Table of contents for 7/19/2020 in Rapport

Die regering kan dit oorweeg om skole einde vandeesmaand vir twee weke of ’n maand te sluit as ’n toegewing aan onderwysvakbonde, wat daarop aandring dat dit heeltemal toemaak. Rapport se susterkoerant, City Press, verneem die kabinet sal na verwagting vandag ’n middeweg pro-beer vind tussen dié vakbonde en ander wat wil hê skole moet oop bly. Angie Motshekga, minister van basiese onderwys, sal verskeie opsies aan die kabinet voorlê ná vergaderings wat tot gister geduur het. Die grootste onderwysvakbond, Sadou, het die afgelope week gesê skole moet eers ná die winter en die hoogtepunt van die Covid-19-pandemie heropen. Motshekga het volgehou skole moet heropen. Pres. Cyril Ramaphosa het Woensdagaand in ’n imbizo op gemeenskapsradiostasies gesê daar was vroeër konsensus dat skole moet oopmaak en konsensus oor die volgende stap…

Die Verkiesingskommissie (OVK) wil hê kiesers in sommige metrorade moet in aanstaande jaar se munisipale verkiesing reeds elektronies stem. “Ons wil die verkiesing as ’n proeflopie in drie of vier metrorade elektronies hou sodat daar elektroniese gestem en stemme elektronies getel word,” sê Masego Shiburi, adjunk-hoofkiesbeampte van die OVK. Ondanks die taamlike hoë koste sê die OVK moet Suid-Afrika so vinnig as moontlik na ’n elektroniese kiesstelsel oorslaan. “Ons is op die oomblik besig om finansiering daarvoor te probeer vind,” sê Shiburi. As die toetslopie baie suksesvol is, sal die OVK selfs oorweeg om elektroniese stemmery in die volgende algemene verkiesing in 2024 te gebruik. Hoewel druk bespiegel word oor die moontlikheid om die munisipale verkiesing uit te stel tot 2024, is die OVK op datum met voorbereidings om aanstaande…

As ’n homoseksuele man, om daagliks ’n ‘screaming queen’ genoem te word, is afbrekend, beledigend. Die eienaar van ’n Johannesburgse skool vir kinders met outisme het ’n gay onderwyser ’n “screaming queen” genoem en vir een van sy kollegas gesê sy lyk belaglik. Sy het ook voor vreemdes vir hulle gevra of hulle “morone” is omdat hulle rokers is. Op grond van dié en ander getuienis het die arbeidshof bevind die Centre for Autism Research & Education (Care) het Rudi Janse van Vuuren en Karin Rose van der Walt se werksomstandighede ondraaglik gemaak. Rozanna Riback, die eienaar van Care, het die hof gevra om die Kommissie vir Versoening, Bemiddeling en Arbitrasie (KVBA) se bevindings oor die kwessie tersyde te stel, maar regter André van Niekerk het dit in Junie van…

Asof dit nie genoeg is dat rookgoed en drank ’n hersenskim in die inperking geword het nie, ly liefhebbers van Ghost Pops nou ook aan onttrekkingsimptome. Elna van Schalkwyk, ’n ouma van die Moot in Pretoria, sê sy is verslaaf aan Ghost Pops, maar kry dit nêrens nie. Die afgelope drie maande het sy elke dag by winkels ingestap en gevra of dit beskikbaar is. “Ek is regtig die moer in,” sê sy. “Met hierdie lockdown kan ek glad nie meer my Ghost Pops eet of my sigarette geniet nie.” Henk Serfontein het op Face-book geskryf: “Ek het dit in bulk gekoop, maar ek het ongelukkig nie meer nie.” Die vermoorde radio- en TVaanbieder Johann Botha het so baie van Ghost Pops gehou dat ’n pak daarvan in 2018 saam…

Toe die konvooi verkeersmotors in 1965 pie-pô-pie-pô en met flitsende blou ligte die Overbergse dorpie Genadendal binnery, het die tienjarige Kenny Africa gewéét hy wil verkeersman word. Omdat hy ’n droom gehad het waarvoor hy bereid was om namens homself en ook ander bruin verkeerskonstabels te veg, het hy veel meer as dít reggekry en vernuftig rondom die struikelblokke in die pad geslalom om tien jaar gelede verkeershoof in die Wes-Kaap te word. Nou is hy aan die einde van dié pad – oor 12 dae tree hy ná 46 diensjare af. Oor die jare het hy topprestasies behaal, gesogte erkennings en pryse ingeryg, die paaie veiliger gemaak en help sorg dat bruin verkeersbeamptes op gelyke voet kon diens lewer. Bokse met amper vyf dekades se notaboekies gaan saam na…

Van die regering se praatjies om infrastruktuur te ontwikkel, het daar die afgelope tien jaar weinig gekom en hy verwag nie veel meer van die onlangse presidensiële simposium vir volhoubare infrastruktuurontwikkeling nie, sê Tollo Nkosi, uitvoerende hoof van die konstruksiegroep Umso. Intussen bloei groot en klein konstruksiegroepe hulle dood en sukkel om betalings vir projekte wat hulle wel voltooi het, uit regeringskliënte te kry. Umso, een van die min ten volle bemagtigde konstruksiegroepe wat met die grootstes in die bedryf kan saampraat, het in Junie vrywillig in sakeredding gegaan, maar het steeds ’n bestelboek van R800 miljoen. Nkosi sê die konstruksiemark het grootliks gestagneer sedert die projekte vir die Wêreldbekersokkertoernooi in 2010 voltooi is. “Elke nou en dan vlam daar beloftes op, maar die werk wat realiseer is nie genoeg…

So veel as wat Gio Aplon uitsien om binnekort die trui van die Bulle oor sy kop te trek, so baie sien hy ook uit om sy toga by Unisa se gradeplegtigheid te dra. Die 37-jarige Aplon vertel dat hy “seker so 17 jaar lank” vir sy B.Com-graad (rekeningkunde) geswot het. Aan die einde van verlede jaar het hy sy laaste vakke met sukses afgelê en kan hy vandag B.Com agter sy naam skryf. Die Covid-19-pandemie en inperking het vir nou eers ’n stokkie voor sy Bulbuiging én graadvang-seremonie gesteek. Maar Aplon is hoopvol dat albei nog vanjaar sal wees. Vir Aplon is sy graad die brug na sy lewe ná rugby. Want ná vele omswerwinge koester Aplon “groter stabiliteit” in sy gesinslewe. Die blitsvleuel, wat al vir die Stormers,…

Die Cheetahs en die veelsydige Louis Fouché het op ’n skikkingsbedrag ooreengekom wat hom dadelik van sy kontrak vrystel. Die 30-jarige Fouché het ’n sakegeleentheid in Port Elizabeth gekry en is daarom nie meer vir die Vrystaters beskikbaar nie. Fouché was van 2018 af vir die Cheetahs beskikbaar, maar sy geleenthede was beperk weens Tian Schoeman, wat bo hom verkies is. Fouché sluit hom aan by Joseph Dweba (Bordeaux-Bègles), Sintu Manjezi (Bulle), Tapiwa Mafura (Pumas), Rabz Maxwane (Leeus), Benhard Janse van Rensburg (NEC Green Rockets), Jasper Wiese, Justin Basson en Gerhard Olivier wat die Cheetahs verlaat het. – Hendrik Cronjé…

Leeds se sokkerspan is ná 16 jaar uit die woestyn en speel aanstaande seisoen weer in die Engelse Premierliga. Dit het gevolg nadat West Brom met 2-1 deur Huddersfield Town geklop is, wat die deur vir Leeds oopgemaak het. Boonop is Leeds ook as ligakampioen in die Kampioenskap gekroon nadat Brentford ’n oorwinning van 1-0 oor sy naaste teenstander, Stoke, behaal het. Leeds het deur rowwe tye gegaan en 15 afrigters is sedert 2004 aangestel én gepos. Die klub het in 2007 tot die derde liga afgeskuif. Marcelo Bielsa, wat in 2018 as breier aangestel is, het Leeds nou tot 54 oorwinnings in 98 wedstryde gestuur. – skysports.com…

Tydens die Grensoorlog in 1975 het lede van die spesiale magte drie soldate van ’n pantservoertuig in Angola gevange geneem. Die drie Franssprekende soldate het in gebroke Engels oor rugby begin gesels en die naam van Hannes Marais genoem. Wyle maj. Willy Ward (HCS) vertel dat hulle tóé besef het die drie soldate is van die Franse Vreemde Legioen en nie die vyand nie. Danksy Hannes Marais se naam is hulle toe vrygelaat. Marais se status as Springbok is vergelykbaar met die groot Frik du Preez s’n. Marais (78) woon al die afgelope 50 jaar in die Baai saam met sy vrou, Christa, met wie hy in 1965 getroud is. Met sy gesondheid, sê hy, gaan dit “uitstekend”, hoewel hy ’n paar jaar gelede ’n groot skrik gekry het met…

Die strydbyl tussen Netbal Suid-Afrika en StellenSport oor die beplande StellenSport Wes-Kaapse Netballiga is begrawe. Alles dui daarop dat die eerste toernooi soos beplan in November sal plaasvind. Die president van Netbal SA, Cecilia Molokwane, NSA se uitvoerende hoof, Blanche de la Guerre, StellenSport se uitvoerende komitee en die presidente van vyf van die ses Wes-Kaapse distrikte, het gister in Kaapstad bymekaargekom om die geskil uit te sorteer. Die onmin oor die toernooi het ontstaan nadat Molokwane netbalorganiseerders in die Wes-Kaap erg onkant gevang het toe sy aan ’n webtuiste gesê het dat sy van “die gerug van ’n netbaltoernooi gehoor het. “Ek hoor gerugte daaroor, maar alles wat in netbal in die land gedoen word, moet deur Netbal Suid-Afrika goedgekeur word. Ons het dit nie goedgekeur nie, ons weet…

Dis grendelstil in die strate van Mosselbaai. Dis einde Junie en midwinter-ysig. Die perfekte agtergrond vir opportunistiese spooksoekers wat wil terugstap na die beginjare van dié Suid-Kaapse dorp. Streng regulasies geld nog, maar Leon van der Walt, ’n geregistreerde gids, mag ons darem op sy spooktoer neem. Sy verhale van stinkende strate, pesuitbrekings en gruweldade deur kleurryke karakters, klink ligjare ver van die netjiese dorp soos dit hedendaags daar uitsien. In dié spookloop van meer as twee uur ontvou die geskiedenis, argitektuur en sosiale lewe tot laat in die 19de eeu voor jou oop. Plek-plek voel dit soos die draaiboek vir ’n volbloed John Wayne-fliek. Historiese feite, (soos dat die eerste Europeër, Bartolomeus Dias, reeds in 1488, 164 jaar voor Jan van Riebeeck in die Kaap aangekom het, hier voet…

Die toestande wat geskep is deur die Covid-19-pandemie is in vele opsigte besig om stelsels te toets en die wêreld te verander. Net die toekoms gaan leer hoeveel van die verandering permanent gaan wees. In Suid-Afrika ontmasker dit die onbekwaamheid van ons staatsdiens soos niks anders kon doen nie, asook die swak punte in ons voedselverskaffing vir ’n stille maar baie groot gedeelte van ons bevolking. Ja, ons het altyd geweet die staatsdiens is onbekwaam, maar Covid-19 het die maskers van ons gesondheidstelsel, onderwys, maatskaplike dienste en selfs wetstoepassing afgeruk. Almal kan nou sien wat lankal aangaan. As ons leiers nie hierna besef dat ’n onbekwame staatsdiens dit onmoontlik maak om enige nasionale doelwitte te bereik nie, sal niks hulle dit laat insien nie. Ook ons regstelsel word getoets. Die…

Die hernude drankverbod gaan tot duisende bykomende werkverliese in restaurante lei, het restauranteienaars die afgelope week in ’n aangrypende fotoveldtog gewaarsku. Sjefs, kelners en eienaars het hulle tot sosiale media gewend om te wys hoeveel poste by hul eetplekke verlore kan gaan as die regering nie oor die drankverbod en aandklokreël herbesin nie. Honderde restaurante landwyd het reeds hul deur gesluit. Liam Tomlin, eienaar en medeeienaar van vyf restaurante in Kaapstad, sê die drankverbod is malligheid en daarom het hy en ’n paar pelle in die bedryf die veldtog begin. “Ek verstaan die redes, maar dit verlam ons bedryf.” Tomlin sê 42 van sy werknemers kan hul poste verloor. Hy bestempel die verbod as ’n stomp instrument wat alle Suid-Afrikaners teiken, pleks van net dié wat in hul dronkenskap gewelddadig…

’n Twis oor ’n bobbejaan en ’n ystervark wat in strikhokke dood is, het ’n duur nadraai gehad vir ’n omgewingsaktivis wat die plaaseienaar daaroor wou opskroef. Dr. Bool Smuts, direkteur van die Landmark-stigting, moet die regskoste betaal van die Oos-Kaapse veeboer wat hy van wreedheid beskuldig het. Smuts het die boer, Herman Botha, se persoonlike besonderhede op Facebook uitgelap by sy plasings oor dié diere in die vanghokke. Botha het ’n interdik teen Smuts verkry en dié bevel is deur die hooggeregshof in Port Elizabeth bekragtig. Smuts is verder verbied om ooit weer iets op Landmark se Facebook-blad oor Botha, sy familie of sy onderneming te plaas. Die probleme het begin toe ’n groep fietsryers in September verlede jaar op die dooie bobbejaan en ystervark in die hokke afgekom…

Dat tronke oorvol is, is ou nuus en geen rede om nou aan ’n gevangene dringend borgtog te gee nie, het regter Ramarumo Monama die afgelope week in die hooggeregshof in Johannesburg beslis. Dít selfs al is die gevangene weens sy hoë ouderdom en onderliggende siektetoestande besonder kwesbaar vir Covid-19. Monama het uitspraak gelewer in ’n aansoek deur die vermeende bedrieër Gary Porritt (69). Hy het Porritt in sy uitspraak sommer ook uitgetrap omdat hy probeer kortpad vat het met hofprosesse en hom met ongure karakters in die tronk meng. Op sy leeftyd is Porritt veronderstel om met waardigheid as “oom” aangespreek te word, het die regter gesê. Maar nou meng hy hom met mense in die tronk wat hy kan manipuleer om die gevangenisowerhede te ondermyn. Porritt is die…

’n Opgeleide arbeidsterapeut met ’n voorliefde vir naaldwerk het ’n gesigmasker ontwerp met ’n deurskynende plastiekstrook oor die mond wat dit moontlik maak om mense se lippe te lees – en selfs te sien glimlag. Suid-Afrikaners word nou wetlik verplig om gesigmaskers te dra om die verspreiding van die koronavirus te be-perk. Die meeste mense kla dis ongemaklik en hulle sukkel om asem te haal, maar vir dowe mense bemoeilik dit kommunikasie aansienlik. Rowan Banks (23) is nie net ’n arbeidsterapteut nie. Sy maak en ontwerp ook klere en dié stokperdjie het daartoe gelei dat haar loopbaan ’n nu-we koers ingeslaan het. Haar niggie Megan Young, ook ’n arbeidsterapeut, het Waardenburg-sindroom, wat gehoorverlies veroorsaak. Sy het die kommunikasiedilemma wat die dra van maskers vir die dowe gemeenskap meebring onder Banks…

In die wêreldwedloop om ’n doeltreffende entstof teen Covid-19 te ontwikkel moet akademiese en farmaseutiese instellings hul entstofnavorsing soos goud oppas om te keer dat kuberkrakers dit in die hande kry. Die Russiese kuberkraakgroep APT29, beter bekend as Cozy Bear, is Donderdag deur Westerse lande daarvan beskuldig dat hy entstofnavorsing pro-beer steel en saam met die Russiese intelligensiedienste werk. Moskou het die aantygings verwerp nadat Amerika, Brittanje en Kanada se regerings teen die land te velde getrek het. Bloomberg berig die kuberaanval wys hoe desperaat mense is om ’n entstof in die hande te kry. Ses maande nadat die nuwe koronaviruspandemie posgevat het, is bykans 600 000 mense reeds dood en ekonomieë wêreldwyd is ’n tamaai knou toegedien. Volgens die veiligheidskenner was kubermisdaad in die gesondheidsektor in Mei sowat 300%…

Lindiwe Ntshalintshali, Mpumalanga se LUR vir kultuur, sport en ontspanning, se sewe maande lange hotelverblyf het die belastingbetaler byna R349 000 uit die sak gejaag omdat sy glo haar neus opgetrek het vir ses huise wat aan haar beskikbaar gestel is. Volgens amptenare van haar departement en die departement van openbare werke het Ntshalintshali ná haar aanstelling as LUR in Mei verlede jaar in die Southern Sun Emnotwenihotel in Mbombela gaan bly. Haar hotelrekening tussen Mei en November het R348 743 beloop. Ntshalintshali was burgemeester van die eMalahleni-munisipaliteit en is sedert Desember 2017 waarnemende sekretaris van die ANC in Mpumalanga. Amptenare van albei departemente het aan City Press, susterskoerant van Rapport, gesê Ntshalintshali was ontevrede met die ses huise wat vir haar aangebied is en dat sy oor die geringste…

Statistieke Suid-Afrika (SSA) verwag aansienlik minder Suid-Afrikaners sal tot Junie 2021 emigreer. Dit lyk egter nie of diegene met sulke planne dit permanent laat vaar het nie en dit kan selfs opnuut stukrag kry. In sy bevolkingsyfers vir die middel van die jaar wat op 9 Julie uitgereik is, raam die SSA 86 520 wit Suid-Afrikaners sou van 2016 tot 2021 emigreer. In 2019 het hy verwag dit sou sowat 116 000 wees. Emigrasiedata vir ander bevolkingsgroepe is nie beskikbaar nie. Internasionale verhuisingsmaatskappye en immigrasie-konsultante sê die staat van inperking, wat die sluiting van landsgrense en beperkte buitelandse vlugte insluit, het voornemende emigrante genoop om hul planne op die langebaan te skuif. Die SSA se migrasie-inligting berus op plaaslike sensusdata, asook inligting van die Organisasie vir Ekonomiese Samewerking en Ontwikkeling…

Daar was verlede week heelwat waaroor ’n mens grappies kon maak. Alain Rolland, half-Frans, half-Iers, heeltemal onbevoeg, het as Wêreldrugby se skeidsregtersbaas bedank. Mike Tyson se veelgewaande terugkeer het reeds in ’n genoegsame klug verval met dié dat hy glo met ’n haai gaan baklei. Daar sal seker ’n hele klomp mense vir die haai tjeer. My gunsteling-sokkerspan, FC Barcelona, ondergaan sy gereelde sikliese selfvernietiging. En ek ervaar ’n vreemde kombinasie van verligting en verlies met die nuus dat Superrugby vir eers en dalk ewig van die baan is. ■ Maar kom ons val met die deur in die huis en sê Black Lives Matter. Dit gons sedert Maandag nadat die puik jong Protea-snelbouler Lungi Ngidi in ’n webonderhoud ’n vraag oor Black Lives Matter beantwoord het. Dit het gevolg…

Ramone Samuels sal nie deur die Blou Bulle vir die Curriebekerreeks oorweeg word nie. Hy sal eerder tot November in Stellenbosch ’n rehabilitasieprogram volg waarvan die koste deur die Bulle gedek word. Die oud-haker van die Westelike Provinsie, Johan van Wyk, sal Samuels onder hande neem by Stellenbosch se Akademie vir Sport. Die 25-jarige Samuels se enkelbesering herstel goed, maar hy kon nie sy mediese toetse in Pretoria slaag om saam met hakers soos Schalk Erasmus en Johan Grobbelaar vir die Curriebeker oorweeg te word nie. Die Bulle moet ook klaarkom sonder Jaco Visagie, wat vir die Leeus gaan speel. – Hendrik Cronjé…

Die Indiese hoërhof in Mumbai het beslis dat die Indiese Krieketbeheerraad (BCCI) skadevergoeding van nagenoeg $640 miljoen vir die Deccan Chargers moet opdok. Dit volg nadat die Chargers, wat deur die Deccan Chroniclenuusgroep besit word, in 2012 uit die Indiese Premierliga geskop is oor beweerde finansiële onreëlmatighede. Die Chargers het 30 dae tyd gehad om daarop te reageer, maar die BCCI het die mat ná net 29 dae onder hulle uitgepluk. Die Kochi Tuskers Kerala-span het in 2017 ’n soortgelyke arbitrasie-saak gewen nadat hy in 2011 uit die IPL geskop is. – Sport24…

Jake White benader sy aankope met die vernuf van ’n meesterskaakspeler eerder as om blindelings spelers te koop. Want dit is die strategie van aankope, glo die Bulle se nuwe hoofafrigter, wat belangriker is as die getalle. White se strategie blyk duidelik uit die feit dat die Bulle sedert hy by Pote Human as breier oorgeneem het, 18 spelers laat gaan het en net 12 nuwes geteken het. Dit beteken ook dat die Bulle aan spelersalarisse 10% onder die maksimum bedrag is wat SA Rugby aan die franchises gestel het. Boonop het die Bulle met White se strategie tans net 35 spelers op sy salarisrekening met SA Rugby wat 45 as die maksimum vir die spelerskorps stel. Dié syfer sal tot 38 styg wanneer die junior spelers op 1 November…

■ Smitswinkelbaai is oop vir dagbesoekers wat op die strand wil lê en in die koue water swem. ■ Vat genoeg water en drinkgoed saam. ■ Dit is doodstil in die week. Sorg dat jy in die oggend gaan, want die wind kan smiddae opsteek. ■ Maak seker jy ken jou getye. ■ Moenie die bobbejane voer nie, want hulle kan ’n lasposte word. ■ Kry ’n stappermit vir die staproete van Simonstad na Smitswinkelbaai. Skakel 021 786 2329 vir meer inligting. ■ Jy kan saam met Pisces Divers (021 786 3799) gaan duik op die riwwe in die omgewing. ■ Daar is ook ’n tentkamp waar jy kan oornag. Bespreek by sanparks.org.…

Spooktoere wat eksklusief buite plaasvind mag in die inperkingstyd voortgaan, mits aan al die regulasies voldoen word. ■ In Mosselbaai neem Leon van der Walt van Mossel Bay Historic Ghost Walk jou op ’n roete van ongeveer 2 km deur die historiese gedeelte. Bel hom by 065 637 4582. ■ In Montagu kan jy saam met Marchelle van Zyl van Flying Feet op ’n begeleide fietstoer die dorp se spoke agterna sit. Jy ry op fietse deur die oudste dele van die dorp terwyl jy meer oor die geskiedenis van Montagu en die omgewing leer. Ontmoet (dalk) vir Marie, Koos, die Kerkstraat-spoke, die oom wat alewig die stoele in die huis rondskuif, die Groot Griep-spoke en ander onrustiges, ondeundes en vreemdes. Vir meer inligting, bel Marchelle by 076 891 3623…

Zodiac Hierdie senutergende en bloedstollende rolprent kraai skielik koning op Netflix as een van die flieks waarna die meeste gekyk word. David Fincher weet hoe om jou senuwees te laat tintel in sy vertelling van die ware verhaal van een van Amerika se mees bisarre reeksmoordsake. ’n Gruwel-moordenaar het in 1969 begin deur veral paartjies in verlate motors te vermoor en daarna by die polisie daarmee te spog. Jake Gyllenhaal is een van dié op sy spoor, maar hierdie soms naïewe man loop hom vas teen ’n verbluffende boosheid en vermetelheid. Fincher se regie is boeiend en skrikwekkend doeltreffend. Soos met TV se Unsolved Mysteries sal jy oorbluf na die waarheid staar. Yesterday Met Simon & Garfunkel op die verhoog kan jy jou ook nou oorgee aan die Beatles wanneer…

Of kommer oor die koronavirus nie erg genoeg is nie, ly die mensdom toenemend aan ’n soort astrofobie. Letterlik beteken astrofobie ’n obsessiewe vrees vir weerlig en donderweer, maar metafories herinner dit aan intense beangstheid oor die digitale donderweer wat losbars wanneer een of ander onbesonne siel hom of haar aan sogenaamde wrong-speak skuldig maak. Iemand wat aan astrofobie ly, toon ’n buitengewone beheptheid met die weer en weervoorspellings. Hulle probeer storms vermy en indien hulle tóg in een vasgevang word, doen hulle een van twee dinge. Hulle klou aan ander vas vir beskerming of probeer in klerekaste en badkamers of onder beddens wegkruip. Dit klink komieklik, maar dit is nietemin beskrywend van die gedrag van hordes skrywers, joernaliste en akademici wanneer nóg ’n storm oor identiteitspolitiek begin opsteek. Nie…

Daar is ’n wonderlike verhaal oor kalief Omar – een van die invloedrykste kaliefs in Moslemgeskiedenis – wat ek, as Moslem, besonder boeiend vind. Ná die beleg van Jerusalem tussen 636 en 638 het die Christen-patriarg Sophronius ingestem om die stad oor te gee op voorwaarde dat sy oorgawe deur die kalief persoonlik aanvaar word. Kalief Omar het daarop self na Jerusalem gereis, die Christen-oorgawe aanvaar en alle Christene in die stad se burgerlike en godsdiensvryheid gewaarborg. Ná bykans ’n halwe millennium van ’n onderdrukkende Romeinse be-wind het die kalief ook Jode toegelaat om na hul heilige stad terug te keer. Kalief Omar se tien dae lange verblyf in Jerusalem was ook om ’n ander rede belangrik, wat baie relevant is vir die hedendaagse stryd tussen verskillende geloofsgemeenskappe wat sukkel…

Die “aankondiging” van Lindiwe Zulu, minister van maatskaplike ontwikkeling, dat die regering besluit het om ’n basiese-inkomste-toelae in te stel, is ’n verrassing, ten spyte daarvan dat die tyd nog nooit ryper was vir so ’n toelae as juis nou nie. Maar Zulu is ’n senior politikus in ’n politieke party wat reeds 26 jaar lank regeer. Enige party wat so lank in sagte kussing geleef het waarvoor hulle nie self betaal het nie, is verwaand en grootdoenerig, maar het ook genoeg tyd gehad om kommer en bekwaamheid te veins. Sy het voorverlede week in die parlement vertel dat sy snags wakker lê oor die “moontlikheid” dat mense honger gaan slaap. Ja, dis dieselfde Lindiwe Zulu wat vroeg in April, toe die inperking skaars drie weke oud was, op Twitter…

Teken in: 087 353 1300. SMS “Rapport” na 31069. Intekenare-navrae: 087 353 1300. (Maandag tot Vrydag: 07:00-16:30. Saterdae, Sondae en openbare vakansiedae: 07:00-11:00.) SMS “diens” na 31069. E-pos: intekenare@media24.com WhatsApp: 087 353 1333 Waar kry ek Rapport? 087 741 3137 Nuuswenke: 011 713 9633 of 021 406 3228 E-pos: nuus@rapport.co.za Klagtes oor stories: Alet Wichmann 011 713 9682.alet@media24.com Redakteur: Waldimar Pelser 011 713 9633 of 021 406 3228 waldimar.pelser@rapport.co.za Nuus- en Sakeredakteur: Erika de Beer 011 713 9633 of nuus@rapport.co.za Sportredakteur: Albert Weideman 011 713 9671 of albert.weideman@rapport.co.za Beleef: Alet Wichmann 011 713 9682 of alet@media24.com Weekliks en briewe: Pieter Malan 021 406 3514 of pmalan@rapport.co.za…

Vervolg van bl. 1 Die druk op veral Smith en Boucher het verder toegeneem ná ’n onderhoud met Ntini wat die SAUK Vrydag uitgesaai het. Hierin vertel Ntini, met 101 toetse een van die land se suksesvolste swart spelers nog, hoe eensaam hy in die spanopset was. “Eensaamheid is ook wanneer daar niemand aan jou deur klop en jou nooi vir aandete nie. Dan sien jy hoe jou vriende reg voor jou planne maak, maar jy word uitgesluit. “Ek het ’n manier gekry om die eensaamheid te oorbrug. Ek het elke oggend my sak vir die busbestuurder gegee en veld toe gehardloop. Mense het dit nooit verstaan nie en ek het hulle nooit vertel nie. Maar ek hard-loop weg van daardie eensaamheid, want as ek agter in die bus sit,…

Met haar skokaankondiging Maandag van ’n basiese inkomstetoelae (BIG) vir armes – waarvoor nie ’n sent begroot is nie – het Lindiwe Zulu, minister van maatskaplike ontwikkeling, die aandag probeer aflei van haar eie departement en Sassa se onvermoë om die land se armste mense gedurende die Covid-krisis betyds te help. Zulu het Maandag uit die bloute aangekondig ’n nuwe toelae is “terug op die tafel” en sal “ná Oktober” uitbetaal word. Reuters het bereken dit kan jaarliks ’n bykomende R42 miljard kos. Zulu het geen aanduiding gegee van hoe die nuwe toelae gefinansier sou word nie. “Sy het geen mandaat om ’n algemene basiese inkomstetoelae aan te kondig soos sy Maandag gedoen het nie. Die nasionale tesourie weet ook niks daarvan nie,” het ’n hooggeplaaste bron in die regering…

Wynboere, restaurante en die Nasionale Raad vir Drankhandel (NLTC) is woedend oor die hernieude drankverbod en eis dat die regering sê presies hoe hy beplan om die sluikhandel in alkohol te keer. Die NLTC waarsku in ’n brief aan pres. Cyril Ramaphosa die sluikhandel gaan nou floreer. Sakelui waarsku ook duisende mense gaan hul werk verloor. “Die regering het R3,5 miljard aan belasting verloor,” sê Richard Rushton, uitvoerende hoof van Distell. “Van die 945 000 direkte en indirekte poste in die bedryf is 110 000 ná die eerste verbod op drankhandel verlore. As die verbod voortgaan, gaan nog 13 000 per week hul werk verloor.” ’n Groep wynboere en die landbou-organisasie Saai wil hof toe oor die verbod en die Restaurantvereniging van Suid-Afrika (Rasa) sê hy win ook regsadvies in.…

Die regering saai paniek met sy projeksies oor hoeveel mense weens Covid-19 sal sterf, sê ’n groep aktuarisse wat ’n heelwat meer optimistiese beskouing het oor hoe dodelik die koronavirus uiteindelik sal wees. Nick Hudson, voorsitter van Pandemic Data Analysis (Panda), het in Maart reeds met modellering begin wys watter koers die pandemie kan inslaan. Hy het die afgelope week gesê die projeksies wat tot dusver vir die regering gedoen is, is heeltemal uit pas met hoe die pandemie in elke ander land verloop en hou nie rekening met hoe jonk Suid-Afrika se bevolking is nie. “Ons dink dit is ’n groot probleem. Geweldig baie is hier op die spel,” het Hudson saam met sy Panda-kollegas Piet Streicher en Shayne Krige gesê. “Die gevolge van die inperking is ’n groot…

Studies in Brittanje, China en Duitsland wys pasiënte se aantal Sars-CoV-2-teenliggaampies begin drasties afneem slegs maande nadat hulle van Covid-19 herstel het. Dit kan verreikende gevolge inhou vir die ontwikkeling van ’n natuurlike immuniteit, sowel as ’n entstof met langdurige uitwerking teen die nuwe koronavirus, lui ’n verslag deur navorsers aan King’s College in Londen. Hul verslag van ’n studie onder 90 Covid-19-pasiënte is op die webblad MedRvix gepubliseer, maar is nog nie aan die wetenskaplike kontroleproses onderwerp nie. Die navorsers het pasiënte en gesondheidswerkers met Covid-19 by twee hospitale gemonitor en gevind hul vlak van teenliggaampies was op die hoogste drie weke nadat hul simptome begin het. Bloedtoetse het gewys net 17% van dié pasiënte het ná drie maande nog ’n soortgelyke vlak teenliggaampies gehad. “Mense ontwikkel ’n redelike…

Daar is ’n dreigende tekort aan deksametasoon in Suid-Afrika. So het meer as een dokter wat Covid-19-pasiënte behandel, vandeesweek op voorwaarde van anonimiteit aan Rapport gesê. Deksametasoon is ’n kortikosteroïed wat inflammasie in die liggaam teenwerk en word byvoorbeeld gereeld gebruik om ernstige asmatiese toestande te verlig. “Erge inflammasie in die liggaam is op die ou end die ding wat Covid-19 pasiënte laat sterf,” sê een van die dokters. ’n Onlangse studie by die Universiteit van Oxford het getoon dat die medikasie gebruik kan word vir die behandeling van ernstige Covid-19-gevalle. Sedertdien word private en openbare hospitale in Suid-Afrika aangeraai om dit te gebruik vir Covid-19-pasiënte wat ernstig siek is. “Sedert die aankondiging deur Oxford het die aanvraag na die medikasie drasties toegeneem,” sê Stavros Nicolaou, senior uitvoerende bestuurder van…

Nou is al die kanse daarmee heen dat sy ooit sal weet wat van haar liewe klein Liam geword het. So sê Cheinelle Brooks, Liam Nortjé se ma. Haar prokureur, Corné Marais, het gister aan Rapport gesê al die ou wonde is weer oopgekrap nadat Brooks se eksman en Liam se pa, Nantes Nortjé, Donderdagaand dood is. Hy is in die Pelonomi-hospitaal in Bloemfontein dood nadat hy vermoedelik in die tronk ’n oordosis van een of ander middel ingekry het Nortjé is verlede jaar tot lewenslange tronkstraf gevonnis weens die moord op Liam, wat in 2017 op tweejarige ouderdom saam met sy pa verdwyn het. Hoewel Liam se lyk nooit gekry is nie, is daar sterk vermoed Nortjé het hom vermoor. Dié het volgehou dis nie waar nie, maar geweier…

Sanparke sê sommige van sy personeel het in die inperking in die toeristeverblyf in Skukuza ingetrek, maar dis in orde. Berigte dat die personeel veronderstel was om die geriewe te ontruim, maar weier om dit te doen, is onwaar, sê hy. Fundisile Mketeni, Sanparke se uitvoerende hoof, sê hulle het in die inperking sommige personeellede toegelaat om uit die personeelkwartiere na die toeristegeriewe te trek om personeel te help om fisieke afstand te handhaaf. Terselfdertyd kon broodnodige herstelwerk en verbeterings aan personeelkwartiere aangebring word, sê hy. ’n Ingeligte, wat nou betrokke is by toerisme in die Krugerwildtuin, het vir Rapport gesê die personeel wat in die toeristeverblyf gebly het, weier nou om uit te trek. Hy beweer hulle beroep hulle op wetgewing. Hy sê ook van die inwoners het wasgoeddrade…

Terwyl ’n klompie Suid-Afrikaners in die groot stede nou toe-gang het tot 5G, sal die res van die land tot drie jaar moet wag vir dié soort vinnige, betroubare hoëspoed-internet, sê ’n bedryfskenner. Die grootskaalse ontplooiing van 5G is grootliks afhanklik van die beskikbaarstelling van permanente spektrum – ’n proses wat opnuut op die lange baan geskuif is. Die onafhanklike kommunikasieowerheid (Okosa) was veronderstel om teen einde Junie vanjaar ’n uitnodiging vir aansoeke vir spektrumtoekenning te publiseer, maar dit het nog nie gebeur nie. Die uitnodiging wat Okosa moet uitreik, is vir lisensies vir spektrum in die bandwydtes 700 MHz, 800 MHz, 2,3 GHz, 2,6G Hz en 3,5 GHz. Okosa het onderneem om die lisensies teen Desember 2020 op te veil. Dominic Cull van Ellipsis Regulatory Solutions, ’n maatskappy wat…

’n Groep Suid-Afrikaanse ingenieurs het binne drie maande ’n ventilator ontwerp, getoets en begin met die vervaardiging daarvan – ’n proses wat gewoonlik tot ’n jaar kan duur. Die eerste besending van 2 000 van dié ventilators, wat Covid-19-pasiënte met asemhaling sal help voordat ventilasie deur intubasie (’n pyp in die lugweg) nodig is, sal na verwagting einde vandeesmaand by staatshospitale afgelewer word. Dit is die eerste keer dat sulke ventilators, bekend as CPAP-toestelle, in Suid-Afrika gebou word. Willem Esterhuyse, hoof van ingenieurswese by die Suid-Afrikaanse Radio-astronomiese Sterrewag (Sarao) en projekbestuurder van die nasionale ventilatorprogram, sê met die hulp van die Suid-Afrikaanse bedryf is enkele prototipe ventilators ontwerp, getoets en sertifisering van die gesondheidsprodukreguleerder SAHPRA bekom. Die Wetenskaplike en Nywerheidnavorsingsraad (WNNR) het ’n kontrak onderteken om 10 000 ventilators te…

Die Brumbies het gister in Sydney tot die einde bly veg en die Waratahs met 24-23 uitoorlê in Australië se Superrugby-reeks. Die Waratahs het ’n duur prys betaal nadat hulle besit weggeskop het toe hulle met 23-17 in die saal was kort voor die einde. Dié taktiek het in hul gesigte ontplof toe die Brumbies se Issak Fines, kort voor die einde langs die pale gedruk het. ■ Punte: Waratahs 23 (20): Drieë: Tom Horton, James Ramm. Doelskoppe: Will Harrison (2). Strafdoele: Harrison (3). Brumbies 24 (17): Drieë: Thomas Cusack, Folau Fainga’a, Rob Valetini, Issak Fines. Doelskoppe: Bayley Kuenzle (2). – Wim Pretorius…

Die Amerikaanse gholfspeler Bryson DeChambeau was verlede week nog op almal se lippe oor sy reuse-bofhoue, maar hy is met ’n slag terug aarde toe gebring. DeChambeau het in die tweede ronde van die Memorial-toernooi in Dublin, Ohio, 10 houe op sy telkaart op die 15de putjie (syfer 5) ingevul en kon nie die valbyl vryspring nie. Hy het eers sy bofhou in ’n kloof geslaan en toe met sy derde hou die bal buite perke geslaan. DeChambeau het sy ronde in 76 houe voltooi en sy telling ná twee rondes is 149. Die twee Amerikaners Tony Finau en Ryan Palmer (albei 135) was ná die tweede ronde saam voor. – pgatour.com…

Die Blou Bulle-flank Abongile Nonkontwana kan homself binnekort in Kimberley by Griekwas bevind nadat dié unie bevestig het daar is belangstelling in hom. Nonkontwana het verlede jaar van die Cheetahs af na die Bulle verhuis en het net een wedstryd vir die Bulle in vanjaar se verkorte Superrugbyreeks gespeel. Volgens Arni van Rooyen, Griekwas se uitvoerende hoof, stel Griekwas belang om Nonkontwana te werf. As hy ’n kontrak onderteken, sal hy hom by twee ander Bulle – die slot Adré Smith en die stut Madot Mabokela – aansluit as die Griekwas se aanwinste. Griekwas het ook vir Masixole Banda, Reagan Oranje en Monde Hadebe bekom. – Brenden Nel…

Spelers wat Bulle verlaat het 1. Burger Odendaal 2. Nafi Tuitavake 3. Divan Rossouw 4. Jaco Visagie 5. Wiehahn Herbst 6. Rosko Specman 7. Warrick Gelant 8. Josh Strauss 9. Johnny Kotze 10. Manie Libbok 11. Madot Mabokela 12. Franco Naudé 13. Ryno Pieterse 14. Dylan Sage 15. Adré Smith 16. Louis van der Westhuizen 17. Wian Vosloo 18. Abongile Nonkontwana Spelers wat by die Bulle geteken het 1. Marcel van der Merwe 2. Walt Steenkamp 3. Jan Uys 4. Sintu Manjezi 5. Arno Botha 6. Gio Aplon 7. Schalk Erasmus 8. Nizaam Carr 9. Travis Ismaiel 10. David Kriel 11. Jason Jenkins (kort termyn vir Curriebeker) 12. Jan-Hendrik Wessels 13. Duane Vermeulen (voor White se koms)…

’n Omstrede, skatryk sakeman van Somerset-Wes, wat al deur ’n hof oor die kole gehaal is weens ’n “wraakveldtog” en “afpersing” van ’n eiendomsvennoot, is betrokke by die blitstransaksie wat die WP Rugbyunie gesluit het om Nuweland te herontwikkel. Dennis Venter, wat hoofsaaklik as ’n finansierder optree, is aan die unie voorgestel deur Ashley Francis, finansiële hoof van die Universiteit van Kaapstad, wat makelaarskommissie van sowat R2,24 miljoen uit die transaksie tussen Flyt Investments en Dreamworld sal verdien. “Mnr. (Zelt) Marais (president van die WPRU) het my meegedeel dat WPRU die Brookside- en Oranjezicht-eiendomme wou verkoop, en ek het Dennis Venter genader op grond daarvan,” het Francis aan Rapport gesê. ’n Omsigtigheidsondersoek wat die WPRU na Venter laat doen het, het enkele kwelpunte aan die lig gebring. Tog is Flyt…

Die Curriebekerreeks se Eerste Liga sal nie vanjaar gespeel word nie. Dié reeks is amptelik afgelas omdat spanne weens die impak van die Covid-19-pandemie te platsak is om daaraan deel te neem. SA Rugby het die week wel besluit dat die nasionale o.21-liga sal voortgaan. Vyf uit die ses eersteligaspanne het onlangs in gesprekke met SA Rugby aangedui dat geld en die beplande datums vir die aanbied van die Eerste Liga ’n probleem is. Die Luiperds is die enigste span wat bereid was om te speel. Die Griffons, Valke, Boland, Grens en SWD-Arende het nie kans gesien om te speel nie. Die Cheetahs het die week met kommer kennis geneem dat die Eerste Liga afgestel is. “Dit is hartseer dat die Covid-19-pandemie rugby so erg in die wiele ry, van…

The Old Guard. Met Charlize Theron en Kiki Layne. Regisseur: Gina Prince Bythewood. Selle ou storie, selle moeë karakters, soveelste probeerslag. Hierdie tam, blokkiesraaiselproduksie neem twee uur om sy pad deur ’n doolhof van los temas en karakters te vind. Daar is geen fokus nie. Dit skop en dans, nes ’n opgewonde skoolmeisie, ’n pad oop na die voorspelbare einde wat soebat om ’n vervolg. Jy kyk na die lipstiek wat op die onewe draaiboek en kartonkarakters geplak is. Fraai om na te kyk, nes ’n vanieljeroomys met ’n Flake in, maar nadat jy die roomys verorber het, het die sjokolade reeds gesmelt. Sit jy met ’n pappery wat probeer om die wese van ’n deurmekaar storie te vind. Charlize Theron probeer klaarblyklik die nuwe Angelina Jolie wees met ’n…

Ek het trots vir jare aan die spoorlyn in ’n rooibaksteenhuis grootgeword. My kinderdae was sorgeloos en gevul met popspeel, modderkoekies bak en ek het my verbeel ek is ’n wêreldklasgimnas terwyl ou Hessie (ons hond) my verdwaas aangekyk het. As die groot, swart ystermasjien van ver sy aankoms met sy fluit aangekondig het, het my hele lewe tot stilstand gekom. Ek het met modderhande vir die treindrywer gewaai, terwyl hy uitgehang en sy keps vir my gelig het. Die bopunt van die draadvoorhekkie was my uitkykpunt en so het ek swaaiend verlore geraak in die tjoek-tjoek en die betowerende geklik-klak op die spore. Daar was altyd ’n gevoel van afwagting wanneer Pa dan later aangestap gekom het ná werk – gewoonlik met ’n boks appels of ’n sak aartappels…

As jy een van die nagenoeg 90% van die bevolking is wat al waterpokkies gehad het, is gordelroos ’n werklike risiko. Nadat die waterpokkies opgeklaar het, gaan skuil die varicella-zostervirus wat dit veroorsaak diep in ’n senuwee. Dekades later, soos immuniteit teen die virus afneem, kry hy soms ’n tweede hou in – hierdie keer as gordelroos, met die kenmerkende uitslag en brandpyn aan die een kant van die lyf. Kenners raam 25% van volwassenes sal gordelroos kry, en die helfte van mense ouer as 80. Sowat 60% van gevalle is in mense ouer as 50, en byna die helfte van hierdie pasiënte sal komplikasies ontwikkel. “Tot op 65 jaar is die voorkomssyfer laag. Daarna skiet dit die hoogte in,” sê dr. Milton Raff, direkteur van die pynbestuurkliniek by die…

Vra Maar Net van V skryf: So, dr. Jani, wat sê jy nou? Alle grappies op ’n stokkie? Hef aan lê voor? Die tyd sal leer? Stem vroeg, stem reg? Voor in die wapad brand ’n lig? Daar’s ’n lig aan die einde van die tonnel? Die lig is darem nie ’n trein nie? Die nuwe werkloosheidsyfers is skokkend. Vier maande gelede het ek die naïewe hoop gehad dat Suid-Afrika miskien die Covid-19-aanslag sou kan hanteer, maar nie meer nie. En ek is nie verbaas dat die huidige toedrag van sake maar weer op Suid-Afrikaanse burgers geblameer word nie. Hei, die regering is mos nooit aanspreeklik nie. (Daar gaan dalk nie vir jou ’n bed in ’n hospitaal wees nie, maar ten minste gaan die SAL darem weer hoog vlieg,…

Johan Botha, Hartenbos, skryf: As oudskoolhoof en later onderwysamptenaar reageer ek graag op Hanlie Retief se onderhoud met die Grey-skoolhoof, Deon Scheepers. Ek dink enige persoon met kennis van die onderwys kon vir die beheerliggaam gesê het dat hulle nie vir Scheepers van sy pligte kan onthef nie. Die oomblik toe die laerskoolhoof, Jurie Geldenhuys, heel gewillig in die dispuut beland het, is ’n groot onderwysdislojaliteit gepleeg. As jong skoolhoof het ek die wyse raad van die direkteur van onderwys gekry – bemoei jou nie met jou buurman se sake nie. Jammer niemand het aan Geldenhuys die raad gegee nie. Scheepers moes oorneem by ’n gewaardeerde en beminde skoolhoof, Johan Volsteedt. Ons moet onthou dat Volsteedt en ons ouer-garde-skoolhoofde die luuksheid gehad het van oorname as skoolhoof in die ou…

‘Sy het geen wetenskapagtergrond nie . . .’ A nale gedoen lle navorsing Museum word wat vir in Bloemfon die voortaan Nasio- - tein, wat in 1877 opgerig is, word “eties gesuiwer” om seker te maak dit is gedekoloniseer. Die uitvoerende hoof van die museum het selfs toegegee dat die “suiwering” akademiese vryheid aan bande lê, maar voer aan dit is vir ’n goeie doel. Die museum en sy satelliete, wat Oliewenhuis en die Eerste Raadsaalmuseum insluit, bevat kultuurhistoriese skatte, kuns en argeologiese vondse, insluitend die beroemde Florisbad-skedel uit die Middelsteentydperk wat in 1932 ontdek is. Sharon Snell, ’n regsgeleerde wat sedert April 2018 uitvoerende hoof van die museum is, het op 9 Junie in ’n e-pos aan werknemers gesê die “uitspoeg” van apartheidstyl-geskiedenis kom nou tot ’n einde. “Daar…

Hans Matthysen, Brakpan, skryf: Ek verwys na Johan Eybers se berig “Satan, en gou sy bybel, ‘praat Afrikaans’ ” in verlede week se koerant. Die Bybel wys duidelik wat God is, waar God is en dat ons God kan ken. Ja, mense skep soms hul eie opvatting van wat God is. Dit wil voorkom of Riaan Swiegelaar antwoorde op ’n plek gesoek het waar dit nie is nie en laat my dink aan die vrou by die put wat soveel “mans” gehad het en die een wat sy (hy) nou wil opsaal, ook nie haar (sy) “man” is nie. ’n Mens sonder die Gees van God is soos ’n dier van die veld en wil net sy ego volg, natuurlik ten koste van ander. Daarin sal hy moontlik geluk vind…

Meer as 270 000 mense is tot dusver in Suid-Afrika in hegtenis geneem omdat hulle die inperkingsregulasies na bewering oortree het. Bheki Cele, minister van polisie, het in antwoord op ’n parbetaal summier ’n misdaadgeskiedenis kry, maar dit is steeds nie duidelik wanneer die nuwe bedeling van krag word nie. “Dit is iets wat ons al geruime tyd wou hanteer en wat by die komende wetsontwerp op geregtelike aangeleenthede ingesluit sal word,” het John Jeffe-…

Kobus Kruger, Port Elizabeth, skryf: Ek het met skok en verbasing gelees van die wyse hoe die uitvoerende hoof van die Nasionale Museum in Bloemfontein hierdie gewaardeerde museum in die toekoms wil bestuur. By nadere lees moes ek seker nie té verbaas gewees het nie, want dit is duidelik dat haar denkwyse onwetenskaplik en onakademies is en eerder deur haar eie politieke en ideologiese denke oorheers en gedryf word. Haar gebrek aan akademiese beginsels en die waarde vir die geskiedenis word bevestig met haar sogenaamde “etiese hersiening”. Hoe kan jy iets hersien wat reeds gebeur het? Wat tog van jou as akademikus en historikus verwag word, is om dit wat in die verlede gebeur het na te vors en by te voeg tot wat ons van die geskiedenis weet. Duitsland…