Table of contents for 8/16/2020 in Rapport

’NOpkomende boer van die Oos-Kaap is finansieel geruïneer nadat hy van die staatsplaas afgesit is wat hy reeds etlike jare by die staat huur. Die balju het uit die bloute op die plaas opgedaag. Die verhaal van Vuyani Zigana, wat vir jare op die plaas Groove Park tussen Kokstad en Matatiele geboer het, herinner sterk aan dié van David Rakgase, ’n boer van Northam in Limpopo, wat die regering in September verlede jaar ná verskeie hofsake gedwing het om die staatsgrond waarop hy al jare boer aan hom te verkoop. Zigana (54) is in Desember verlede jaar in opdrag van die departement van grondsake in hegtenis geneem vir “betreding” op grond wat reeds in 2012 aan hom toegeken is en waarop hy suksesvol boer. Die plaaslike balju het sy vee…

’NYslike krisis dreig by kinderhuise, ouetehuise en ander welsynorganisasies omdat provinsiale regerings maande lank al nie hul staatsubsidies oorbetaal nie. In die Oos-Kaap, waar die krisis die ergste is, wag 103 nieregeringsorganisasies al sedert April vir hul geld, blyk uit ’n verslag van die Care Work Campaign en die National Coalition of Social Services. Party moes reeds hul deure sluit of personeel aflê. Die opstellers van die verslag, Lisa Vetten en Margaret Grobbelaar, waarsku daarin ’n situasie soortgelyk aan die Life Esidimenitragedie kan ontwikkel. Minstens 144 psigiatriese pasiente is in 2016 dood by Gautengse nieregeringsorganisasies wat nie behoorlik vir hulle kon sorg nie. Die Gautengse departement van gesondheid het destyds ook nie die subsidies aan dié NRO’s betaal nie. “Hulle kon nie kos koop nie en dit het bygedra tot…

Dit was die tokkelossie wat die Vryheidsfront Plus gehelp het om die ANC-burgemeester van Mangaung uit te skop. Dít was Paseka Nompondo, die ANC se provinsiale sekretaris, se verduideliking toe die partybase die afgelope week wou weet waarom tien ANC-stadsraadslede gestem het ten gunste van die VF Plus se mosie van wantroue in Olly Mlamleli. ‘Hulle wil ons weer laat stem. Maar wie sê die tokkelossie kan nie ook weer stem nie?’ “Dit was ’n tokkelossie wat kom stem het. Die raadslede het dit nie gedoen nie,” sê hy vol-gens ’n bron wat op die vergadering was. Dit was nadat al die raadslede een ná die ander ontken het dit was hulle wat die mosie gesteun het. Thabo Meeko, mediawoordvoerder van die ANC in die Vrystaat, was ook op die…

Die getal nuwe Covid-19-gevalle, sterftes en hospitaalopnames het die afgelope twee weke afgeneem, maar kenners waarsku die land kan ’n tweede piek te wagte wees. ‘In die Vrystaat is die hospitale vol, maar personeel kan dit beheer.’ “Ons het daarin geslaag om die pandemie te beheer, maar dis nog lank nie gestop nie,” sê prof. Bruce Mellado, datakenner by die Universiteit van die Witwatersrand (Wits) se fakulteit wetenskap en lid van die Gautengse premier se advieskomitee. Hy bestudeer die syfers sedert die begin van die uitbreking en sê hoewel data nooit die hele waarheid vertel nie, is dit ’n manier om die onsekerheid om ’n pandemie te “bestuur”. “Ons sien die laaste twee weke dat Covid-19-syfers afneem. In Julie was daar sowat 12 000 nuwe gevalle per dag.” Teen Vrydagaand…

Hofstukke het Dinsdag buite die hooggeregshof in Pretoria op die sypaadjie gesaai gelê waar die hof deesdae ’n primitiewe kartonboks-stelsel gebruik om dokumente te ontvang. Dis asof die hof nou terug is in die Steentydperk, kla die stad se prokureurs. Dit was Dinsdag chaos terwyl prokureurs, wat weens die Covid-19-krisis nie toegelaat is om by die hofgebou in te gaan nie, mekaar omtrent vertrap het terwyl hulle hul dokumente op die plaveisel buite die ingang probeer uitvis het. Weens die inperking moes al-le prosesse, soos die aanvra van hofdatums en die indien van hofstukke, per e-pos geskied. Maar dít het twee weke gelede verander toe prokureurs ingelig is sekere dokumente moet nou nie meer per e-pos gestuur word nie, maar eerder in bokse by die ingang van die gebou geplaas…

’n Pa wat sy werk verloor het, hoef nie vir sy twee kinders van jonger as nege jaar onderhoud van R30 000 elk te betaal nie. Dié bedrae is buitensporig vir sulke jong kinders, het die hooggeregshof in Pretoria bevind. Die ouers is besig om te skei en hul ma het tussentydse onderhoud geëis. Regter Colleen Collis het gehoor die pa het tot Februarie R170 000 per maand verdien, maar hy is in Mei afgelê. Collis het in Julie bevind die ma se eisbedrae van R30 000 vir elke kind en R79 000 vir haarself is buitensporig as daar na die pa se omstandighede gekyk word. Dit kan nie wees dat elke kind R4 000 se kos per maand nodig het nie. Dit kan ook nie wees dat die kinders…

Kleinhandelaars het Vrydag gesê hulle het genoeg sigarette in voorraad en sal dadelik kan handel dryf noudat die verbod op sigaretverkope opgehef is. Maar of rokers gaan terugkeer na die vertroude, wettige handelsmerke, is nog nie ’n uitgemaakte saak nie. Reeds voor die inperking is die sigarette in die sluikhandel teen ’n fraksie van die prys van wettige sigarette verkoop. En alle aanduidings is dat die inperking aan die onwettige handelaars kans gegee het om hul verskaffingsnetwerke uit te brei. Aanduidend daarvan is die feit dat die prys van onwettige sigarette die laaste tyd heelwat gedaal het. Voor die inperking was die prys van die goedkoopste sigarette in die sluikhandel so min as R90 per karton, maar op sy duurste het selfs die “goedkoop” sigarette jou meer as R700 vir…

Toe iemand per ongeluk R9 000 in Wandile Ntuli se bankrekening inbetaal, het hy sonder skroom die geld teruggegee, al het hy dit eintlik baie nodig gehad. Maar dié student van KwaZulu-Natal is ryklik beloon vir sy eerlikheid. Weldoeners het meer as R11 000 vir hom ingesamel toe hulle daarvan hoor. Die 22-jarige Ntuli is ’n BAstudent in sy derde jaar aan die Universiteit van KwaZulu-Natal. Hy het einde Julie uit die bloute ’n SMS gekry wat lui R9 000 is via ’n selfoonbankdiens aan hom oorgedra. “Ek was verward en het ’n paar mense gevra of iemand dalk geld in my rekening inbetaal het,” sê Ntuli. “Niemand het iets daarvan geweet nie.” Twintig minute later het ’n vreemdeling hom ge-SMS om te sê dié geld was vir ’n siek…

Meer as 90% van ’n groep sakelui sê in ’n nuwe peiling deur Sakeliga hulle is weens die nasionale inperking minder gewillig om belasting te betaal. In ’n elektroniese peiling van 3 tot 6 Augustus waarin sowat 900 respondente geantwoord het, het 90% aangedui hulle oorweeg dit om hul belastingbetaling so lank as wettiglik moontlik uit te stel. Piet le Roux, uitvoerende hoof van Sakeliga, sê net 3% het aangedui hulle sal “beslis” nie ’n veldtog steun wat mense aanspoor om die betaling van belasting en ander staatsrekeninge uit te stel uit protes teen die Covid-19-inperkingsmaatreëls nie. Bykans 62% het aangedui hulle sal selfs ’n onwettige veldtog steun as dit die inperking vroeër kan beëindig. ’n Moeilike taak wag op die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID) om in die 2020-’21-geldjaar belasting van…

Die breë diskresie wat sakeredders het, laat die deur groot oop om sekere skuldeisers ten koste van ander te bevoordeel en stemreg oor die reddingsplan te manipuleer. Dít skend skuldeisers se grondwetlike regte en die beginsels van natuurlike geregtigheid, sê Chavonnes Cooper, ’n insolvensiepraktisyn van CK Trust, in hofstukke. Cooper voer in ’n beëdigde verklaring aan dié dele van die Maatskappywet wat groot magte aan sakeredders gee om besluite te neem wat skuldeisers se regte kan benadeel, is ongrondwetlik. Die verklaring is uit steun vir ’n aansoek om die likwidasie van die Optimum-steenkoolmyn, wat sedert Februarie 2018 in sakeredding is. Die aansoek word deur die krediteurekomitee gesteun. Cooper is een van die likwidateurs van Westdawn, die voormalige Gupta-maatskappy wat die fisieke mynwerk gedoen het en ’n skuldeiser van Optimum is.…

Dit het die Rustenburg-munisipaliteit sowat ’n jaar geneem om te besef hy het sowat R440 miljoen minder in sy bankrekening as wat sy finansiele state vir 2018-’19 gewys het. Dit is sowat 10% van daardie jaar se totale inkomste en beteken die raad het die regeringstoelae wat vir spesifieke sake bewillig is, vir ander dinge gebruik, sê Frans Rootman, ’n inwoner van Rustenburg en woordvoerder van die konsultasiediens Munsolve, wat munisipale probleme namens inwoners takel. Luidens ’n verslag wat op 30 Junie vanjaar op ’n virtuele vergadering voor die raad gedien het, toon die raad se geouditeerde state vir 2018-’19 R566 miljoen se deposito’s wat nog nie toegewys is nie. Dít is sedertdien van nader bekyk en dit het geblyk ’n tamaai fout het ingesluip. Die werklike balans was R161…

’n Groep van 32 Protea-krieketspelers sal van Dinsdag tot Saterdag vir ’n kultuurkamp in Skukuza in die Krugerwildtuin saamtrek. Kwessies soos die span se identiteit, die spanomgewing en die span se vertonings sal tydens dié kamp in werkswinkels bespreek word. Volvo Masubelele, die Protea-spanbestuurder, sê dit is vir hulle belangrik om die span weer byeen te kry terwyl hul hersiende speelskedule opgetrek word. “Dis belangrik dat die ouens saamtrek om kritieke kwessies rondom die span, of elemente wat aandag nodig het, te bespreek,” sê Masubelele. Faf du Plessis sal nie die kamp bywoon nie omdat hy en sy vrou die geboorte van hul tweede kind verwag. Theunis de Bruyn sal ook weens gesinsredes nie daar wees nie. ■ Die groep is: Aiden Markram, Andile Phehlukwayo, Anrich Nortjé, Beuran Hendricks, Bjorn…

Toetsreekse tussen Suid-Afrika en die Britse en Ierse Leeus het oor die afgelope 130 jaar talle dramatiese oomblikke opgelewer. Dis egter te betwyfel of enige enkele oomblik meer dramaties en, inderdaad, meer hartverskeurend kon wees as dié in die laaste paar sekondes van die eerste toets op Ellispark in 1955. Wyle dr. Danie Craven, Suid-Afrika se “Mnr Rugby”, beskryf dit in sy boek Die Leeus keil ons op as “die mees spannende oomblik in ons hele geskiedenis op ’n Suid-Afrikaanse veld . . .” ’n Verbete terugvegpoging van die Springbokke voor ’n rasende skare van 90 000 toeskouers – nie-amptelike bronne het die bywoningsyfer nader aan 95 000 geraam – het tot ’n drie deur Theuns Briers in die doodsnikke gelei. Dit het die Leeus se voorsprong na slegs 23-22…

Om in aanmerking te kom vir ’n kaartjie is dit noodsaaklik om op www.lionstour2021.co.za te registreer – selfs al woon jy in Suid-Afrika. Aansoekers kan hier aandui vir watter wedstryd(e) hulle kaartjies soek, die kaartjiekategorie, die aantal kaartjies en, waar van toe-passing, gasvryheidspakkette. Nadat die aansoekfase van die kaartjielotingsproses afgehandel is, sal daar ’n rekenaargedrewe uitsoekproses wees. Aansoekers sal dan in kennis gestel word as hulle daarin geslaag het om hul verkose kaartjies te koop.…

Helenè Bester sing Nana Mouskouri. Regisseurs: Frans Swart en Heinrich Pelser. In die Kelderkonsertreeks. “Nana Mouskouri het op die top-punt van haar loopbaan nie minder nie as 300 miljoen langspeelplate verkoop,” sê Helenè Bester. “Sy kan vyf tale praat en nog boonop daarin sing ook. Ek is mal oor haar stem en ek en my sussie het met haar musiek grootgeword. Die interessantste is dat Nana se dogter se naam ook Helene is wat presies soos my naam uitgespreek word. Sy is vandag nog net so gewild soos dekades gelede, sy is nederig en spring nie op en af om haar musiek aan jou bekend te maak nie.” As jy van die treffers probeer onthou wat Bester gaan sing, is die kans uitstekend dat jy vanmiddag “Cucurrucucu Paloma”, “Only Love,…

Hierdie rubriek is vir die twee mense wat Admire by die verkeerslig opgelaai het. Selfs al lees julle dit nooit nie, het ek no-dig om dit te skryf. Hy het saam met ’n bondel verwers, bouers, loodgieters en teëllêers daar by die kruising voor die hardewarewinkel gestaan en wag vir stukwerk. Dit was ’n ruk ná die los werkie wat hy vroeër vir my kom doen het, in ’n stadium toe ek nie nog werk vir hom gehad het nie. Dit was in die inperkingstyd en almal was honger en arm. Dis hoekom hy so bly was toe julle stilhou. ’n Man en ’n vrou, besig met huisverbeterings en op soek na ’n ekstra paar hande. Uit almal wat nader gedraf het, het julle vir Admire gekies omdat hy die…

Dit is ’n skreiende skande dat daar vyf maande ná die begin van die inperking steeds skole is wat nie basiese toerusting soos maskers vir hul kinders en onderwysers het nie. Boonop het minder as ’n derde van skole met gebrekkige sanitasiegeriewe in die Noord-Kaap, Oos-Kaap, Gauteng en die Wes-Kaap al die beloofde watertenks gekry wat moes vergoed vir dekades se verwaarlosing. Toe Suid-Afrika aan die einde van Maart aan van die strafste inperkingsregulasies ter wêreld onderwerp is, was die verstandhouding dat die regering die inperkingstyd sou gebruik om die land op die pandemie voor te berei. Maar, soos soveel keer tevore, het bitter min gebeur – behalwe vir die korruptes, wat aangesit het vir ’n Covid-19-feesmaal. In die departement van Angie Motshekga, minister van basiese onderrig, werk daar baie…

Dokters was verstom oor hoe goed ’n Laeveldse man herstel het nadat hy in 2017 in ’n aanval op ’n kleinhoewe erg met ’n hoekyster aangerand is en by die dood omgedraai het. Maar voorverlede Maandagoggend het iets klaarblyklik fout gegaan met die leer waarop Gavin Wingrave (54) van Witrivier gestaan het om vensters van die vierde verdieping van ’n staatsgebou in Mbombela te was. ’n Dag later is hy dood. “Dit was ’n fratsongeluk,” sê sy vrou, Nadine (35). Sy het aan Rapport vertel net ná die val het Wingrave se mede-toutegnikus, Mduduzi Ndawe, by sy onderneming Hanging By a Thread haar gebel en gesê sy moet kom. Sy het gevra om met haar man te praat. Hy het gesê hy het ernstig seergekry en dat die leer onklaar…

Die vermaakkunstenaar Bouwer Bosch som dit goed op: “Dis ’n kwessie van wil jy sien of wil jy siek word?” Maskers wat brillense laat toewasem is ’n probleem waarmee miljoene Suid-Afrikaners sit sedert Covid-19 ons getref het. “Ek hoor mense sê jy moet nie die masker oor jou neus dra nie, maar ek wil ook nie siek word nie,” sê Bosch. Die digter Bibi Slippers kry erge hoofpyn as sy nie haar bril dra nie, maar die wasem maak dit onmoontlik, sê sy. “Ek het eenvoudig opgehou om my bril te dra. Die wasem is ’n totale bokkerop en ek kon nog nie ’n oplossing daarvoor vind nie. “Ek deal nou maar met die hoofpyn.” Volgens Ruahan Naude, uitvoerende hoof van Dynamic Vision, is die kort-kort afvee van wasem die…

Jozua Naudé het ná matriek ’n groot trekkerband blokke ver in sy tuisdorp, Rayton, omgekeer en om die dorp gehardloop, want hy wou ’n soldaat word. Nou is hy reeds vyf en ’n half jaar ’n soldaat in die Franse Vreemdelegioen. Sy energie en drang na sukses is steeds onblusbaar. Jozua sou sy ouers, Eduan en Jeanette, dié naweek met ’n besoek verras. In Maart was hy deel van die span wat op ’n maande lange sending in Mali in Wes-Afrika drie terroriste aangekeer het. ’n Islamitiese oproer het in 2012 daar uitgebars en tientalle Franse soldate is al dood in operasies teen die insypelaars. Jozua, wat in Oktober 25 jaar oud word, het aan Rapport gesê hy het as seun die dissipline en waardestelsel van mense in die weermag…

Die Burgerlugvaartowerheid (BLO) se agterlosigheid om instrumentlandingstelsels (ILS) by van die grootste lughawens te laat kalibreer, hou ’n “beduidende veiligheidsrisiko” in. Só waarsku Rennie van Zyl, ’n onafhanklike lugvaartkonsultant, oor die aankondiging deur die BLO dat die instrumentlandingstelsels by die lughawens O.R. Tambo, Koning Shaka, George en Kruger Mpumalanga afgeskakel moes word omdat hul kalibreringstatus verval het. Van Zyl is ’n voormalige hoofdirekteur van die BLO. Die Koning Shaka-lughawe is reeds na ’n laer gebruiksvlak afgegradeer nadat twee instrumentlandingstelsels afgeskakel moes word. O.R. Tambo het vier sulke stelsels, waarvan twee Maandag afgeskakel is omdat hul kalibreringstatus verstryk het. Die BLO het vroeër die afgelope week in ’n verklaring gesê die res is eers nog in werking. Hul kalibreringstatus verval egter óf vandeesmaand óf later vanjaar. Kabelo Ledwaba, ’n BLOwoordvoerder, sê…

‘Shaz, ek voel dit in my binneste, hier kom ’n ding, ons boytjie gaan wen . . .” Die spanning was poetoepapdik verlede Sondag in Trevor en Sharon Binder se sitkamer in Rant-en-Dal, Krugersdorp. Die twee het tjoepstil en snaarstyf (“al wat ons gekou het, was ons naels”) gesit en kyk hoe hul haastige seun homself rondte vir rondte in die Tsjeggiese MotoGP-ren die rekordboeke injaag. Met ’n wegholoorwinning. Brad Binder – ook bekend as Bradical weens ’n ongeneeslike need for speed – is die eerste Suid-Afrikaner ooit wat ’n MotoGP-ren kon wen. “Ons is mal van blydskap, maar die 45 minute van die ren was vreesaanjaend,” vertel Sharon. “My senuwees! Jy kry maagpyn en weet nie wat om met jouself aan te vang nie, dit moet net verby kom!”…

Kontantvloeiprobleme weens Covid-19 en die inperking het talle Suid-Afrikaners met oorsese beleggings genoop om geld terug te bring. FNB het die afgelope week gesê ’n beduidende getal van sy private bankkliënte wat tans onder geldelike druk verkeer, repatrieer hul buitelandse beleggings. Wayne Sorour, hoof van Old Mutual International, sê dis veral op die spits gedryf namate meer mense besef het die inperking en die virus gaan langer aanhou as wat hulle verwag het. “ ’n Groot klomp van ons kliënte is entrepreneurs en eienaars van maatskappye en hulle het hierdie geld nodig gehad om hul ondernemings aan die gang te hou en personeel te betaal.” Volgens hom het die wisselkoers ook vir sommige beleggers ’n goeie geleentheid gebied om geld die land in te bring. Die rand het in ’n…

31 Augustus: Dan moet belastingbetalers met uitstaande opgawes van vorige jare se inligting op datum wees om enige frustrasie in die huidige seisoen te vermy. 1 September tot 16 November: In dié tyd kan belastingbetalers wat hulp nodig het die kontaksentrum kontak. ’n Agent sal hulle dan help om hul opgawes aanlyn in te vul. 22 Oktober: Sluitingsdatum vir belastingbetalers wat hul opgawe by ’n SAID-tak wil indien. 16 November: Sluitingsdatum vir belastingbetalers wat aanlyn indien via die MobiApp of eFiling. 29 Januarie 2021: Sluitingsdatum vir voorlopige belastingbetalers om alle uitstaande belastingopgawes in te dien.…

Krieket TWEEDE TOETSWEDSTRYD (Southampton) Dag 3: Pakistan 223/9 (Mohammad Rizwan 60*, Abid Ali 60, Babar Azam 47; James Anderson 3/48, Stuart Broad 3/56). Geen spel weens reën. Gholf WYNDHAM-KAMPIOENSKAP (Greensboro, Noord-Carolina) Voorste tellings (VSA, tensy anders vermeld) ná die tweede ronde: 130-Talor Gooch 65 65, Tom Hoge 62 68, Billy Horschel 66 64, Si Woo Kim (Kor) 65 65; 131-Harris English 64 67, Andrew Landry 66 65, Shane Lowry (N-Ier) 68 63, Doc Redman 67 64, Harold Varner III 62 69. Voorste SA tellings: 134-Dylan Frittelli 69 65, Christiaan Bezuidenhout 71 64. Rugby ENGELSE PREMIERLIGA Vrydag: Harlequins 16, Sale Sharks 10. Gister: Worcester Warriors 15, Gloucester 44; Exeter Chiefs 26, Leicester 13; Bath 34, London Irish 17; Bristol 16, Saracens 12. MotoGP OOSTENRYKSE MOTOGP (Red Bull Ring, Spielberg) Wegspringrooster: 1.…

Die krieketlandskap is nou ’n bokskryt. Almal mik houe na almal. En dan blyk dit selfs as jy die houe wil keer, deel jy onbedoeld houe aan ’n ander uit . . . wat dan op sy beurt weer wil keer en sodoende nóg houe uitdeel. Klink dit deurmekaar? Dit is. Die Black Lives Matter (BLM)-beweging in krieket het dié spel in ’n rasse-warboel gedompel. Vandeesweek moes Graeme Smith, voormalige Protea-kaptein en deesdae Krieket Suid-Afrika (KSA) se direkteur van krieket, as’t ware keer vir sy paaltjies nadat die geskorste oudpaaltjiewagter Thami Tsolekile ’n paar streepballe na hom gemik het op die radioaanbieder Robert Marawa se program. Maar toe maak Smith se verdediging nóg ’n oud-Protea, Ashwell Prince, de josie in! Tsolekile, wat ’n skorsing van 12 jaar uitdien vir sy…

Met SA Rugby wat vanjaar noodgedwonge salarisverminderinge moes instel om die sport se finansies te red, maak dit waarskynlik nie saak of daar ’n begeerte is om vir ’n WB-toernooi te bie nie. Die spaarvark is in elk geval te dun. Die wysheid daarvan om miljoene rande te bestee aan ’n bod-proses (waarvan die uitslag van politieke steun kan afhang), word ook betwyfel. Australië is die voorloper om die Wêreldbekertoernooi in 2027 aan te bied. Rusland het ook reeds aangedui dat hy vir dié toernooi wil bie en dat hy die steun van sy president, Wladimir Poetin, het daarvoor. Argentinië stel ook belang om ’n bod in te dien. Engeland het die week te kenne gegee dat hy ’n bod vir die 2031-toernooi oorweeg. Hul bod sal uit ’n finansiële…

Saterdag 24 Julie: 1ste toets teen Suid-Afrika FNB-stadion, Johannesburg Saterdag 17 Julie: Teen Vodacom Bulle Loftus Versfeld, Pretoria Woensdag 14 Julie: Teen Suid-Afrika A Mbombela-stadion, Nelspruit Saterdag 7 Augustus: 3de toets teen Suid-Afrika Emirates Airline-park, Johannesburg Saterdag 3 Julie: Teen DHL Stormers Saterdag 31 Julie: 2de toets teen Suid-Afrika Kaapstad-stadion, Kaapstad Woensdag 7 Julie: Teen SA Uitnodiging XV Nelson Mandelabaai-stadion, Port Elizabeth Saterdag 10 Julie: Teen Cell C Haaie Jonsson Kings Park, Durban…

Thabang Moroe gaan waarskynlik vandeesweek deur Krieket Suid-Afrika (KSA) gepos word. Rapport verneem Moroe, die geskorste uitvoerende hoof, sal vandeesweek weer voor KSA se raad verskyn om te verduidelik waarom hy nie afgedank moet word nie. Moroe en sy regspan het Donderdag, bra teësinnig, ’n KSA-raadsvergadering bygewoon nadat hy op 22 Julie ’n kennisgewing ontvang het dat daar gronde vir sy afdanking is. Die verrigtinge by Donderdag se vergadering het glo só lank aangehou dat geen besluit oor Moroe se lot geneem kon word nie. KSA se amptelike kommentaar ná Donderdag se vergadering was: “Die vergadering met Thabang Moroe en sy regspan is nie afgehandel nie en is verdaag tot ’n datum wat aan hulle gekommunikeer sal word.” Hoewel KSA dit nie amptelik kon bevestig nie, word verneem dat die…

Covid-19 het miljoene Suid-Afrikaners se inkomste kom steel. Tog sit nie almal in sak en as nie. Hier is vyf entrepreneurs wat soos ’n feniks uit die korona-as verrys het. 1. Lok tuinvoëls met piktik Toe Chris Grobler in 2002 die eerste ½- ster-tenthotel by die Oppikoppi-fees vir “die room van die skuim” begin het, sou hy nooit kon raai dat hy 18 jaar later van tuinvoëltjies afhanklik sou wees om brood op die tafel te sit nie. Chris, in die musiekbedryf bekend as “Chris Kreef”, sê BirdieNumNumZA, die voerpaal vir tuinvoëls wat hy vervaardig, is ’n storie van oorlewing én bemagtiging. “Die pale word van wattelboom gemaak deur ’n informele houtwerker, een van daardie ouens wat lat-heinings langs die pad verkoop,” vertel Chris. Die ringe waarin die voëltjieversnaperinge geplaas…

Cabin Fever. Regisseur: Tim Greene. Op BoxOffice. Hierdie prent is ’n unieke Suid-Afrikaanse produksie waarin ’n gesinskrisis op selfone afgeneem is en op ’n Zoom-platform geplaas is waar die kyker self die redigering doen. Jy besluit na watter karakter jy kyk. Dit is ook die eerste vollengte rolprent wat tydens die grendeltyd geskiet is. Wanneer ’n vrou aan Covid-19 sterf, moet haar gesin haar dood en erfporsie hanteer. Dit stel hulle nie net aan die virus bloot nie, maar ook aan hul eie demone. Oorspronklik! Shazam! Regisseur: David F. Sandberg. Op Showmax. Wat ’n feestelike komedie, gerig op almal wat nog nie hul inner-like tiener afgesterf het nie. Dis so lekker soos om borrels kougom te blaas. ’n Seuntjie soek na sy innerlike held en ontdek ’n towenaar. Wanneer hy…

Caryn Stretton, ’n fisioterapeut, sê benewens ergonomika is die ander groot oorsaak van werksverwante pyne dat mense te veel sit. “Jou liggaam is gemaak om te beweeg, maar vandag se gemiddelde roetine behels ure se sittery – voor ’n rekenaar, in ’n motor, voor ’n TV, gebuk oor ’n foon of terwyl ons eet. Jou bloedsomloop verswak dan en jou spiere verstyf, wat pyne kan veroorsaak. Daar is ook verskeie bewyse dat ’n sittende leefstyl jou metabolisme verswak, jou kans op vetsug verhoog, en jou risiko om verskeie leefstylsiektes op te doen aansienlik verhoog.” Neem dus elke uur ’n pouse en loop dan rond of doen iets aktief om jou bloed ’n bietjie aan die vloei te kry.…

Bereken só jou addisionele mediese belastingkrediet (as jy ouer as 65 is). Gestel jy’t ’n hooflid plus drie afhanklikes wat maandelik R4 000 betaal vir sy of haar mediese fonds, dus R48 000 per jaar. ■ Berekening vir mediese-premie-belastingkrediet: Hooflid en drie afhanklikes R310 x 2 plus R209 x 2 maandeliks = R12 456 vir 12 maande ■ Berekening vir addisionele mediese uitgawes belastingkrediet A = R48 000 (mediese skema-bydraes) B = R12 456 (mediese-premie-krediet) C = R9 000 (uitgawes aangegaan waarvoor mediese fonds nie betaal het nie) Doen die berekening so: {[A - (3 × B)] + C} x 33,3% [(R48 000 – R37 368) + R9 000] x 33,3% (R10 632 + R9 000) x 33,3% = R19 632 x 33,3% = R6 479…

■ Die politikus David Dalling (80) is ná ’n lang siekbed in Somerset-Wes oorlede. Sy vriend Tony Heard, ’n oudredakteur van die Cape Times, skryf Dalling het vir lank met sy gesondheid gesukkel. Hy was op sy dag lid van die Verenigde Party, die DA en later die ANC. Luidens Heard was hy later ontnugter met die ANC se vreemde uitsprake oor MIV en vigs, asook die plundery. In 1999 het hy die parlement verlaat en het ʼn groot kritikus van veral oudpres. Jacob Zuma en sy trawante geword. Hy word oorleef deur sy vrou, Katharine, en vier kinders. ■ Bernard Stiegler, ’n Franse filosoof, het in die ouderdom van 68 afgesterwe. Hy het gedurende sy tronkstraf ’n belangstelling in hierdie vakgebied ontwikkel. Stiegler was tussen 1978 en 1983 vir…

Dis maklik om versteur te word deur die negatiewe golf van nuus wat ons nou tref. Ons ekonomie is in sy peetjie. Ons leiers het die pad byster geraak met hul sinnelose inperkings. Moord en roof en betoog is alledaags. In die buiteland is dinge nie veel beter nie. ’n Dom egoïs is aan die stuur van die wêreld se grootste ekonomie (en weer-mag). Die helfte van Beiroet is uitgewis deur onbevoegdheid. Modderstortings in Indië. Isis in Mosambiek. O, en het ek al genoem ons is midde-in ’n wêreldwye pandemie? In my geestesoor hoor ek Laurika Rauch se I can see a fiery, fiery glow en ek wonder: Is dit hoe die einde lyk? Tog weet ek ook dat dinge al donkerder was, dat ons lewenspeil, in die gemiddelde, steeds…

Pres. Cyril Ramaphosa het al twee keer in die openbaar – elke keer in die parlement – sy selfbeheersing verloor. Die eerste was toe hy John Steenhuisen, destyds hoofsweep van die DA, in Mei 2018 toegesnou het om te “shut up” toe Steenhuisen en sy bankmaat, Mike Waters, Ramaphosa getreiter het toe hy vrae oor die minimum loon beantwoord. Hy het dit later teruggetrek. Die tweede keer was tydens sy antwoord op ’n voorstel van dr. Pieter Groenewald, leier van die VF Plus, dat die ekonomiese heropbou ná Covid-19 die ideale geleentheid is om ’n einde te maak aan swart ekonomiese bemagtiging en regstellende aksie. Ramaphosa se woede was dié keer berekend en rasioneel. Dit was nie woede wat probeer kwets nie, maar wat wil toesien dat die “oorsaak” van…

In ’n interne DA-ondersoek is glo bevind Helen Zille se twiets het die party wéér skade berokken. Werner Horn, adjunkvoorsitter van die DA se federale regskommissie, het die ondersoek gedoen nadat Zille op 21 Junie getwiet het: “Daar is nou meer rassistiese wette as wat daar onder apartheid was.” Hlanganani Gumbi, LP, en Khume Ramulifho, Gautengse LPW, sowel as Zille self, het die twiet na die regskommissie verwys nadat dit hewige kritiek ontlok het. John Steenhuisen, tussentydse DA-leier, het onder meer gesê Zille, voorsitter van die DA se federale raad, se vergelyking tussen vandag en destyds se rassewette is feitelik verkeerd. “Dit is nie waar nie en ek kan geen bewyse daarvan sien nie,” het hy gesê. Horn se verslag oor die Zille-twiet het twee weke gelede voor die DA…

’n Groot rede waarom minder renosters nou in die Krugerwildtuin gestroop word, is omdat daar minder oor is om te stroop. Só sê Piet Warren, ’n wildboer van Gravelotte in Limpopo, wat self al 32 renosters aan stropery verloor het. Rapport het met hom gepraat nadat Barbara Creecy, minister van omgewingsake, bosbou en visserye, gesê het renosterstropery het in die eerste ses maande van 2020 met byna 53% afgeneem. Sy het in ’n verklaring gesê 166 van die diere, waaronder 88 in die Krugerwildtuin, is van Januarie tot Junie gestroop, teenoor 316 in dieselfde tydperk verlede jaar. Luidens die verklaring is 46 renosters van die begin van die in-perking op 27 Maart tot einde Junie landwyd gestroop – 14 in April, 13 in Mei en 19 in Junie. Volgens Warren…

Coronafog, ’n maatskappy wat beweer sy produk maak die Sars-CoV-2-virus dood, moet al-le advertensiemateriaal met dié aanspraak verwyder. Coronafog het onder meer in ’n radioadvertensie gesê sy produk verskaf ’n ontsmettingsrook vir geboue en kantore wat die nuwe koronavirus doodmaak. Aanlyn het hy gesê dit verwyder die risiko van besmetting in die werkplek. Die onderneming het die bewoording intussen van “verwyder” na “verminder” verander. Jozua Loots het die Advertensiebeheerraad (ARB) genader en gesê dié advertensies wek die indruk dat die produk beslis die virus doodmaak. Daar is geen bewys dat dié soort ontsmettingsrook doeltreffend is teen dié spesifieke stam van ’n koronavirus nie en die advertensie is misleidend. Coronafog het teruggekap en gesê die rook is net ’n metode om die ontsmettingsmiddel mee toe te dien. Hoewel dit doeltreffende dekking…

As jy Covid-19 het, eet jy met jou verbeelding, want die reuk- en smaakverlies wat dié siekte kan meebring, maak van etes ’n vervelige affêre. ’n Pa en dogter van Noordwes wat die nuwe koronavirus opgedoen het, sê hulle eet net omdat hulle “moet”. Hulle mis die geurige kerrie. Elene de Beer het tien dae lank geen reuk- en smaaksintuig gehad nie. Haar pa, Gerhard Visser, was twee weke daarsonder, maar hy kon darem die afgelope week weer sterker geure ruik. “Ek kan ruik as uie gebraai word, maar ek kan dit steeds nie proe nie. Ek kan handreiniger ook weer ruik,” sê hy. neer hul reuk- en smaaksin gaan terugkeer en hulle is tereg bekommerd. ’n Viroloog het aan Rapport gesê dit is ’n simptoom wat kan voortduur nadat…

Dis nie omdat ’n regsassistent depressief is dat hy afgedank is nie; dis omdat hy nie gebel of ’n e-pos gestuur het om te sê hy gaan nie kom werk nie, het die arbeidsappèlhof in Kaapstad bevind. Ockert Jansen van Riversdal het 17 dae van sy werk weggebly sonder om sy werkgewer daarvan te laat weet. Hy was ’n regsassistent by Regshulp Suid-Afrika se sentrum vir geregtigheid in George in die Wes-Kaap. Volgens Regshulp SA was Jansen ’n goeie werker. Trouens, hy is in Julie 2013 as handelsmerkambassadeur van die instansie aangestel. In dié tyd het Jansen, ’n depressielyer, hom egter sosiaal begin onttrek. Sy medisynedosis is verhoog en dit was moeilik om werk toe te gaan, het hy in die hofgeding teen sy werkgewer getuig. Hy het toe begin…

Die saak van ’n student en sy matriekbroer wat hul ma vir ’n groot bedrag aan onderhoud dagvaar, is veronderstel om môre in die landdroshof in Johannesburg aangehoor te word, maar haar prokureur hoop steeds hulle kan ’n skikking bereik. Thomas Klintworth, toe ’n eerstejaarstudent, het sy ma, Louwna, verlede jaar vir meer as R14 000 onderhoud per maand gedagvaar. Louwna, ’n kantoorbestuurder, het gesê sy kan dit hoegenaamd nie bekostig nie. Sy het verlede jaar R27 000 per maand voor aftrekkings verdien. Sy ry met ’n kar wat iemand vir haar gegee het en huur ’n tuinwoonstel. Declan, wat nou in matriek is, het haar ook gedagvaar toe hy 18 geword het. Volgens haar prokureur, Sandy du Plessis, is die seuns se pa, Craig Klintworth, ’n wapensmid, intussen ook…

Die hegte gemeenskap van Kathu in die Noord-Kaap het gister laer getrek om die gesin van die vrou wie se 12-jarige seun haar per ongeluk doodgery het. Die 39-jarige ma van drie seuns en ’n dogter is Donderdag by haar huis in dié dorp dood. “Daai mense is stukkend, rou, die dorp se mense wil nie iets sê nie, betrokke raak nie,” was al wat ’n nabye kennis gister aan Rapport wou sê. Nog een sê die familie was “ ’n hegte gesin, wat vir mekaar geleef het”. Besonderhede oor die tragiese voorval is nog vaag, maar Rapport verstaan die gestorwene het haar seun glo toegelaat om hul Toyota Land Cruiser op die werf te parkeer. Die voertuig was in trurat en sy het blykbaar vir die seun beduie hoe…

Suid-Afrika is die eensklapse uitvloei van miljarde rande ná ons kredietafgradering tot volle rommelstatus vroeër vanjaar gespaar omdat buitelandse beleggers stelselmatig van Suid-Afrikaanse skuld ontslae geraak het. Maar intussen het buitelanders se deelname aan ons effektemark drama-ties gedaal. George Herman, beleggingshoof van Citadel, sê buitelandse spelers se deelname in die daaglikse verhandeling van ons effektemark het van tussen 30% en 40% verlede jaar afgeneem tot minder as 10% van die totale huidige omset. Dié dramatiese daling wys talle van diegene wat verkoop het, neem nie meer deel nie. Rand sal verswak teenoor dollar. Daarbenewens vloei baie geld ook uit ons aandelemark, wat op ’n algehele verkoop onder buitelanders dui, waarsku hy. Volgens Herman het ’n netto R55 miljard tot dusver vanjaar uit die plaaslike effektemark landuit gevloei. Dit het egter…

Rawson-veilings Wes-Kaap bied ’n goeie beleggingsgeleentheid op 26 Augustus met ’n mandaat om drie eiendomme in Worcester saam op te veil op ’n verkoop- en terugverhuurgrondslag. Die drie eiendomme lewer ’n bruto huurinkomste van R230 000 per maand en sal terugverhuur word op ’n drievoudige nettohuurgrondslag. Die eiendomme is op drie erwe en beslaan onderskeidelik sowat 7 296 m², 2 556 m² en 285 m². Die toekomstige huurkontrak sal met die huidige eienaar, ’n bekende winkeltoerustingvervaardiger, aangegaan word. Die hooffabriek huisves die vervaardigingsaanleg en bestaan uit ’n groot pakskuur, kantore, raadsaal, bergplek en parkeerplek. Die tweede eiendom dien as die verspreidingsentrum en bied onder meer parkeerplek vir vragmotors. Die huidige eienaar het ingestem tot ’n vyf tot sewe jaar lange kontrak met die opsie om dan weer die eiendom te…

’n Hofsaak oor die onafhanklikheid van die nasionale haweowerheid sloer omdat die dokumente waarop Pravin Gordhan, minister van openbare ondernemings, sy teenstand grond skynbaar weg is. Daaronder is ’n KPMG-verslag oor die impak van die korporatisering van die haweowerheid op Transnet se balansstaat. Intussen bly die hawens niemededingend weens Transnet se rol as speler én skeidsregter, wat die land se in- en uitvoer strem. In 2017 is ’n maatskappy hof toe om ’n verslag uit die hawereguleerder te wurg waarin bevind is opeenvolgende ministers van openbare ondernemings het hul plig versuim deurdat die haweowerheid nog nie as afsonderlike maatskappy geïnkorporeer is nie. Luidens die verslag beheer die nasionale haweowerheid die land se agt kommersiële hawens al sedert 2006 onwettig – en alle kontrakte wat die owerheid sedert 2006 aangegaan het,…

Highlanders knak ’Canes Met niks meer op die spel nie en boonop agter geslote deure, het die gevaar altyd bestaan dat die laaste kragmeting van die Nieu-Seelandse Aotearoa-rugbyreeks saai gaan wees. Maar die Highlanders en Hurricanes was gister in Dunedin vasbeslote om ’n laaste skouspel op te dis – en het nie teleurgestel nie. Die Highlanders het met 38-21 gewen nadat die twee spanne teen rustyd nog met 14-elk gelykop was. ■ Punte: Highlanders 38 (14): Drieë: Ngatungane Punivai, Ash Dixon, Michael Collins, strafdrie, Mitch Hunt. Doelskoppe: Josh Ioane (3), Hunt. Strafdoel: Ioane. Hurricanes 21 (14): Drieë: Vince Aso, Jamie Booth, Peter Umaga-Jensen. Doelskoppe: Jordie Barrett (3). ■ Vanoggend se kragmeting tussen die Blues en Crusaders in Auckland is weens Covid-19 afgelas. – Sport24 Cheptegei se vinnige voete Joshua Cheptegei…

Die Leeus het vandeesweek op Twitter bevestig dat hulle sonder die Springbok-heelagter Andries Coetzee in vanjaar se Curriebekerreeks sal moet klaarkom. Hy is binne die volgende agt dae op pad na Japan, waar hy weer vir die Kintetsu Liners beskikbaar is. Hy het die Japanse klubspan ook verlede jaar verteenwoordig. Die 30-jarige oudleerling van die Hoër Tegniese Skool Middelburg was vir vanjaar se Superrugby-reeks, wat deur die Covid-19-pandemie onderbreek is, deur die Leeus gekontrakteer. Sou dit wel finansieel moontlik wees om vanjaar die Curriebeker-reeks in ’n bioborrel aan te bied, kan die Leeus onder meer spelers soos Divan Rossouw en EW Viljoen op heelagter in Coetzee se afwesigheid oorweeg. Rossouw en Viljoen tel onder die Leeus se aanwinste. Die 24-jarige Rossouw het hom van die Blou Bulle af by die…

Die Britse en Ierse Leeus se toer na Suid-Afrika in 2021 is die grootste sportgebeurtenis wat die land sedert die Wêreldbeker-sokkertoernooi in 2010 gaan beleef. Dit is ook ’n rugbygeleentheid wat maar een keer in ’n geslag gebeur, aangesien die Leeus slegs elke 12 jaar na Suid-Afrika toer. Verskeie Springbokke het reeds gesê dié rugbyfees van agt wedstryde is vir hulle van net soveel belang as die Wêreldbeker-toernooi. Geborg deur SA Rugby Event Services Rassie Erasmus, Suid-Afrika se direkteur van rugby en die brein agter die Bokke se Wêreldbekertriomf verlede jaar, raak liries oor die Leeus – in ’n historiese konteks en met die oog op die toetsreeks en toerwedstryde van 2021. Erasmus het sy Springbok-buiging in 1997 teen die manne in rooi gemaak en sê dit is ’n loopbaan-hoogtepunt.…

Die Keniaan Daniel Adongo, ’n gewese spiertier van die Bulle wat later ook Amerikaanse voetbal gespeel het, se lewe het ’n groot wending geneem en daar word berig dat hy nou haweloos en deel van ’n kultus is. Volgens berigte die afgelope week in die Keniaanse media is dié oud-makroflank van 1,96 m en 112 kg nou in ’n “ellendige hartseer toestand” en ook met dwelms deurmekaar. ’n Video van ’n bebaarde Adongo wat verskeie neusringe dra, iets rook en na Reggae-musiek luister, is vandeesweek deur die Keniaanse blogger Robert Alai op sosiale media gedeel. Dit het tot groot kommer oor sy welstand gelei en selfs sy pa het gister in ’n onderhoud met die Keniaanse Saturday Nation gesê hulle “doen alles moontlik om sake onder beheer te kry”. Oud-flank…

’n Noodfonds is gestig om werknemers en spelers van die Valke, wat onlangs met ’n likwidasieproses begin het, by te staan. Ettienne de Lange, uitvoerende hoof van die Valke Rugbyunie (die amateur-arm van die provinsie), het aan Rapport gesê die noodfonds is juis om die mense van die unie se kant af ’n bietjie vinniger te help. “Só ’n proses kan tyd neem en om geld uit te kry, is moeilik. Die noodfonds sal deur ons prokureur en ouditeure bedryf word. “Ons sal seker ’n personeellid en speler ook betrek om die goedkeuring van die uitbetaling van geld te help administreer. Dit wys net dat ons rugbybelange op die hart dra en ons voel ook wat met die ouens by die professionele kant gebeur het. Dit is ’n hartseer verhaal.”…

Die kanse is ontsettend skraal dat Suid-Afrika sal bie om die Wêreldbekerrugbytoernooi in 2027 of 2031 aan te bied, want die land kan dit nie meer bekostig nie. Wêreldrugby het vandeesweek die bodproses vir die volgende twee Wêreldbekertoernooie aangekondig. Die gasheerlande sal albei in Mei 2022 aangekondig word. Volgens Rapport se bronne maak dit nie sin om nou weer te bie nie nadat Suid-Afrika se bod vir die 2023-skouspel onsuksesvol was. “Die regering sal nie tans die waarborg van R2 miljard, wat laas deur Wêreldrugby vereis is, kan verseker nie. Nie nou met die stand van die ekonomie nie, en veral nie met hoe die ekonomie gaan lyk ná die Covid-19-pandemie nie,” het een ingeligte gister aan Rapport gesê. ’n Hooggeplaaste amptenaar het ook aan Rapport gesê die kwessie is…

Nie sommer nie, behalwe as jy ’n A-lyskunstenaar is, sê die sangeres Anna Davel. Margit Meyer-Rödenbeck vertel Die Boer-teaterrestaurant maak genoeg geld om net-net ’n klein kerngroep te laat oorleef. “Ons kry geen regeringshulp nie en verkoop nie naastenby 17 000 ‘kaartjies’ soos die komediant Marc Lottering met sy aanlyn vertonings nie. Kaartjieverkope wissel ook van kunstenaar tot kunstenaar,’’ sê sy. Die KKNK en Mothership Studios, ondersteun deur Netwerk24, bied tot 24 September (sedert 30 Julie) ’n eksklusiewe aanlyn musiekreeks aan. Van die kunstenaars wat deelneem, is Emo Adams, Karen Zoid, Jan Blohm, Watershed, Elvis Blue en Anna Davel. Aanlyn konserte is duur weens die huur van tegnici en redigering, vertel Davel. Sy is baie opgewonde oor die “uitstekende produk” van Mothership Studios, met Carien Loubser as regisseur. “Die ander…

Doc Martin. Met Martin Clunes en Caroline Katz. Regisseur: Ben Bolt. Op Netflix. I ewers gedurende hierdie beskrywing gaan jy reeds begin kriewel-giggel. Stel jou voor: As die opsomming reeds komieklik is, hoe snaaks is dit wanneer jy dit sien gebeur? Dié reeks, wat al ’n paar jaar oud is, kan hernude belangstelling ontlok omdat mense smag na ontsnappingsvermaak. Dis onlangs op Netflix geplaas sodat “vars kykers” onder dié eksentrieke dokter se diagnose kan deurloop. Maar wees verseker: Hy opereer eintlik op jou lagspiere. Die knoop in die derm is, (en dis waar al jou lawwe giggels gaan begin) omdat die dokter gril vir bloed! Stel jou voor! Nog ’n probleem is: ’n Operasie prikkel ’n paniekaanval by hom. Hoe nou gemaak? Hoe kan ’n dokter, wat met sy een…

Appel-charlotte Daar is altyd tyd vir eerstes in my kombuis. Soos hierdie afgelope week, waarin ek twee geregte gemaak het wat ek nog nooit in my lewe gemaak het nie. Ek was eerstens lus vir ’n lekker warm poeding. Vir my moet ’n winterpoeding sag en soet wees, afgerond met ’n skeppie ryk vla. Die tradisionele appel-charlotte kry regmerkies in ál dié boksies en is ’n groot bederf. Dié Engelse poeding is eintlik maar net ’n appelmoes wat met speserye gegeur is en dan word dit in gebotterde brood gebak. Die brood vorm die kors van die poeding – dit karamelliseer effens en vorm ’n heerlike kontras met die appelmoes. Dit is maklik om te maak, maar lyk indrukwekkend en sal al jou gaste laat vra vir nog. En die…

The truth was far more mundane. A few protesters among the many thousands appear to have burned a single Bible — and possibly a second — for kindling to start a bigger fire. None of the other protesters seemed to notice or care. Yet in the rush to paint all the protesters as Bible-burning zealots, few of the politicians or commentators who weighed in on the incident took the time to look into the story’s veracity, or to figure out that it had originated with a Kremlin-backed video news agency. And now, days later, the Portland Bible burnings appear to be one of the first viral Russian disinformation hits of the 2020 presidential campaign. Babs Bouwer van Brandfort skryf: Beste dr. Jani, goed en daar? Bogenoemde berig in The New…