Table of contents for 16 March 2023 in Landbouweekblad

Anderkant die reënboog Dit is lekker om weer ná ’n paar jaar se afwesigheid saam met my susterskind te kan kuier. Op besoek uit Amerika waar hy doenig is met dataverwerking ná sy graad in astrofisika, gesels ons lekker oor ’n glasie wyn oor die kulturele verskille tussen ons en sy nuwe tuiste. Hoe ons gewone Amerikaners altyd as heel aangenaam ervaar, veral die verskeie boere wat ons oor die jare Suid-Afrika toe gebring het vir konferensies, vertel ek hom. Ordentlike mense. Waar ons wel verskil, vertel hy my weer, is hoe Amerikaners sukkel om saam in ’n span te werk. Of dit nou op universiteit of tans by sy werk is, hul hele ingestelheid is op individuele sukses. Om altyd self te wen, ongeag die soms gemeenskaplike koste. Dit…

Toe die inkomste uit haar man se boerdery nie meer al die gate kon toestop nie, het ’n verpleegsuster van Rustenburg besluit om self die hand aan die ploeg te slaan — met groot welslae. Talle kere het me. M.C. Kahl geluister na buurvroue se stories oor vet oeste en ’n lekker ekstratjie uit aarbeiboerdery. ’n Tekort aan geld was daar maar altyd, maar toe hulle werklik begin noustrop trek, het sy besluit om haar hand aan aarbeiboerdery te waag. Haar man het in daardie stadium heeltyds geboer. As verpleegsuster was haar tyd redelik beperk en daarom moes hy toesien dat die grond bewerk en gereed gemaak word. Hoewel hy nie baie geesdriftig was oor die aarbeigedagte nie, moes hy maar ’n klompie ekstra hande beskikbaar stel. Die eerste seisoen…

NAMATE die nat weer van die afgelope La Niña-jare plek maak vir droër toestande, sal boere se gewasvoorkeure ook verander, meen mnr. Phillip Nel (REGS), Pannar se Verkoopspersoon van die Jaar vir 2022. “Ek dink boere is nog onseker oor wat die komende seisoen gaan inhou. Ons gaan waarskynlik nou weer in ’n droë siklus in. Boere is dus onseker oor die sojahektare, maar ek dink nie daar sal in die komende seisoen soveel sojabone aangeplant word nie.” Hy meen boere sal eerder na sonneblomme kyk. Nel is sedert 2018 by dié saadmaatskappy werksaam en bedien ’n gebied van Grootpan tot by Krugersdorp en Magaliesburg, asook Rustenburg, Swartruggens en Zeerust. “In my area is die groot probleem die hoë risiko vir Sclerotinia. In die nat seisoen waardeur ons nou is,…

’N DALING in die getal plaasaanvalle wat in 2022 aangemeld is teenoor 2021 laat kommer oor ’n onderrapportering van nie-dodelike plaasaanvalle ontstaan. Die burgerregte-organisasie AfriForum het met die uitreiking van sy jaarlikse plaasmoordverslag gesê die getal plaasaanvalle het gedaal van 415 in 2021 tot 333 in 2022, en die getal moorde van 55 in 2021 tot 50 in 2022. Die organisasie meen indien nie alle plaasaanvalle by die polisie aangemeld word nie en as die media nie daaroor berig nie, sal dit moeilik wees om te weet wat die korrekte syfers is. Mnr. Ernst Roets, bestuurshoof van strategie by die organisasie, het gesê verbasend baie slagoffers met wie hy onderhoude gevoer het, het nie die aanvalle by die polisie aangemeld nie omdat hulle nie glo dat die polisie iets daaraan…

DANKSY die ramptoestand wat oor beurtkrag aangekondig is, het Eskom nou sodanig buigsaamheid om krag te verkry dat daar geen plek meer is vir verskonings om “van vandag af” beurtkrag te verminder nie. So het mnr. Calib Cassim, waarnemende uitvoerende hoof van Eskom, op die regering se weeklikse mediakonferensie oor die ramptoestand gesê. Eskom se eerste doelwit is steeds om beurtkrag uiteindelik te verminder. Hy het bygevoeg die land moet fase 6-beurtkrag “verwerp”. Me. Thoko Didiza, minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, het gesê haar departement praat aan die hand van ’n opname onder boere met Eskom oor korttermynmaatreëls, veral waar produksie steun op besproeiing en vervaardiging, met die oog op voedselsekerheid en maksimum tyd vir besproeiing.…

1 KENIA | Planne vir goedkoper voer Die Keniaanse regering het samesprekings met voervervaardigers gehou met die oog daarop om die koste van dierevoer te verminder, gegewe die verlammende impak wat dit op boere se mededingendheid en lewenskoste in Kenia het. Volgens mnr. Rigathi Gachagua, adjunkpresident, sal voorstelle eersdaags aan die kabinet van die nuutverkose Keniaanse regering voorlê. Daar is reeds gesubsidieerde kunsmis uitgedeel vir die komende planttyd. — AllAfrica/Capital FM 2 ZIMBABWE Woede oor min geld, toestande Swak werksomstandighede en lae besoldiging plaas Zimbabwiese plaaswerkers in ’n onmoontlike situasie te midde van die 180%-inflasiekoers, en talle moet nóg werk doen omdat die minimum loon van $70 (R1 273) per maand onvoldoende is. Talle werkers het hulle al tot die arbeidshowe gewend, maar dié howe is so onderbeman en…

Geldbeplanning Dit is seker die vinnigste nóg dat almal in Suid-Afrika al van die nasionale begrotingsrede vergeet het. Die hoofrede waarom dit so vinnig vergeet is, was die openbare skermutseling tussen die regerende party en mnr. André de Ruyter, voormalige uitvoerende hoof van Eskom. Om te hoor daar is vier mafiasindikate wat maandeliks meer as ’n miljard rand by Eskom steel, dat hulle moordbendes bedryf en dat twee ministers betrokke is, laat ’n mens wonder of daar ooit uitkoms vir Suid-Afrika gaan kom. Selfs ek het myself betrap dat ek die toekoms van die land bevraagteken. Daar is ’n pragtige aanhaling deur oudpres. John F. Kennedy van Amerika wat, vry vertaal, lui: “Al wat nodig is vir die bose om te oorwin, is vir goeie mense om niks te doen…

Na aan die kern van Suid-Afrika se ekonomiese hartklop is beurtkrag “ ’n nagmerrie”, en mnr. Vito Rugani van Greenway Farms by Tarlton moet skarrel om aan die gang te bly. Een van die opofferings was ’n koringoes van meer as 300 ha onder besproeiing om 900 ha wortels te red. “Ons kon net genoeg koring stroop om ons basiese koste te dek vanweë die kragonderbrekings. Dit is ’n ernstige situasie. “Ons het pas begin om ’n sonkragstelsel van R18 miljoen by ons pakhuis op te rig om ten minste daar gedeeltelik onafhanklik van Eskom te kan wees. Ons bly in ’n land met soveel steenkoolreserwes wat ons nou aan Europa verkoop, terwyl ons hier moet oorskakel na sonenergie. Ek weet nie of dit op lang termyn werklik die antwoord…

Die boeresom in TABEL 2 toon die kosteverskil van gewone KI teenoor geslagsbepaalde kunsmatige inseminasie (GKI). In die som word daar voorsiening gemaak vir jaarlikse lek en inentings per koeivlak, asook die koste verbonde aan KI of GKI per koei. Geen voorsiening word gemaak vir huurkoste nie. Die enigste verskil in koste per koei wat behandel word, is die prysverskil van die strooitjies tussen die twee metodes. Die gevoeligheidsontleding onderaan die tabel toon wat die koste per kalf sal wees wat gebore word teen verskillende besettingsyfers. Die koste van GKI teenoor KI vergroot namate die besettingsyfer in die kudde daal. Teen ’n besettingskoers van 66% vir KI én GKI is die verskil in koste van ’n kalf met ’n kans hoër as 95% om vroulik te wees, R455 hoër as…

LIGGING Brandvlei, Noord-Kaap Jy bedryf Uit-die-Bottel op jul plaas, Verdun. Wat doen jy alles daar? Verdun is nagenoeg 52 km buite Brandvlei in die Boesmanland geleë. Ons maak ’n verskeidenheid produkte, waaronder veertien soorte konfyt (soos appelkoos-, aarbei-, bloubessieen kweperkonfyt en makataanstukke) en sewentien verskillende slaaie, soos sousboontjies, kerriegroenboontjies, soetsuur-agurkies, kerriekomkommerslaai, ingelegde kwepers en verskeie soorte blatjang. Dan bak ek ook kleinkoekies (soetkoekies, gemmer-, klapperen vlakoekies), hertzoggies en kolwyntjies wat Uit-die-Koekieblik genoem word om die twee produkte aanmekaar te verbind. Ek lewer die kleinkoekies net op bestelling en die hertzoggies en kolwyntjies aan twee sake-ondernemings op Brandvlei. Die kleinkoekies bak ek vir die markte op Calvinia. Wat het jou aangespoor om die onderneming te begin? Ek het in 2009 hier en daar gebottelde produkte, wat te veel was vir ons…

Een leser kan 'n Boereplaas Bordspeletjie wen. NEEM SÓ DEEL: Vul die blokraai korrek in en gebruik die letters in die kleurblokke om die antwoord op die vraag op bl. 74 te ontrafel. SMS die woord LBW, gevolg deur jou antwoord, naam, van en dorp/stad na 33677. Deelnemers kan soveel keer SMS as wat hulle wil. Elke SMS kos R1,50. Net mense binne SA grense kan deelnee Die wenners sal die oorspronklike, voltooide blokraai en hul besonderhede moet verskaf. Geen werknemers of h gesinne van Media24 en sy reklamemaatskappye mag deelneem nie. Die sluitingsdatum is 6 April 2023. Geen posstukke word meer as inskrywing aanvaar nie. Geen erkenning van ontvangs word gestuur nie. Sudoku Nr. 110 Deur Gerda Engelbrecht Voltooi die rooster sodat elke ry dwars, elke kolom af en…

Goeie pryse vir Braford-teelmateriaal is einde verlede jaar vir onder meer twee Braford-bulle van die stoeterye Nooitgedacht en Z4T betaal. Elk is vir R160 000 op die jaarlikse Braford@Besters-veiling verkoop. Altesaam 41 bulle is teen teen gemiddeld R64 561 verkoop. Twee bulle het R60 000 stuk op die Beefpower-produksieveiling van mnre. Van Aardt en Faan Greyling op Aliwal-Noord behaal. Sowat 40 Braford-bulle en 120 koeie met kalwers, asook dragtige verse van tien telers sal na verwagting op die nasionale veiling van die Braford-beestelersgenootskap op 14 Junie by die Bullring van die Hurwitz-broers op Ermelo aangebied word. Daarna volg ’n reeks produksieveilings soos dié van die Bonheur-stoetery op die plaas Schaapkraal, Bethal, van mnre. Gert van der Merwe en Johan de Jager op 21 Junie. ’n Bul van die Bonheur-stoetery is…

LANGTERMYN-GROEIVOORUITSIGTE en uitvoergeleenthede vir die pluimveebedryf word ernstig getemper deur beurtkrag, duur voer en voëlgriep. “Ons sien op kort en mediumtermyn ’n bedryf wat in nood is, geld verloor, worstel met rekordhoë insetkoste, hoë hoenderpryse en laer verbruikersvraag vanweë die hoër pryse. Hierdie struikelblokke wat nou aangepak moet word,” sê mnr. Izaak Breitenbach, hoof van die Suid-Afrikaanse Pluimveevereniging. “Beurtkrag wat die afgelope tyd baie wisselvallig tussen vlak 3 en vlak 5 ingestel word, het ook die gemiddelde prys vir produsente (wat gelukkig genoeg is om nog in bedryf te wees) om hul voëls groot te maak met ongeveer R0,75/kg verhoog.” Breitenbach sê dié bedrag verreken nie addisionele koste om voëls langer aan die lewe te hou en verlore afset omdat groter voëls nie aan kopers se vereistes voldoen nie. Weens…

SUID-AFRIKA se grootste sojaboonaanplantings nóg neem tans vorm aan. Die nasionale oesskattingskomitee (NOK) se eerste produksieskatting oortref selfs die rekordaanplantings wat die plantvoornemens vroeër vanjaar in die vooruitsig gestel het. Die geskatte oppervlakte onder sojabone is nou 1,148 miljoen ha, 223 000 ha (24%) meer as in die vorige seisoen. Volgens die NOK se eerste produksieskatting is die beraamde oes 2,652 miljoen ton, wat 421 680 ton meer is as in die vorige seisoen. Mnr. Werner Rossouw, uitvoerende direkteur van Silostrat, sê hoewel dit verreweg die grootste sojaboonoes nóg in Suid-Afrika sal wees, is die opbrengskatting van 2,31 t/ha 0,1 t/ha swakker as die vorige seisoen se opbrengs van 2,41 t/ha. “Daar is dus die vooruitsig dat die oes vorentoe nog opwaarts aangepas sal word en dat ons nader aan…

MAAK jouself toekomsbestand. Dít was die kern van die sakelesse van Suid-Afrika se voorste landbouleiers op die tienjaarreünie van die Ag-Academy vir leiers, voorheen bekend as die Grain Academy. Onder die sprekers was mnre. Ndaba Ntsele, uitvoerende voorsitter van Pamodzi en die Black Business Council, Kallie Schoeman, besturende direkteur van die Schoeman-groep, Pierre Vercueil, voormalige voorsitter van Agri SA, Chris Schutte, uitvoerende hoof van Astral Foods, en Jannie de Villiers, voormalige hoofbestuurder van Graan SA. “Skep die perfekte storm in jou verbeelding en maak gereed vir die ergste, terwyl jy steeds hoop op die beste,” het Schoeman die Stockdale-paradoks aangehaal. Hy het alumni aangeraai om deurentyd risiko-analises uit te voer. “Daar moet ook ’n plan wees om jouself teen die huidige bestel te beskerm. Dit moet deel vorm van ’n…

Rubriek Die jongste staatsbegroting van inkomste en uitgawes vir die fiskale jaar 2023-’24 toon die eerste keer in baie jare ’n poging om die groei in staatsbesteding laer as die inflasiekoers te hou. Ongelukkig leef die staat nog steeds aansienlik bo Suid-Afrika se belastingsvermoë en skuld neem toe. Die begroting dui daarop dat die diens van staatskuld reeds sowat 20% van die begroting opslurp. Daar gaan weer in die jaar sowat R267 miljard ekstra geleen word om die boeke te laat klop. Inkomstebelastings het nie veel verander nie, behalwe die normale melkkoeie, soos drank en tabak, wat verhoogde belasting kry en dié bedrywe bly doodwurg. Daar word ook weer ’n klomp geld aan staatsondernemings betaal, terwyl hulle steeds nie-funksioneel bly en basies insolvent is. Daar is skynbaar sowat 150 staatsondernemings,…

Die bedryfsorganisasie vir makadamianeute in Suid-Afrika, Samac, verwag ’n oes van 77 891 ton ongedopte neute vanjaar. Dit spruit uit terugvoer wat Samac van verwerkers en hanteerders in sy mees onlangse peiling gekry het. Vanjaar se oes sal na verwagting 9 051 ton groter as die oes van 2022 wees. Toe is ’n oes van 68 840 ton gelewer – ’n verbetering van 28,5% teenoor die oes van 2021 (53 858 ton). Makadamiakwekers is bekommerd dat daar ná drie jaar van streng covid-19-inperkings in China, een van Suid-Afrika se grootste markte vir makadamianeute, ’n groot oorskot van 2022 se oes op die mark lê. Die 2023-oestyd begin binnekort. Mnr. Pierre Cronjé, voorsitter van Samac, het egter op ’n vergadering met finansiële instellings daarop gewys dat die oordragvoorraad deure oopmaak vir…

In net vyf jaar op die familieplaas Lemmerville by Hartbeesfontein in Noordwes kon mnr. Wernich Lemmer die omset viervoudig verhoog. Tegnologie het ’n omwenteling soos min veroorsaak – van ’n reaktiewe bestuurstyl tot proaktiewe beheer wat moontlik gemaak is deur elke handeling wat in ’n stelsel so groot soos ’n vuurhoutjieboksie pas. Vir dié voormalige Jongboer van die Jaar van Noordwes het die oorskakeling na ’n ten volle gedigitaliseerde boerdery die grootste tegnologiese sprong in sy boerdery beteken. (Sien ook “ ’n Kop vir somme, dekgewasse en vernuwing” by bitly. ws/ASxM op Landbou.com.) Lemmer se ingenieursagtergrond het gehelp om verskeie kwessies wat dié saaien kommersiële beesboerdery gehad het, op te los met ’n finansiële bestuurstelsel gemik op bemarkingsbesluite, uitgawebestuur en belastingbetalings. “Toe ek op die plaas gekom het, was niks…

Die gebruik van tradisionele semen vir kunsmatige inseminasie (KI) het tot gevolg dat produsente ’n 50%-kans het dat daar bul- of verskalwers gebore word. Indien produsente meer waarde aan kalwers van ’n bepaalde geslag heg, kan geslagsbepaalde bul-, skaap- of boksemen oorweeg word. By geslagsbepaalde saad bevat elke strooitjie meer as 90% bulsaad van die gekose geslag. Vroulike sperma (X) is sowat 3,8% swaarder as die manlike Y-sperma omdat dit meer DNS bevat. Die verskil in gewig is die beginsel waarvolgens die saad geskei word. Sperma word eers met ’n fluoresserende bleikmiddel gekleur voordat dit geskei word. Dit vloei dan deur ’n vloei-spektrofotometer in die vorm van druppels vloeistof wat elk ’n enkele spermsel bevat. Omdat die X-sperma meer DNS as die Y-sperma bevat, vertoon hulle helderder as die manlike…

Hy wil voortbou op sy sukses as besproeiingsboer, maar beurtkrag steek kort-kort ’n stok in die wiel. Daarom moes mnr. Jan van Heerden (41) ’n plan maak om Eskomkrag, kragopwekkers en sonkrag te kombineer om in ál sy behoeftes aan elektrisiteit te kan voorsien. Hy boer op 200 ha besproeiingsgrond by Hartswater in die Vaalharts-besproeiingskema en was onlangs in die nuus toe hy met sy eerste probeerslag nóg met sojabone die boerpot gewen het deur die hoogste opbrengs van 6,28 t/ha met dié gewas onder besproeiing in Graan Suid-Afrika se Groei vir Goud-opbrengskompetisie te behaal. Hy plant ses gewasse, naamlik sojabone, mielies, koring, katoen, hawer en lusern in ’n wisselboustelsel, het 40 ha pekanneutboorde en boer ook met beeste en wild op 1 800 ha buite Vaalharts. Hoewel sy pa,…

BOTTERSKORSIEEN-BOKMELKKAASLASAGNE Botterskorsielaag ■ 1 middelslag-botterskorsie, geskil en in blokkies gesny ■ 30 ml olyfolie ■ Sout en swartpeper ■ 5 ml elk koljander en komyn ■ 375 ml hoenderaftreksel Uie-en-bokmelkkaaslaag ■ 3 uie, fyngekap ■ 60 g botter ■ 15 ml bruinsuiker ■ Sout en swartpeper ■ 250 ml room ■ 2 stafies (200 g elk) bokmelkkaas, gekrummel ■ 1 pak (250 g) lasagnevelle ■ 180 ml gerasperde wit cheddarkaas ■ 1 wiel fetakaas, gekrummel Voorverhit die oond tot 200 °C. Sit die botterskorsie in ’n oondbak of op ’n bakplaat en sprinkel die olyfolie oor. Geur met sout en peper en strooi die koljander en komyn oor. Oondrooster vir sowat 20-30 minute tot die botterskorsie gaar en goed gerooster is. Terwyl die botterskorsie bak, braai die uie in die botter in ’n pan tot sag. Voeg die suiker by en braai…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond van meer as 10 ha in Mpumalanga, die Noord-Kaap en Noordwes, van Februarie verlede jaar tot Januarie vanjaar. In Mpumalanga het pryse by Acornhoek met 11,4% gestyg en by Komatipoort met 10,8%. Pryse het in 83% van die distrikte gestyg. Die enigste distrik waar pryse gedaal het, is Middelburg (-4,6%). Altesaam 392 transaksies is in ses distrikte gesluit. Dit het 78 012 ha teen R2,462 miljard behels. Altesaam 250 transaksies is in 20 distrikte in die Noord-Kaap gesluit. Dit het 456 398 ha teen R1,686 miljard behels. In 55% van die distrikte is gunstige prysneigings waargeneem. Distrikte wat ongunstige prysneigings toon, sluit in Carnarvon (-24,8%), Namakwaland (-14,5%) en Barkly-Wes (-14,2%). ’n Verbetering in grondpryse in Noordwes is opmerklik…

49 Die gemiddelde lewensverwagting vir ’n plaaswerker in Amerika is 49 jaar, teenoor 78 vir die algemene bevolking. Dit is soortgelyk aan die lewensverwagting vir mense in die 1850’s, volgens die blog Beyond Pesticides. Die skrywers wys daarop dat toegewings in regulasies oor plaagdoderveiligheid onder oudpres. Donald Trump en pres. Joe Biden plaaswerkers effektief weerloos laat teen sulke gifstowwe. – Beyond Pesticides 20% Graanprodusente in Mato Grosso, Brasilië se grootste graanproduserende deelstaat, gaan na verwagting 20% van sy tweede mielieseisoen buite die ideale planttydgleuf plant, volgens die bedryfsgroep Imea. Die laatseisoen verteenwoordig nagenoeg 75% van Brasilië se algehele mielieproduksie, en word ná die sojaboonoes geplant. Die laat aanplantings is weens vertragings in die oes van sojabone. – Reuters $12,8 miljard Suid-Afrika se landbou-uitvoer het ’n rekordwaarde van $12,8 miljard (R235,5…

Die Bonsmara-stoetteler mnr. Kobus Marais, wat by Petrusburg in die Wes-Vrystaat en by Olifantshoek in Kalahari boer, het ’n besonderse genetiese model ontwikkel wat geslagsbepaalde semen gebruik om sy kuddepotensiaal te verbeter. Lees die artikel op bl. 38. Vertel van jou gesin. Ek en my my vrou, Marelize, woon in Bloemfontein, waar sy ’n dosent in regte was. Ons het drie getroude kinders wat in onderskeidelik Duitsland, Pretoria en die Kaap bly. Hulle stel almal in die boerdery belang. Ons is die trotse grootouers van sewe kleinkinders. Wat doen julle vir ontspanning? Ons hou van die buitelewe en besoek wildtuine, maar ek beskou die boerdery as my beroep én daaglikse ontspanning. Ek boer heeltyds in die Vrystaat en op die Kalaharigrond hou ’n voorman ’n oog oor sake. Mnr. Jan…

DIE afgelope vyf jaar het minstens 30 geregistreerde abattoirs hul deure gesluit. Die tekort aan voldoende kragvoorsiening maak dit vir hulle nou nóg moeiliker om te funksioneer, sê dr. Gerhard Neethling, uitvoerende hoof van die Rooivleisabattoirvereniging (RVAV). Neethling sê die RVAV het tans 410 abattoirs landwyd wat geregistreer is ingevolge die Wet op Vleisveiligheid (Wet 40 van 2000). “Vir die abattoirs om te voldoen aan die wet moet vleis verkoel word tot 7 °C voordat dit na klante geskuif word. Die proses duur minstens ’n dag,” sê Neethling. Verder is die meeste van die prosesse in abattoirs gemeganiseerd. “Selfs die kleiner abattoirs wat dalk nie meganiese lyne het nie, is steeds afhanklik van kragvoorsiening om toerusting soos lugmesse en sae te gebruik.” KOSTEDRUK EN VOEDSELSEKERHEID Mnr. Roelie van Reenen, uitvoerende…

PRES. CYRIL RAMAPHOSA kan steeds die parlement se Phala Phala-verslag, waarin bevind is dat hy moontlik teenkorrupsiewette oortree het, op regshersiening neem, ondanks die Grondwethof se verwerping van sy poging om die verslag te laat betwis. Dr. Piet Croucamp, politieke ontleder verbonde aan die Noordwes-Universiteit, het op die Broodsnyersplaasboerevereniging se Groendag naby Middelburg, Mpumalanga, tydens ’n paneelbespreking gesê die verslag hou ernstige gevolge vir Ramaphosa se toekoms in. “Regter Sandile Ngcobo het reg beslis deur onder meer te bevind dat die president die Wet op die Voorkoming en Bestryding van Korrupte Bedrywighede (Wet 12 van 2004) oortree het. Dié wet is destyds al geskryf om korrupte bedrywighede te voorkom en bevat ook die voorskrif dat onkunde nie ’n verweer is nie. Ramaphosa kan dus nie sê dat hy nie geweet…

BRITSE supermarkte moes vroeër vandeesmaand perke op die hoeveelheid van sekere vars produkte per koper instel ná die lande vanwaar hul wintervoorraad ingevoer word, deur ongewoon koue weer en vloede getref is. Tydens die Noordelike Halfrond se winter voer Brittanje 95% van sy tamaties en 90% van sy blaarslaai in, veral uit onder meer Marokko en Spanje. Die British Retail Consortium (BRC), wat groot supermarkgroepe verteenwoordig, sê onder meer komkommers, blaarslaai, tamaties en soetrissies is skaars. Daarby was daar minder winterproduksie in Britse en Nederlandse kweekhuise vanweë die hoë energiekoste – ’n nadraai van die Russiese inval in Oekraïne. Soortgelyke probleme staar ander Noord-Europese boere in die gesig, terwyl tamatiesiektes en verhoogde brandstofkoste verdere probleme is. Die BRC sê hy werk saam met verskaffers om “dinge weer normaal te kry”.…

ARGENTINIË het op 1 Maart die eerste geval van voëlgriep in sy kommersiële pluimveebedryf aangekondig. Dié land was verlede jaar vir 16,6% van Suid-Afrika se ingevoerde bevrore hoenderstukke aan die been verantwoordelik en voer jaarliks sowat $350 miljoen (R6,4 miljard) se pluimveeprodukte wêreldwyd uit. “Enige uitvoer van pluimveeprodukte is onmiddellik opgeskort,” het mnr. Izaak Breitenbach, hoof van die Suid-Afrikaanse Pluimveevereniging (SAPV), op ’n aanlyn konferensie bevestig. Reuters berig dié eerste voëlgriepgeval was in Argentinië se suidelike provinsie Rio Negro, wat nie ’n groot pluimveebevolking het nie. Teen druktyd is sowat 25 gevalle in die land aangeteken, meestal onder wilde voëls. INVOER NA SA DAAL Breitenbach het gesê die totale ingevoerde pluimveeprodukte in 2022 was 13,7% laer as 2021 en 27,7% laer as die vyfjaargemiddelde (2017-2021). Volumes het van 566 210…

Hoewel Suid-Afrikaanse knoffelboere die afgelope seisoen nie soveel ton geoes het soos wat hulle graag wou nie, was die gehalte steeds goed. Me. Elmarie Theron, ’n knoffelboer buite Upington, sê die prys vir knoffel was die afgelope vyf jaar redelik stabiel. Dit verhandel tans teen nagenoeg R50 per kilogram. “Weens sy medisinale voordele het die prys tydens die covid-19-pandemie bykans verdubbel, maar daarna het dit genormaliseer.” Die bestendige prys is wel nie goeie nuus vir plaaslike boere wat met stygende insetkoste te doen het nie. Theron sê die bedryf is arbeidsintensief en naas kunsmis en dieselpryse, speel hoër lone ook ’n groot rol. Om dubbele produksie te kry op dieselfde hoeveelheid hektaar skuif sy binnekort vanaf ’n vloed- na ’n drupbesproeiingstelsel. “Oeste word nie maklik deur siektes en plae getref…

DIE aankoop van nuwe toerusting gaan die navorsing in kruiemiddels aan die Tshwane Universiteit van Tegnologie (TUT) ’n hupstoot gee. Die navorsingspan van prof. Alvaro Viljoen, direkteur van die kruiemiddel-navorsingseenheid in die departement farmaseutiese wetenskappe aan TUT, het ’n toewysing van R8 miljoen ontvang van die toerustingsprogram van die nasionale navorsingstigting. Viljoen beklee ook die leerstoel vir fitogeneeskunde van die departement van wetenskap en innovasie en die nasionale navorsingstigting. Hy sê die toewysing gee erkenning aan die harde werk wat by TUT gedoen word oor medisinale en aromatiese plante, en om vas te stel wat elkeen se onderskeie fitochemiese en biologiese werking is.…

Die voortslepende elektrisiteitskrisis het ook ’n invloed op mnr. Wernich Lemmer se boerdery en hy oorweeg die moontlikheid om heeltemal onafhanklik van die nasionale kragnetwerk te word. “Ons kyk na ’n sonkrag-installasie van sowat 48 kW, wat deur dieselkragopwekkers vir die werkwinkel ondersteun word. Die projek is nog in ’n ontwikkelingsfase, en ons gaan dit eers oor die volgende nege maande beproef om seker te maak alles werk.” Dit is veral tydens die druk plant- en spuittye dat die aanvraag hoog is. In die winter is minder kW nodig. Die werkwinkel, waar sweismasjiene en ander swaar toerusting gebruik word, is ook kraghonger, maar dit is seisoenaal. “Dit is ’n duur projek en gaan ons amper R1 miljoen kos. Met die pakhuise bygereken, gaan die koste waarskynlik styg. Ons voorlopige plan…

MNR. KOBUS MARAIS Beskou jy KI en IVF as inmenging in die natuur? Deur te boer, meng ons noodwendig met die natuur in. Die seleksie van goeie teelmateriaal, kunsmatige inseminasie, embrio-inplanting en die gebruik van geslagsbepaalde saad in die embrioprogram het nuwe moontlikhede vir vleisproduksie gebring. As beesboer gryp ek die moontlikhede aan. Wat was jou beste besluit as beesboer? Om met Bonsmaras te boer. Wat is jou grootste struikelblokke? Suksesvolle veeboerdery is afhanklik van ’n kort- en langtermynvisie wat deurlopende verandering in ag moet neem. Respek en liefde vir die natuur en wetenskaplike weiveldbestuur is onontbeerlik. Die geleentheid om nuwe tegnologie te benut, is opwindend. Die gebrek aan biosekerheid in Suid-Afrika is vir my as veeboer ’n baie groot kwessie.…

Mnr. Jan van Heerden Watter tegnologie is onmisbaar in jou boerdery? My selfoon vir kommunikasie en ’n hommeltuig en satellietbeelde om gewasse uit die lug te monitor sodat ek gou kan sien as daar fout is. Wat is die beste raad wat jy al gekry het? Om nederig en dankbaar te wees en ander mense bo jouself te stel. Wat is die grootste fout wat jy al gemaak het? Om my aan politieke vooruitskouings te steur. Wie was jou mentor en wat het jy by hom geleer? My pa, Boeta. Hy het my alles van boerdery en besigheid geleer. Dit was ’n voorreg om die boerdery saam met hom te kon uitbrei. Wat is jou grootste struikelblokke in die boerdery? Om ondanks Suid-Afrika se ekonomiese tekortkominge nog volhoubaar te kan…

LUCILLE BOTHA LIGGING Bapsfontein, Gauteng SÓ SÊ ’N SAMPIOENBOER Country Mushrooms op Bapsfontein het in 1986 op die Wattlewood-plaas begin en is in 1996 deur die huidige aandeelhouers gekoop. ’n Tweede plaas, Aalwyne, is mettertyd bygevoeg. Nichol Muller, besturende direkteur van die maatskappy, vertel meer. Watter soort sampioene verbou julle? Ons boer met die algemene sampioene wat by alle kettingwinkels te kry is. Die witknopiesampioene maak sowat 85% van ons produksie uit, en die res is bruinsampioene. Ons produseer gemiddeld 70 ton sampioene per week en lewer dit in verskeie groottes en verpakkings – van 250 g tot 5 kg-kartonhouers. Wat is die belangrikste aspek vir suksesvolle sampioenproduksie? Jy moet die regte materiaal gebruik om ’n selektiewe kompos te maak waarin die sampioenspore kan groei. Is julle ook betrokke by…

Die gesegde “waar die hart van vol is, loop die mond van oor” was in my geval ook waar. Ek kon eenvoudig nie stilbly wanneer my hart vol was van ’n sekere saak nie. Lesers van hierdie rubriek sal weet hoe dikwels ek sekere onderwerpe aangeraak het. Ek kan maar net hoop dat dit nie tot vervelens toe was nie! Kom ek herinner jou aan enkele onderwerpe wat my na aan die hart lê: Eerstens, ons swak bestuur van die planeet aarde, daardie unieke woonplek wat God aan ons gegee het om te bewoon en te bewerk. Tweedens, ons magteloosheid om die probleem van lyding bevredigend te hanteer. Telkens moes ek my poging beëindig met die erkenning dat ek nie die antwoord weet nie. Derdens, die krag en invloed van…

GRONDVERHANDELING IN MPUMALANGA, NOORDWES EN DIE NOORD-KAAP: FEB. 2022 – JAN. 2023 GAUTENG CARLETONVILLE ELANDSHEUVEL (436), 468 ha, aan Castello-boerdery (Edms.) Bpk., van D.P. Grimbeek, R13 000 000. RIETVALLEI (180), 61 ha, aan Zotec Developments (Edms.) Bpk., van W.J. Swart, R70 000 000. ZWARTKRANS (172), 23 ha, aan Mphifa Mining & Logistics (Edms.) Bpk., van A. Schwartz, R4200000. NIGEL YZERVARKFONTEIN (194), 21 ha, aan S. Fatty, van R.J.H. de la Rey, R2 100 000. PRETORIA DONKERHOEK (365), 22 ha, aan Alidatex (Edms.) Bpk., van Dynamic Inv-trust, R10 200 000. HARTEBEESTFONTEIN (123), 21 ha, aan G.P. Mulder, van M. Rossouw, R4 300 000. KAMEELFONTEIN (297), 25 ha, aan T.D. Adlem, van Adinda-trust, R1 180 000. ONSPOED (500), 79 ha, aan Fullimput 1480 BK, van Theo Joubert-trust, R8 000 000. KWAZULU-NATAL HELPMEKAAR…

BOEREDAE 18 APRIL: Inligtingsdag oor optimale vleisbeesproduksie. Huntersvlei, Viljoenskroon. Claire Evans-Anderson, 082 805 5688; claire@re.co.za; www.re.co.za 23 APRIL: Drakensbergerbeestelersgenootskap: Suidelike Hoëveld-studiegroep. Piet de Villiers, 073 143 3985. SKOUE 30 MAART-2 APRIL: Bathurstlandbouskou. Navrae: 063 685 5117, bas@bathurstshow.co.za 13-15 APRIL: Clanwilliam. Wilna Nieuwoudt, 083 685 4356; info@clanwilliamexpo.co.za 27 APRIL-6 MEI: Bloemskou. Elmarie Prinsloo, 051 448 9894; info@bloemskou.co.za 4 MEI: Nasionale kampioenskapskou, Charolais-beestelersgenootskap, Bloemfontein. June Wiid, 051 410 0953. 16-19 MEI: Nampo-oesdag. Wim Venter, 08600 47246; wim@grainsa.co.za 26 MEI-4 JUNIE: Royal-skou. T.D. Strachan, 033 345 6274; admin@royalshow.co.za 8-10 JUNIE: Wes-Kaapse Pluimveeklub. Worcester. Johan Faure, 082 776 3427, of Naomi du Toit, 082 468 8826; weskaappluimvee@gmail.com 27-29 JULIE: Lutzville. Louis Snyman, 083 712 3261, of Rika Prins, 083 398 0899; rika@cumax211.co.za 4-5 AUGUSTUS: Wes-Kaapse landbouveterane-skou, George. Johannes Uys, 082 552 5491, of Kobus…