Table of contents for 5/10/2020 in Rapport

Waarom is hulle ingeperk as daar nie eens ’n enkele geval van Covid-19 in die hele distrik is nie? Só vra die mense van Kuruman en omstreke in die John Taolo Gaetsewe-distrik in die Noord-Kaap, die enigste distriksmunisipaliteit in die land sonder enige amptelike gevalle van die nuwe koronavirus. Die naaste dorp met Covid-19-gevalle is 170 km ver – Hartswater, waar tien gevalle aangeteken is. Tog geld vlak 4-inperking steeds in Kuruman, al het die regering op 25 April onderneem om voortaan die risikoprofiel van elke distrik in die land in ag te neem voordat die vlak van inperking daar vasgestel word. Van distriksgegronde inperkings is daar steeds geen sprake in enige deel van die land nie. “Ons mense is bekommerd en word in die duister gelaat,” het Riebeeck Olivier…

Die 78 jaar oue Rooi Rose gaan waarskynlik van ondergang gered word. Anton Botes, hoofbestuurder van Caxton en CTP Publishers, het Vrydagaand aan Rapport gesê: “Ons is oorweldig deur uitgewers en belangstellendes wat die titel wil oorkoop en is redelik seker dat ons vir die tydskrif ’n nuwe huis sal vind. “Die Junie-uitgawe is van 11 Mei op die rak en ons hoop dat die Julie-uitgawe deur ’n ander uitgewer uitgegee sal word.” Caxton het Dinsdag aangekondig hy sluit sy tydskrifafdeling. Nog titels daarin is Vrouekeur, Essentials, People, Garden and Home en Woman and Home. Living and Loving word al geruime tyd aanlyn uitgegee en dit sal só aanhou. ’n Ander afdeling gaan die 109 jaar oue Farmer’s Weekly uitgee. “Ons probeer baie hard om vir al die tydskrifte ander…

Dr. Cassius Lubisi, direkteur-generaal in die presidensie, het ’n groep regslui uitgetrap oor hul skriftelike vrae rondom die ingrypende magte van die nasionale bevelsraad oor Covid–19 ’n dag voordat die president se kantoor hulle hiervoor bedank het. Dit lyk asof Lubisi hulle getakel het nog voordat pres. Cyril Ramaphosa hul brief gelees het, blyk uit die antwoord van die regslui op Lubisi se skerp teregwysing. Hy het dit Maandagaand aan hulle gestuur. Die groot groep regslui, wat verteenwoordig word deur twee vooraanstaande advokate, Nazeer Cassim, SC, en Erin-Dianne Richards, het eers ’n dag nadat Lubisi hulle geroskam het ’n brief van Ramaphosa se administratiewe sekretaris, Robert Ngobeni-Hlongwane, ontvang. In teenstelling met Lubisi se benadering bedank Ngobeni-Hlongwane hulle vir die brief. “Let asseblief daarop dat die saak onder die aandag van…

Suid-Afrikaanse motor- en onderdelevervaardigers het verlede jaar R201,7 miljard se voertuie en onderdele uitgevoer – ’n nuwe rekord. Dít maak 15,5% van die land se totale uitvoer uit, luidens die jongste uitgawe van die Automotive Export Manual van die Motorbedryf-uitvoerraad (AIEC). Dr. Norman Lamprecht, uitvoerende bestuurder van die nasionale vereniging van voertuigvervaardigers van Suid-Afrika (Naamsa) en van die AIEC, wat die verslag elke jaar saamstel, sê in 2018 was die totale uitvoerwaarde R178,8 miljard. Hy sê die motor- en onderdelebedryf is die grootste vervaardigingsektor in die ekonomie en verantwoordelik vir 27,6% van Suid-Afrika se vervaardigingsuitset. Daarom is die geleidelike hervatting van vervaardiging in dié sektor van dié week af so belangrik om die ekonomie ná die in-perking aan die gang te kry. Wêreldwyd ervaar die voertuigbedryf tans ongekende uitdagings weens…

Onderwyl die ANC-regering se eie lady Kitchener (ook bekend as min. Nkosazana Dlamini-Zuma) domastrant en roekeloos voortstoomroller met haar beleid van verskroeide aarde, het ek tot ’n besef gekom. Eerstens, dit wat in 26 jaar onder die ANC-regering nie kon gesteel, gekorrupteer of vernietig is nie, is hy nou besig is om finaal te verwoes. Die virus is ’n bysaak. Dit gaan nou oor mag. Ongeag die prys. En tweedens, besef ek, vroue raak ook grys. Regtig. Ek sien dit nou die aand toe ek my vrou se tee voor haar neersit en haar ’n soentjie op die kop gee. Die grys haartjies begin wys noudat sy nie ’n haarkapper mag besoek nie. Maar kom ons praat eers geldsake. Wie het al gehoor: Aan die wat het, sal gegee word.…

Toe Paul Roos in 1906 die eerste Springbok-toerspan oorsee gelei het, het die Bokke in 29 wedstryde, waarvan vyf toetse was, gespeel. Die toer het drie maande en sewe dae geduur. Die eerste wedstryd van die toer was op ’n Donderdag in Northampton teen East Midlands. In 1937 het Flip Nel se onoorwinlike Springbok-toerspan na Australië en Nieu-Seeland in 28 wedstryde gespeel. Die toer het drie maande en 27 dae geduur. Basil Kenyon se Springboktoerspan van 1951-’52 het in 31 wedstryde gespeel. Die toer het vier maande en sewe dae geduur. Dit het van Oktober 1950 tot Februarie 1951 geduur! Verskeie spelers wat Springbok-kleure gekry het, het nooit in ’n toets gespeel nie, maar in weekdagwedstryde hul Bok-kleure verdien. Onder diesulkes is onder andere die voormalige WP-haker Shaun Povey, Tim…

Dis asof die Protea-keurders die laaste 17 jaar twee vrae gevra het wanneer hulle kandidate vir die toetskapteinskap bespreek het. Is hy ’n topordekolwer? Is hy ’n lopiemasjien? Graeme Smith: Ja en ja. Hashim Amla: Check en check. AB de Villiers: Twee regmerkies. Faf du Plessis, Ja-ja (hoewel hy as lopiemasjien onlangs ghries makeer het). Daarom oorheers Aiden Mark-ram, Temba Bavuma, Dean Elgar en Rassie van der Dussen gesprekke oor wie die nuwe Proteatoetskaptein moet wees. Hulle is almal kolwers in die toporde. Buiten Elgar, wat 2017 as die naasvoorste lopiemaker ter wêreld afgesluit het, kan nie een van hulle al as ’n toetslopiemasjien geklassifiseer word nie, maar elkeen het die potensiaal om dit te word. Dit is dus te verstane dat die linksdraaier Keshav Maharaj se verklaring dié week…

Marcel van der Merwe glo sy pad terug na die Springbok-span loop deur Pretoria met Jake White as sy navigator. “Daar is nog altyd die droom om weer vir die Bokke te speel,” het Van der Merwe die afgelope week aan Rapport oor sy skuif Loftus Versfeld toe gesê. “Die geleentheid om terug te kom Bulle toe en onder coach Jake te werk, het opgekom en ek het gevoel dit sal die beste besluit vir my as ’n speler wees om Pretoria toe te skuif. “Die Bulle lê my nog altyd na aan die hart. Dis ’n reis waaroor ek baie opgewonde is.” Dié 29-jarige boorling van Welkom in die Vrystaat het die Bokke laas in 2015 as ’n 24-jarige verteenwoordig nadat hy in 2014 as ’n 23-jarige sy eerste…

Walt Steenkamp word deur Jake White as ’n oplossing vir die Bulle se slotprobleme beskou. Dié 24-jarige oud-Puk het uit minstens vyf plaaslike en oorsese opsies die afgelope week besluit om hom by die Bulle aan te sluit. Hy gaan egter nie net soontoe om die leemte te vul wat Lood de Jager en RG Snyman gelaat het nie, maar in die hoop dat hy sy potensiaal onder White kan verwesenlik om eendag ’n Bok te word. Die storie loop juis in Pretoria dat White slegs Bokke of toekomstige Bokke kontrakteer, met die Bulle as Steenkamp se nuwe rugbytuiste wat daarop dui dat hy in dié kategorie val. Steenkamp speel van 2018 af vir die Cheetahs nadat hy dieselfde jaar as die Varsitybekerreeks se Speler van die Jaar aangewys is.…

Nick Mallett se naam het die lont van die dinamietkers aan die brand gesteek wat rugby in die Oos-Kaap aan flarde geruk het. Loyiso Dotwana, voorsitter van die Southern Kings, het aan Rapport onthul dat die Kings se geldkrisis spreekwoordelik afgeskop het toe Mallett se naam in die hoed gegooi is om te help om ’n nuwe afrigter vir die Kings te vind. Dit het gelei tot Bantwini Matika, een van die Kings se direksielede, se openbare uitspraak dat Mallett ’n rassis is en nie in die paneel mag dien wat die afrigter moet aanstel nie. Daarna het die Kings se geldfontein opgedroog, word gesê. “Van daardie oomblik af het ons alle welwillendheid van die korporatiewe sektor sien verdwyn,” sê Dotwana. Matika se uitspraak het ondernemings verjaag wat in die…

Hollywood met David Corenswet en Jake Picking. Regisseur: Ryan Murphy. Die “casting couch” is vernoem na een van die Shubert-teaterbaanbrekerbroers op Broadway se rusbank. Hulle was verantwoordelik vir die stigting van verskeie teaters daar. In ’n snuffelkamertjie was daar ’n troetelbankie waar aktrises se rooi lippies moes ophou dialoog vorm, en ander gunsies verskaf vir rolle vir een van die broers. Sedertdien het tallose magtige agente, vervaardigers, regisseurs en die Babelse gode van die filmbedryf sulke troetelbankies gehad: Dit het die poorte na roem in verskeie vorme oopgemaak. Dit het onlangs ’n hoogtepunt bereik met die Harvey Weinsteinmassering-sages. ’n Kamerjas sou nooit weer dieselfde wees nie. Maar toe Rock Hudson die glinsterwêreld tref (hy was superaantreklik en word in Hollywood gespeel deur die uitstekende Jake Picking), moes hy sy pad…

Liewe Babs, vandag skryf ek vir jou, want ek kan jou nie ’n drukkie gee nie. Ek is so jammer Ma moet vandag sonder enige besoeke Moedersdag vier. Ek verlang na jou sagte blommegeur, jou yl grys haartjies en jou perfek gemanikuurde vingers verstrengel in myne. Wanneer die verlange so groot is soos vandag, bak ek pannekoek met kaneelsuiker en speel ek die “Elisabeth-serenade” deur die Günter Kallmann-koor wat Pa Sondae vir jou gespeel het. My vriendin Jenna Volschenk skryf: My vriendin Jenna versorg Babs se hande en sy vertel dat Moedersdag ook vir haar anders gaan wees: “Ek is nog bevoorreg genoeg om my ma te hê, maar ons sal nie bymekaar kan wees nie. My ma beteken die wêreld vir my. Ons praat elke dag, maar ek mis…

■ Raadsheer Johann van der Merwe, die vierde ereburger in die geskiedenis van Alberton, is op 20 April in die ouderdom van 83 jaar aan natuurlike oorsake oorlede. Van 1972 tot die middel 1990’s het hy onafgebroke diens gedoen, eers as raadslid en vir byna drie dekades as voorsitter van die bestuurskomitee van die Alberton-stadsraad. Hy het ook in verskeie gesagsliggame gedien, onder meer in die raad van die voormalige Randse Afrikaanse Universiteit. ■ Gene Deitch, die Oscar-bekroonde animasiekunstenaar, het in die ouderdom van 95 gesterf. Hy was bekend om sy gewilde reekse soos Munro, Tom Terrific, Nudnik en sy werk aan Popeye en die Tom & Jerry-reekse. Hy was ’n boorling van Chicago, maar is in Praag dood. Hy het ’n groot liefde vir hierdie stad ontwikkel toe hy…

Izak Bergh, Marchand, skryf: Die regering het seker gedink misdadigers, veral ons eie tuisgekweekte wetsoortreders, is onnosel. Toe nie. Hulle het gou besef dat die wetstoepassers almal dorpe en stede toe is om te sorg dat belastingbetalers nie hulself te buite gaan deur onverantwoordelike gedrag en die sluwe Covid-19 geleentheid gee om te floreer nie. Nou kan hulle die ingeperkte plattelanders rot en kaal besteel. Dis veral mielies, beeste en skape wat vinnig en op groot skaal verwissel van eienaar. En dan wil die wawyd wakker minister Bheki Cele nie hê dat plaaswagte – wat boere klein fortuine kos – patrollie mag ry en die polisie help nie.…

Draairivier deur Engela Ovies. Uitgewer: Human & Rousseau. Prys: R250. Aan die begin van Engela Ovies se debuutroman tref ons Suzanna Jansen in die gevangenis op Upington aan. Sy is in haar vroeë 30’s en pas vrygelaat ná ’n 15-jaar-vonnis vir moord. Sy was maar 18 toe sy tronk toe is. In haar geleende geel krimpelienrok voel sy soos Rip van Winkel – toe sy opgesluit is, was dit pennies en ponde, nou is die geldeenheid rand. Hoe pas ’n mens ná so lank weer in die samelewing aan, sonder geld, ondersteuning of vervoer? “Hoe moet ek weet hoe om weer soos ’n gewone mens te lewe?” Sy ryloop, beland agterop ’n oop vragmotor en doen longontsteking op. Sy kies maar koers Kakamas se rigting toe, daar waar sy grootgeword…

Agt weke gelede het pres. Cyril Ramaphosa ’n ramptoestand aangekondig, asook “dringende en drastiese stappe om die siekte te bestuur, die mense van ons land te beskerm, en die impak van die virus op ons samelewing en ons ekonomie te beperk”. Daar was net 61 gevalle in die land. Tog het die meeste Suid-Afrikaners verstaan dié syfer sou styg en daarom aanvaar dat drastiese optrede nodig sou wees. ’n Week later, op Maandag 23 Maart, het Ramaphosa sy blydskap uitgespreek daaroor dat die meeste Suid-Afrikaners die beperkings op groot byeenkomste en buitelandse reise aanvaar het en ook hul gedrag begin verander het deur weg te bly van mekaar. Daar was 402 gevalle. “Ek is bekommerd dat ’n vinnige toename in infeksies ons gesondheidsdienste bo sy vermoë kan beproef en dat…

Die staat word waarskynlik deur ’n magdom siviele eise vir onregmatige inhegtenisneming in die gesig gestaar weens die groot getal mense wat vir beuselagtighede tydens die inperking in hegtenis geneem word. In talle gevalle is mense aangekeer wat op die oog af niks verkeerd gedoen het nie. ‘Sweet dit liewer in hof uit.’ In Muizenberg in Valsbaai is ’n ouerpaar in hegtenis geneem omdat hul peuter op die strand gehardloop het. Liam Bulgen en Tereza Cervinkova het op die voetpad langs die strand gestap toe die kind op die strand hardloop. Bulgen het die kind agternagesit en albei ouers is in hegtenis geneem. Hulle is ’n paar uur lank by die polisiekantoor aangehou en moet op 4 Augustus in die hof verskyn. Riaan Louw, ’n strafregspesialis van Kempton Park, sê…

Oudmin. Barend du Plessis en die familie van oudmins. Magnus Malan en John Wiley wil hê die uitgewer van Die seuns van Bird Island moet die boek “geheel en al van die internet verwyder”. Hul regsverteenwoordiger, Johan Victor, meen al is Media24 se verskoning oor die boek aan sy kliënte en R3 miljoen-skikkingsaanbod ’n “stappie nader” om die “onverkwiklike stryd finaal ter ruste te lê”, sal die boek steeds ’n langdurige effek hê. Hy het “met waardering” kennis geneem van die apologie, maar sê dit is sonder enige oorlegpleging met hom of sy kliënte uitgereik. “Die tragiek is, al word ’n miljoen maal ’n miljoen keer verskoning gevra, sal die smet van dié boek vir ewig op die internet bly. Ons merk geensins dat daar enige sprake is van voldoening…

‘Ons moet nou soos misdadigers optree.’ Terwyl die regering die afgelope week die land se grootste sigaretvervaardiger oortuig het om sy hofsaak oor die inperkingsregulasies te laat vaar, sê gewone Suid-Afrikaners hulle word gedwing om soos misdadigers op te tree om hul twakkies te kry. Een vrou vertel sy “het ’n kontak”. “Jy stuur vir hom ’n Whats-App. Hy laat weet terug sodra hy die sigarette gekry het. Dan plaas jy jou bestelling vir hoeveel kartonne en watter soort sigarette jy wil hê. Ek reël vir sowat tien van ons vriende sigarette.” Sy sê sigarette wat gewoonlik ongeveer R90 per karton kos, word vir tussen R250 en R300 van die hand gesit. “En dít is nog goedkoop. In Natal betaal mense al R500 vir dieselfde goedkoop sigarette.” Die kartonne sigarette…

Ja, daar is mense wat dae laas geëet het – soos Biggie Mamzou in Mamelodi, wat in ’n SOS-SMS Donderdag vir die DA laat weet het sy het net sout in haar huis oor. Maar ’n merkwaardige golf van hulp aan hongeres het nietemin die afgelope week oor die hele land gespoel. Die Solidariteitsfonds, waarvan die stigting op 23 Maart deur pres. Cyril Ramaphosa aangekondig is, het reeds 137 837 kospakkies in al nege provinsies afgelewer en mik om sy teiken van 250 000 hierdie week te haal, het Julie Cunningham, woordvoerder, Vrydag gesê. Meer as 1,8 miljoen maskers vir pasiënte, 1,6 miljoen chirurgiese handskoene, 475 000 maskers vir gesondheidswerkers, 60 000 N95-maskers en ander mediese toerusting is ook reeds uit donasies van die publiek en groot maatskappye aangekoop en…

Die ongereguleerde gebruik van ’n kruiemiddel van Madagaskar teen Covid-19 kan die stryd teen malaria in Afrika ’n knou toedien. Verskeie Afrika-lande het bestellings geplaas vir Corona Organics nadat pres. Andry Rajoelina van Madagaskar gesê het dié middel, wat van die artemisia-plant gemaak word, is ’n geneesmiddel vir Covid-19. Prof. Kevin Marsh, ’n malariakenner aan die Universiteit van Oxford, het aan Science gesê die plant vorm die kern van ’n kombinasieterapie wat malariasterftes in Afrika drasties verminder het. “Ons is afhanklik daarvan en is baie bekommerd oor weerstandigheid.” Daar is geen wetenskaplike bewys dat die middel teen Covid-19 help nie. Rajoelina se bemarking van dié middel is gegrond op “toetse” wat oor minder as drie weke op net 20 mense gedoen is. Chinese navorsers het in 2005 gesê ’n ekstrak…

Vrees het in ’n e-pos haar huis in Boskruin binnegesluip: Maandag 10:00 wil ons die redakteurs by hoofkantoor sien. Wat kan dit wees? Herskikking? Reëlings vir die terugkeer kantoor toe? Dit was rondrol, tob, nag deur vir Martie Pansegrouw verlede naweek. By Rooi Rose het sy en haar span reeds als tot die been gesny, digitale bokspringe begin maak, want wêreldwyd is die skrif vir tydskrifte lankal aan die muur in klikke op Pinterest. Maar nie vir Rooi Rose nie. Instellings verdwyn mos nie sommerso nie, het Martie-hulle geglo. Vir 78 jaar al is Afrikaanse vroue se drome daarin vasgevang. “Ons is die oudste en grootste vrouetydskrif in die land. Ek loop in die spore van groot name. Ek loop in die geloofsdaad van Hendrikus Potgieter met sy A5-tydskriffie in…

Die waarde van Suid-Afrikaners se vaste eiendom gaan in die nadraai van die Covid-19-krisis nie herstel tot die vlak van voor die pandemie nie, sê John Loos, eiendomsekonoom van FNB. Dít bemoeilik sake vir mense wat weens finansiële druk wil inkort, veral as die waarde van die eiendom wat hulle wil verkoop, nou laer is as die uitstaande bedrag op die verband. Aan die ander kant bied dit geleenthede vir diegene met kontant in die hand, sê Erwin Rode, eiendomskenner van Rode en Genote. Loos sê daar gaan in die afsienbare toekoms min mense wees met geld of toegang tot krediet om eiendom te koop, en baie verkopers. Data van die kredietburo Tenant Profile Network (TPN) toon die persentasie van residensiële huurders wat hul huur betyds betaal, het al einde…

Tot en met ongeveer 2010 het ʼn aandelebelegging in die JSE oor ʼn tydperk van feitlik 100 jaar een van die beste opbrengste ter wêreld gelewer – hetsy internasionaal of plaaslik. Aldus ’n studie van die Switserse bank Credit Suisse was die JSE, saam met die Australiese en Amerikaanse beurs, die markte wat konsekwent die beste opbrengste oor dié tyd gelewer het met ʼn gemiddelde opbrengs van om en by 7% in dollarwaarde per jaar. Vanweë die stelselmatige daling in die rand teenoor die dollar, was die rand-opbrengste vir plaaslike beleggers hier ongeveer 14% per jaar, wat die inflasiekoers maklik uitgestof het. Daarom het plaaslike beleggers en hul adviseurs nie veel aandag gegee aan buitelandse markte nie. Hoekom gaan moeilikheid soek op ander plekke terwyl plaaslike fondse jaar ná jaar…

Geestesprobleme is ’n ongelukkige werklikheid in Suid-Afrikaanse rugby, aldus ’n verslag wat MyPlayers in Februarie ná ’n meningspeiling met al die land se beroepspelers opgestel het. Volgens dié verslag het elke respondent gesê hy ly aan angstigheid weens ’n verskeidenheid faktore wat insluit beserings, swak vertonings, egskeidings en kommer oor kontrakte. Vier uit tien spelers het gesê hulle het ’n sielkundige afwyking en ’n derde het aangedui hulle ly aan slapeloosheid. Een uit elke 20 het selfs erken hulle is verslaaf aan slaapmiddels. Weens ’n “cowboys don’t cry”-mentaliteit is geestesgesondheid egter nie iets waaroor baie in SA rugby gepraat word nie. Terwyl Suid-Afrikaanse spelers hul sielkundige probleme nie graag aan die groot klok hang nie, het internasionale spelers soos Engeland se Wêreldbeker-wenner Jonny Wilkinson, sy landgenoot James Haskell en die…

Hendrik Cronjé Twee ervare hande en staatmakers van die Blitsbokke, Ruhan Nel en Rosko Specman, sal vanjaar hul terugkeer tot sewesrugby maak. Neil Powell kan vorentoe ook vir Warrick Gelant en Manie Libbok vir sekere sewestoernooie betrek. Libbok, Gelant kry dalk ook seweskans Nel en Specman sal later vanjaar in Wêreldrugby se toernooie in Dubai en die Kaap, sou dit wel ondanks die Covid-19-pandemie plaasvind, geweeg word om te kyk of hul bene dit nog tot volgende jaar se Olimpiese Spele sal hou. Hulle kan ook in ander toernooie gebruik word om hulle weer gereed en gewoond aan sewesrugby te kry. Al is die 28-jarige Nel in Powell se planne, beplan hy om sy kontrak met die Westelike Provinsie se vyftienmanspan te verleng. Hy het die afgelope tyd belangstelling van…

■ Selfs kerke het in die tyd toe alkohol onwettig was in die VSA steeds Nagmaalwyn geskink. ■ Tot vandag toe is daar nog vele distrikte (counties) in die VSA wat sogenaamde droë gebiede is. Die wette is kompleks en daar is selfs distrikte wat die verkoop van alkohol toelaat, terwyl sommige stede in daardie distrikte dit verbied. ■ ’n Studie deur ekonome van die Universiteit van Boston toon dat alkohol-inname in die jare ná die opheffing van die verbod met 70% gedaal het. Daarna het dit noemenswaardig verhoog, maar steeds 30% laer gebly as in 1919. ■ Engeland het in die 18de eeu die woord moonshine gebruik wanneer na alkohol verwys is. ■ In Amerika is moonshine aanvanklik net in Pennsilvanië en ander deelstate gemaak waar daar hoofsaaklik graan…

Piet King van Klerksdorp skryf: Gister waai my buurman van anderkant die muur – jolig. Effens aangeklam? Die man is geen groot drinker nie, maar die nerwe raak dun, lyk dit my. Buurman wink my nader en wys: Hy het bier ontdek wat nie heeltemal alkoholvry is nie – dit het 0,9% in. Op een of ander manier het dié drinkgoed stil-stil soos ’n virus verby die polisie geglip. Dit staan oop en bloot te koop op die supermark-rakke. My buurman het gekompenseer vir die lae alkoholvlak deur heelwat daarvan te drink. Hoeveel, vra ek? Sewentien, sê hy. Oftewel: “Sjewentien.” Strange days indeed. Die weë van jou bure is duister. Soos die man in Mouillepunt wie se motor voor sy woonplek afgebrand is nadat hy daagliks daar vir haweloses kos…

Die regering wil hê ons moet glo die optrede van die nasionale bevelsraad oor Covid-19 en van sol-date en die polisie tydens die ramptoestand mik maar net om lewens te red. Ons moet dit asseblief in daardie gees aanvaar. En hulle – ons – hét baie van die regering se dekrete aanvaar: In Rapport en City Press se peiling het 77% van respondente sterk steun uitgespreek vir die eerste inperking wat vanaf 27 Maart vir drie weke sou geld. Maar diegene wat sedertdien begin vrae vra het oor die sinvolheid van sommige reëls; die bona fides van sekere soldate of ministers; en die sentralisering van staatsmag word al hoe meer in die bek geruk. Vier gevalle trek my aandag. Op 27 April skryf ’n prokureursfirma namens twee advokate ’n brief…

Dries Cilliers, George, skryf: Soos ek verstaan, is die nasionale inperking vir hoofsaaklik twee redes ingestel: om die infeksiekurwe meer gelyk te maak en om die sukkelende openbare gesondheidsorg voor te berei op die golf Covid-19-pasiënte. My vermoede is dat daar grootliks geslaag is met bogenoemde – ons wag immers al sewe weke vir die golf om te breek. My vraag is wat het Angie Motshekga en haar department van basiese onderwys in dié tyd gedoen? Het dit nooit by die minister en haar amptenare opgekom dat skoolgeboue en terreine aandag moes kry vir ’n lewe ná die grendelstaat nie? Hulle was tog sekerlik bewus van die honderde skole wat met onvoldoende sanitasie en ander geriewe sukkel? Waar was die parlementêre portefeuljekomitee wat moes toesig hou oor die minister en…

Bertram Young, Pretoria, skryf: Ek verwys na Brenden Nel se berig oor Jake White se doelwit om alles by Loftus te verander. Nie lank gelede nie het John Mitchell ’n ultimatum op Loftus gestel – “kry die regte spelers of ek teken nie my kontrak nie”. Dit het die vraag opnuut laat ontstaan wat ’n goeie afrigter onderskei van ’n minder goeie een. Is dit een wat met ’n dik beursie rondloop of een, soos Johan Ackermann, wat van ’n klompie gemiddelde spelers wenners gemaak het? Ongelukkig het die koms van professionele rugby die geldgod Mammon ’n stewige staanplek gegee en het lojaliteit en provinsialisme gesneuwel. Sedert 2009 het die Blou Bulle beslis agteruitgeboer. Daarvan getuig hul leë vertoonkas. Ook op administratiewe vlak het senior amptenare hul uitdagings gehad. Dit…

ECM op C: Ek verwys na die brief van L. Basson verlede week waarin hy Anton Esterhuyse teregwys dat nuusprogramme op kyk-NET nie verengels nie. Ná hierdie week se program waarin Waldimar Pelser die aanbieder was en wat feitlik 90% in Engels was, kan ek sê dat daar beslis ’n Engelse skroef los is by kykNET Verslag in gesprek. Ek het reeds voor Covid-19 opgelet dat Pelser by feitlik elke insetsel Engelssprekendes be-trek. Of dit in opdrag van sy base is en of hy maar net meer van Engels as Afrikaans hou, is ’n ope vraag. Maar ek wonder tog hoekom gaan werk hy nie maar by ’n Engelse koerant en Engelse TV-stasie nie, dan kan hy mos sy Engelse behoeftes uitlewe.…

Die oudjoernalis Renèe Rautenbach Conradie se debuutroman, Met die Vierkleur in Parys, verskyn aanstaande maand by Protea Boekhuis, al het sy reeds tien jaar gelede ’n eerste weergawe as deel van ’n meestersgraad in kreatiewe skryfkuns aan die Universiteit van Pretoria voltooi. Dié historiese liefdesverhaal, wat aanvanklik Paul Roux en later Stempels geheet het, handel oor ’n jong Bolandse argitek, Paul Roux, wat help ontwerp aan die Suid-Afrikaanse paviljoen by die Wêreldskou in Parys in 1900. Die Tweede Vryheidsoorlog woed en in Parys is die sentimente oorheersend pro-Boer en anti-Brit. Paul se Joodse geliefde wag in Kaapstad, maar hy word natuurlik gou-gou verlei deur die absint, nagklubs, dansende meisies en al die ander aanloklikhede in die guitige stad van die liefde. Volgens die uitgewer ervaar die leser saam met hom…

Dis 03:00 in die oggend en jy’s so angstig soos ’n jackrussellhond wat ’n kat jaag. Eintlik vies vir jouself, want die laaste weke was slaap ’n welkome verligting. ’n Plek waar alles vir ’n paar ure net stil raak, totdat jy môreoggend wakker word en onthou jou terugruk na die werklikheid. Wanneer jy jou oë toemaak, sê jy eers dankie dat jy kos in jou maag het, ’n dak oor jou kop en dat jy gesond is. Nie almal is so geseënd nie en jy’s deeglik bewus daarvan. Nou wil jy net wegsink in vergetelheid, maar dis onmoontlik, want jy’s so opgewerk soos ’n konyn wat op hitte is. En daar’s geen wyfiekonyn in sig nie. Jy kyk vir jou kat wat vraend na jou staar, en sê vir…

Ontsteltenis laai op omdat ernstige klagtes teen polisielede in Maart en April met 32% toegeneem het teenoor dieselfde tydperk verlede jaar. Die skerp toename in vergrype deur wetstoepassers tydens die ramptoestand, wat op 15 Maart afgekondig is, en die inperking sedert 27 Maart gaan boonop gepaard met van die skerpste afnames tot nog toe in ernstige misdade. Dit behoort eintlik tot minder klagtes te lei vanweë minder werkdruk. Opposisiepartye gee die uitdagende houding van Bheki Cele, minister van polisie, en die militêre kultuur in die polisiediens die skuld. Die DA het Vrydag gevra dat ’n dringende debat oor die demilitarisering van die polisie in die parlement gehou word. In die twee maande waarvoor syfers bekend gemaak is, is nie minder nie as 50 mense dood – 18 van hulle terwyl…

Honderde kleuterskole landwyd se toekoms is in die weegskaal en werkende ouers van jong kinders gaan dit waarskynlik baie moeilik vind om ordentlike sorg vir hul kleuters te kry. Private kleuterskole, crèches en dagsorgsentrums versorg minstens 1,5 miljoen kinders per dag en gee werk aan duisende onderwyseresse en hulpwerkers. Die sektor val onder die departement van maatskaplike ontwikkeling (DMO), maar kry geen antwoord van die departement oor wanneer hulle weer hul deure mag open nie. Intussen sink dié ondernemings een ná die ander. “Net die groot en sterk kleuterskole gaan staande bly,” sê Anton van der Merwe, besturende direkteur van die SA Childcare Association, ’n sambreelliggaam wat onder meer administratiewe hulp en dienste aan kleuterskole verskaf. Rentia Robbertze, ’n arbeidsterapeut wat al tien jaar haar eie kleuterskool, Pride & Joy,…

’n Kankerlyer van Durban wat fisiek gestremd is ná ’n ernstige motorongeluk, moes hoor sy kry ’n “middelmatige” skadevergoedingsbedrag van net onder R2,5 miljoen, want die Padongelukkefonds (POF) mag nie bankrot speel nie. Regter Moses Mavundla het die POF einde April in die hooggeregshof in Pretoria beveel om R2 497 000 aan Liezl-Meri Volschenk (46) te betaal. Die balju het onlangs op die POF se roerende bates be-slag gelê om eisers se vergoeding te kon uitbetaal. Eers ’n week ná haar opname in ’n staatshospitaal is sy geopereer. Die volgende dag het sy gehoor die dokter gaan haar regterbeen onder die knie moet afsit. Volschenk het geskrik en haarself uit die hospitaal ontslaan. Mavundla het bevind dít en die sloerdery daarna om mediese aandag te kry het baie bygedra tot…

Suid-Afrikaners mag nog nie drank of sigarette koop nie, maar wel wapens en ammunisie. Jag- en buitelewewinkels het Vrydag ’n tussentydse hofbevel teen die regering verkry wat bepaal hulle mag 86 tipe items onder vlak 4 van die inperking verkoop, waaronder ook messe en hengeltoerusting. Outdoor Investment Holdings (OIH) en sy filiale, die maatskappye Inyathi Sporting Supplies en Formalito, het dié dringende bevel bekom. OIH se uitvoerende hoof, Marco van Niekerk, het in hofstukke gesê dié naweek, waarop Moedersdag val, hou ’n groot geleentheid in om goed te verkoop en die groot finansiële verliese wat die maatskappye reeds weens die inperking gely het, te beperk. Hul gegewens toon hulle kan “maklik ’n omset in die omgewing van R3 miljoen oor ’n naweek genereer”. Die bevel lui die regulasies wat op…

Dokters in Amerika en Brittanje het ’n nuwe sindroom onder kinders en tieners geidentifiseer wat klaarblyklik met die koronavirus verbind kan word. ’n 14-jarige seun in Londen en ’n vyfjarige seun in New York is die afgelope week dood aan “pediatriese multistelsel- inflammatoriese sindroom” (PMIS). Die New Yorkse departement van gesondheid het ’n waarskuwing aan medici uitgereik dat 64 gevalle van PMIS in hospitale in die stad aangemeld is. “Genadiglik ondervind die meerderheid kinders met Covid-19 matige simptome, maar in sommige kan dit in ’n gevaarlike inflammatoriese sindroom ontwikkel,” lui ’n skrywe van dr. Howard Zucker, gesondheidskommissaris vir New York. Hy het gesondheidswerkers gevra om enige sulke gevalle dadelik by die departement aan te meld. Volgens Zucker is soortgelyke gevalle in Brittanje aangeteken en dit toon ooreenkomste met Kawasaki se…

Lande wêreldwyd het hulle in ’n hoek vasgeverf deur inperkings weens die Covid-19-pandemie in te stel sonder om te dink hoe hulle dit weer kan ophef. Dit is die omstrede mening van prof. Johan Giesecke, Swede se voormalige staatsepidemioloog en senior raadgewer vir die Sweedse regering. Dié land het bitter min amptelike inperkingsmaatreëls afgekondig met onder meer laerskole, winkels en restaurante wat steeds oop is. Sweedse burgers is gevra om vrywillig ’n sosiale afstand te handhaaf, versorgingsoorde vir bejaardes is vir besoeke gesluit en sosiale byeenkomste met meer as 50 mense is verbied. Die syfers sal weer styg en meer mense sal sterf. Giesecke, wat skerp gekant is teen inperkings, sê lande stel die onafwendbare uit: infeksies sal opskiet na waar dit in elk geval sou wees wanneer inperkings opgehef…

Die regering se toegewing dat mense tot 7 Junie mag verhuis, bring verligting, maar verhuisingsmaatskappye meen hulle sal die verliese wat reeds gely is, nog maande – of selfs jare – lank voel. Die toegewing is Donderdag met die publisering van nuwe regulasies in die Staatskoerant gemaak. Mense en goedere mag oor provinsiale, munisipale en distriksgrense beweeg, mits die oordrag van die eiendom voor die inperking gedoen is. Huurders mag trek as hul kontrakte voor of tydens die inperking aangegaan is. Mense mag tussen 7 Mei en 7 Junie met hul huisware na hul nuwe woonplek reis. Dit volg nadat Eezi Move Maandag ’n dringende aansoek by die hooggeregshof in Pretoria ingedien het om die regering te dwing om die verhuisingsbedryf toe te laat om tydens vlak 4 van die…

Die Covid 19-krisis kan die horlosie vir die lugvaartbedryf in Suid-Afrika 30 jaar terugdraai na die tyd toe die staat die plaaslike lugvaartbedryf oorheers het. Dít is die waarskuwing van die onafhanklike lugvaartkenner Rennie van Zyl gegewe Pravin Gordhan, minister van openbare ondernemings, se planne vir ’n nuwe Suid-Afrikaanse Lugdiens (SAL). Die feit dat die naam van Comair vandeesweek in ’n voorlegging van Gordhan aan ’n parlementêre portefeuljekomitee oor die nuwe SAL verskyn het, het dié agterdog versterk. Gordhan het Woensdagaand aan die komitee gesê hy sou binne 48 uur ’n plan wat sy departement saam met die lugvaartkonsultant Seabury en vakbonde ontwikkel het, aan die SAL se sakereddingspraktisyns voorlê vir ’n nuwe lugdiens. Die geskrewe voorlegging wat aan le-de vertoon is, verwys na “NewCo”, die verkoop van bates en…

Die nuus dat Comair, wat British Airways en kulula.com in Suid-Afrika bedryf, se direksie besluit het om die groep in sakeredding te plaas, het die afgelope week skokgolwe deur die sakewêreld gestuur. Dit is darem nie ’n uitgemaakte saak dat Comair teen die planke is nie. Die groep het weliswaar ’n klomp houe gevat waarvan die Covid-19-krisis die hardste is, maar daar is ’n goeie kans dat Comair die krisis kan oorleef en anderkant uitkom met ’n sakemodel wat beter by die nuwe omstandighede pas. Comair het tot verlede jaar ’n verstommende rekord van meer as 70 opeenvolgende jare van wins gehandhaaf, maar toe word die Boeing 737 Max-vliegtuie internasionaal gehok weens veiligheidsvrese. Teen daardie tyd het Comair reeds die eerste van agt sulke vliegtuie in ontvangs geneem, maar sy…

Ons het (in 2015) gesê ons is goed genoeg om die volgende Wêreldbeker te wen. Ná sowat 30 maande in Limerick, Ierland, is Johann van Graan uiteindelik ontslae van ’n baie swaar meulsteen. Vir jare is gemeen Van Graan kan nie meer wees nie as ’n hulpafrigter of ’n tegniese ontleder. Maar sedert hy in November 2017 as Rassie Erasmus se plaasvervanger by Munster aangestel is, het hy soveel vertroue as hoofafrigter ingeboesem dat sy Ierse klubspan besluit het om sy aanvanklike kontrak (wat aanstaande maand sou eindig) tot Junie 2022 te verleng. Die 40-jarige Suid-Afrikaner het nou net een ding nodig om as ’n goeie hoofafrigter beskou te word: silwerware. En met twee van die Springbokke se Wêreldbeker-brekers – Damian de Allende en RG Snyman – op pad na…

■ Vervolg van bl. 20 Die Kings se geld-debakel het ’n nuwe dimensie aangeneem toe die OP-unie se finansiering van die metro – wat soos die plaaslike sokkerspan Chippa United en die krieketfranchise die Warriors geldelik steun kry – glo deur die OP se toedoen ondermyn is. “Ons het vir finansiering gevra en deur die prosesse gegaan. Die OPRU het daarvan te hore gekom en die metroraad vertel die Kings skuld hulle geld. Dit is wat tot die vertraging van salarisbetalings gelei het,” het Dotwana gesê. Die metroraad het aangedring op ’n vergadering voordat hulle die geld sou uitbetaal, met die Kings-spelers en personeel wat moes wag vir hul salarisse tot dit plaasgevind het. Maar toe die vergadering plaasvind, was dit ’n ander vorm van “afpersing”, volgens Dotwana. “Op die…

As jy nog nie iets vir Moedersdag beplan het nie, is hier ’n paar idees: ■ Baie restaurante lewer etes af en in die groot stede is daar ook Uber Eats en Mr D Food. Bederf jou ma vandag met ’n spesiale ete. ■ Maak ’n digitale fotoalbum vir Ma wat al jul kosbare herinneringe saamvat. Die app ForKeeps help jou om dit maklik te doen. ■ Maak ’n video waarin julle vir haar ’n persoonlike boodskap gee. ■ Daar is heelwat aanlyn geskenke wat jy kan gee: As jou ma lief is vir kosmaak, laat volgende week ’n paar van UCook se etebokse by haar aflewer. Hierdie bokse bevat al die bestanddele vir die resep wat jy kies. Bestel sommer vir jul albei dieselfde boks en kook dan saam,…

Die blinde digter Homeros se liedere oor die swerftogte van Odusseus is altyd weer relevant. Vandeesweek onthou ek weer dat die Odusseia, die beginpunt van die Westerse letterkunde, aan antieke Grieke uiteengesit het hoe om gasvryheid teenoor vreemdelinge te betoon. Keer op keer, wanneer die Middellandse See die arme Odusseus druipnat en dronkgeslaan op nog ’n onherbergsame strand uitspoeg, word hy uitermate gasvry ontvang. Op die eiland van Kalipso ontvang die nimf hom liefderyk. Wanneer hy sewe jaar later vertrek, oorlaai sy hom met gunste en gawes. Op die eiland Skeria gee die koningsdogter Nausikaä vir hom klere en ’n goue kruik vol olie om hom in te smeer. Hy word gevoed en sy hare word selfs gekam sodat sy krulle “soos die blomblaartjies van hiasinte” lyk. Wanneer Odusseus in…

John Zaaijman, Boggomsbaai, skryf: ’n Tydgenoot stuur onlangs vir my ’n foto van ’n spyskaart van die Johannesburgstasie se eetkamer gedateer 4 Desember 1964. Die spyskaart adverteer ’n keuse van vier voorgeregte, gevolg deur gebraaide kalkoen met vulsel saam met vier verskillende soorte groente. Dan volg vrugtetert, vanieljeroomys met aarbeisous, kaas en beskuitjies, “dessert” en koffie. Die rand van die spyskaart is gul versier met foto’s van proteas. Die prys vir die ete: R1,25. Heel boaan is daar boon-op ’n nota wat jou aanmoedig om ’n goeie wyn te bestel “om reg aan ’n goeie ete te laat geskied”. Blykbaar was daar ’n tyd toe ’n mens nog in ’n stasie-eetkamer kon gaan aansit vir ’n ete en ’n goeie bottel wyn. Wyn? Wat is dit? En waar kan mens…

Frans le Roux, Paarl, skryf: Hier is ’n skerp klippie in my skoen en dit voel vir my soos ’n helse strydigheid. Alle kenners is dit eens dat naas ’n entstof, kudde-immuniteit die tweede prys is wanneer dit kom by die bekamping van die Covid-19-pandemie. Indien dit korrek is, moet ons tog kudde-immuniteit op ’n beheerde manier versnel en nie vertraag nie. In hierdie stadium word daaglikse positiewe gevalle as “slegte nuus” aangebied. Dit voel vir my verkeerd. Ons het nou twee maande gehad om ons hospitale op te knap en nou staan hulle leeg. Verder voel dit ook vir my ons moet die klem van mense op ’n afstand hou verskuif tot die 100% dra van maskers. In plaas daarvan dat die polisie en weermag mense aanrand, moet hulle…

Dr. Bernhard Ficker, Somerset-Wes, skryf: Gerhard van der Linde maak verlede week beswaar teen redaksionele kommentaar wat die gebruik van alkohol in die algemeen met dronkenskap en geweld verbind, of misbruik die norm is. Die werklikheid is dat in heelwat gebiede in ons land alkoholgebruik lei tot grootskaalse geweld – in die huis in gesinsverband, sowel as daarbuite. Wenners van Blokraai 417: ■ Juan Swart wen R500 met sy e-posinskrywing. ■ Annie Smith van Jan Kempdorp wen R500 met haar SMS-inskrywing. ■ Luhan Olivier (9, foto) wen R250 in verlede week se Junior Blokraai.…

Narie matriek ball wassie belangrikste event vannie matriek jaa nog altyd die einde vannie jaa skoolkamp. ’n Wiek lange kamp byte die Kaap, wat 90 percent vannie ghetto se kinnes se eeste experience byte die Kaap was. Sommige van ôs se eerste experience byte die ghetto as ek nou daa an dink. Die kamp was een van dai leadership camps waa die Life Orientation teacher sy side personality asse motivational speaker front and centre stage kon bring. Ennit wasse moment virrie geskiedenis menee ennie wiskunde juffrou om vi ’n wiek soesie L.O. menee an te trek. Hi-Tec tracksuits en groot haloep tekkies wassie dress code virrie wiek. It was elke jaa dieselle teachers en Rico. Rico het long distance gehaloep virrie skool toe hy nog ’n student was. Elke begin…