roodepoort in Gauteng het voorverlede Saterdag 12 uur aaneen op sy trapmeul gestap – ’n afstand van 72 km. Vir dié uithou-atleet en motiveringspreker het dit deursettingsvermoë geverg om by sy eie reëls te hou: “Ek het 06:00 begin stap en die oogmerk was om 12 uur lank teen presies dieselfde tempo te stap – niks vinniger, niks stadiger nie – 6 km/h. “Hardloop is my gemaksone, so om vir so lank teen dieselfde tempo te stap was geweldig moeilik.” In 2015 wou hy graag die Comrades hardloop, maar ten tyde van dié ultrawedloop het hy toe op ’n luukse…

Ek is regtig bang vir wat kan volg nadat die virus-oorlog gewen is. Veral as ek sien hoe Bheki Cele, minister van polisie, met die korona-maskertjie onder die ken op televisie, hom daarin verlustig om ons te hiet en gebied. Die regulasies sal toegepas word soos hy sê. Geen dop, geen dampie. Punt. Basiese menseregte, soos vryheid van beweging, wat eers aan ’n staat verbeurd verklaar is, word nie altyd teruggekry nie. Kom ons los eers die politiek en gesels oor die onderwerp vandag, jou testament in die tyd van inperking. Die vrees vir die koronasiekte het ook baie mense aan hul verganklikheid herinner en hulle wil hul testamente bywerk. Ander besef skielik dat hulle nie testamente het nie. Die probleem is net dat hoewel die inperkingsmaatreëls goed bedoel is…

Die beplande skeiding van die nasionale haweowerheid (NHO) van Transnet, wat veronderstel is om die land se ha-wens meer mededingend te maak, kan nog langer as ’n dekade sloer. Dít is as die minister van openbare ondernemings, Pravin Gordhan, ’n aanbeveling aanvaar deur ’n groep konsultante wat spesiaal aangestel is om hom oor die proses te adviseer. Dít blyk uit hofstukke wat namens Gordhan by die hooggeregshof in Kwa-Zulu-Natal ingedien is op die vooraand van ’n hofsaak waarin ’n onderneming die hof vra om Gordhan te dwing om die twee entiteite dadelik te skei. Die applikant in die saak is Siyakhuphuka Investment Holdings, wat aanvoer hy word benadeel deur die samewerking tussen Transnet en die ha-wens. Rapport het vroeër berig Transnet het Siyakhuphuka in 2008 verhoed om ’n houerterminus in…

Baie maatskappye maak staat op videokonferensieplatforms soos Skype, Zoom en Microsoft Teams om vergaderings te hou met werknemers wat tuis werk. Almal bied hoëdefinisie-video en helder stem-tegnologie, sê SA Digital Villages. Maar hoëdefinisie-video gebruik groot hoeveelhede data. Om data te bespaar, skakel die video-opsie af of gebruik dit net indien nodig. Jacques du Toit, uitvoerende hoof van Vox Telecom, sê jy gebruik ook baie data wanneer jy goed soos PowerPoint-aanbiedings en ander dokumente wat insette van ’n paar mense verg, op sulke platforms deel. “En uiteraard as jou kamera aan is en jy baie rondbeweeg en met jou hande beduie. Daar is dan baie meer pieksels wat oor die internet gedra moet word wat data verbruik.”…

Mark Boucher is ’n groot rede waarom AB de Villiers weer gretig is om vir die Proteas te speel. “Hy het daardie invloed op my gehad vandat ek 20 was,” sê De Villiers. Dié invloed het met ’n senuweeagtige drankie in Pretoria begin. “Toe ons by Hatfield ontmoet, het ons ’n drankie saam gedrink. Ek was so nervous ek kon nie praat nie. Ek was toe sy groot kompetisie, maar in plaas van om my af te breek, het hy my vertel hoe goed ek speel en hoe opgewonde hy is om my te sien great raak. “Dis ’n ware leier wat so iets vir ’n 20-jarige snotkop sê wat besig is om sy plek te vat. Dinge het natuurlik toe mooi uitgewerk – Bouch het sy plek behou en…

Simon Harmer glo die onus rus op Krieket Suid-Afrika (KSA) om na Kolpak-spelers uit te reik as dié beheerliggaam wil hê Kolpaks moet ná Brexit weer vir Suid-Afrika speel. Wanneer Brittanje die Europese Unie verlaat, behoort Kolpak-spelers soos Harmer, Kyle Abbott en Duanne Olivier, onder andere, weer vir die Proteas beskikbaar te wees. Maar dis nie so eenvoudig soos trek net weer ’n Protea-hemp oor die kop nie, sê Harmer. “Daar is baie kwade gevoelens teenoor Kolpaks en ek dink dit sal verg dat Suid-Afrikaners en KSA hul trots sluk en dat (KSA) uitreik na daardie spelers om ’n terugkeer tot die Suid-Afrikaanse opset te maak,” het Harmer aan ESPNCricinfo gesê. Harmer is vandeesweek saam met drie Aussies, Marnus Labuschagne, Pat Cummins en die vrouespeler Ellyse Perry, sowel as Engeland…

Suid-Afrika se rugbyspelers sal tot 40% van hul salarisse inboet om die finansiële impak van die Covid-19-pandemie op die spel te versag. Spelers is dié week op ’n video-konferensie ingelig dat SA Rugby voorsiening moet maak vir ’n verlies van soveel as R200 miljoen as daar vanjaar geen verdere wedstryde gespeel word nie. MyPlayers, wat na die belange van beroepspelers in Suid-Afrikaanse rugby omsien, het die afgelope week voorleggings aan al sy lede gedoen. MyPlayers se uitvoerende hoof, Eugene Henning, het die spelers oor die stand van sake ingelig. Spelers is ingelig oor ander lande se stappe, waar reeds begin is om spelers se salarisse weens Covid-19 te sny. Wallis (25%), Ierland (10% – 50%), Engeland (25%), Nieu-Seeland (ongeveer 40%) en Australië (sowat 80% voor onderhandelinge) het reeds begin om…

Comrades: Maak ’n plan, sê Bester Twee Comrades-legendes, Nick Bester en Edward Mothibi, het ’n beroep gedoen op die Comradesvereniging (CMA) om nie eens daaraan te dink om dié ultramarathon weens die Covid-19-pandemie af te stel nie. Die wedloop oor 90 km is veronderstel om op 14 Junie plaas te vind, maar Cheryl Winn, die voorsitter van die CMA, het in ’n brief aan atlete gesê het dat as dit uitgestel sou word en nie voor 4 Oktober ingepas kan word nie, dit weens die warm weer gekanselleer sal moet word. Bester en Mothibi hou vol dat die meeste deelnemers steeds sal deelneem, al is dit warm laat in September of vroeg in Oktober. “Die organiseerders moenie te veel bekommerd wees oor die weer nie. Die wedloop is te ikonies…

SA Rugby hoop om op 5 Junie die land se rugbyspelers terug op die speelveld te hê. ’n Radikaal veranderde rugbykalender is opgestel om rugby te hervat sodra rugby se beheerliggaam in die land die groen lig van die owerhede kry. As die inperking weens die koronavirus sou voortduur en alle rugbywedstryde vanjaar sou kelder, sal SA Rugby volgens raming sowat R200 miljoen verloor. SA Rugby se plan is die afgelope week in video-vergaderings met MyPlayers aan die spelers oorgedra. Terwyl 5 Junie die mikdatum vir die hervatting van die spel is, is die moontlikheid ook bespreek dat daar glad nie verder in 2020 gespeel sal kan word nie, wat tot groot geldelike verliese sal ly. Op een van die video-vergaderings – waarvan Rapport ’n opname het – is die…

Die inperking het sy voordele. Ek het weer begin gesels met vriende en vriendinne van toentertyd, soos my sexy vriendin Lola. Ek het verlede Sondag douvoordag dié WhatsApp van lieflike Lola ontvang: “Ouma kerm heel-week vir ’n tuisgebakte brood.” “Nella! Ek gaan vandag die appel-en-rumkoek op jou blad probeer bak . Ek het nogals als behalwe die vanielje. Dink ek het as kind laas ’n koek gebak saam met ouma. Ouma uitgehaal uit ouetehuis, want hulle het geen besoekers meer toegelaat nie. So, dit is baie lekker om tyd saam met haar deur te bring, want sy sê wat ek moet kook en hoe. En sy is baie spesifiek, hoor! Die lockdown is baie lekker (saam met ouma), maar terselfdertyd ook angswekkend. Ek het al my jobs verloor. Maar ons…

Lankal al dink en sê mense: Ons moet minder doen, minder vlieg, minder bestee. Ons moet beter omsien na onsself, ons families, ons geliefdes. Maar niemand het dit gedóén nie. Nou word ons gedwing deur ’n virus. Lidewij (Li) Edelkoort (69), voorste tendenskenner, reken miskien is die koronavirus ’n genade, want dit dwing ons om dít te doen wat ons al lankal besef het ons moet. In ’n onlangse podcast gesels sy met Imran Amed van The Business of Fashion en sê “die virus kan dalk gesien word as ons kollektiewe gewete. Dit plaas wat fout is met ons gemeenskap in die kollig.” Tog sê sy dit nie ligtelik nie. “Ek rou oor die sterftes,” sê dié boorling van Nederland, wat al dekades in Parys, Frankryk, woon. In Nederland is…

Kaspaas Krige van Kaapstad skryf: ’n Klompie waarnemings op dag 16 van inperking: ■ My buurman se grassnyer dreun daagliks. Hoe kort kan ’n stukkie gras dan nou wees? Hoe het Breyten Breytenbach nou weer geskryf? Die patatrankies langs die spoorlyn – hoe séér moet hul ore nie wees nie. ■ Lanklaas iets gelees waar iemand waarsku oor The rise of right-wing extremism in Europe. Op ’n dag het die lande daar net – woeps! – al hul grense gesluit – in true right-wing fashion, soos iemand in Engeland sou sê. ■ Lanklaas enige piepgeluid uit die Europese Unie gehoor. Brussel is tjoepstil – ook oor enige soort van gemeenskaplike plan teen die koronavirus. Vreemd – ’n paar maande gelede is gereeld gewaarsku oor hoe problematies dit is wanneer ’n…

Khulu Phasiwe skryf per e-pos: Ek verwys na die artikel “SKA wil historiese huise sloop weens die plakkers”, van voorverlede Sondag wat die indruk laat dat die Suid-Afrikaanse Radio Astronomie Sterrewag (Sarao) op ’n missie is om alle historiese geboue en begraafplase te sloop wat op sommige van die 40 stukke grond staan wat deel vorm van die kerngebied rondom die Square Kilometre Array (SKA)-radioteleskoop. Vanweë die grootte van die grond (ongeveer 135 000 ha) is veiligheid en sekuriteit as ’n hoë risiko vir die SKA-projek uitgelig. Die potensiële risiko’s sluit in, maar is nie beperk nie tot, die moontlikheid van onwettige besetting deur haweloses weens die beperkte beskikbaarheid van behuising in die gebied en die koste verbonde aan instandhouding van geboue. Sommige van die ou geboue sal wel bewaar…

Die nag ruik na spoed deur Schalk Schoombie. Uitgewer: Protea Boekhuis. Prys: R200. Schalk Schoombie is ’n onderskatte skrywer wat betreklik laat eers as prosaïs gedebuteer het met die roman Boomkastele:-’n­Sprokie-vir-’n-stadsmens (2015). Dit is in 2017 gevolg deur die speurroman Rooi-haring. Albei boeke het spekulatiewe elemente en spanningslyne wat direk aan die opheffing van twyfel gekoppel is. Miskien was die grensoorskrydende aard en eiesoortigheid van dié speelse metafiksie een te veel vir lesers en sommige kritici. Dalk het hierdie opsetlik “slim” verhale te opsetlik tussen verskillende vertelstyle en genres beweeg. Of was ’n vollengte roman, volgeprop met metafisiese vraagstukke oor identiteit, verganklikheid en verlies en onoplosbare raaisels oor die verhouding tussen mens en natuur – gewoon te oorweldigend vir ’n lesersmark wat ál meer resepmatige plaaslike spanningsromans begin verorber het?…

Te midde van vrae of mediese ventilators wel lewens red, werk ingenieurs van die wapenvervaardiger Denel volstoom voort om ’n ventilator vir Covid-19-pasiënte gereed te hê vir produksie vroeg in Mei. Die uiteindelike getal gaan afhang van die aanvraag, “maar ons mik om soveel as 50 000 te vervaardig,” het die maatskappy Donderdag gesê. Danie du Toit, uitvoerende groephoof van Denel, het Maandag in ’n verklaring gesê die projek is nog in ’n vroeë stadium, maar hulle is optimisties dat dié plaaslike inisiatief gaan help om die chroniese tekort aan ventilators in openbare en private hospitale aan te vul. ’n Taakspan met kundiges van Denel, Krygkor, Eskom en die Wetenskaplike en Nywerheidsnavorsingsraad ondersoek tans ontwerpe. ’n Plaaslike groep sakelui onder leiding van die sakeman en filantroop Justin Corbett beoog ook…

Die regering beplan nie om mense tydelik uit oorvol informele nedersettings te verskuif nie. Die idee is om permanente woongebiede te vestig, sê McIntosh Polela, woordvoerder van die departement van menslike nedersettings, water en sanitasie. “Dit sal nie wys wees om mense tydelik te skuif en dieselfde proses weer te moet volg as daar weer ’n pandemie uitbreek nie.” Omdat die departement bang is vir grondbesetting, wil hy nog nie sê waarheen die mense gaan skuif nie. Dis wel bekend dat mense uit Kennedy Road in Durban, Sjwetla in Alexandra in Johannesburg, Mooiplaats in Tshwane, Duncan Village in Oos-Londen en Du Noon (buite Milnerton) by Kaapstad verskuif gaan word. Hulle sal in tydelike strukture soos skeepsvraghouers gevestig word. Die owerhede vrees dat Covid-19 vinnig in oorbevolkte informele gebiede kan versprei.…

Dié kat kom weer en hy gebruik sy nege lewens. Dít het Tamlyn Hetem (26) van Lonehill in Johannesburg besef toe sy haar kat, Tom, teruggekry het byna twee jaar nadat hy weggeraak het. Sy het hom aanvanklik sowat vier jaar gelede gekry agter ’n gimnasium in Strubensvallei, waar sy as biokinetikus gewerk het. Die klein diertjie – waarskynlik ’n kruising tussen ’n Siamese kat en ’n Maine Coone – was skaars ses weke oud, maer en vol vlooie. Maar binne dae het Tom danksy goeie kos en liefde lyf gekry. In omtrent Julie 2018 het hy weggeraak terwyl Hetem haar ouers se besittings opgepak het voor hulle sou trek. Kort daarna het haar gemmerkat, Gertjie, óók weggeraak, amper asof hy na Tom gaan soek het. Binne ’n dag of…

Terwyl die meeste hotelle in Suid-Afrika leeg staan weens die inperking, werk die Capital-hotelgroep aan ’n plan om sy hotelkamers te vul en sy personeel in diens te hou terwyl hy die land deur die koronakrisis help. Soos die meeste ander hotelle het die besettingskoers van die groep se 1 600 kamers in nege hotelle in Johannesburg, Pretoria, Durban en Kaapstad oornag deur die vloer geval nadat pres. Cyril Ramaphosa op 15 Maart ’n ramptoestand aangekondig het. Maar Capital het besluit om terug te baklei ter wille van die 550 mense wat hulle direk in diens het en nog 250 indirekte werkgeleenthede wat hul hotel-le ondersteun. Hulle het toe reisigers ingeneem wat in Suid-Afrika aangekom het en 14 dae lank afgesonder moes word. Die hotelle bied suites, nie net kamers…

Energiekenners is bekommerd oor die besluit van die Nasionale Energiereguleerder (Nersa) om al sy bedrywighede te staak gedurende die nasionale staat van inperking. Die aankondiging is boonop gedoen ’n dag nadat Chris Forlee, Nersa se uitvoerende hoof, geskors is hangende ’n tugverhoor ná bewerings van wangedrag. Nersa se sluiting het reeds gelei tot ’n vertraging in die aankondiging oor Eskom se aansoek vir ’n bykomende R27 miljard weens onderverhaling in 2018-’19. Die openbaredeelnameproses oor die riglyn wat die reguleerder jaarliks vir munisipale kragtariewe stel, is ook nog aan die gang. Voordat dié tariewe op 1 Julie in werking tree, moet Nersa elke munisipaliteit se individuele tariefaansoek goedkeur. Nóg Nersa nóg die departement van energie het geantwoord op navrae oor die aard van die bewerings teen For-lee. Daar is reeds geruime…

Suid-Afrikaners se gewigtige belastinglas kan swaarder word as munisipaliteite die raad van die nasionale tesourie volg en hul eie belastings, bo-tariewe en heffings instel om hul inkomste te vergroot. In ’n omsendbrief wys die tesourie munisipaliteite daarop dat hulle die wetlike magte het om dié ekstra bronne van inkomste daar te stel. Dit sluit ’n bo-heffing op elektrisiteitstariewe in waarvoor die energiereguleerder, Nersa, se goedkeuring nie nodig is nie. Verlede jaar het die Johannesburg-metroraad kleinkoppie getrek ná hewige reaksie op ’n bo-heffing van R200 op voorafbetaalde kragrekeninge wat nie vooraf in die stad se konsepbegroting aan inwoners geopenbaar is nie. Kaapstad hef egter al ’n paar jaar so ’n bo-heffing op elektrisiteit en hou vol die Wet op Munisipale Fis-kale Magte en Funksies laat dit toe. Die tesourie verduidelik dié…

Kubermisdadigers sien die toenemende internetgebruik – nie slegs vir tuiswerk nie, maar ook aanlyn transaksies – as ’n geleentheid om op internetgebruikers toe te slaan, sê Cyril Voisin, veiligheidshoof by Microsoft. Daar is dinge wat mense kan doen om hulself te beveilig teen kubermisdaad. Dit sluit in: ■ Wees bedag op vreemde aanhegsels en skakels in e-posboodskappe; ■ Werk jou sagteware gereeld by; ■ Berg jou data gereeld ekstern; en ■ Moenie dieselfde wagwoorde oor en oor vir verskillende aanlyn transaksies gebruik nie.…

Uittrede se voet, sê Nigel Owens Die veteraan- Walliese skeidsregter Nigel Owens het in ’n dramatiese ommekeer besluit om nie uit te tree nie en hy beoog om nog ’n jaar, of dalk twee, aan te hou blaas. Owens (48) het gister in sy rubriek op WalesOnline geskryf dat hy die laaste paar weke oor sy toekoms op sy plaas besin het. “Hier diep binne my wou ek nooit uittree nie. Ek het telefoongesprekke met die Walliese Rugbyunie gehad en die unie wil hê ek moet aanhou. “Ek sal aanstaande seisoen steeds blaas, dis vir seker,” het Owens, wat in 76 toetse geblaas het, maar ná verlede jaar se Wêreldbekertoernooi in Japan uitgetree het, gesê. “Die bal is in Wêreldrugby se hande. Ek sal steeds in plaaslike reekse optree en…

In ’n normale wêreld sou Abraham Benjamin de Villiers om 17:50 op 23 Maart 2015 besig gewees het om vir oulaas deur die notas van sy kapteinspraatjie vir die volgende dag se Wêreldbeker-halfeind te werk. Pleks daarvan was hy vasgevang in ’n halfuur lange vergadering oor die rassesamestelling van sy span – ’n plig wat hom 20 minute laat sou maak vir die spanpraatjie wat 18:00 begin het. “Ek het heeldag gewerk om my voor te berei vir ons spanvergadering,” vertel De Villiers. “Ek is ’n emosionele mens. Ek is baie lief vir my span en ek sal amper doodgaan vir hierdie ouens. Ek het ’n emosionele video van One Republic se liedjie ‘I Lived’ gemaak, wat ek vir my spanmaats wou speel. Ek het gevoel dis ons span se…

Wedstrydbeamptes het onraad vermoed nog voordat Australië in die derde kriekettoets van hul reeks teen Suid-Afrika in 2018 uitgevang is waar hulle met die bal peuter. Die pas-uitgetrede skeidsregter Ian “Gunner” Gould het in sy outobiografie, Gunner: My Life in Cricket, onthul dít is een van die eerste dinge wat hy meegedeel is toe hy vir die laaste twee toetse van daardie berugte reeks in Suid-Afrika aangeland het, berig ESPNCricinfo. Gould was die TV-skeidsregter tydens die derde toets op Nuweland, toe SuperSport se kameras gewys het hoe Cameron Bancroft ’n geel stukkie skuurpapier in sy broek wegsteek nadat hy dit op die bal gevryf het. Bancroft is saam met die voormalige kaptein, Steve Smith, en die onderkaptein, David Warner, later vir balpeutery geskors. Gould, Nigel Llong en Richard Illingworth het…

Die Springbok-vrouerugbyspan se voorbereiding vir volgende jaar se Wêreldbekertoernooi het ietwat van ’n knou gekry weens die koronavirus-pandemie, maar die span se afrigter, Stanley Raubenheimer, is vol vertroue dat sy spelers nog genoeg tyd het om vir dié skouspel voor te berei. Suid-Afrika sou vanaf einde Mei hul titel in die Afrikabekertoernooi verdedig, maar dit kan deur die virus in die wiele gery word. Nog ’n groot uitdaging vir die vroue is die feit dat hulle nie dieselfde hulpbronne as die senior manspelers het om die inperkingstydperk deur te sien nie. Verskeie senior provinsiale mans kon oefengeriewe inrig by hul huise om hul fiksheid te behou. “Niemand se huise is so goed ingerig soos ’n behoorlike oefengerief nie, maar ons maak planne om die spelers te help,” het Raubenheimer aan…

Dis nou amptelik: Frans Steyn sluit hom op 1 Julie vir twee seisoene by die Cheetahs aan. Hy het nee gesê vir ’n verlenging van sy kontrak by Montpellier om eerder met sy jare lange spanmaat Ruan Pienaar in Bloemfontein herenig te word. Sy Franse klubspan wou die 32-jarige Steyn tot 2022 behou. Daar was ook ander Suid-Afrikaanse franchises wat in hom belang gestel het. Hy is al sedert 2016 ’n lid van Montpellier se spelerskorps. Steyn, wat op Grey-kollege in Bloemfontein op skool was, het ná skool nooit die Vrystaat of die Cheetahs in senior rugby verteenwoordig nie, hoewel hy vir die Vrystaatse Cravenweek-span en die Vrystaatse junior spanne gespeel het. Hy het hom in 2006 by die Haaie aangesluit en toe, nog maar net 19 jaar oud, die…

Die pyn en veggees het vasgevang gebly in die ruïnes . . . Die onlangse tyd van inperking wat op Suid-Afrikaners ingestel is, het my laat terugdink aan my besoek aan die eiland Spinalonga aan die ooskus van Kreta in Griekeland. Van 1903 tot 1957 was Spinalonga nie ’n plek van veilige heenkome soos ons huise nou nie. Dis waarheen diegene wat besmet was met een van die mees gevreesde siektes van daardie tyd, melaatsheid, verban is. Die ‘melaatse eiland’ Alhoewel Spinalonga ’n interessante, stormagtige geskiedenis het (wat die Macedoniese stryd tussen die Grieke en Bulgare in die laat 1800’s en vroeë 1900’s, twee Balkan-oorloë, twee Wêreldoorloë en die Griekse Burgeroorlog insluit), staan dit in die volksmond net bekend as die “melaatse eiland”. Spinalonga is geleë in die idilliese noordelike…

■ Bespreek jou kampplek by jenny.reservations@vodamail.co.za of 082 857 3363. Betaling moet vooraf gedoen word. ■ Kosibaai is ’n laerisiko-malaria gebied. Besluit of jy malariapille wil drink en bring muskietgoed saam. ■ Daar is nie elektrisiteit by Bhanga Nek nie. Tref voorsorg en bring genoeg flitse en karlaaiers vir jou foon om genoeg foto’s te neem. ■ Die pad na Bhanga Nek is diep sand. Kom met ’n 4x4 en blaas jou wiele af tot op 1,2 bar. ■ Daar is ’n netjiese ablusieblok met ’n donkie wat in die aand gestook word vir warm water. ■ Vat ’n graaf saam vir ingeval jy in die diep sand vasval. ■ Daar is ’n kioskwinkel naby aan die kampterrein waar jy slegs algemene produkte soos brood, eiers en melk kan koop.…

Indien iemand in jou huis doodgaan, gee Sonja Smith die volgende riglyne: As daar enigsins ’n vermoede is dat iemand aan onnatuurlike oorsake in jou huis dood is, moet jy die polisie bel. As dit ’n oumens of persoon is wat siek was, moet jy ’n begrafnisondernemer kontak om die lyk te kom haal. Die eksekuteur en versekeraars moet so gou as moontlik in kennis gestel word en jou lêer met inligting asook ’n afskrif van die doodsertifikaat of voorlopige doodsertifikaat moet so spoedig moontlik aan die eksekuteurs gegee word. Die meester van die hooggeregshof moet binne twee weke van die afsterwe in kennis gestel word.…

The Planets met Zachary Quinto as verteller. (Showmax) Terwyl almal filosofeer oor die mens wat die Aarde teen hom gedraai het en die planeet wat nou wraak neem omdat dit lank genoeg verrinneweer is, moet ’n mens ons bure van naderby bekyk. Hierdie intelligente en noukeurig nagevorste reeks maak ons besoekers aan buurplanete. Mercurius is eerste. Waarom is dié planeet so naby aan die son? Is hy dalk, ná ’n katastrofale bot-sing, uit sy wentelbaan geruk? Hoekom woed daar sulke verbysterende storms op Venus? En het Mars regtig eers riviere gehad? Wat het daarvan geword? Tog is die grootste verdoemenis waardeur ons nageslagte in die gesig gestaar word nie net die uitbranding van die son of die feit dat hy al die planete gaan insluk nie, maar of die Aarde…

As jy Instagram, Facebook of enige ander sosiale media het en jou, soos meeste ander mede-Suid-Afrikaners en wêreldgenote, daarop besig hou tydens die huidige tyd van inperking, is die kanse goed dat jy al een – of waarskynlik eerder 15 – piesangbrode op jou feed gesien het. ’n Piesangbrood-ontploffing het as’t ware plaasgevind. Dis ook nie net elke Jan Rap en sy maat wat die geliefde soet lekkerny bak nie. Bekendes het ook op die piesangbrood-trein geklim. Die glanskok Nigella Lawson sê vroeër die afgelope week aan haar 1,9 miljoen volgelinge op Instagram sy is oorval met navrae oor resepte daarvoor en het daarom haar eie glutenvrye sjokolade-piesangbrood gedeel. Die Britse sjef Jamie Oliver sê ook aan sy 7,9 miljoen volgelinge dit is die resep op sy webtuiste waarna die…

Halfpad deur die inperking het Suid-Afrika se tweede euforiese “Phillip-oomblik” – met verwysing na die samehorige “feel it, it is here”-gees tydens die Wêreldbeker in 2010 – begin verdamp. Aanvanklik het die regering vinnig opgetree om die verspreiding van die koronavirus te probeer bekamp en die ekonomie te red. Pres. Cyril Ramaphosa het die land gewys hy het ’n ruggraat. Hy het ook sakeondernemings, nieregeringsorganisasies, en gewone burgers agter hom verenig om mekaar, en die land se gesondheidstelsel, gesond te probeer hou. Ramaforie 2.0 het byna tien dae lank gehou. Teen die einde van verlede week het die Wes-Kaapse ANC egter met die provinsiale DA-regering slaags geraak omdat dié provinsie sy eie statistieke aankondig, nie Kubaanse dokters wil aanstel nie en sigarette as noodsaaklike items wil toelaat. Dié geskil het…

Theo Stehle, Knysna, skryf: Te midde van die ekonomiese krisis, wat vererger is deur die Covid-19-krisis, woed die stryd tussen die opponerende faksies in die driepartyalliansie hewiger as ooit. Dit is duidelik, as ’n mens die reaksie van leiers van die alliansievennote beskou op min. Tito Mboweni se voorstel dat die IMF genader word vir hulp in die bestryding van die pandemie. Hulle verwerp dit kategories op grond van die “verlies van die nasie se soewereiniteit”. Volgens Ace Magashule is Suid-Afrika se reg om midde-in ’n krisis sy eie beleid te bepaal “ononderhandelbaar”. Soos voorspel kon word, is Cosatu en die SAKP alweer besig om druk op die regering uit te oefen om ondersoek in te stel na hoe “binnelandse bronne, insluitende die tap van pensioenfondse”, geld kan ontsluit. Hierdie…

Jan Coetzer, Deben, skryf: Uit Afrika kom daar glo, volgens gesegde, altyd iets nuuts. In dié geval manifesteer dit deur die toedoen van die regulasies van die korona-inperkingsbevel. Wie sou ’n jaar gelede, toe die besit en gebruik van dagga onwettig was, kon voorspel dat dié twak vryelik besit en gerook mag word, maar dat die verkoop van sigarette verbied is? Wenners van Blokraai 413: ■ Jan Ehlers van Bronkhorstspruit wen R500 met sy SMS-inskrywing. ■ Igne Diedericks (8, foto) wen R250 in verlede week se Junior Blokraai. ■ Weens die inperkingsmaatreëls is dit nie moontlik om die wenner van die posinskrywing vandag aan te kondig nie. Dit sal later gedoen word.…

“Opvoeding en onderwys is vir David Piedt ’n roeping eerder as ’n beroep,” is daar oor hom gesê toe die Universiteit Stellenbosch in 2012 aan hom ’n eredoktorsgraad toegeken het. Die bewyse staan in sy CV opgeteken: onderwysdiploma by die destydse Bridgton Onderwyskollege (BOK); BA en BEd (UWK); MEd (US) – en PhD (op die rype ouderdom van 70) ook by die US. Maar volgehoue harde werk behoort ook gelys te word. Selfs al het hy verlede naweek 80 geword, is hy geensins van voorneme om nou rustiger te raak nie. Oor die lewe op 80 sê hy: “Ek raak nie klaar met my werk omdat ek nou 80 is nie. Ek is gesond – en dit is net deur genade. Ek sal my besig hou tot aan die einde…

Pres. Cyril Ramaphosa se hantering van die Covid-19-krisis geniet selfs in die sakesektor en opposisiebanke steun. Die kabinet het vroeg al maatreëls ingestel om tyd te koop in ’n land waar net vier uit tien mense toegang het tot private mediese sorg. Inperking het begin op die dag waarop die eerste mens hier aan die virus gesterf het. Kenners is dit eens dat ’n vorm van inperking nog vir ’n ruk sin-vol is. Ramaphosa wys boonop in toesprake hy verstaan ’n breë spektrum Suid-Afrikaners se vrese oor die toekoms. Dit is egter net die eerste 100 m. Groot toetse vir die regering (en elk van ons) lê voor namate ons gewoond raak aan die idee dat die wedloop teen die koronavirus ’n marathon is: Die meeste van ons sal dit…

Al drie Covid-19-sterftes in die Vrystaat kan teruggespoor word na die Jerusalem Prayer Breakfast (JPB)-gebedsbyeenkoms in Maart. Dr. Willem van Tonder (76), ’n narkotiseur van Bloemfontein, was Dinsdag die derde Covid-19-slagoffer in die Vrystaat. Hy was twee weke in die Mediclinic Bloemfontein. Past. John Hlangeni (85) en ’n 54-jarige motorbestuurder van die Anta Boga-boetiekhotel in Bloemfontein is vroeër aan Covid-19 dood. Hlangeni het sessies van die byeenkoms bygewoon en die motorbestuurder het oorsese gaste, wat later positief getoets het, rondgery. Die Vrystaatse departement van gesondheid wou nie sê hoeveel van die provinsie se 94 Covid-19-pasiënte teruggespoor kan word na die gebedsbyeenkoms nie, maar Rapport verneem 70 mense wat daar was, het die siekte opgedoen. Van die Noord-Kaap se 15 gevalle kan minstens sewe ook teruggespoor word na die JPB-byeenkoms, volgens…

Die kans is goed dat skole van die laaste instellings sal wees wat ná die inperking heropen, het Angie Motshekga, minister van basiese onderwys, Woensdag in ’n telekonferensie vir rolspelers in die onderwys gesê. Onder die talle opsies wat die departement bekyk, is dat skole eers op 7 Julie heropen en dat vakansies vir die res van die jaar geskrap word. Die departement oorweeg ook of skole vir alle leerlinge tegelyk heropen moet word, het ’n woordvoerder van die departement vir News24 gesê. Wat wel seker is, is dat die departement alles in die stryd gaan werp om met die skooljaar deur te druk. Die 7 Julie-opsie word genoem in ’n dokument getiteld “Draft framework for curriculum recovery post Covid-19”, wat die afgelope week – voor die verlenging van die…

En daar vang Schalkie ’n dip op Dag 12. In sy lockdown-video’s op Facebook en Instagram gee die komediant Schalk Bezuidenhout tydens die inperking soggens met oggendkoffie die amper 90 000 mense wat hom volg ’n humordoepa teen die kwarantyn-pyn. Op Dag 12 tref ons hom aan in sy kar. Hare wilder as die Wildtuin. Die kar gaan nêrens, net Schalk is in ’n dip. Wat kan hy sê, mense, dis normaal. Hy was Mr Positive, maar die inperking is soos die sewe fases van rou – eers opwinding, dan verveling, dan cabin-fever, dan . . . Slaat die president ons met Seisoen 2. “Kyk, die lewe gooi jou curve-balls. Dis soos om iemand op skool te ontmoet en jy begin beplan aan jou troue, jy sny foto’s uit die…

Regerings, help jul lugdienste, vra Iata Die internasionale lugvervoervereniging (Iata) raam dat ongeveer 25 miljoen poste kan verdwyn vanweë die skerp daling in die vraag na vlugte te midde van die Covid-19-pandemie. Daar kan na verwagting 11,2 miljoen werksverliese in die Asies-Pasifiese streek wees, 5,6 miljoen in Europa en 2 miljoen in Amerika en Afrika onderskeidelik. Wêreldwyd is meer as 65 miljoen mense van die lugvaartbedryf afhanklik vir lewensmiddele. Die tweede kwartaal van 2020 sal waarskynlik die mees kritieke tydstip wees vir werksverliese en dalings in inkomste wanneer die vraag na passasiersvlugte met soveel as 70% kan daal en lugrederye meer as $61 miljoen van hul kontantvloei sal bestee. R20 m. geskenk om tekorte aan te vul Die spesialis-fondsbestuurder Anuva Investments het die afgelope week ’n kapitaalinspuiting van R20 miljoen…

Covid-19 het ons wêreld onherroeplik verander. Dinge het nog nooit vinniger en meer ingrypend verander as nou nie. Dit maak die toekoms bykans onmoontlik om te voorspel, want daar is ’n akute tekort aan sekerheid. Wat ons wel weet, is dat die toekoms nie ’n voortsetting gaan wees van die verlede nie en dat gister se sukses nie môre se winsgewendheid sal waarborg nie. Dit is ook ’n feit dat die toekoms gekenmerk gaan word deur intense mededinging, ontwrigting van sakemodelle en voortdurende verandering in die sakeomgewing en klantevoorkeure – dit gaan die nuwe “normaal” wees. Teen hierdie agtergrond is dit van kritieke belang dat ons aanpasbaar en skeppend moet wees, aangesien ons blitsvinnig by die nuwe sakeomgewing moet aanpas sodat ons mededingend kan bly. Die sleuteluitdaging is om terselfdertyd…

Selfs nog voordat pres. Cyril Ramaphosa die staat van inperking van 27 Maart af aangekondig het, het Suid-Afrikaners koorsagtig begin aansoek doen om beter internetverbindings by hul huis te laat installeer. Veselinternet is tans die goedkoopste data-opsie, maar dit is nie oral beskikbaar nie en waar dit wel beskikbaar is, is daar knelpunte by installeerders weens die skielike groot vraag. Die bou en uitbreiding van veselnetwerke staan tans stil weens die staat van inperking, al het die regering die installering van vesellyne tot ’n noodsaaklike diens verklaar, sê Jacques du Toit, uitvoerende hoof van Vox Telecom. “Die sogenaamde siviele bouwerk het gestop,” sê Du Toit. “Ons praat nou van die soort werk waar mense sypaadjies opkap en slote grawe. Om daarmee te kan voortgaan, moet ons permitte by die munisipaliteit…

Op TV-sportkanale is dit permanent eergister en die sportnuus word oorheers deur Covid-19. So biedêm: Die uwe is rake-lings liewer vir fliek as vir sport en die kombinasie maak die pap dikwels dik aan. Eerder as verdere bepeinsing oor Covid-19, lys ek maar my gunsteling-sportflieks; dis darem ’n paar uur agter die blad vir ons ouballies wat nog nie kan glo wat met Saterdagmiddag gebeur het nie. Dokumentêre los ek liefs vir later. Die werklikheid is tans rof genoeg. Raging Bull (1980): Die ware verhaal van Jake LaMotta, eens middelgewig-bokskampioen van die wêreld, is gemaklik een van die tien beste flieks ooit en waarskynlik sowel Martin Scorsese as Robert De Niro se beste poging. Wat dit per definisie die beste sportfliek maak. Dis klipharde kykstof. Die boks lyk nie regtig…

Rapport se krieketindeks mik daarna om ’n enkele maatstaf te skep waaraan ’n internasionale eendagkolwer gemeet kan word. Elke speler se punt op die indeks word bereken deur sy gemiddelde telling (G) en die tempo (T) waarteen hy sy lopies aanteken, bymekaar te tel. Tempo verwys vir die doeleindes van die indeks na die aantal lopies wat ’n kolwer per 50 balle aanteken. ’n Kolwer wat ’n eendaggemiddeld van 50 handhaaf en dié lopies teen ’n gemiddelde tempo van ’n lopie per bal aanteken (oftewel 50 lopies per 50 balle) – sal byvoorbeeld ’n punt van 100 kry – ’n seldsame prestasie op internasionale vlak. Enigiets meer as 100, soos in die geval van Virat Kohli en AB de Villiers, getuig van uitsonderlike talent. ’n Minimum van 50 internasionale eendagwedstryde…

Die snelbouler Dane Paterson is nie te bekommerd oor wat die publiek van hom sê nie nadat hy die afgelope week sy Proteas-loopbaan beëindig het deur ’n Kolpak-kontrak te teken. Hy sal voortaan, indien die koronavirus dit toelaat, vir Nottinghamshire in Engeland beskikbaar wees. Die aankondiging van Paterson se vertrek vanaf die Cape Cobras, vir wie hy jare lank ’n staatmaker was, het as ’n skok gekom met die speler wat eers aangedui het dat hy wel in Suid-Afrika gaan bly. Hy het die afgelope seisoen sy toetsdebuut vir die Proteas gemaak nadat hy reeds in 2017 se debuut in T20- en eendagkrieket gemaak het. Paterson (31) het straks ook die laaste Suid-Afrikaanse speler geword om ’n Kolpakkontrak te teken met Brexit wat aan die einde van die seisoen dié…

Sy klein bou, maar blitsige vaartversnelling, het hom die gepaste bynaam Pocket Rocket besorg. Vandag nog lag Brent Russell lekker as hy vertel dat sy spoed hom altyd gehelp het “om as die kleinste outjie op die rugbyveld vir die groot ouens te kon weghardloop”. Sy rugbyloopbaan was aanvanklik soos roereier. Hy’t eers net sokker gespeel tot hy 16 was. Ná skool het hy vir ’n oorbruggingsjaar oorsee gegaan en ’n laerskoolspannetjie in Engeland afgerig sonder om self rugby te speel. ’n Jaar later op Ikeys het hy vir WP se o.21’s gespeel, “maar dit was eerder vir die pret saam met my varsity-pêlle as met die idee om groot rugby te speel”. Groot rugby het egter op die Pocket Rocket gewag sonder dat hy daarvoor gesoek het of daarvoor…

As ’n asmalyer het hy dit moeilik gevind om aan enige sportsoort deel te neem wat fisiekheid van die deelnemer vereis. Daarom het hy sy skaatsplankryery so geniet. Dié genot het hom later geïnspireer om veel meer van dié tydverdryf te maak. Hy het begin droom om ’n professionele skaatsplankryer te word. Vir die Kapenaar Jean-marc Johannes was dit ’n droom. Vir die mense om hom was dit bloot lawwe praatjies. Nou het daardie “lawwe praatjies” van destyds sy paspoort geword om volgende jaar in Japan aan die Olimpiese Spele deel te neem, waar skaatsplankry vir die eerste keer aangbied gaan word. Vir die 29-jarige chroniese asmalyer was dit die vryheid om net op ’n skaatsplank te klim en te ry wat hom aanvanklik as jongeling tot die sport aangetrek…

SA Rugby wil sy jong sterre wat ná skool oorsee verkas het op die boeke van Suid-Afrikaanse spanne kry. Kade Wolhuter, Jan-Hendrik Wessels en George Cronjé, wat hulle verlede jaar pas ná skool by klubs in Frankryk aangesluit het, is onder die jeugdige uitblinkers wat SA Rugby hoop om oor te haal om voortaan hul rugby in Suid-Afrika te speel. Gesprekke met Wolhuter se Franse klubspan, Montpellier, oor sy moontlike vrystelling is reeds in ’n gevorderde stadium, het Rapport betroubaar verneem. Wolhuter het ’n driejaar-kontrak met die Franse span. Wessels en Cronjé het verlede jaar kontrakte van ses maande met die Franse klubspan Clermont gesluit. Albei het vir die SA Skolespan gespeel. SA Rugby se nuwe poging is daarop gemik om skoolverlaters wat in rugby uitgeblink het in die land…

Hansen se siekte, beter bekend as melaatsheid, word veroorsaak deur die bakterie Mycobacterium leprae. Dis in 1873 deur dr. G.A. Hansen gedefinieer. Meeste van ons ken melaatsheid net uit die Bybel, maar dis inderwaarheid nog tot die 1940’s wyd gediagnoseer. Toe eers is die eerste suksesvolle behandeling daarvoor ontdek. En eers in die 1980’s is ’n baie effektiewe multimiddelbehandeling daarvoor voorgeskryf. Alhoewel daar geen meer melaatses op Spinalonga bly of in Griekeland is nie, is hierdie siekte ongelukkig nie uitgewis nie. In 2001 is daar nog 763 000 gevalle van melaatsheid in Suidoos-Asië aangemeld, wat in 2005 verminder het tot sowat 300 000. Volgens die Wêreldgesondheidsorganisasie se statistieke is daar in 2018 altesaam 208 619 nuwe gevalle in 127 lande gediagnoseer. Die siekte word steeds gestigmatiseer, al kan dit net…

Verpleegkundiges ken dikwels meer geheime as die plaaslike dominee en is ook baie keer die laaste een wat by jou staan as jou familie te laat opdaag vir jou laaste asem. Nou is verpleegkundiges ook aan die voorpunt van Suid-Afrika se stryd teen die Covid-19-pandemie. Dit is nou die eerste mens waarmee jy in aanraking kom by ’n hospitaal, kliniek of apteek, vertel dr. Elsabè Bornman, waarnemende direkteur van die skool vir verpleegkunde aan die Noordwes-Universiteit. Te midde van Covid-19 en die onsekerheid wat daarmee gepaard gaan, plaas menige verpleegkundige hul lewens op die spel, sê sy. “ ’n Oudstudent het verlede week een aand nadat sy van diens af gekom het geskakel. Sy werk in ’n waakeenheid. Wanneer sy haar motor in die garage in-trek, trek sy al haar…

Terwyl bykans die ganse mensdom op hul eie of in klein, intieme kringe van ander afgesonder is, verlang ek intens na die drukte en wemeling van ’n skare mense. Die verlange is nie vol fiemies nie, eerder ’n vae newel: Alle herinnerings aan volgepakte teaterouditoriums, sportstadions, lesingsale, vliegtuie of winkels is meteens kosbaar. Ek is lus vir toestromings na strande, krioelende mierneste mense in roomyswinkels, ’n gestamp en gestoot tydens protesoptogte, die geskuifel in ’n styfgepakte kerkbank, die wedywering vir die kroegman se aandag onder ’n trop drinkers wat langs ’n kroegtoonbank saambondel, en norrings kinders wat op speelgronde swetterjoel. Daarom verdiep ek my in een van die boeiendste beskrywings van skares in die Westerse letterkunde. In al die Evangelies, maar veral in Markus, is die beskrywings van “die menigte…

Hongerpyne Pollux lees die afgelope week dat die gawe kêrels van die Nasionale Seereddingsinstituut gevra is om kos te gaan aflewer vir die mense op Robbeneiland – almal werknemers van ons goewerment – nadat hul voorraad begin min word het. Gelukkig het die manne met die oranje reddingsbaadjies nie nodig gehad om die kos te gaan koop ook nie – familielede in die Republiek het dit vir hulle gedoen. Maar nou wonder Pollux: Waarom sou die Buffelboer-goewerment hemel en aarde versit het om “vasgekeerde” studente in Wuhan aan die ander kant van die wêreld te gaan red, terwyl hulle hul eie werknemers aan die genade van die NSRI oorlaat? Hommelbytjie Oo-iee. Pollux se kop tol sommer van al die nuusbrokkies oor ons nou (tydelik) afgesette minister van kommunikasie, me. Stella…

‘Op hierdie aarde is daar pestilensies en daar is slagoffers en dit is ons plig om sover as moontlik nie kragte saam te snoer met die pestilensies nie,” sê die karakter Jean Tarrou in die Algerynse skrywer Albert Camus se roman Die Pes. Dis ’n wonder-like boekie waarin dit nou mode is om te gaan soek na maniere van kyk na die pestilensie van ons tyd – die virus wat so ’n abrupte einde gemaak het nie net aan eenvoudige plesiere soos bergklim of stap met die hond of ’n drukkie vir jou ma nie; amper 400 000 mense in Suid-Afrika kan ook weens die inperking van drie weke tot 16 April hul werk verloor, waarsku die Reserwebank. Die verlenging van die inperking met nog 14 dae laat my wonder…

Willie Esterhuyse en Chris Jones, Stellenbosch, skryf: Ons het, na aanleiding van die boek Die seuns van Bird Island en oudminister Ba-rend du Plessis se artikel verlede week op hierdie blaaie, ’n paar vrae aan die uitgewer Tafelberg en die direksie van Media24. Anders as Rapport se verskoning, is die verskoning van Tafelberg, na ons en vele ander se opinie, absoluut ontoereikend. Die uitgewer erken wel wat die boek betref dat die “gewraakte stellings [daarin] nie onafhanklik geverifieer [kon] word nie”. Maar tog word hul verskoning aan slegs Barend du Plessis (en sy familie) gerig. Hoekom? Kon die gewraakte stellings rakende mnre. Magnus Malan en John Wiley dan wel onafhanklik geverifieer word? En waarom is derduisende lesers wat deur hierdie boek mislei is, nie ook om verskoning gevra nie? Is…

Karin Marten, Garsfontein, skryf: Rapport se brokkie dat “Corona” ook plekname is – soos die stasie naby Brits en die stad in Kalifornië – was interessant. Aangesien ek nou so baie tyd het, was ek nuuskierig om te sien wat die woordeboek ons vertel oor die woord. Hier volg voorbeelde: Korona: ligkroon; kroonlys (Pharos Tweetalige Skoolwoordeboek). Corona: A garland or wreath given by the ancient Greeks and Romans as a reward for distinguished achievements. (Oxford Dictionary). Corona: A circular chandelier (King’s English Dictionary). Corona: Inner appendage to the floral envelope in some flowering plants, e.g. Narcissus and Daffodil (Collins New Age Encyclopedia). Corona: A luminous ring round the sun seen only at a total eclipse (Collins English Dictionary). Dan is daar ook die sterrebeelde Corona Australis (Suidelike Kroon) en Corona…

Jy moet nóóit ’n volstruis vlak kyk nie. Die simboliek onderliggend aan dié voël se onmisbare teenwoordigheid in die Klein-Karoo lê veel dieper as die uitdrukking dat jy nie jou kop, soos ’n volstruis, in die sand moet druk nie – só glo dr. David Piedt. Die volstruis is vir dié Oudtshoornse gemeenskapsleier ’n identifisering van die streek waarin hy bly. Dit herinner hom aan die “welvaart, weelde en goeie lewe” wat sommige “gister en eergister” hier geniet het, sekere vandag nog. Dit dui vir hom ook op die “hardheid, ongenaakbaarheid en ekstreme posisie” waarin ander, armer mense, hulself bevind. Piedt se eie ervaring van armoede (“Gaan leen bietjie sout by an’ Henna”) was een van twee faktore wat hom by die struggle betrokke laat raak het. Die tweede was…

Van my beste vriende is groen pyltjies en bruin bottels: Koffietafelboek vir ganjamense en ander fragmentlesers deur Kleinboer. Uitgewer: Naledi. Prys: R240. Kleinboer het ’n sterk aanwesigheid as prosaskrywer in Afrikaans. Min debuutromans het al soveel agting én gesprek ontlok as Kontrei (2003), wat die daaropvolgende jaar as die eerste wenner van die Jan Rabie-Rapportprys aangewys is. In sy drie romans tot op datum – Kontrei, Werfsonde (2012) en Hierdie huis (2017) – ontgin Kleinboer sy bestaan in Yeoville met sy swart vrou, Lungi, en hul kind. Ook sy besoeke aan dames van die nag word sonder skroom beskryf. Hierdie kontrei van die verlooptes en afvalliges is aanwesig in al sy stories, wat deurgaans eerlik en direk vertel word. Tog bly sy ruimte ’n boerewerf in Yeoville waar die honde…

Kansvatter: Die rustelose lewe van Ben Viljoen. Uitgewer: Protea Boekhuis. Prys: R350. Resensent: Floris van der Merwe. Almal wat onbekend is met die wonderbaarlike verhaal van Ben Viljoen (1869-1917), kan gerus Ca-rel van der Merwe se boeiende biografie oor dié “Boeregeneraal en politikus, koeranteienaar en skrywer, avonturier en pierewaaier, sirkusboer en showman, Mexikaanse revolusionêr en Indiane-vredemaker, veelwywer en vrybuiter, Hollywood-draaiboekskrywer en burger van vier lande” aanskaf. Van der Merwe neem die leser op ’n lewenstoer wat begin by Viljoen se geboorte in ’n grot aan die voet van die Drakensberg. Wanneer goud in 1886 ontdek word, sak die 18-jarige Viljoen saam met duisende fortuinsoekers van oor die wêreld op die Rand toe. Hy misluk in die vendusie-afslaersbesigheid en pro-beer dan die polisiediens, maar sy loopbaan kry eers koers toe hy…